Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - TWO.06

Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 1269. Strona 17 z 20.

Do czego służy presostat w instalacjach okrętowych?

Presostat kontroluje wartość ciśnienia i przełącza styki elektryczne po osiągnięciu nastawionego progu. Może uruchamiać alarm, pompę, sprężarkę albo zatrzymywać urządzenie.

Czym presostat różni się od manometru?

Manometr pokazuje aktualną wartość ciśnienia, a presostat reaguje na przekroczenie ustawionego ciśnienia. Presostat jest więc elementem automatyki, a manometr przyrządem pomiarowym.

Gdzie na statku można spotkać presostaty?

Presostaty stosuje się m.in. w instalacjach sprężonego powietrza, hydroforach, układach oleju smarnego, chłodzenia oraz instalacjach alarmowych ciśnienia.

Co oznacza nastawa presostatu?

Nastawa to wartość ciśnienia, przy której presostat ma zadziałać. Często ustawia się także różnicę załączenia i wyłączenia, czyli histerezę.

Jakie mogą być skutki uszkodzenia presostatu?

Uszkodzony presostat może nie uruchomić alarmu, nie załączyć pompy lub nie wyłączyć sprężarki. Może to prowadzić do pracy przy zbyt niskim albo zbyt wysokim ciśnieniu.

Czym presostat różni się od termostatu?

Presostat reaguje na ciśnienie, natomiast termostat na temperaturę. Oba urządzenia mogą sterować obwodem elektrycznym, ale kontrolują inne wielkości fizyczne.

Jak odczytuje się wynik pomiaru z mikrometru metrycznego?

Najpierw odczytuje się pełne milimetry i ewentualne połówki milimetra z tulei, a następnie dodaje wartość z bębna mikrometrycznego. Wynik podaje się zwykle w milimetrach.

Co oznaczają podziałki na tulei mikrometru?

Podziałka na tulei wskazuje główną część pomiaru, najczęściej pełne milimetry oraz linie połówkowe 0,5 mm. Jest to baza do dalszego odczytu z bębna.

Co oznaczają kreski na bębnie mikrometru?

Kreski na bębnie pokazują części setne milimetra. W typowym mikrometrze jedna działka bębna odpowiada 0,01 mm.

Dlaczego w tym pytaniu poprawna odpowiedź jest podana w milimetrach, a nie w centymetrach?

Mikrometry warsztatowe mają skalę odczytywaną standardowo w milimetrach. Odpowiedzi w centymetrach są pułapką jednostkową.

Jak obliczyć wskazanie 15,60 mm na mikrometrze?

Z tulei odczytuje się 15 mm, a z bębna 0,60 mm. Po zsumowaniu otrzymuje się 15,60 mm.

Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie mikrometru?

Najczęstsze błędy to pomylenie milimetrów z centymetrami, nieuwzględnienie połówki milimetra oraz błędny odczyt działki na bębnie.

Dlaczego dławienie przepływu na przewodzie ssawnym może wywołać kawitację?

Dławienie na ssaniu powoduje spadek ciśnienia przed pompą. Gdy ciśnienie spadnie poniżej ciśnienia parowania cieczy, powstają pęcherzyki pary, czyli kawitacja.

Dlaczego dławienie przepływu na przewodzie tłocznym nie jest typową przyczyną kawitacji?

Dławienie na tłoczeniu zmniejsza wydajność pompy, ale nie obniża bezpośrednio ciśnienia na jej wlocie. Kawitacja zależy głównie od warunków po stronie ssawnej.

Jakie objawy mogą wskazywać na kawitację pompy?

Typowe objawy to metaliczny hałas, drgania, spadek wydajności, niestabilna praca oraz postępujące uszkodzenia wirnika i korpusu pompy.

Jaki wpływ ma temperatura cieczy na powstawanie kawitacji?

Wzrost temperatury zwiększa ciśnienie parowania cieczy. Im ciecz cieplejsza, tym łatwiej może dojść do jej miejscowego wrzenia przy obniżonym ciśnieniu.

Co należy sprawdzić po stronie ssawnej pompy przy podejrzeniu kawitacji?

Należy sprawdzić drożność przewodu ssawnego, stan filtrów, otwarcie zaworów, szczelność instalacji, wysokość ssania oraz średnicę i opory przewodu.

