Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - TWO.06

Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 1269. Strona 20 z 20.

Czym jest rozkład alarmowy statku?

To dokument określający obowiązki załogi i organizację działań podczas alarmów, np. pożaru, ewakuacji lub opuszczenia statku.

Co oznacza napis „Muster List” na statku?

Oznacza miejsce, w którym znajduje się rozkład alarmowy statku, czyli wykaz zadań i przydziałów alarmowych.

Jaka jest różnica między „Muster List” a „Muster Station”?

„Muster List” to dokument z obowiązkami alarmowymi, a „Muster Station” to miejsce zborne, w którym zbierają się ludzie podczas alarmu.

Jakie informacje powinny znajdować się w rozkładzie alarmowym?

Powinny być tam m.in. sygnały alarmowe, zadania członków załogi, przydział do środków ratunkowych oraz miejsca zbiórki.

Dlaczego załoga maszynowa musi znać rozkład alarmowy?

Ponieważ określa on jej zadania w sytuacji awaryjnej, np. zabezpieczenie siłowni, obsługę systemów awaryjnych lub udział w akcji pożarowej.

Czy znak „Muster List” oznacza wyjście ewakuacyjne?

Nie. Wyjście ewakuacyjne ma osobne oznakowanie. „Muster List” wskazuje lokalizację dokumentu z rozkładem alarmowym.

Dlaczego przed uruchomieniem silnika głównego należy najpierw zapewnić smarowanie?

Ponieważ pierwsze obroty wału bez filmu olejowego mogą spowodować tarcie suche lub graniczne. Grozi to uszkodzeniem panewek, łożysk i innych elementów współpracujących.

Jaką funkcję pełni pompa wstępnego przesmarowania?

Dostarcza olej do układu smarowania przed rozruchem silnika. Jej zadaniem jest wytworzenie odpowiedniego ciśnienia oleju i zabezpieczenie elementów silnika przed zużyciem.

Dlaczego przedmuchanie cylindrów nie jest pierwszą czynnością przed startem silnika?

Przedmuchanie cylindrów wykonuje się dopiero po przygotowaniu silnika, w tym po zapewnieniu smarowania. Ma ono usunąć ewentualne ciecze lub gazy z cylindrów, ale nie zastępuje przesmarowania.

Po co otwiera się kurki indykatorowe podczas przedmuchiwania cylindrów?

Otwarte kurki indykatorowe umożliwiają ujście powietrza, paliwa, wody lub oleju z cylindrów. Dzięki temu można wykryć obecność cieczy i uniknąć uszkodzenia silnika.

Dlaczego nie wolno uruchamiać silnika z włączoną obracarką?

Obracarka służy tylko do powolnego obracania wału podczas kontroli lub przygotowania. Przed rozruchem musi być odłączona i zabezpieczona, aby nie doszło do uszkodzeń mechanicznych.

Co należy sprawdzić po uruchomieniu pompy wstępnego przesmarowania?

Należy sprawdzić przede wszystkim ciśnienie oleju smarowego oraz przepływ oleju w układzie. Brak ciśnienia oznacza, że silnika nie wolno uruchamiać.

Jaka jest ogólna kolejność czynności przygotowujących silnik główny do startu?

Najpierw zapewnia się smarowanie, następnie wykonuje kontrolne obracanie i przedmuchanie cylindrów, a później zamyka kurki indykatorowe i przygotowuje układ do właściwego rozruchu.

Na czym polega sprawdzanie sprężynowania wału korbowego?

Polega na pomiarze niewielkich odkształceń lub ugięć wału korbowego podczas jego obracania. Wyniki pozwalają ocenić ustawienie wału i stan łożysk głównych.

Dlaczego do sprawdzania sprężynowania wału korbowego stosuje się czujnik zegarowy?

Czujnik zegarowy umożliwia pomiar bardzo małych przemieszczeń z dużą dokładnością. Suwmiarka, liniał czy płytka wzorcowa nie nadają się do tak precyzyjnej kontroli ugięcia wału.

Co może oznaczać zbyt duże sprężynowanie wału korbowego?

Może świadczyć o niewspółosiowości wału, zużyciu lub uszkodzeniu łożysk głównych, odkształceniu fundamentu silnika albo nieprawidłowym ustawieniu silnika.

Kiedy wykonuje się pomiar sprężynowania wału korbowego?

