Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - TWO.06

Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 1269. Strona 19 z 20.

Po jakich cechach wizualnych można rozpoznać prom?

Prom ma zwykle dużą nadbudówkę pasażerską, wiele okien oraz rampę dziobową lub rufową do wjazdu pojazdów. Często ma też pokłady samochodowe ukryte w kadłubie.

Czym prom różni się od kontenerowca?

Kontenerowiec przewozi kontenery ustawione w rzędach na pokładzie i w ładowniach. Prom służy głównie do przewozu pasażerów i pojazdów, dlatego ma rampy załadunkowe i część pasażerską.

Dlaczego promy często mają rampę rufową lub dziobową?

Rampa umożliwia szybki wjazd i zjazd samochodów, ciężarówek lub wagonów. Dzięki temu załadunek odbywa się poziomo, w systemie ro-ro.

Co oznacza określenie ro-ro w odniesieniu do promów?

Ro-ro pochodzi od angielskiego roll-on/roll-off. Oznacza statek, na który pojazdy wjeżdżają i z którego zjeżdżają na własnych kołach.

Czym prom różni się od holownika?

Holownik jest małą, silną jednostką przeznaczoną do holowania i manewrowania innymi statkami. Prom jest większy i służy do przewozu ludzi, pojazdów lub ładunków na regularnej trasie.

Jak rozpoznać gazowiec i nie pomylić go z promem?

Gazowiec przewozi skroplone gazy i ma charakterystyczne zbiorniki ładunkowe, często kuliste lub cylindryczne. Prom ma nadbudówkę pasażerską oraz rampy do obsługi pojazdów.

Dlaczego wilgoć w czynniku chłodniczym może powodować zamarzanie zaworu rozprężnego?

Woda zawarta w czynniku chłodniczym zamarza w miejscu gwałtownego spadku ciśnienia i temperatury, czyli przy zaworze rozprężnym. Powstały lód może blokować przepływ czynnika.

Jakie objawy mogą wskazywać na zamarzanie zaworu rozprężnego w instalacji chłodniczej?

Typowe objawy to niestabilna praca instalacji, spadek wydajności chłodzenia, wahania ciśnień oraz okresowe zanikanie przepływu czynnika przez parownik.

Jak usuwa się wilgoć z instalacji chłodniczej?

Wilgoć usuwa się przez prawidłowe osuszanie i próżniowanie układu oraz stosowanie filtra-osuszacza. W razie silnego zawilgocenia konieczna może być wymiana filtra i ponowne napełnienie układu czynnikiem.

Dlaczego sama zbyt niska temperatura w komorze chłodniczej nie jest typową przyczyną zamarzania mechanizmu zaworu rozprężnego?

Temperatura w komorze wpływa na warunki pracy parownika, ale lód w mechanizmie zaworu powstaje głównie z wody obecnej w czynniku chłodniczym. Bez wilgoci nie ma materiału, który mógłby zamarznąć wewnątrz zaworu.

Czym różni się niedobór czynnika chłodniczego od zawilgocenia układu?

Niedobór czynnika zwykle powoduje spadek wydajności chłodzenia i nieprawidłowe ciśnienia. Zawilgocenie może powodować tworzenie lodu, szczególnie w elementach dławiących, takich jak zawór rozprężny.

Jaką funkcję pełni zawór rozprężny w okrętowej instalacji chłodniczej prowiantu?

Zawór rozprężny dławi ciekły czynnik chłodniczy, obniżając jego ciśnienie i temperaturę przed parownikiem. Dzięki temu czynnik może odparować w parowniku i odebrać ciepło z komory chłodniczej.

Po czym rozpoznać przemysłowy czujnik temperatury?

Zwykle ma długą sondę pomiarową, gwint montażowy i głowicę przyłączeniową. Sonda jest wprowadzana do medium, którego temperatura ma być mierzona.

Czym różni się czujnik temperatury od termometru?

Czujnik temperatury przekazuje sygnał do układu automatyki lub alarmu. Termometr najczęściej służy do bezpośredniego odczytu temperatury przez człowieka.

Dlaczego pokazany element nie jest manometrem?

Manometr służy do pomiaru ciśnienia i zwykle ma tarczę ze wskazówką albo wyświetlacz. Pokazany element ma sondę pomiarową typową dla pomiaru temperatury.

