Pytania pomocnicze - TWO.06
Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 640.
Strona 5 z 10.
Dlaczego wymianę oleju w sprężarce planuje się według liczby godzin pracy?
Ponieważ producent określa trwałość oleju w warunkach pracy urządzenia. Po przekroczeniu ustalonego czasu olej może utracić właściwości smarne i ochronne.
Czy niski poziom oleju w karterze oznacza konieczność wymiany oleju?
Nie zawsze. Niski poziom najczęściej oznacza potrzebę uzupełnienia oleju oraz sprawdzenia przyczyny ubytku.
Jaką rolę pełni olej w sprężarce powietrza?
Olej smaruje elementy współpracujące, zmniejsza tarcie, odprowadza ciepło i chroni części przed zużyciem oraz korozją.
Gdzie należy szukać informacji o okresach wymiany oleju w sprężarce?
W dokumentacji techniczno-ruchowej, instrukcji obsługi producenta lub harmonogramie przeglądów eksploatacyjnych.
Czy zmiana koloru oleju może być sygnałem problemu?
Tak, ciemnienie oleju może wskazywać na zanieczyszczenie, przegrzewanie lub starzenie. Nie jest jednak podstawowym kryterium planowej wymiany, jeśli producent określa interwał godzinowy.
Jakie czynności warto wykonać podczas wymiany oleju w sprężarce?
Należy spuścić stary olej, sprawdzić stan filtrów i uszczelnień, napełnić układ właściwym olejem oraz odnotować czynność w dokumentacji eksploatacyjnej.
Co oznacza wydajność pompowania podczas bunkrowania statku?
Oznacza ilość paliwa przetłaczaną na statek w jednostce czasu. W praktyce jest to wydajność pompy podającej paliwo do instalacji bunkrowej statku.
W jakich jednostkach podaje się wydajność bunkrowania?
Najczęściej w m³/h, t/h lub l/min. Na statkach często stosuje się m³/h albo t/h, zależnie od sposobu rozliczania paliwa.
Dlaczego wydajność bunkrowania nie oznacza całkowitej ilości paliwa?
Całkowita ilość paliwa mówi, ile paliwa załadowano łącznie. Wydajność określa tempo załadunku, czyli ilość paliwa przepływającą w określonym czasie.
Od czego zależy rzeczywista wydajność pompowania paliwa na statek?
Zależy od parametrów pompy, oporów przepływu w rurociągach, lepkości i temperatury paliwa oraz dopuszczalnego ciśnienia w instalacji.
Dlaczego podczas bunkrowania kontroluje się tempo podawania paliwa?
Kontrola tempa załadunku ogranicza ryzyko przepełnienia zbiorników, wzrostu ciśnienia w instalacji i rozlewu paliwa. Jest to ważny element bezpiecznego bunkrowania.
Jak obliczyć średnią wydajność bunkrowania?
Należy podzielić ilość załadowanego paliwa przez czas bunkrowania. Na przykład 300 m³ paliwa w 3 godziny daje średnią wydajność 100 m³/h.
Do czego służy szczelinomierz w obsłudze silnika okrętowego?
Szczelinomierz służy do pomiaru małych luzów między elementami, np. luzu zaworowego w mechanizmie rozrządu silnika pomocniczego.
Dlaczego luz zaworowy jest potrzebny w silniku spalinowym?
Luz kompensuje rozszerzalność cieplną elementów mechanizmu zaworowego. Dzięki temu zawory mogą prawidłowo się domykać po rozgrzaniu silnika.
Jak wykonuje się pomiar luzu zaworowego szczelinomierzem?
Wsuwa się blaszkę szczelinomierza o określonej grubości w miejsce pomiaru wskazane przez producenta. Prawidłowa blaszka powinna przesuwać się z lekkim oporem.
Dlaczego suwmiarka nie jest właściwym narzędziem do sprawdzania luzu zaworowego?
Suwmiarka mierzy głównie wymiary zewnętrzne, wewnętrzne i głębokości. Nie pozwala dokładnie sprawdzić wąskiej szczeliny między elementami mechanizmu zaworowego.
Jakie mogą być skutki zbyt małego luzu zaworowego?
