Pytania pomocnicze - TWO.06
Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 640.
Strona 3 z 10.
Do czego służy mikrometr do rur?
Służy do pomiaru grubości ścianek rur, tulei i rurociągów. Pozwala ocenić, czy element nie został nadmiernie zużyty lub skorodowany.
Czym mikrometr do rur różni się od zwykłego mikrometru zewnętrznego?
Ma specjalną końcówkę, najczęściej kulistą lub zaokrągloną, którą przykłada się do wewnętrznej powierzchni rury. Zwykły mikrometr zewnętrzny mierzy głównie średnice lub grubości elementów o płaskich powierzchniach.
Dlaczego przy pomiarze ścianki rury stosuje się końcówkę kulistą?
Końcówka kulista dobrze przylega do zakrzywionej wewnętrznej powierzchni rury. Dzięki temu pomiar grubości ścianki jest dokładniejszy.
Jak przygotować rurociąg do pomiaru grubości ścianki?
Miejsce pomiaru należy oczyścić z farby, rdzy, kamienia i innych osadów. Zanieczyszczenia mogłyby zawyżyć wynik pomiaru.
Po co mierzy się grubość ścianek rurociągów w siłowni okrętowej?
Pomiar pozwala wykryć ubytki materiału spowodowane korozją, erozją lub zużyciem eksploatacyjnym. Na tej podstawie można zdecydować o naprawie albo wymianie rurociągu.
Jakie błędy mogą wystąpić podczas pomiaru mikrometrem do rur?
Najczęstsze błędy to pomiar na zabrudzonej powierzchni, zbyt mocny docisk, ustawienie przyrządu pod kątem oraz użycie niewłaściwego typu mikrometru.
Czym różni się układ napędowy bezpośredni od pośredniego?
W układzie bezpośrednim silnik napędza wał śrubowy bez przekładni. W układzie pośrednim między silnikiem a wałem znajduje się przekładnia redukcyjna.
Dlaczego w układzie pośrednim stosuje się przekładnię redukcyjną?
Przekładnia redukcyjna zmniejsza prędkość obrotową z silnika do wartości odpowiedniej dla śruby napędowej. Jednocześnie zwiększa moment obrotowy na wale.
Dlaczego śruba napędowa nie powinna obracać się zbyt szybko?
Zbyt duża prędkość śruby pogarsza sprawność napędu i może powodować kawitację. Prowadzi też do większych drgań, hałasu i zużycia elementów.
Czy wał pośredni występuje tylko w układzie napędowym pośrednim?
Nie. Wał pośredni może występować również w innych układach linii wałów, dlatego nie jest elementem jednoznacznie charakterystycznym dla napędu pośredniego.
Jaką funkcję pełni łożysko oporowe w układzie napędowym statku?
Łożysko oporowe przenosi siłę osiową, czyli napór śruby, na kadłub statku. Nie jest jednak elementem występującym wyłącznie w układzie pośrednim.
Z jakimi silnikami najczęściej współpracuje przekładnia redukcyjna?
Najczęściej z silnikami średnioobrotowymi i szybkoobrotowymi. Ich prędkość obrotowa jest zbyt wysoka do bezpośredniego napędu śruby.
Jak odczytać z dokumentacji techniczno-ruchowej masę elementu przeznaczonego do transportu?
Należy znaleźć w tabeli odpowiedni przedmiot i odczytać wartość z kolumny dotyczącej ciężaru jednej sztuki. W tym pytaniu głowica waży 2820 kg, a tłok z trzonem 4215 kg.
Dlaczego w tym zadaniu nie wybiera się osprzętu o DOR 4 tony?
Tłok z trzonem waży 4215 kg, czyli 4,215 t. Osprzęt o DOR 4 t byłby przeciążony, dlatego należy wybrać większą wartość.
Czy przy doborze DOR należy sumować masę głowicy i tłoka?
Tylko wtedy, gdy elementy miałyby być podnoszone jednocześnie. Jeżeli są transportowane osobno, wystarczy dobrać osprzęt do cięższego elementu.
Który z elementów w pytaniu decyduje o minimalnym DOR osprzętu?
Decyduje tłok komplet z trzonem, ponieważ jego masa wynosi 4215 kg i jest większa niż masa głowicy wynosząca 2820 kg.
Jak przeliczyć kilogramy na tony przy doborze osprzętu transportowego?