Czym różni się uszkodzenie wirnika od przyczyny kawitacji?

Uszkodzenie wirnika może być skutkiem długotrwałej kawitacji, ale samo w sobie nie jest typową pierwotną przyczyną jej powstania. Przyczyną jest najczęściej zbyt niskie ciśnienie cieczy na ssaniu.

Dlaczego strona ssawna pompy jest szczególnie ważna dla zapobiegania kawitacji?

Na ssaniu występuje najniższe ciśnienie w układzie pompy. Jeżeli spadnie ono zbyt mocno, ciecz zaczyna parować lokalnie i pojawia się kawitacja.

Po czym rozpoznać badanie penetracyjne na ilustracji egzaminacyjnej?

Charakterystyczne są barwne, najczęściej czerwone lub różowe wskazania na jasnym tle wywoływacza. Penetrant wypływa z nieciągłości powierzchniowych, tworząc widoczne ślady pęknięć lub porów.

Jakie wady wykrywa metoda penetracyjna?

Metoda penetracyjna wykrywa nieciągłości otwarte na powierzchnię, np. pęknięcia, pory, przyklejenia, nieszczelności i rysy. Nie wykrywa wad ukrytych głęboko wewnątrz materiału.

Jak przebiega badanie penetracyjne?

Powierzchnię oczyszcza się, nanosi penetrant, usuwa jego nadmiar, a następnie stosuje wywoływacz. Wady ujawniają się jako barwne wskazania na badanej powierzchni.

Dlaczego badanie penetracyjne zalicza się do badań nieniszczących?

Nie powoduje uszkodzenia ani trwałej zmiany badanego elementu. Po badaniu część może być dalej eksploatowana, jeśli wynik kontroli jest pozytywny.

Czym różni się metoda penetracyjna od ultradźwiękowej?

Metoda penetracyjna ujawnia głównie wady powierzchniowe otwarte na zewnątrz. Metoda ultradźwiękowa pozwala wykrywać także wady wewnętrzne, analizując odbicia fal ultradźwiękowych.

Czym różni się metoda penetracyjna od magnetycznej?

Metoda magnetyczna wymaga materiału ferromagnetycznego i wykorzystuje pole magnetyczne oraz proszek magnetyczny. Metoda penetracyjna może być stosowana także do wielu materiałów niemagnetycznych, jeśli mają nieporowatą powierzchnię.

Gdzie w siłowni okrętowej można stosować badania penetracyjne?

Stosuje się je m.in. do kontroli spoin, korpusów, kołnierzy, wałów, obudów, elementów pomp i armatury. Szczególnie przydatne są przy podejrzeniu pęknięć powierzchniowych.

Jak przetłumaczyć termin „piston rings” w dokumentacji silnika?

Termin „piston rings” oznacza pierścienie tłokowe. To elementy montowane w rowkach tłoka.

Jak odczytać numer strony ze spisu treści instrukcji techniczno-ruchowej?

Należy znaleźć szukane hasło w lewej kolumnie, a następnie odczytać odpowiadający mu numer strony z prawej kolumny.

Dlaczego w tym pytaniu poprawną odpowiedzią jest strona 31?

W tabeli przy pozycji „Piston rings” podano numer strony 31. „Piston rings” to pierścienie tłokowe.

Czym różni się „piston” od „piston rings”?

„Piston” oznacza tłok, a „piston rings” oznacza pierścienie tłokowe. Nie należy wybierać strony przypisanej do samego tłoka.

Po co mechanik okrętowy powinien znać angielskie nazwy części silnika?

Duża część dokumentacji technicznej statków jest sporządzona po angielsku. Znajomość terminów ułatwia obsługę, naprawy i szybkie wyszukiwanie informacji.

Jakie informacje można znaleźć w dokumentacji techniczno-ruchowej silnika?

DTR zawiera m.in. opis budowy silnika, zasady obsługi, dane regulacyjne, procedury konserwacji, napraw oraz informacje eksploatacyjne.

Dlaczego butle z gazami technicznymi na statku przewozi się w koszu transportowym?

Kosz transportowy stabilizuje butle, chroni je przed przewróceniem i uderzeniami oraz umożliwia bezpieczne podnoszenie dźwigiem lub żurawiem. Zmniejsza ryzyko uszkodzenia zaworu butli.