Pomiar wykonuje się podczas przeglądów okresowych, po remoncie silnika, po wymianie łożysk głównych oraz gdy występują objawy nieprawidłowej pracy układu korbowego.

Jakie znaczenie ma dokładność pomiaru sprężynowania wału korbowego?

Niewielkie odchyłki mogą wskazywać na poważne problemy mechaniczne. Dlatego potrzebny jest przyrząd o dużej czułości, taki jak czujnik zegarowy.

Dlaczego suwmiarka nie jest właściwym narzędziem do tego pomiaru?

Suwmiarka służy głównie do pomiaru wymiarów liniowych, takich jak średnica, grubość czy głębokość. Nie pozwala wygodnie i dokładnie rejestrować minimalnych zmian położenia wału podczas obrotu.

Co oznacza, że wtryskiwacz „leje paliwo” podczas próby?

Oznacza to, że paliwo nie jest rozpylane w postaci drobnej mgły, lecz wypływa kroplami lub strugą. Najczęściej świadczy to o zużyciu lub nieszczelności rozpylacza.

Dlaczego przy tej usterce wymienia się parę precyzyjną, a nie tylko reguluje sprężynę?

Sprężyna wpływa na ciśnienie otwarcia wtryskiwacza, ale nie naprawia zużytej iglicy ani gniazda. Jeśli elementy uszczelniające są zużyte, konieczna jest wymiana pary precyzyjnej.

Jakie elementy tworzą parę precyzyjną wtryskiwacza?

Najczęściej jest to iglica rozpylacza oraz współpracujące z nią gniazdo w korpusie rozpylacza. Elementy te są wykonane z bardzo małymi tolerancjami i pracują jako komplet.

Jakie mogą być skutki pracy silnika z lejącym wtryskiwaczem?

Może dojść do dymienia, nierównej pracy silnika, wzrostu zużycia paliwa i przegrzewania elementów komory spalania. Niespalone paliwo może też pogarszać jakość oleju smarowego.

Do czego służy stacja prób wtryskiwaczy?

Służy do sprawdzania ciśnienia otwarcia, szczelności oraz jakości rozpylania paliwa przez wtryskiwacz. Pozwala wykryć m.in. lanie paliwa, kapanie i nieprawidłowy kształt strugi.

Kiedy czyszczenie kanału paliwowego może pomóc, a kiedy nie?

Czyszczenie pomaga, gdy problem wynika z zanieczyszczeń lub przytkania kanałów. Nie pomoże, gdy przyczyną jest zużycie iglicy i gniazda rozpylacza.

Dlaczego w płytowym wymienniku ciepła śruby ściskające dokręca się naprzemiennie?

Naprzemienne dokręcanie zapewnia równomierny nacisk na pakiet płyt. Zapobiega to ich wygięciu, uszkodzeniu uszczelek i powstaniu nieszczelności.

Co może się stać, jeśli jedna strona wymiennika zostanie dokręcona znacznie mocniej niż druga?

Może dojść do przekoszenia płyty dociskowej i odkształcenia pakietu płyt. W konsekwencji wymiennik może przeciekać lub zostać trwale uszkodzony.

Czym różni się wstępne dokręcanie śrub od dokręcania końcowego?

Wstępne dokręcanie polega na lekkim i równomiernym dosunięciu elementów. Dokręcanie końcowe wykonuje się do wymaganego momentu lub wymiaru podanego w dokumentacji.

Dlaczego podczas montażu wymiennika płytowego kontroluje się wymiar ściśnięcia pakietu płyt?

Wymiar ściśnięcia informuje, czy pakiet płyt został dociśnięty prawidłowo. Zbyt małe ściśnięcie powoduje nieszczelność, a zbyt duże może uszkodzić płyty i uszczelki.

Jaką rolę pełnią śruby ściskające w płytowym wymienniku ciepła?

Śruby ściskające dociskają ruchomą płytę ramy do pakietu płyt wymiennika. Utrzymują właściwe dociśnięcie uszczelek i szczelność kanałów przepływowych.

Gdzie należy sprawdzić właściwą kolejność i sposób dokręcania śrub konkretnego wymiennika?

Należy korzystać z dokumentacji techniczno-ruchowej producenta. Zawiera ona kolejność dokręcania, wymagany wymiar pakietu oraz ewentualne wartości momentu dokręcania.