Zbyt mały luz może powodować niedomykanie zaworu, spadek sprężania, przegrzewanie i uszkodzenie zaworu lub gniazda zaworowego.
Jakie mogą być skutki zbyt dużego luzu zaworowego?
Zbyt duży luz powoduje hałaśliwą pracę rozrządu, uderzenia elementów, przyspieszone zużycie oraz pogorszenie napełniania lub opróżniania cylindra.
Gdzie należy szukać prawidłowej wartości luzu zaworowego dla danego silnika?
Prawidłową wartość podaje producent w dokumentacji techniczno-ruchowej lub instrukcji obsługi konkretnego typu silnika.
Dlaczego ubytek materiału na wirniku pompy wirowej powoduje spadek wydajności?
Wirnik z uszkodzonymi łopatkami gorzej przekazuje energię cieczy. Powstają większe straty hydrauliczne, dlatego pompa tłoczy mniej cieczy w jednostce czasu.
Jakie uszkodzenia mogą powodować ubytek materiału wirnika?
Najczęstsze przyczyny to kawitacja, korozja, erozja przez zanieczyszczenia stałe oraz praca pompy poza zalecanym zakresem parametrów.
Jak zmienia się ciśnienie na tłoczeniu przy zużytym wirniku?
Zwykle ciśnienie na tłoczeniu maleje, ponieważ pompa nie wytwarza już wymaganej wysokości podnoszenia. Wzrost ciśnienia nie jest typowym objawem ubytku materiału wirnika.
Czy zużycie wirnika musi powodować zmniejszenie prędkości obrotowej pompy?
Nie. Prędkość obrotowa zależy głównie od napędu, np. silnika elektrycznego. Pompa może obracać się z normalną prędkością, ale mieć mniejszą wydajność.
Jak można wykryć spadek wydajności pompy podczas eksploatacji?
Należy porównać aktualny przepływ, ciśnienie tłoczenia i parametry pracy z wartościami nominalnymi. Pomocne są przepływomierze, manometry oraz obserwacja pracy instalacji.
Jaki związek ma kawitacja z uszkodzeniem wirnika pompy?
Kawitacja powoduje powstawanie i gwałtowne zapadanie się pęcherzyków pary przy powierzchni wirnika. Uderzenia mikrostrug cieczy mogą wyrywać materiał z łopatek, prowadząc do ubytków.
Do czego służy oznakowanie rurociągów na statku?
Pozwala szybko rozpoznać rodzaj medium płynącego w rurociągu oraz kierunek jego przepływu. Ułatwia obsługę, naprawy i działania awaryjne.
Co oznacza strzałka umieszczona na rurociągu?
Strzałka wskazuje kierunek przepływu medium w instalacji. Nie określa jednak sama rodzaju systemu.
Jakie instalacje okrętowe najczęściej rozpoznaje się po oznakowaniu rurociągów?
Najczęściej rozpoznaje się instalacje olejowe, paliwowe, parowe, balastowe, chłodzące, sprężonego powietrza oraz pożarowe.
Dlaczego instalacji olejowej nie należy mylić z paliwową?
Instalacja olejowa zwykle służy do smarowania lub obiegu oleju, a paliwowa do zasilania silników paliwem. Pomylenie ich może spowodować awarię silnika albo zanieczyszczenie układu.
Jakie elementy mogą występować w systemie olejowym statku?
Typowe elementy to zbiorniki oleju, pompy olejowe, filtry, chłodnice oleju, zawory, rurociągi oraz przewody doprowadzające olej do smarowanych mechanizmów.
Dlaczego poprawne rozpoznanie rurociągu jest ważne podczas awarii?
Pozwala szybko zamknąć właściwy zawór, odciąć wyciek lub uruchomić odpowiedni układ. Skraca czas reakcji i zmniejsza ryzyko uszkodzeń.
Czym różni się silnik wodzikowy od silnika bezwodzikowego?
W silniku wodzikowym między tłoczyskiem a korbowodem znajduje się wodzik prowadzony po prowadnicach. W silniku bezwodzikowym korbowód jest połączony bezpośrednio z tłokiem przez sworzeń tłokowy.