Dlaczego nie wolno podnosić butli pojedynczo na zawiesiu linowym lub łańcuchowym?

Pojedynczo zawieszona butla może się wyślizgnąć, obrócić lub uderzyć o konstrukcję statku. Szczególnie niebezpieczne jest uszkodzenie zaworu, które może spowodować gwałtowne uwolnienie gazu.

Jakie zabezpieczenia powinna mieć butla z gazem technicznym podczas transportu?

Butla powinna mieć zakręcony zawór, założony kołpak ochronny, być ustawiona stabilnie i zabezpieczona przed przemieszczaniem. Nie wolno dopuszczać do jej toczenia, upadku ani uderzeń.

Jakie zagrożenia występują przy transporcie butli z gazami technicznymi na statku?

Najważniejsze zagrożenia to wyciek gazu, pożar lub wybuch, zatrucie, uduszenie oraz obrażenia mechaniczne spowodowane upadkiem butli. Ryzyko zwiększa się przy przechyłach statku i ograniczonej przestrzeni.

Czym różni się kosz transportowy od siatki transportowej przy przewozie butli?

Kosz transportowy ma sztywną konstrukcję, która utrzymuje butle w stabilnej pozycji i chroni je przed uderzeniami. Siatka nie zapewnia tak pewnego unieruchomienia i ochrony butli.

Jak należy przechowywać butle z gazami technicznymi na statku po zakończeniu transportu?

Butle należy przechowywać w wyznaczonym, wentylowanym miejscu, zabezpieczone przed przewróceniem, źródłami ciepła i uszkodzeniami mechanicznymi. Gazy niezgodne, np. tlen i gazy palne, powinny być rozdzielone.

Do czego służy wyparka okrętowa?

Wyparka okrętowa służy do wytwarzania wody słodkiej z wody morskiej. Proces polega zwykle na odparowaniu wody morskiej i skropleniu powstałej pary.

Dlaczego w wyparce okrętowej stosuje się podciśnienie?

Podciśnienie obniża temperaturę wrzenia wody morskiej. Dzięki temu można wykorzystać ciepło odpadowe, np. z układu chłodzenia silnika głównego.

Jakie medium najczęściej ogrzewa wodę morską w wyparce na statku?

Najczęściej wykorzystuje się gorącą wodę chłodzącą silnik główny lub parę grzewczą. Pozwala to oszczędzać energię.

Czym różni się wyparka okrętowa od odsalarki osmotycznej?

Wyparka wykorzystuje odparowanie i skraplanie wody, natomiast odsalarka osmotyczna wykorzystuje membrany i wysokie ciśnienie. Oba urządzenia służą do produkcji wody słodkiej z wody morskiej.

Dlaczego wody z wyparki nie należy od razu kierować do zbiorników wody pitnej bez kontroli?

Trzeba sprawdzić jej zasolenie i jakość. Zbyt duże zasolenie lub zanieczyszczenie może spowodować automatyczne odrzucenie wody poza zbiornik.

Jakie elementy można rozpoznać w typowej wyparce okrętowej?

Typowa wyparka ma część grzewczą, komorę odparowania, skraplacz, układ próżniowy oraz pompę destylatu. Całość tworzy instalację wytwarzania wody słodkiej.

Po czym rozpoznać pompę śmigłową na rysunku lub zdjęciu?

Najważniejszą cechą jest wirnik przypominający śrubę okrętową, umieszczony w osiowym kanale przepływowym. Ciecz przepływa przez pompę głównie wzdłuż osi wału.

Czym pompa śmigłowa różni się od pompy odśrodkowej?

W pompie śmigłowej przepływ jest osiowy, a w pompie odśrodkowej ciecz jest wyrzucana promieniowo na zewnątrz wirnika. Pompa śmigłowa daje dużą wydajność przy małej wysokości podnoszenia.

Do jakich zadań na statku nadaje się pompa śmigłowa?

Nadaje się do przetłaczania dużych ilości cieczy przy niewielkim ciśnieniu. Może być używana w instalacjach balastowych, chłodzenia wodą zaburtową lub cyrkulacyjnych.

Czym jest pompa diagonalna i dlaczego można ją pomylić ze śmigłową?

Pompa diagonalna ma przepływ mieszany: częściowo osiowy i częściowo promieniowy. Można ją pomylić ze śmigłową, ponieważ jej wirnik również ma łopatki kierujące ciecz wzdłuż osi, ale tor przepływu nie jest czysto osiowy.