Dlaczego ilość oleju napędowego załadowanego na statek wpisuje się do Książki zapisów olejowych?

Ponieważ załadunek paliwa jest operacją bunkrowania, a takie operacje muszą być udokumentowane zgodnie z wymaganiami MARPOL.

Jakich danych eksploatacyjnych silnika nie wpisuje się do Książki zapisów olejowych?

Nie wpisuje się tam typowych parametrów pracy silnika, np. lepkości paliwa na wlocie, dobowego zużycia paliwa czy ilości oleju smarowego poddanego wirowaniu.

Jaki dokument reguluje obowiązek prowadzenia Książki zapisów olejowych?

Obowiązek wynika z przepisów konwencji MARPOL, szczególnie z Załącznika I dotyczącego zapobiegania zanieczyszczeniu morza olejami.

Czym różni się Książka zapisów olejowych od dziennika maszynowego?

Książka zapisów olejowych dokumentuje operacje istotne dla ochrony środowiska przed zanieczyszczeniem olejami. Dziennik maszynowy zapisuje ogólną eksploatację siłowni, parametry pracy urządzeń i zdarzenia techniczne.

Jakie informacje powinny towarzyszyć wpisowi o bunkrowaniu paliwa?

Zwykle podaje się datę, miejsce operacji, rodzaj paliwa, ilość załadowanego paliwa oraz zbiorniki, do których je przyjęto.

Kto może kontrolować Książkę zapisów olejowych na statku?

Dokument może być kontrolowany przez administrację państwa bandery, inspektorów Port State Control oraz inne uprawnione organy kontrolne.

Dlaczego w wyparce podciśnieniowej najpierw uruchamia się pompę próżniową?

Pompa próżniowa usuwa powietrze z komory i wytwarza podciśnienie. Dopiero wtedy woda morska może wrzeć w obniżonej temperaturze.

Na czym polega działanie wyparki podciśnieniowej na statku?

Wyparka odparowuje wodę morską przy obniżonym ciśnieniu, a następnie skrapla parę wodną. W ten sposób otrzymuje się wodę słodką.

Jaką funkcję pełni wakuometr przy wyparce?

Wakuometr wskazuje wartość podciśnienia w aparacie. Pozwala ocenić, czy warunki do wrzenia wody przy niskiej temperaturze są prawidłowe.

Co może się stać, jeśli doprowadzi się wodę grzewczą przed wytworzeniem próżni?

Wyparka może pracować niewydajnie lub nie rozpocząć prawidłowego odparowania. Może też dojść do niestabilnej pracy i pogorszenia jakości destylatu.

Do czego służy solinomierz w instalacji wyparki?

Solinomierz kontroluje zasolenie wytworzonej wody słodkiej. Przy zbyt dużym zasoleniu destylat nie powinien być kierowany do zbiornika wody słodkiej.

Jakie medium najczęściej ogrzewa wodę morską w wyparce okrętowej?

Często wykorzystuje się ciepłą wodę chłodzącą silnik główny lub inne źródło ciepła odpadowego. Pozwala to oszczędzać energię.

Jakie objawy mogą świadczyć o utracie próżni w wyparce?

Typowe objawy to wzrost ciśnienia, spadek wydajności produkcji wody słodkiej i niestabilna temperatura wrzenia. Przyczyną może być nieszczelność lub niesprawna pompa próżniowa.

Do czego służy maszyna sterowa na statku?

Maszyna sterowa służy do wychylania steru, a więc do zmiany lub utrzymywania kierunku ruchu statku. Przenosi sygnał z mostka na mechaniczny ruch trzonu sterowego.

Jakie elementy można rozpoznać w typowej hydraulicznej maszynie sterowej?

Najczęściej widoczne są siłowniki hydrauliczne, rurociągi olejowe, pompy, zawory sterujące oraz mechanizm połączony z trzonem sterowym. W układach okrętowych stosuje się zwykle rozwiązania zdublowane dla bezpieczeństwa.

Dlaczego maszyna sterowa jest urządzeniem krytycznym dla bezpieczeństwa statku?

Awaria maszyny sterowej może spowodować utratę manewrowości statku. Dlatego układ sterowy ma rezerwowe zasilanie, alarmy oraz możliwość pracy w trybie awaryjnym.

Jak odróżnić maszynę sterową od sprężarki dwustopniowej na ilustracji?

