Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - TWO.06

Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 1269. Strona 15 z 20.

Dlaczego podczas napełniania zbiornika paliwa może dojść do wycieku przez odpowietrzenie?

W czasie napełniania paliwo wypiera powietrze ze zbiornika przez odpowietrzenie. Jeśli zbiornik zostanie przepełniony, zamiast powietrza przewodem odpowietrzającym zacznie wypływać paliwo.

Jaką funkcję pełni odpowietrzenie zbiornika paliwa na statku?

Odpowietrzenie wyrównuje ciśnienie w zbiorniku podczas jego napełniania i opróżniania. Chroni zbiornik przed nadciśnieniem lub podciśnieniem.

Dlaczego końcowa faza bunkrowania jest szczególnie niebezpieczna?

Pod koniec napełniania w zbiorniku pozostaje mała wolna przestrzeń. Nawet krótka zwłoka w zamknięciu zaworu lub zbyt duża wydajność pompowania może doprowadzić do przelania.

Jak można ograniczyć ryzyko przepełnienia zbiornika paliwa?

Należy kontrolować poziom paliwa, wykonywać sondowanie lub odczyt z poziomowskazów, zmniejszyć wydajność pod koniec napełniania i utrzymywać stałą łączność między obsługą.

Dlaczego w tym pytaniu kawitacja pompy nie jest najtrafniejszym zagrożeniem?

Kawitacja dotyczy głównie pracy pompy przy zbyt niskim ciśnieniu na ssaniu. Przy pobieraniu paliwa do zbiorników głównym zagrożeniem eksploatacyjnym jest przepełnienie zbiornika.

Jakie skutki może mieć wyciek paliwa przez odpowietrzenie zbiornika?

Może spowodować zanieczyszczenie statku, zagrożenie pożarowe oraz zanieczyszczenie morza. Taki przypadek może też oznaczać naruszenie przepisów ochrony środowiska.

Dlaczego drożność odpowietrzeń zbiorników paliwa jest ważna?

Niedrożne odpowietrzenie utrudnia wypływ powietrza podczas napełniania i może powodować wzrost ciśnienia w zbiorniku. Może to zakłócić bunkrowanie i stworzyć ryzyko uszkodzeń lub wycieku.

Jaką funkcję pełni zawór wtryskowy w silniku okrętowym?

Zawór wtryskowy doprowadza paliwo do komory spalania i rozpyla je pod wysokim ciśnieniem. Od jakości rozpylania zależy prawidłowe spalanie paliwa.

Po czym można odróżnić zawór wtryskowy od pompy wtryskowej?

Zawór wtryskowy ma wydłużony korpus z końcówką rozpylacza montowaną w głowicy cylindra. Pompa wtryskowa jest zwykle większym zespołem z elementem tłoczącym i mechanizmem napędowym.

Jakie elementy są charakterystyczne dla zaworu wtryskowego paliwa?

Typowe części to korpus, iglica, rozpylacz, sprężyna dociskowa, gniazdo zaworu oraz przyłącze przewodu wysokiego ciśnienia.

Jakie objawy mogą świadczyć o niesprawnym zaworze wtryskowym?

Do objawów należą dymienie, nierówna praca cylindra, wzrost temperatury spalin, trudności z rozruchem oraz pogorszenie spalania paliwa.

Dlaczego końcówka rozpylacza zaworu wtryskowego jest elementem precyzyjnym?

Ma bardzo dokładnie wykonane otwory i współpracujące powierzchnie iglicy oraz gniazda. Nawet niewielkie zużycie lub zabrudzenie może pogorszyć rozpylanie paliwa.

Jakie czynności wykonuje się przy obsłudze zdemontowanego zaworu wtryskowego?

Zawór sprawdza się pod kątem szczelności, ciśnienia otwarcia i jakości rozpylania. W razie potrzeby czyści się go, reguluje lub wymienia rozpylacz.

Do czego służy wziernik poziomu oleju w przekładni?

Wziernik pozwala wzrokowo kontrolować ilość oleju w obudowie przekładni bez jej demontażu. Poziom oleju porównuje się zwykle ze środkiem szybki lub oznaczeniami minimum/maksimum.

Dlaczego podczas uzupełniania oleju należy korzystać z DTR urządzenia?

DTR podaje właściwe miejsce nalewania, wymagany poziom oleju oraz zalecany rodzaj środka smarnego. Zapobiega to przelaniu, niedoborowi oleju i uszkodzeniu przekładni.

Jak rozpoznać na urządzeniu korek wlewowy oleju?

Korek wlewowy znajduje się zwykle w górnej lub bocznej części obudowy i umożliwia dolanie oleju do przekładni. Często jest oznaczony napisem, symbolem oleju lub opisany w DTR.