Dlaczego pokazany element nie jest presostatem różnicowym?

Presostat różnicowy reaguje na różnicę ciśnień i ma zwykle dwa przyłącza ciśnieniowe. Czujnik temperatury ma sondę zanurzaną w medium.

Gdzie w siłowni okrętowej stosuje się czujniki temperatury?

Stosuje się je m.in. w układach chłodzenia, smarowania, paliwowych, spalinowych i przy kontroli łożysk. Umożliwiają nadzór nad bezpieczną pracą maszyn.

Jaką rolę pełni czujnik temperatury w systemie alarmowym?

Po przekroczeniu ustawionej wartości temperatury może uruchomić alarm lub sygnał ostrzegawczy. W niektórych układach może też spowodować automatyczne ograniczenie pracy urządzenia.

Jaką wielkość elektryczną mierzy amperomierz?

Amperomierz mierzy natężenie prądu elektrycznego. Wynik pomiaru podaje się w amperach, oznaczanych symbolem A.

Jak należy podłączyć amperomierz do obwodu?

Amperomierz podłącza się szeregowo z odbiornikiem, przez który płynie mierzony prąd. Dzięki temu cały prąd obwodu przepływa przez przyrząd pomiarowy.

Czym różni się amperomierz od woltomierza?

Amperomierz mierzy natężenie prądu i podłącza się go szeregowo. Woltomierz mierzy napięcie elektryczne i podłącza się go równolegle do badanego elementu.

Do czego służy omomierz, a do czego watomierz?

Omomierz służy do pomiaru rezystancji, czyli oporu elektrycznego. Watomierz mierzy moc elektryczną pobieraną lub oddawaną przez urządzenie.

Dlaczego przed pomiarem prądu trzeba dobrać odpowiedni zakres amperomierza?

Zbyt niski zakres może spowodować przeciążenie lub uszkodzenie miernika. Bezpiecznie zaczyna się od najwyższego zakresu, a następnie zmniejsza go dla dokładniejszego odczytu.

Jak można zmierzyć prąd bez rozłączania przewodu w obwodzie?

Do takiego pomiaru stosuje się miernik cęgowy. Obejmuje on przewód cęgami i mierzy prąd na podstawie pola magnetycznego wokół przewodnika.

Do czego służy presostat w instalacji sprężonego powietrza?

Presostat kontroluje ciśnienie i przełącza styki elektryczne po osiągnięciu nastawionej wartości. Może automatycznie załączać lub wyłączać sprężarkę.

Czym różni się presostat od manometru?

Manometr wskazuje wartość ciśnienia, ale sam nie steruje urządzeniem. Presostat reaguje na ciśnienie i może uruchomić lub zatrzymać sprężarkę.

Dlaczego sprężarka powietrza rozruchowego nie powinna pracować bez przerwy?

Ciągła praca powodowałaby niepotrzebne zużycie sprężarki, wzrost temperatury i straty energii. Dlatego jej pracą steruje automatyka, np. presostat.

Co oznacza ciśnienie załączenia presostatu?

Jest to dolna nastawa ciśnienia, przy której presostat uruchamia sprężarkę. Ma zapewnić uzupełnienie powietrza w zbiorniku.

Co oznacza ciśnienie wyłączenia presostatu?

Jest to górna nastawa ciśnienia, przy której presostat zatrzymuje sprężarkę. Chroni to układ przed nadmiernym wzrostem ciśnienia.

Jaką funkcję pełni układ powietrza rozruchowego na statku?

Układ dostarcza sprężone powietrze potrzebne do uruchamiania silnika okrętowego. Powietrze jest magazynowane w zbiornikach i podawane do cylindrów podczas rozruchu.

Dlaczego termostat nie jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?

Termostat reaguje na temperaturę, a nie na ciśnienie. Do sterowania sprężarką na podstawie ciśnienia stosuje się presostat.

Czym różni się czujnik od przetwornika pomiarowego?

Czujnik wykrywa lub mierzy wielkość fizyczną, np. temperaturę. Przetwornik zamienia sygnał pomiarowy na inny sygnał, najczęściej elektryczny.

Dlaczego w automatyce okrętowej stosuje się sygnały elektryczne?

