Pytania pomocnicze - TWO.06
Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 640.
Strona 8 z 10.
Dlaczego uszkodzona uszczelka powoduje wyciek w płytowym wymienniku ciepła?
Uszczelka oddziela kanały przepływu i uszczelnia przestrzeń między płytami. Jej pęknięcie, zużycie lub przesunięcie tworzy drogę wypływu medium na zewnątrz.
Jakie są podstawowe elementy płytowego wymiennika ciepła?
Do podstawowych elementów należą płyty wymiany ciepła, uszczelki, rama, śruby ściągające oraz króćce przyłączeniowe. Płyty tworzą kanały przepływu dla dwóch mediów.
Czym różni się wyciek zewnętrzny od wewnętrznego w wymienniku ciepła?
Wyciek zewnętrzny oznacza wydostawanie się medium poza wymiennik. Wyciek wewnętrzny polega na przedostawaniu się jednego medium do drugiego, np. przez pękniętą płytę.
Jak należy postąpić po zauważeniu wycieku z wymiennika płytowego?
Należy bezpiecznie odizolować wymiennik, obniżyć ciśnienie, sprawdzić uszczelki, powierzchnie płyt i docisk pakietu. Uszkodzone elementy trzeba wymienić przed ponownym uruchomieniem.
Dlaczego twardość wody nie jest bezpośrednią przyczyną wycieku między płytami?
Zbyt twarda woda sprzyja odkładaniu kamienia i pogorszeniu wymiany ciepła. Sama w sobie nie powoduje typowego wycieku między powierzchniami płyt, tak jak uszkodzona uszczelka.
Jak zapowietrzenie wpływa na pracę wymiennika ciepła?
Zapowietrzenie może pogorszyć przepływ i zmniejszyć skuteczność wymiany ciepła. Nie jest jednak typową przyczyną wycieku na styku płyt.
Dlaczego ważny jest prawidłowy docisk pakietu płyt?
Zbyt mały docisk może powodować nieszczelność, a zbyt duży może uszkodzić płyty lub uszczelki. Docisk powinien być zgodny z dokumentacją techniczną producenta.
Dlaczego niewłaściwy olej smarowy powoduje grzanie się łożysk?
Nieodpowiednia lepkość lub słabe własności smarne pogarszają tworzenie filmu olejowego. Powoduje to większe tarcie, a więc wzrost temperatury łożysk.
Dlaczego grzanie się łożysk jest bardziej typowym sygnałem złego smarowania niż wzrost wydajności pompy?
Smarowanie wpływa przede wszystkim na tarcie i temperaturę elementów ruchomych. Wydajność pompy zależy głównie od konstrukcji, prędkości obrotowej, szczelności zaworów i stanu części roboczych.
Jakie cechy oleju są najważniejsze przy smarowaniu łożysk pompy?
Najważniejsze są lepkość, stabilność termiczna, własności przeciwzużyciowe oraz odporność na utlenianie. Olej musi być zgodny z wymaganiami producenta urządzenia.
Czym może grozić dalsza praca pompy z przegrzewającymi się łożyskami?
Może dojść do przyspieszonego zużycia, zatarcia łożysk, uszkodzenia wału lub zatrzymania pompy. W skrajnym przypadku awaria może unieruchomić ważny układ okrętowy.
Czy głośna praca pompy zawsze oznacza użycie niewłaściwego oleju?
Nie. Hałas może wynikać także z kawitacji, zużycia mechanicznego, luzów, uszkodzenia zaworów lub zapowietrzenia układu. Przy złym oleju bardziej bezpośrednim objawem jest wzrost temperatury części trących.
Dlaczego należy sprawdzać dokumentację techniczno-ruchową przed wymianą oleju?
DTR podaje wymagany typ, klasę lepkości i parametry oleju dla konkretnego urządzenia. Stosowanie oleju niezgodnego z dokumentacją może spowodować awarię i utratę niezawodności maszyny.
Dlaczego przed uruchomieniem silnika okrętowego przedmuchuje się cylindry?
Aby upewnić się, że w cylindrach nie ma wody, paliwa lub oleju. Chroni to silnik przed uderzeniem hydraulicznym i poważnym uszkodzeniem.
Jak przedmuchanie cylindrów pomaga wykryć nieszczelność układu chłodzenia?
Jeśli woda chłodząca przedostaje się przez nieszczelną głowicę lub tuleję do cylindra, podczas przedmuchania zostanie wyrzucona przez otwarty kurek indykatorowy.