Masę w kilogramach należy podzielić przez 1000. Przykładowo 4215 kg to 4,215 t.
Co oznacza zasada wyboru najbliższej większej wartości DOR?
Jeżeli masa ładunku przekracza dostępną wartość DOR, trzeba wybrać kolejny większy udźwig. Dla 4,215 t właściwym wyborem z podanych odpowiedzi jest 5 t.
Jakie zagrożenie powstaje przy użyciu osprzętu o zbyt małym DOR?
Może dojść do zerwania zawiesia, uszkodzenia ładunku, awarii urządzenia dźwignicowego oraz wypadku ludzi znajdujących się w pobliżu.
Dlaczego butli z gazami technicznymi nie wolno podnosić bezpośrednio na zawiesiu linowym lub łańcuchowym?
Butla może się wyślizgnąć, obrócić lub zostać uszkodzona. Szczególnie niebezpieczne jest uszkodzenie zaworu, które może spowodować gwałtowne uwolnienie gazu.
Jaką funkcję pełni kosz transportowy podczas przewozu butli na statku?
Kosz utrzymuje butle w stabilnej pozycji i zabezpiecza je przed wypadnięciem oraz przemieszczaniem. Umożliwia bezpieczne podnoszenie i transport na pokładzie.
Jak należy przygotować butlę z gazem technicznym przed transportem?
Należy zamknąć zawór, założyć kołpak ochronny i sprawdzić stan butli. Butla powinna być zabezpieczona przed przewróceniem i uderzeniem.
Jakie zagrożenie powoduje uszkodzenie zaworu butli gazowej?
Uszkodzony zawór może doprowadzić do nagłego wypływu gazu pod wysokim ciśnieniem. Butla może wtedy zachowywać się jak pocisk i stanowić poważne zagrożenie dla ludzi oraz wyposażenia statku.
Gdzie można znaleźć szczegółowe informacje o bezpiecznym obchodzeniu się z konkretnym gazem technicznym?
W karcie charakterystyki SDS/MSDS. Zawiera ona informacje o zagrożeniach, magazynowaniu, transporcie, środkach ochrony i postępowaniu awaryjnym.
Dlaczego warunki na statku zwiększają ryzyko podczas transportu butli?
Statek może się kołysać i przechylać, a przestrzeń manewrowa jest ograniczona. Dlatego butle muszą być szczególnie dobrze zabezpieczone przed przemieszczeniem.
Na czym polega kawitacja w pompie?
Kawitacja polega na tworzeniu się pęcherzyków pary w cieczy przy zbyt niskim ciśnieniu, a następnie ich gwałtownym zapadaniu się. Powoduje to hałas, drgania i uszkodzenia elementów pompy.
Dlaczego ograniczenie przepływu w przewodzie ssawnym może wywołać kawitację?
Ograniczenie przepływu po stronie ssawnej powoduje spadek ciśnienia przed wirnikiem. Gdy ciśnienie spadnie poniżej ciśnienia parowania cieczy, powstają pęcherzyki pary.
Dlaczego ograniczenie przepływu w przewodzie tłocznym zwykle nie jest bezpośrednią przyczyną kawitacji ssawnej?
Dławienie po stronie tłocznej zwiększa opory za pompą i zmienia punkt pracy, ale nie powoduje typowego spadku ciśnienia na wejściu do wirnika. Kawitacja najczęściej wynika z problemów po stronie ssawnej.
Jakie objawy mogą wskazywać na kawitację pompy?
Typowe objawy to głośna praca przypominająca grzechotanie, drgania, spadek wydajności, niestabilne ciśnienie oraz przyspieszone zużycie wirnika.
Jak temperatura cieczy wpływa na ryzyko kawitacji?
Wzrost temperatury zwiększa ciśnienie parowania cieczy, więc ciecz łatwiej zaczyna wrzeć przy niższym ciśnieniu. Dlatego gorące medium jest bardziej podatne na kawitację.
Jakie czynności powinien wykonać mechanik po zauważeniu kawitacji pompy wody pitnej?
Powinien sprawdzić drożność przewodu ssawnego, stan filtrów, położenie zaworów, szczelność instalacji oraz obecność powietrza w układzie. Należy też skontrolować parametry pracy pompy.
Czy uszkodzenie łopatek wirnika może być skutkiem kawitacji?