Sygnały elektryczne można łatwo przesyłać na odległość, rejestrować i wykorzystywać w systemach alarmowych oraz sterujących. Ułatwia to nadzór nad maszynami i instalacjami.

Jaką funkcję pełni regulator w układzie automatyki?

Regulator porównuje wartość mierzoną z wartością zadaną i na tej podstawie steruje urządzeniem wykonawczym. Nie służy głównie do przekształcania temperatury na sygnał elektryczny.

Dlaczego odpowiedzią nie jest wzmacniacz?

Wzmacniacz zwiększa poziom istniejącego sygnału, ale nie przekształca bezpośrednio temperatury na sygnał elektryczny. Taką funkcję pełni przetwornik.

Gdzie na statku można spotkać przetworniki temperatury?

Stosuje się je m.in. w układach chłodzenia silnika, instalacjach oleju smarowego, kotłach, sprężarkach i systemach monitoringu siłowni okrętowej.

Co oznacza sygnał 4–20 mA w automatyce?

Jest to standardowy prądowy sygnał pomiarowy stosowany do przesyłania informacji z przetworników do urządzeń sterujących lub kontrolnych. Wartość prądu odpowiada mierzonej wielkości.

Dlaczego temperatura powietrza rośnie podczas sprężania?

Podczas sprężania zmniejsza się objętość powietrza, a wykonana praca zamienia się częściowo w ciepło. Im większy stopień sprężania, tym większy wzrost temperatury.

Jaką funkcję pełni chłodnica międzystopniowa w sprężarce tłokowej?

Chłodzi powietrze po jednym stopniu sprężania przed podaniem go do następnego stopnia. Zmniejsza temperaturę pracy sprężarki i poprawia sprawność procesu.

Dlaczego niesprawna chłodnica międzystopniowa powoduje wzrost temperatury na tłoczeniu?

Jeżeli powietrze nie zostanie schłodzone między stopniami, do kolejnego cylindra trafia już przegrzane. Po dalszym sprężeniu jego temperatura staje się jeszcze wyższa.

Jakie mogą być przyczyny złego działania chłodnicy międzystopniowej?

Najczęstsze przyczyny to zabrudzenie powierzchni wymiany ciepła, osady kamienia, zbyt mały przepływ wody chłodzącej, zapowietrzenie lub niedrożność przewodów.

Czy zbyt niski stopień sprężania powoduje znaczny wzrost temperatury tłoczenia?

Nie. Niższy stopień sprężania zwykle oznacza mniejszy przyrost temperatury, dlatego nie jest typową przyczyną przegrzewania powietrza na tłoczeniu.

Jak nieszczelne pierścienie tłokowe wpływają na pracę sprężarki?

Nieszczelne pierścienie mogą powodować spadek wydajności i pogorszenie sprężania. Nie są jednak najbardziej bezpośrednią przyczyną znacznego wzrostu temperatury tłoczenia w tym pytaniu.

Dlaczego należy kontrolować temperaturę tłoczenia sprężarki powietrza rozruchowego?

Zbyt wysoka temperatura może prowadzić do uszkodzenia zaworów, pierścieni, uszczelnień i pogorszenia smarowania. Może też zwiększać ryzyko awarii instalacji powietrza rozruchowego.

Po czym rozpoznać pędnik cykloidalny na rysunku lub zdjęciu jednostki?

Charakterystyczne są pionowe łopatki lub pionowe zespoły pod kadłubem, a nie klasyczna śruba napędowa. Pędnik pracuje wokół osi pionowej.

Jaka jest główna zaleta pędnika cykloidalnego?

Zapewnia bardzo dużą manewrowość, ponieważ może wytwarzać siłę naporu w różnych kierunkach bez klasycznego steru.

Czym pędnik cykloidalny różni się od azymutalnego?

Pędnik azymutalny ma obracaną gondolę ze śrubą napędową. Pędnik cykloidalny ma pionowe łopatki obracające się wokół osi pionowej i zmieniające kąt ustawienia.

Na jakich jednostkach najczęściej stosuje się pędniki cykloidalne?

Najczęściej na holownikach, promach i jednostkach portowych, czyli tam, gdzie liczy się precyzyjne manewrowanie.

Dlaczego pędnik cykloidalny może zastępować ster?