Czym grozi obecność wody w cylindrze podczas rozruchu silnika?
Woda jest praktycznie nieściśliwa, więc może dojść do uderzenia hydraulicznego. Skutkiem mogą być uszkodzenia tłoka, korbowodu, głowicy lub łożysk.
Czym różni się przedmuchanie cylindrów od indykowania silnika?
Przedmuchanie wykonuje się przed rozruchem w celu kontroli obecności cieczy w cylindrach. Indykowanie polega na pomiarze ciśnienia w cylindrze podczas pracy silnika.
Dlaczego próba hydrauliczna układu chłodzenia nie jest typową czynnością przygotowania silnika do każdego uruchomienia?
Próba hydrauliczna jest badaniem szczelności wykonywanym zwykle po remoncie lub przy diagnostyce układu, a nie rutynową czynnością przed każdym rozruchem. Przed uruchomieniem szybciej sprawdza się cylindry przez ich przedmuchanie.
Jaką rolę pełnią kurki indykatorowe podczas przedmuchiwania cylindrów?
Umożliwiają ujście powietrza i ewentualnej cieczy z cylindra. Dzięki nim można zaobserwować, czy w cylindrze znajduje się woda lub inna ciecz.
Kiedy szczególnie należy zwrócić uwagę na możliwość przedostania się wody chłodzącej do cylindrów?
Po dłuższym postoju, remoncie głowic lub tulei, spadku poziomu wody chłodzącej albo podejrzeniu nieszczelności układu chłodzenia.
Co oznacza niebieski okrągły piktogram BHP?
Oznacza znak nakazu, czyli obowiązek wykonania określonej czynności. W przypadku rękawic lub obuwia wskazuje konieczność ich użycia.
Dlaczego przy pracy przy wymienniku ciepła stosuje się środki ochrony indywidualnej?
Chronią pracownika przed urazami mechanicznymi, oparzeniami, zabrudzeniem oraz kontaktem z czynnikiem roboczym. Zakres ochrony wynika z dokumentacji technicznej i oceny ryzyka.
Czym różni się znak nakazu od znaku ostrzegawczego?
Znak nakazu informuje, co należy obowiązkowo zrobić, np. założyć rękawice. Znak ostrzegawczy informuje o zagrożeniu, np. wysokiej temperaturze lub substancji żrącej.
Jakie środki ochrony mogą być wymagane podczas obsługi lub konserwacji wymiennika ciepła?
Mogą to być rękawice ochronne, obuwie ochronne, okulary, odzież robocza lub ochronna, a czasem także ochrona twarzy. Zależy to od rodzaju medium, temperatury i czynności serwisowych.
Gdzie należy szukać informacji o wymaganych środkach ochrony przy danym urządzeniu?
W dokumentacji techniczno-ruchowej, instrukcji obsługi, instrukcji BHP oraz oznaczeniach umieszczonych na urządzeniu lub w jego pobliżu.
Czy piktogram z rękawicą oznacza tylko ryzyko urazu dłoni?
Nie. Przede wszystkim oznacza obowiązek stosowania rękawic ochronnych. Może wynikać z różnych zagrożeń, np. temperatury, ostrych krawędzi lub kontaktu z substancją.
Od czego zależy wydajność pompy odśrodkowej?
Wydajność zależy głównie od prędkości obrotowej wirnika, średnicy wirnika oraz oporów instalacji. W praktyce zmiana obrotów jest najskuteczniejszą metodą regulacji.
Dlaczego zmiana prędkości obrotowej wirnika jest korzystna energetycznie?
Zmniejszenie obrotów obniża nie tylko przepływ, ale także zapotrzebowanie mocy. Dzięki temu pompa zużywa mniej energii niż przy regulacji przez dławienie.
Czy można regulować przepływ pompą odśrodkową przez dławienie zaworu na tłoczeniu?
Technicznie można ograniczyć przepływ przez przymknięcie zaworu tłocznego, ale powoduje to straty energii. Nie jest to metoda tak korzystna jak regulacja prędkości obrotowej.
Dlaczego nie należy dławić przepływu na ssaniu pompy odśrodkowej?
Dławienie na ssaniu obniża ciśnienie przed pompą i zwiększa ryzyko kawitacji. Może to prowadzić do hałasu, drgań i uszkodzenia elementów pompy.
Na czym polega regulacja przez rurociąg obejściowy?
Część cieczy z tłoczenia kieruje się z powrotem do zbiornika lub na ssanie pompy. Przepływ do odbiornika maleje, ale pompa nadal pracuje z dużą wydajnością, więc metoda jest mało ekonomiczna.