Jakie parametry pracy są typowe dla pompy śmigłowej?

Typowa jest bardzo duża wydajność objętościowa oraz mała wysokość podnoszenia. Nie jest to pompa przeznaczona do wytwarzania wysokiego ciśnienia.

Dlaczego kawitacja jest groźna dla pompy śmigłowej?

Kawitacja powoduje uderzenia pęcherzyków pary o powierzchnie łopatek, co prowadzi do erozji, hałasu, drgań i spadku wydajności pompy.

Jak działa pływakowy czujnik poziomu cieczy?

Pływak unosi się lub opada wraz ze zmianą poziomu cieczy. Po osiągnięciu określonego położenia przełącza styk elektryczny, który może uruchomić alarm lub sterowanie pompą.

Do czego służy układ sygnalizacji poziomu cieczy w zbiorniku?

Układ informuje załogę lub system automatyki o osiągnięciu zadanego poziomu cieczy, np. poziomu wysokiego, niskiego albo alarmowego. Chroni to przed przepełnieniem, opróżnieniem zbiornika lub uszkodzeniem urządzeń.

Dlaczego pływakowy czujnik poziomu nie służy do regulacji lepkości paliwa?

Lepkość paliwa zależy głównie od temperatury i jest mierzona lepkościomierzem lub regulowana przez podgrzewanie. Pływak reaguje na poziom cieczy, a nie na jej lepkość.

Czym różni się poziomowskaz od czujnika poziomu?

Poziomowskaz umożliwia odczyt poziomu cieczy, często lokalnie przez obsługę. Czujnik poziomu wysyła sygnał do układu automatyki, alarmu lub sterowania.

Gdzie na statku stosuje się czujniki poziomu cieczy?

Stosuje się je w zbiornikach paliwa, oleju smarowego, wody słodkiej, wody zęzowej, balastu i ścieków. Mogą sygnalizować poziom niski, wysoki lub przepełnienie.

Jakie uszkodzenia mogą wystąpić w pływakowym czujniku poziomu?

Typowe usterki to zablokowanie pływaka przez osady, uszkodzenie styku, nieszczelność pływaka lub przerwa w obwodzie elektrycznym. Skutkiem może być brak alarmu albo fałszywa sygnalizacja.

Jaką funkcję pełni zawór trójdrożny w układzie chłodzenia silnika głównego?

Zawór trójdrożny reguluje kierunek przepływu wody chłodzącej: przez chłodnicę albo obejściem, czyli by-passem. Dzięki temu utrzymuje właściwą temperaturę wody dopływającej do silnika.

Dlaczego awaria sterowania zaworu trójdrożnego wpływa głównie na temperaturę wody chłodzącej?

Sterowanie zaworu decyduje, jaka część wody zostanie schłodzona w wymienniku, a jaka ominie chłodnicę. Uszkodzenie regulacji powoduje więc przechłodzenie albo przegrzanie wody przepływającej przez silnik.

Czy zawór trójdrożny służy do regulacji wydajności pompy obiegowej?

Nie. Pompa obiegowa zapewnia krążenie wody w układzie, a zawór trójdrożny reguluje głównie proporcję przepływu przez chłodnicę i obejście, czyli temperaturę medium.

Jakie mogą być skutki zbyt wysokiej temperatury wody chłodzącej silnik?

Zbyt wysoka temperatura może prowadzić do przegrzania tulei cylindrowych, głowic i tłoków, pogorszenia smarowania oraz uruchomienia alarmów lub automatycznej redukcji obciążenia silnika.

Jakie mogą być skutki zbyt niskiej temperatury wody chłodzącej silnik?

Zbyt niska temperatura sprzyja korozji niskotemperaturowej, większym naprężeniom cieplnym i gorszemu spalaniu. Silnik powinien pracować w zakresie temperatur zalecanym przez producenta.

Dlaczego odpowiedzi dotyczące wzrostu objętości przepływu lub zmiany ciśnienia są mniej trafne?

Zawór trójdrożny może lokalnie zmieniać drogę przepływu, ale jego podstawowym zadaniem w tym układzie jest regulacja temperatury. Ciśnienie i wydajność przepływu zależą przede wszystkim od pompy, oporów instalacji i stanu armatury.