Ponieważ kierunek siły naporu można zmieniać przez odpowiednie ustawianie łopatek. Jednostka może skręcać i manewrować bez klasycznego układu sterowego.

Czym pędnik wodnoodrzutowy różni się od cykloidalnego?

Pędnik wodnoodrzutowy zasysa wodę i wyrzuca ją dyszą, tworząc strumień napędowy. Pędnik cykloidalny wytwarza napór za pomocą obracających się pionowych łopatek.

Dlaczego pędnik cykloidalny jest przydatny w portach?

Pozwala wykonywać szybkie i precyzyjne manewry przy małych prędkościach, co jest szczególnie ważne podczas cumowania, holowania i pracy w ciasnych akwenach.

Po czym rozpoznać pompę odśrodkową na rysunku lub zdjęciu?

Typowe cechy to spiralny korpus, centralny króciec ssawny oraz króciec tłoczny ustawiony zwykle promieniowo lub stycznie do korpusu. Wewnątrz znajduje się wirnik nadający cieczy ruch obrotowy.

Jak działa pompa odśrodkowa?

Wirnik obracając się, zwiększa energię cieczy i wyrzuca ją promieniowo na zewnątrz. W korpusie spiralnym część energii prędkości zamieniana jest na ciśnienie.

Jakie są podstawowe elementy pompy odśrodkowej?

Najważniejsze elementy to korpus, wirnik, wał, uszczelnienie wału, łożyska oraz króćce ssawny i tłoczny. W pompach okrętowych istotne są też sprzęgło i napęd elektryczny.

Czym pompa odśrodkowa różni się od pompy śmigłowej?

Pompa odśrodkowa przetłacza ciecz głównie promieniowo od środka wirnika na zewnątrz. Pompa śmigłowa wymusza przepływ osiowy, podobnie jak śruba okrętowa.

Do czego służy spiralny korpus pompy odśrodkowej?

Korpus spiralny zbiera ciecz wypływającą z wirnika i kieruje ją do króćca tłocznego. Pomaga też przekształcić energię kinetyczną cieczy w energię ciśnienia.

Dlaczego pompa odśrodkowa zwykle wymaga zalania przed uruchomieniem?

Pompa odśrodkowa słabo zasysa powietrze, dlatego jej korpus i przewód ssawny powinny być wypełnione cieczą. Praca na sucho grozi uszkodzeniem uszczelnień i przegrzaniem.

Gdzie na statku stosuje się pompy odśrodkowe?

Stosuje się je m.in. w instalacjach chłodzenia, balastowych, zęzowych, przeciwpożarowych i obiegowych. Są popularne, ponieważ zapewniają duże wydajności przy stosunkowo prostej budowie.

Po czym rozpoznać kontrolę kształtu denka tłoka na ilustracji egzaminacyjnej?

Charakterystyczne jest przykładanie do powierzchni denka specjalnego szablonu lub przymiaru profilowego. Narzędzie porównuje rzeczywisty kształt denka z wymaganym profilem.

Dlaczego kontroluje się kształt denka tłoka silnika okrętowego?

Denko tłoka pracuje w bardzo wysokiej temperaturze i pod dużym ciśnieniem gazów. Kontrola pozwala wykryć odkształcenia, wypalenia lub inne uszkodzenia mogące prowadzić do awarii.

Czym różni się kontrola kształtu denka od pomiaru średnicy tłoka?

Kontrola kształtu dotyczy profilu powierzchni denka i zwykle wykorzystuje szablon. Pomiar średnicy tłoka wykonuje się mikrometrem lub innym przyrządem pomiarowym obejmującym płaszcz tłoka.

Jakie narzędzie może być używane do sprawdzania profilu denka tłoka?

Najczęściej stosuje się sprawdzian kształtu, szablon profilowy lub przymiar wykonany zgodnie z dokumentacją producenta silnika.

Jak należy przygotować tłok przed kontrolą kształtu denka?

Denko należy dokładnie oczyścić z nagaru, osadów i zanieczyszczeń. Brudna powierzchnia mogłaby zafałszować ocenę przylegania sprawdzianu.

Co może oznaczać widoczna szczelina między szablonem a denkiem tłoka?

Szczelina może świadczyć o odkształceniu lub zużyciu powierzchni denka. Wynik należy porównać z tolerancjami podanymi w dokumentacji technicznej.