Jaką rolę pełni falownik w regulacji pompy odśrodkowej?
Falownik zmienia częstotliwość zasilania silnika elektrycznego, a tym samym jego prędkość obrotową. Pozwala płynnie regulować wydajność pompy.
Jaka jest różnica między wydajnością pompy a przepływem w instalacji?
Wydajność pompy oznacza ilość cieczy tłoczoną przez pompę. Przepływ w instalacji może być mniejszy, np. przy obejściu lub dławieniu, ale nie zawsze oznacza to ekonomiczną regulację pracy pompy.
Po czym najłatwiej rozpoznać, że przyrząd na rysunku mierzy temperaturę?
Najważniejszą wskazówką jest jednostka na skali: °C. Oznacza ona stopnie Celsjusza, czyli jednostkę temperatury.
Czym różni się termometr od manometru?
Termometr mierzy temperaturę, zwykle w °C. Manometr mierzy ciśnienie, najczęściej w barach, MPa lub kPa.
Jakie temperatury kontroluje się podczas pracy silnika okrętowego?
Kontroluje się m.in. temperaturę wody chłodzącej, oleju smarowego, spalin, powietrza doładowującego i paliwa. Pozwala to ocenić prawidłowość pracy silnika i instalacji pomocniczych.
Dlaczego zbyt wysoka temperatura silnika jest niebezpieczna?
Może świadczyć o przeciążeniu, niedostatecznym chłodzeniu lub problemach ze smarowaniem. Dalsza praca w takich warunkach grozi uszkodzeniem silnika.
Czy stopień sprężenia można zmierzyć takim termometrem?
Nie. Stopień sprężenia jest wielkością konstrukcyjną silnika i nie mierzy się go termometrem wskazówkowym.
Jakie jednostki wskazują, że przyrząd mierzy ciśnienie, a nie temperaturę?
Dla ciśnienia typowe są jednostki bar, MPa, kPa lub Pa. Jeśli na skali widnieje °C, przyrząd mierzy temperaturę.
Do czego służy amperomierz?
Amperomierz służy do pomiaru natężenia prądu elektrycznego. Wynik pomiaru podaje się w amperach.
W jakiej jednostce podaje się natężenie prądu elektrycznego?
Natężenie prądu podaje się w amperach, oznaczanych symbolem A.
Jak podłącza się klasyczny amperomierz do obwodu?
Amperomierz podłącza się szeregowo z odbiornikiem, aby przepływał przez niego cały mierzony prąd.
Dlaczego nie wolno podłączać amperomierza równolegle do źródła napięcia?
Amperomierz ma bardzo małą rezystancję wewnętrzną. Podłączenie go równolegle mogłoby spowodować zwarcie i uszkodzenie przyrządu.
Czym różni się amperomierz od woltomierza?
Amperomierz mierzy natężenie prądu i łączy się go szeregowo. Woltomierz mierzy napięcie i podłącza się go równolegle.
Do czego służy amperomierz cęgowy?
Amperomierz cęgowy umożliwia pomiar prądu bez rozłączania obwodu. Obejmuje się nim pojedynczy przewód, przez który płynie prąd.
Gdzie na statku można spotkać amperomierze?
Amperomierze występują m.in. w rozdzielnicach, panelach zespołów prądotwórczych oraz układach kontroli pracy silników elektrycznych i prądnic.
Dlaczego jednoczesny spadek ciśnienia pary i poziomu wody w kotle wskazuje na nieszczelność?
Nieszczelność powoduje ucieczkę pary lub wody z układu. Kocioł traci medium robocze, więc spada zarówno ciśnienie pary, jak i stan wody.
Jakie przyrządy pomagają zauważyć opisane objawy w instalacji parowej?
Ciśnienie pary kontroluje się manometrem, a poziom wody w kotle poziomowskazem. Oba wskazania są podstawowe dla bezpiecznej eksploatacji kotła.
Dlaczego niski poziom wody w kotle jest niebezpieczny?
Zbyt niski poziom wody może odsłonić powierzchnie grzewcze kotła. Grozi to ich przegrzaniem, deformacją lub poważnym uszkodzeniem kotła.
Czym różni się nieszczelność instalacji parowej od nagłego spadku zapotrzebowania na parę?
Przy spadku zapotrzebowania ciśnienie pary zwykle rośnie lub utrzymuje się, bo odbiorniki pobierają mniej pary. Przy nieszczelności ciśnienie spada, ponieważ para ucieka z instalacji.