Dlaczego zbyt niski poziom oleju w przekładni jest niebezpieczny?

Zbyt niski poziom oleju powoduje niewystarczające smarowanie kół zębatych i łożysk. Może to prowadzić do przegrzania, przyspieszonego zużycia, hałasu i awarii przekładni.

Jakie skutki może mieć zbyt wysoki poziom oleju w przekładni?

Nadmierna ilość oleju może powodować spienianie, wzrost temperatury, wycieki przez uszczelnienia oraz zwiększone opory pracy przekładni.

Co oznacza zalecenie, aby poziom oleju był nieco powyżej środka szybki wziernika?

Oznacza to, że podczas dolewania należy obserwować szybkę kontrolną i zakończyć nalewanie, gdy lustro oleju znajdzie się trochę powyżej jej środka. Nie należy napełniać obudowy „pod korek”.

Po czym rozpoznaje się oznaczenie gaśnicy śniegowej?

Gaśnicę śniegową oznacza się symbolem CO₂, ponieważ środkiem gaśniczym jest dwutlenek węgla. Na piktogramie często pojawia się napis „CO₂” oraz masa środka gaśniczego w kg.

Dlaczego gaśnica śniegowa nazywana jest gaśnicą CO₂?

Ponieważ zawiera sprężony dwutlenek węgla, który po wypływie gwałtownie się rozpręża i ochładza, tworząc charakterystyczny biały obłok przypominający śnieg.

Do jakich pożarów stosuje się gaśnice śniegowe?

Gaśnice CO₂ stosuje się głównie do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem oraz pożarów cieczy palnych. Nie pozostawiają zanieczyszczeń po użyciu.

Czego nie należy gasić gaśnicą śniegową?

Nie należy jej stosować do gaszenia ludzi ani materiałów żarzących się głęboko, np. drewna, papieru czy tkanin. Strumień CO₂ ma bardzo niską temperaturę i może powodować odmrożenia.

Jaka jest podstawowa różnica między gaśnicą śniegową a proszkową?

Gaśnica śniegowa używa dwutlenku węgla i nie brudzi gaszonego sprzętu, natomiast proszkowa wyrzuca proszek gaśniczy, który skutecznie tłumi ogień, ale zanieczyszcza urządzenia.

Dlaczego oznakowanie lokalizacji gaśnic na statku jest ważne?

Umożliwia szybkie odnalezienie właściwego sprzętu przeciwpożarowego w sytuacji awaryjnej. Na statku ma to szczególne znaczenie ze względu na ograniczoną przestrzeń i ryzyko szybkiego rozprzestrzeniania się pożaru.

Dlaczego wysokie stężenie czynnika chłodniczego w zamkniętym pomieszczeniu może być niebezpieczne?

Gaz może wypierać tlen z powietrza, powodując niedotlenienie i uduszenie. Zagrożenie jest szczególnie duże w pomieszczeniach zamkniętych i słabo wentylowanych.

Jak z karty charakterystyki rozpoznać główne zagrożenie przy wdychaniu gazu?

Należy odczytać sekcję dotyczącą pierwszej pomocy i narażenia przez wdychanie. Jeśli podano, że w wysokich stężeniach gaz może spowodować uduszenie, to jest to główne zagrożenie.

Dlaczego odpowiedź o zatruciu pokarmowym jest błędna?

W karcie charakterystyki wskazano, że spożycie nie jest uważane za potencjalną drogę narażenia. Problem dotyczy wdychania gazu, a nie jego spożycia.

Kiedy mogą powstać żrące lub toksyczne opary z czynnika chłodniczego?

Mogą powstać podczas pożaru lub termicznego rozkładu czynnika, np. jako fluorowodór. W samym opisanym wycieku bez działania ognia głównym zagrożeniem jest uduszenie.

Dlaczego odpowiedź o samozapłonie łatwopalnych oparów jest błędna?

W karcie podano, że czynnik jest niepalny. Nie wynika więc z niej zagrożenie samozapłonem łatwopalnych oparów.

Jak należy postąpić po wykryciu wycieku gazu w pomieszczeniu zamkniętym?

Należy ewakuować obszar, zapewnić wentylację i nie wchodzić do strefy zagrożonej bez potwierdzenia bezpiecznej atmosfery. W razie konieczności wejścia stosuje się izolujący aparat oddechowy.

Dlaczego poszkodowany może nie wiedzieć, że się dusi?

Niektóre gazy duszące nie mają silnego zapachu ani działania drażniącego. Objawy niedotlenienia mogą narastać stopniowo, prowadząc do utraty zdolności ruchowych i przytomności.

Dlaczego wentylacja jest ważna przy uwolnieniu czynnika chłodniczego?