Tak. Zapadanie się pęcherzyków pary powoduje mikrouderzenia, które mogą wyrywać materiał z powierzchni łopatek i prowadzić do ich erozji.
Na czym polega pompowanie turbosprężarki?
To niestabilna praca sprężarki, w której przepływ powietrza staje się pulsacyjny. Objawia się wahaniami ciśnienia doładowania, hałasem i drganiami.
Dlaczego uszkodzenie pompy paliwowej może wywołać pompowanie turbosprężarki?
Nieprawidłowa dawka paliwa powoduje nierówną pracę cylindra i zmienną energię spalin. Turbina otrzymuje wtedy niestabilny napęd, co może zaburzyć pracę sprężarki.
Jakie objawy mogą wskazywać na niesprawną pompę paliwową w silniku okrętowym?
Typowe objawy to nierówna praca silnika, spadek mocy, dymienie, nietypowe temperatury spalin i wahania obrotów.
Czy pompowanie turbosprężarki podczas ustalonej pracy silnika jest zjawiskiem normalnym?
Nie. Podczas normalnej pracy silnika turbosprężarka powinna pracować stabilnie, a pompowanie zwykle świadczy o usterce lub zaburzeniu przepływu.
Jakie inne przyczyny poza pompą paliwową mogą sprzyjać pompowaniu turbosprężarki?
Mogą to być zabrudzenia sprężarki, zanieczyszczona chłodnica powietrza doładowującego, ograniczony przepływ spalin lub nierówna praca cylindrów.
Dlaczego nierówna praca cylindrów wpływa na turbosprężarkę?
Turbosprężarka jest napędzana energią spalin ze wszystkich cylindrów. Gdy jeden cylinder pracuje nieprawidłowo, strumień spalin staje się nierównomierny, co zaburza pracę turbiny i sprężarki.
Do czego służy maszyna sterowa na statku?
Maszyna sterowa wychyla ster statku zgodnie z komendą z mostka. Umożliwia zmianę kursu i utrzymanie kierunku ruchu jednostki.
Jakie elementy pomagają rozpoznać maszynę sterową na zdjęciu?
Charakterystyczne są masywne siłowniki hydrauliczne, centralny element połączony z trzonem sterowym oraz układ przenoszący moment na ster. Często widać też pompy i przewody hydrauliczne.
Dlaczego maszyna sterowa jest urządzeniem krytycznym?
Awaria maszyny sterowej może spowodować utratę sterowności statku. Z tego powodu układ ma rozwiązania rezerwowe i podlega regularnym próbom.
Jakie są podstawowe rodzaje okrętowych maszyn sterowych?
Najczęściej spotyka się maszyny sterowe tłokowe, pracujące z siłownikami hydraulicznymi, oraz łopatkowe, w których moment powstaje w mechanizmie hydraulicznym o ruchu obrotowym.
Co sprawdza się podczas próby maszyny sterowej przed wyjściem w morze?
Sprawdza się wychylenie steru na obie burty, pracę pomp, wskaźniki kąta steru, alarmy oraz sterowanie awaryjne. Kontroluje się także poziom oleju i ewentualne przecieki.
Czym maszyna sterowa różni się od pompy śrubowej?
Maszyna sterowa jest całym układem wykonawczym do poruszania sterem. Pompa śrubowa to tylko urządzenie do przetłaczania cieczy i może być elementem instalacji, ale nie służy bezpośrednio do sterowania statkiem.
Dlaczego pierwszą czynnością po zauważeniu ognia jest zgłoszenie zagrożenia?
Ponieważ pożar na statku wymaga natychmiastowej, skoordynowanej reakcji. Oficer wachtowy może uruchomić alarm, powiadomić kapitana i skierować załogę do właściwych zadań.
Jaką rolę pełni oficer wachtowy podczas pożaru na statku?
Oficer wachtowy przyjmuje zgłoszenie, ocenia sytuację i inicjuje procedury alarmowe. Może zarządzić alarm, powiadomić dowództwo oraz koordynować pierwsze działania załogi.
Dlaczego samodzielne gaszenie pożaru nie jest najlepszą pierwszą reakcją?
Może narazić osobę na zadymienie, poparzenie lub odcięcie drogi ewakuacji. Bez zgłoszenia pożar może rozwinąć się, zanim reszta załogi dowie się o zagrożeniu.