Jakie elementy instalacji parowej najczęściej mogą być miejscem nieszczelności?
Najczęściej są to połączenia kołnierzowe, zawory, odwadniacze, rurociągi, uszczelnienia oraz wymienniki ciepła. Nieszczelność może też wystąpić na armaturze kotła.
Jak należy postąpić po wykryciu wycieku pary na statku?
Należy zgłosić awarię, zachować bezpieczną odległość, odciąć uszkodzony odcinek, jeśli jest to możliwe, oraz stale kontrolować poziom wody i ciśnienie w kotle.
Dlaczego zanieczyszczenie powierzchni grzewczych kotła nie jest najlepszym wyjaśnieniem opisanych objawów?
Zanieczyszczenia pogarszają wymianę ciepła i mogą obniżać wydajność kotła, ale nie powodują typowo szybkiego jednoczesnego ubytku ciśnienia pary i poziomu wody. Taki zestaw objawów bardziej pasuje do wycieku.
Jak obliczyć 0,5% średnicy nominalnej tulei cylindrowej?
Należy pomnożyć średnicę nominalną przez 0,005. Dla średnicy 620 mm daje to 3,1 mm.
Dlaczego wartość 3,5 mm kwalifikuje tuleję do wymiany?
Ponieważ przekracza dopuszczalne zużycie 3,1 mm wynikające z 0,5% średnicy nominalnej 620 mm.
Co oznacza średnica nominalna tulei cylindrowej?
Jest to wymiar fabryczny lub projektowy tulei, do którego porównuje się wyniki pomiarów eksploatacyjnych.
Jakie znaczenie ma DTR przy ocenie zużycia części silnika?
DTR podaje wartości dopuszczalne, procedury pomiarowe i kryteria naprawy lub wymiany elementów. Decyzję eksploatacyjną należy opierać na danych producenta.
Jakim przyrządem można mierzyć średnicę wewnętrzną tulei cylindrowej?
Do pomiaru średnicy wewnętrznej tulei stosuje się najczęściej średnicówkę, często w połączeniu z mikrometrem do ustawienia wymiaru odniesienia.
Jakie skutki może powodować nadmierne zużycie tulei cylindrowej?
Może powodować spadek sprężania, wzrost zużycia oleju, przedmuchy spalin, gorsze smarowanie oraz szybsze zużycie pierścieni tłokowych.
Dlaczego wód zęzowych nie wolno zrzucać za burtę bez oczyszczenia?
Wody zęzowe często zawierają olej, paliwo, smary i inne zanieczyszczenia z siłowni. Ich niekontrolowany zrzut powoduje zanieczyszczenie morza i narusza przepisy MARPOL.
Jaką funkcję pełni separator wód zaolejonych na statku?
Separator oddziela olej od wody zęzowej, aby zmniejszyć zawartość oleju przed ewentualnym zrzutem oczyszczonej wody za burtę. Jest podstawowym urządzeniem ochrony środowiska w siłowni okrętowej.
Co oznacza limit 15 ppm przy zrzucie wód zaolejonych?
Oznacza, że w oczyszczonej wodzie może znajdować się maksymalnie 15 części oleju na milion części mieszaniny. Przekroczenie tej wartości powinno spowodować alarm i zatrzymanie zrzutu.
Dlaczego odpowiedź o odległości 5 mil od brzegu jest niewystarczająca?
Sama odległość od brzegu nie uprawnia do zrzutu wód zaolejonych. Konieczne jest spełnienie wymagań technicznych, w tym oczyszczenie wody i kontrola zawartości oleju.
Jakie urządzenie powinno zatrzymać zrzut, gdy woda jest zbyt zaolejona?
Za wykrycie przekroczenia odpowiada monitor zawartości oleju, a układ automatyczny może zamknąć zawór zrzutowy i skierować wodę z powrotem do zbiornika.
Czym różni się filtr dokładnego oczyszczania od wymaganego odolejacza z monitorem?
Filtr może usuwać część zanieczyszczeń, ale nie zastępuje kompletnego, zatwierdzonego systemu separacji i kontroli zawartości oleju. Przepisy wymagają urządzenia zdolnego do potwierdzenia, że limit oleju nie został przekroczony.
Jaką dokumentację prowadzi się przy operacjach z wodami zaolejonymi?
Operacje związane z wodami zaolejonymi, szlamami i pozostałościami olejowymi zapisuje się w dokumentacji olejowej, np. Oil Record Book. Zapisy potwierdzają prawidłowe postępowanie zgodne z przepisami.