Jaką funkcję pełni wodzik w silniku okrętowym?
Wodzik przenosi siłę z tłoczyska na korbowód i przejmuje siły boczne mechanizmu korbowego. Dzięki temu zmniejsza boczne obciążenie tłoka i tulei cylindrowej.
Dlaczego duże silniki główne statków często są silnikami wodzikowymi?
Silniki wodzikowe dobrze nadają się do dużych mocy i pracy wolnoobrotowej. Umożliwiają trwałą pracę przy dużych obciążeniach oraz spalanie ciężkich paliw okrętowych.
Po czym można rozpoznać elementy silnika wodzikowego na ilustracji egzaminacyjnej?
Charakterystyczne są duże elementy mechanizmu korbowo-tłokowego, wodzik, prowadnice wodzika, tłoczysko oraz masywna konstrukcja. Takie części nie występują w typowej chłodnicy płytowej ani maszynie sterowej.
Jakie elementy łączy wodzik w silniku wodzikowym?
Wodzik łączy tłoczysko tłoka z korbowodem. Jest pośrednim elementem układu przenoszenia siły z tłoka na wał korbowy.
Jakie są skutki zużycia prowadnic wodzika?
Zużycie prowadnic może powodować niewłaściwe prowadzenie wodzika, zwiększone drgania, nierównomierne obciążenia i przyspieszone zużycie elementów mechanizmu korbowego.
Po czym rozpoznać kombinezon przeciwpożarowy na ilustracji egzaminacyjnej?
Zwykle jest masywny, zakrywa całe ciało i może mieć srebrną warstwę odbijającą promieniowanie cieplne. Kojarzy się z ochroną przed wysoką temperaturą i płomieniem.
Czym różni się kombinezon przeciwpożarowy od kombinezonu ratunkowego?
Kombinezon przeciwpożarowy chroni przed ogniem i temperaturą podczas akcji gaśniczej. Kombinezon ratunkowy chroni przed wychłodzeniem w wodzie po opuszczeniu statku.
Jakie wyposażenie może być potrzebne członkowi załogi podczas alarmu pożarowego?
Może to być kombinezon przeciwpożarowy, hełm, rękawice, buty ochronne, aparat oddechowy, wąż pożarniczy i gaśnica. Dokładne wyposażenie zależy od przydziału alarmowego.
Dlaczego podczas pożaru na statku ważny jest aparat oddechowy?
Dym i toksyczne gazy mogą być groźniejsze niż sam płomień. Aparat oddechowy umożliwia bezpieczniejsze działanie w zadymionych lub pozbawionych tlenu pomieszczeniach.
Gdzie członek załogi sprawdza swoje zadania podczas alarmu pożarowego?
Zadania są określone w rozkładzie alarmowym oraz procedurach statkowych. Informacje o rozmieszczeniu sprzętu przeciwpożarowego znajdują się m.in. na Fire Control & Safety Plan.
Dlaczego odpowiedzi „człowiek za burtą” i „opuszczenie statku” nie pasują do kombinezonu przeciwpożarowego?
Te sytuacje dotyczą ratowania ludzi i ewakuacji, a nie gaszenia pożaru. Wtedy używa się innego wyposażenia, np. kamizelek ratunkowych, kół ratunkowych lub kombinezonów ratunkowych.
Dlaczego w wyparowniku okrętowym stosuje się podciśnienie?
Podciśnienie obniża temperaturę wrzenia wody morskiej. Dzięki temu można odparować wodę przy niższej temperaturze, wykorzystując ciepło odpadowe z instalacji okrętowych.
Czym różni się wakuometr od manometru?
Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia, czyli ciśnienia niższego od atmosferycznego. Manometr mierzy najczęściej nadciśnienie, czyli ciśnienie wyższe od atmosferycznego.
Co oznacza pojęcie podciśnienia w instalacji okrętowej?
Podciśnienie oznacza, że ciśnienie w danym urządzeniu lub przewodzie jest niższe niż ciśnienie atmosferyczne. W praktyce występuje np. w wyparkach i układach próżniowych.
Dlaczego barometr nie jest właściwym przyrządem do pomiaru ciśnienia w wyparowniku podciśnieniowym?
Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. Nie jest przeznaczony do bezpośredniej kontroli podciśnienia wewnątrz urządzenia technicznego.
Do czego służy presostat i dlaczego nie jest odpowiedzią w tym pytaniu?
Presostat jest łącznikiem ciśnieniowym, który reaguje na osiągnięcie określonej wartości ciśnienia. Nie służy przede wszystkim do odczytu wartości ciśnienia, więc nie jest typowym przyrządem pomiarowym.
Jakie znaczenie ma kontrola podciśnienia w wyparce okrętowej?
Prawidłowe podciśnienie zapewnia właściwe warunki odparowania wody morskiej. Zbyt małe podciśnienie może pogorszyć wydajność wyparki lub uniemożliwić prawidłową produkcję wody słodkiej.
Dlaczego podczas naprawy tłoka silnika wodzikowego najpierw demontuje się głowicę?
Głowica zamyka cylinder od góry i uniemożliwia dostęp do tłoka. Jej zdjęcie jest warunkiem rozpoczęcia właściwych prac przy tłoku i pierścieniach.
Jaką funkcję pełni głowica w silniku okrętowym?
Głowica zamyka przestrzeń roboczą cylindra i może zawierać zawory, wtryskiwacz, kanały chłodzące oraz elementy rozruchowe. Jest jednym z podstawowych elementów komory spalania.
Czym silnik wodzikowy różni się od silnika bezwodzikowego?
W silniku wodzikowym siły boczne od mechanizmu korbowego przejmuje wodzik, a nie tłok. Dzięki temu tłok jest mniej obciążony bocznie, co ma znaczenie w dużych wolnoobrotowych silnikach okrętowych.
Kiedy można zdemontować pierścienie tłokowe?
Pierścienie tłokowe demontuje się dopiero po uzyskaniu dostępu do tłoka, zwykle po zdjęciu głowicy i wykonaniu dalszych czynności demontażowych. Nie są one pierwszym elementem usuwanym przy naprawie tłoka.
Dlaczego łożysko stopy korbowodu nie jest pierwszym elementem demontowanym przy naprawie tłoka?
Łożysko stopy korbowodu znajduje się w mechanizmie korbowym, a nie bezpośrednio przy górnym dostępie do tłoka. Najpierw trzeba otworzyć cylinder przez zdjęcie głowicy.
Jakie czynności bezpieczeństwa należy wykonać przed demontażem głowicy silnika?
Należy zabezpieczyć silnik przed uruchomieniem, odciąć media robocze, spuścić lub odizolować płyny w odpowiednich instalacjach oraz upewnić się, że elementy są schłodzone i odciążone.
Dlaczego okrętowy silnik dwusuwowy z wodzikiem nie ma zaworu dolotowego?
Ponieważ powietrze do cylindra doprowadzane jest przez okna przepłukujące w tulei cylindrowej. Otwiera je i zamyka ruch tłoka.
Jakie zawory mogą występować w głowicy dużego silnika dwusuwowego?
Typowo występują zawór wydechowy, zawór rozruchowy oraz zawór indykatorowy. Zaworu dolotowego zwykle nie ma.
Do czego służy zawór wydechowy w okrętowym silniku dwusuwowym?
Zawór wydechowy umożliwia usunięcie spalin z cylindra po zakończeniu pracy użytecznej. W silnikach z przepłukiwaniem wzdłużnym znajduje się zwykle w głowicy.
Jaką funkcję pełni zawór rozruchowy?
Zawór rozruchowy doprowadza sprężone powietrze do cylindra podczas uruchamiania silnika. Powietrze to obraca wał korbowy do momentu podjęcia pracy na paliwie.
Do czego służy zawór indykatorowy?
Zawór indykatorowy umożliwia podłączenie indykatora silnikowego lub wykonanie kontroli ciśnienia w cylindrze. Może też służyć do przedmuchania cylindra przed rozruchem.
Czym różni się napełnianie cylindra w silniku dwusuwowym od czterosuwowego?
W silniku czterosuwowym dolot odbywa się zwykle przez zawór dolotowy. W dużym silniku dwusuwowym powietrze dopływa przez okna przepłukujące odsłaniane przez tłok.