Maszyna sterowa ma siłowniki hydrauliczne połączone z mechanizmem trzonu sterowego. Sprężarka dwustopniowa ma cylindry sprężające, chłodnice międzystopniowe i zwykle widoczny układ napędowy z wałem korbowym.

Jak odróżnić maszynę sterową od filtra dwusekcyjnego?

Filtr dwusekcyjny ma zwykle dwie komory filtracyjne z zaworami przełączającymi przepływ. Maszyna sterowa posiada duże siłowniki i element wykonawczy poruszający sterem.

Jakie czynności eksploatacyjne wykonuje się przy maszynie sterowej?

Kontroluje się poziom i stan oleju hydraulicznego, szczelność przewodów, działanie pomp, zaworów, alarmów oraz poprawność wychylenia steru. Ważne są także próby pracy przed wyjściem statku w morze.

Jakie elementy najczęściej wymienia się podczas remontu pompy wirowej?

Najczęściej wymienia się uszczelnienia, łożyska, pierścienie uszczelniające, tuleje ochronne wału oraz uszkodzony lub zużyty wirnik.

Po czym rozpoznać zestaw części przeznaczony do pompy wirowej?

Charakterystycznym elementem jest wirnik odśrodkowy z łopatkami. W zestawie często występują też wał, łożyska, uszczelnienie mechaniczne i uszczelki.

Dlaczego wirnik jest kluczowym elementem pompy wirowej?

Wirnik przekazuje cieczy energię mechaniczną, zwiększając jej prędkość i ciśnienie. Jego zużycie bezpośrednio obniża wydajność pompy.

Jakie objawy mogą świadczyć o konieczności remontu pompy wirowej?

Typowe objawy to spadek wydajności, wzrost drgań, hałas łożysk, przecieki na uszczelnieniu oraz nadmierne nagrzewanie się pompy.

Czym różni się pompa wirowa od pompy tłokowej pod względem części roboczych?

Pompa wirowa wykorzystuje obracający się wirnik, natomiast pompa tłokowa pracuje dzięki ruchowi posuwisto-zwrotnemu tłoka i zaworom ssawnym oraz tłocznym.

Dlaczego przed remontem należy korzystać z dokumentacji techniczno-ruchowej pompy?

DTR podaje właściwe numery części, tolerancje montażowe, kolejność demontażu i montażu oraz wymagane momenty dokręcania.

Dlaczego sprężarka powietrza rozruchowego na statku nie musi pracować ciągle?

Powietrze jest magazynowane w butlach rozruchowych. Sprężarka uruchamia się tylko wtedy, gdy ciśnienie w zbiornikach spadnie poniżej nastawionej wartości.

Jaką rolę pełni presostat w układzie sprężarki powietrza rozruchowego?

Presostat kontroluje ciśnienie i steruje automatycznym załączaniem lub wyłączaniem sprężarki. Dzięki temu utrzymywane jest wymagane ciśnienie w butlach.

Co oznacza regulacja wydajności metodą start-stop?

Oznacza okresowe włączanie i wyłączanie sprężarki w zależności od zapotrzebowania na sprężone powietrze. Wydajność średnia zależy od czasu pracy urządzenia.

Dlaczego odpowiedź „zmiana obrotów silnika napędowego” jest w tym pytaniu nieprawidłowa?

W typowej okrętowej sprężarce tłokowej powietrza rozruchowego nie reguluje się wydajności przez płynną zmianę prędkości obrotowej. Stosuje się automatyczne dobijanie zbiorników przez uruchamianie i zatrzymywanie sprężarki.

Czym różni się wydajność chwilowa sprężarki od wydajności średniej?

Wydajność chwilowa to ilość powietrza tłoczona podczas pracy sprężarki. Wydajność średnia uwzględnia także przerwy w pracy, dlatego może być regulowana przez cykle start-stop.

Jakie elementy układu decydują o automatycznej pracy sprężarki powietrza rozruchowego?

Najważniejsze są presostat, układ sterowania, silnik napędowy, zawory oraz butle powietrza rozruchowego. Presostat przekazuje sygnał do załączenia lub zatrzymania sprężarki.

Dlaczego utrzymywanie odpowiedniego ciśnienia powietrza rozruchowego jest ważne?

Powietrze rozruchowe jest potrzebne do uruchamiania silników okrętowych. Zbyt niskie ciśnienie może uniemożliwić rozruch silnika głównego lub pomocniczego.