Wentylacja rozcieńcza i usuwa nagromadzony gaz z pomieszczenia. Zmniejsza to ryzyko wypierania tlenu i powstania atmosfery niebezpiecznej dla oddychania.

Do czego służy odsalarka osmotyczna na statku?

Służy do produkcji wody słodkiej z wody morskiej. Wykorzystuje proces odwróconej osmozy i membrany półprzepuszczalne.

Na czym polega odwrócona osmoza?

Woda morska jest tłoczona pod wysokim ciśnieniem przez membranę, która przepuszcza wodę, ale zatrzymuje większość soli. Powstaje woda odsolona oraz solanka.

Czym różni się odsalarka osmotyczna od wyparki okrętowej?

Odsalarka osmotyczna wykorzystuje membrany i wysokie ciśnienie, a wyparka okrętowa odparowanie i skraplanie wody. Oba urządzenia mogą służyć do wytwarzania wody słodkiej z wody morskiej.

Jak nazywa się woda odsolona uzyskana w procesie odwróconej osmozy?

Woda odsolona przechodząca przez membranę nazywa się permeatem. Strumień odrzucony, bogaty w sole, to koncentrat lub solanka.

Dlaczego woda morska przed membraną musi być wstępnie oczyszczana?

Zanieczyszczenia mechaniczne, osady i organizmy biologiczne mogłyby zatykać lub uszkadzać membrany. Dlatego stosuje się filtrację wstępną i często dozowanie środków chemicznych.

Czy odsalarka osmotyczna służy do zmiękczania wody kotłowej?

Nie jest to jej podstawowe zastosowanie w pytaniu egzaminacyjnym. Woda kotłowa wymaga osobnego przygotowania, kontroli twardości, zasadowości i zawartości soli.

Czy woda z odsalarki osmotycznej od razu nadaje się do picia?

Nie zawsze. Często wymaga dodatkowego uzdatnienia, np. mineralizacji, korekty pH i dezynfekcji, zanim zostanie użyta jako woda pitna.

Dlaczego nieszczelność instalacji parowo-wodnej powoduje spadek poziomu wody w skrzyni cieplnej?

Przez nieszczelność z układu ucieka para lub kondensat, czyli część czynnika roboczego. Mniej skroplin wraca do skrzyni cieplnej, dlatego poziom wody spada.

Jaką funkcję pełni skrzynia cieplna w okrętowej instalacji parowo-wodnej?

Skrzynia cieplna zbiera skropliny i stanowi zapas podgrzanej wody zasilającej kocioł. Umożliwia ponowne wykorzystanie kondensatu w obiegu.

Dlaczego wzrost ciśnienia roboczego kotła nie jest typowym objawem nieszczelności instalacji?

Nieszczelność zwykle powoduje utratę czynnika i spadek ilości wody lub pary w obiegu, a nie wzrost ciśnienia. Wzrost ciśnienia wiąże się raczej z nadmiernym wytwarzaniem pary lub problemem z regulacją.

Co oznacza otwarcie zaworu bezpieczeństwa na kotle?

Otwarcie zaworu bezpieczeństwa świadczy o przekroczeniu dopuszczalnego ciśnienia w kotle. Nie jest to podstawowy objaw nieszczelności, lecz zabezpieczenie przed nadciśnieniem.

Jakie działania należy podjąć po zauważeniu spadku poziomu wody w skrzyni cieplnej?

Należy sprawdzić instalację pod kątem wycieków pary lub kondensatu, kontrolować poziomy i ciśnienia oraz w razie potrzeby uzupełnić wodę zgodnie z procedurą. Trzeba też powiadomić osobę odpowiedzialną za wachtę maszynową.

Jakie miejsca instalacji parowo-wodnej są szczególnie narażone na nieszczelności?

Najczęściej kontroluje się połączenia kołnierzowe, zawory, dławnice, rurociągi, odwadniacze i wymienniki ciepła. Nieszczelności mogą wystąpić również na skutek korozji lub uszkodzeń uszczelnień.

Dlaczego w układzie powietrza rozruchowego stosuje się manometr?

Manometr umożliwia bezpośredni odczyt ciśnienia sprężonego powietrza w instalacji. Dzięki temu można ocenić, czy ciśnienie jest wystarczające do rozruchu silnika.

Czym różni się manometr od presostatu?

Manometr służy do wskazywania wartości ciśnienia. Presostat reaguje na osiągnięcie określonego ciśnienia i może załączać alarm, sprężarkę lub blokadę.

Czym różni się manometr od barometru?

Manometr mierzy ciśnienie medium w instalacji, np. powietrza rozruchowego. Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne.

Do czego służy wakuometr?

Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia, czyli ciśnienia niższego od atmosferycznego. Nie jest właściwym przyrządem do pomiaru ciśnienia sprężonego powietrza rozruchowego.