Kiedy można podjąć próbę gaszenia pożaru podręcznym sprzętem gaśniczym?
Tylko wtedy, gdy pożar jest mały, droga odwrotu jest bezpieczna, a osoba wie, jakiego sprzętu użyć. Nie może to opóźniać zgłoszenia zagrożenia.
Co może zrobić załoga po ogłoszeniu alarmu pożarowego?
Załoga wykonuje zadania przypisane w rozkładzie alarmowym, np. udaje się na stanowiska, przygotowuje sprzęt gaśniczy, zamyka wentylację lub zabezpiecza rejon pożaru.
Dlaczego ewakuacja wszystkich osób nie jest automatycznie pierwszym działaniem po zauważeniu ognia?
Ewakuację zarządza się zgodnie z decyzją dowództwa i procedurami. Natychmiastowa, nieskoordynowana ewakuacja mogłaby utrudnić akcję ratowniczą.
Jakie informacje warto przekazać oficerowi wachtowemu przy zgłoszeniu pożaru?
Należy podać miejsce pożaru, co się pali, wielkość zagrożenia, obecność ludzi w rejonie oraz ewentualne ryzyko związane z paliwem, prądem lub gazami.
Do czego służy kombinezon ratunkowy na statku?
Służy do ochrony członka załogi przed wychłodzeniem po opuszczeniu statku i znalezieniu się w wodzie. Zwiększa szanse przeżycia do czasu podjęcia przez służby ratownicze.
Przy jakim alarmie zakłada się kombinezon ratunkowy?
Kombinezon ratunkowy zakłada się przy alarmie opuszczenia statku. Jest związany z ewakuacją do łodzi lub tratw ratunkowych.
Dlaczego kombinezony ratunkowe mają jaskrawy kolor?
Jaskrawy kolor, zwykle pomarańczowy lub czerwony, ułatwia zauważenie rozbitka na powierzchni morza. Elementy odblaskowe dodatkowo poprawiają widoczność w nocy.
Czym kombinezon ratunkowy różni się od ubrania strażackiego?
Kombinezon ratunkowy chroni głównie przed zimnem i wodą podczas ewakuacji. Ubranie strażackie chroni przed wysoką temperaturą, płomieniami i promieniowaniem cieplnym podczas gaszenia pożaru.
Co powinien zrobić członek załogi po ogłoszeniu alarmu opuszczenia statku?
Powinien wykonać czynności zgodne z rozkładem alarmowym, zabrać wymagane środki ratunkowe i udać się na wyznaczone miejsce zbiórki. Dalsze działania wykonuje na polecenie oficera lub dowódcy.
Dlaczego szybkie założenie kombinezonu ratunkowego jest ważne?
W zimnej wodzie organizm bardzo szybko traci ciepło, co może prowadzić do hipotermii. Sprawne założenie kombinezonu znacząco zwiększa czas przeżycia.
Dlaczego docieranie poprawia szczelność zaworu?
Docieranie usuwa drobne nierówności z powierzchni grzybka i gniazda. Dzięki temu elementy lepiej do siebie przylegają na całym obwodzie.
Czym różni się docieranie od toczenia i frezowania?
Toczenie i frezowanie służą głównie do kształtowania elementu i usuwania większej ilości materiału. Docieranie jest obróbką wykańczającą, która zapewnia dokładne dopasowanie powierzchni.
Jakie elementy zaworu współpracują ze sobą podczas zamykania przepływu?
Podczas zamykania zaworu grzybek zaworowy dociska się do gniazda zaworowego. Szczelność zależy od jakości ich powierzchni przylegania.
Po czym można poznać, że zawór został dobrze dotarty?
Na powierzchniach styku powinna być widoczna równomierna, ciągła przylgnia bez przerw. Oznacza to, że grzybek i gniazdo przylegają do siebie na całym obwodzie.
Dlaczego po docieraniu trzeba dokładnie oczyścić części?
Pasta docierająca zawiera ziarna ścierne. Jeśli pozostaną na elementach, mogą powodować przyspieszone zużycie zaworu i innych części.
Kiedy samo docieranie może nie wystarczyć do przywrócenia szczelności?
Gdy gniazdo lub grzybek są mocno wypalone, zdeformowane albo mają głębokie wżery. Wtedy konieczna może być wcześniejsza obróbka mechaniczna lub wymiana elementu.