Dlaczego kontrola ciśnienia powietrza rozruchowego jest ważna?

Zbyt niskie ciśnienie może uniemożliwić uruchomienie silnika okrętowego. Kontrola ciśnienia zwiększa bezpieczeństwo i niezawodność eksploatacji.

Gdzie w układzie powietrza rozruchowego można spotkać manometry?

Manometry montuje się zwykle przy butlach powietrza rozruchowego, na rurociągach oraz przy elementach armatury kontrolnej. Pozwalają one obserwować ciśnienie w kluczowych miejscach instalacji.

Po czym można rozpoznać, że przedstawiony remont dotyczy silnika napędu głównego?

Widać bardzo duży tłok podnoszony za pomocą urządzenia dźwigowego oraz otwarty cylinder dużego silnika okrętowego. Takie gabaryty i sposób demontażu są typowe dla silnika głównego.

Jakie elementy silnika są widoczne podczas demontażu tłoka?

Najczęściej widoczne są tłok, trzon tłokowy lub korbowód, otwór tulei cylindrowej oraz górna część przestrzeni roboczej cylindra. W silniku wodzikowym tłok jest połączony z trzonem tłokowym i wodzikiem.

Dlaczego odpowiedź „pompa wirowa wody słodkiej” nie pasuje do ilustracji?

Pompa wirowa ma znacznie mniejsze elementy, takie jak korpus, wirnik i wał. Na ilustracji widoczny jest duży tłok silnika, a nie części pompy.

Czym różni się remont sprężarki powietrza od remontu silnika głównego?

Sprężarka powietrza ma mniejsze cylindry i elementy robocze, a jej zadaniem jest sprężanie powietrza, np. rozruchowego. Silnik główny jest znacznie większy i służy do napędu statku.

Jakie czynności kontrolne wykonuje się po wyjęciu tłoka z cylindra silnika głównego?

Sprawdza się stan pierścieni tłokowych, powierzchni tłoka, rowków pierścieniowych, trzonu tłokowego oraz tulei cylindrowej. Wykonuje się także pomiary zużycia i oględziny pod kątem pęknięć lub zatarć.

Jakie zagrożenia występują podczas podnoszenia tłoka silnika głównego?

Największe zagrożenia to upadek ciężkiego elementu, uszkodzenie zawiesi, przygniecenie pracownika oraz uderzenie elementem podczas kołysania. Dlatego konieczne jest stosowanie sprawnych zawiesi i przestrzeganie procedur BHP.

Jak odczytać z DTR wartość graniczną uruchamiającą redukcję obrotów?

Należy znaleźć odpowiedni wiersz, czyli miejsce pomiaru, a następnie kolumnę dotyczącą redukcji obrotów. W tym pytaniu dla wody chłodzącej tłoki należy odczytać temperaturę maksymalną w kolumnie „Redukcja obrotów”.

Dlaczego poprawna odpowiedź to 85°C?

W tabeli dla „wody chłodzącej tłoki” na wylocie w kolumnie „Redukcja obrotów – Temperatura max” podano 85°C. To ta wartość uruchamia automatyczne zmniejszenie obrotów silnika.

Czym różni się alarm od automatycznej redukcji obrotów?

Alarm tylko informuje obsługę o przekroczeniu określonego parametru. Automatyczna redukcja obrotów dodatkowo ingeruje w pracę silnika, zmniejszając jego obciążenie.

Dlaczego temperatura wody chłodzącej tłoki jest ważnym parametrem?

Zbyt wysoka temperatura może świadczyć o niewystarczającym odbiorze ciepła z tłoków. Grozi to przegrzaniem, utratą wytrzymałości materiału, uszkodzeniem pierścieni tłokowych lub zatarciem.

Jakie znaczenie ma rozróżnienie pomiaru na wlocie i wylocie?

Na wlocie kontroluje się parametry czynnika dopływającego do chłodzonego elementu, a na wylocie temperaturę po odebraniu ciepła. Wartości graniczne dla wlotu i wylotu mogą być różne.

Co oznacza zapis „Temperatura max” w tabeli DTR?

Oznacza najwyższą dopuszczalną temperaturę dla danego miejsca pomiaru i danej funkcji zabezpieczenia. Po jej przekroczeniu może zadziałać alarm, redukcja obrotów lub inne zabezpieczenie.

Jakie działania powinna podjąć obsługa po automatycznej redukcji obrotów z powodu wysokiej temperatury wody chłodzącej?

Należy sprawdzić przepływ wody chłodzącej, ciśnienie, stan pomp, zaworów, chłodnic i czujników temperatury. Trzeba też obserwować, czy temperatura wraca do wartości dopuszczalnych.