Pytania pomocnicze - TWO.06

Ponieważ dobrze przenoszą duże i zmienne obciążenia powstające podczas pracy silnika. Przy prawidłowym smarowaniu film olejowy oddziela czop wału od panewki.

W łożysku ślizgowym element obraca się po powierzchni panewki, natomiast w łożysku tocznym między pierścieniami znajdują się kulki lub rolki. W silnikach głównych panewki są typowe dla wału korbowego i korbowodów.

Panewka ma postać gładkiej, półokrągłej lub dzielonej wkładki. Nie zawiera kulek, wałeczków ani koszyka, które są charakterystyczne dla łożysk tocznych.

Najczęściej są to łożyska główne wału korbowego oraz łożyska korbowodowe, wykonane jako łożyska ślizgowe z panewkami.

Należy ustalić typ silnika, numer cylindra lub łożyska, wymiar nominalny albo naprawczy oraz dane z dokumentacji technicznej. Ważny jest też stan czopów wału.

Luz musi umożliwiać powstanie filmu olejowego, ale nie może być zbyt duży. Zbyt mały luz grozi zatarciem, a zbyt duży spadkiem ciśnienia oleju i stukami.

Takie łożyska są łożyskami tocznymi i nie są typowym rozwiązaniem dla czopów wału korbowego dużych silników okrętowych. W tych miejscach stosuje się panewki ślizgowe.

Sprężarka zasysa pary czynnika chłodniczego z parownika i spręża je do ciśnienia umożliwiającego skroplenie w skraplaczu.

Ciecz jest praktycznie nieściśliwa, dlatego jej dostanie się do cylindra może wywołać uderzenie hydrauliczne i uszkodzić zawory, tłok lub korbowód.

Pompa tłokowa przetłacza ciecz, a sprężarka chłodnicza spręża pary czynnika. Sprężarka ma elementy charakterystyczne dla obiegu chłodniczego, np. króćce ssawne i tłoczne dla czynnika oraz masywne głowice cylindrów.

Najczęściej kontroluje się ciśnienie ssania, ciśnienie tłoczenia, temperaturę tłoczenia, poziom oleju, pobór prądu i szczelność instalacji.

Może wskazywać na zabrudzony skraplacz, niedostateczne chłodzenie skraplacza, obecność powietrza w układzie lub przepełnienie instalacji czynnikiem.

Podstawowe elementy to parownik, sprężarka, skraplacz i zawór rozprężny. Razem umożliwiają odbiór ciepła z chłodzonej przestrzeni i oddanie go na zewnątrz.

Zbyt duży prąd powoduje nadmierne nagrzewanie instalacji. Bezpiecznik przerywa obwód, aby zapobiec uszkodzeniu urządzeń, przewodów lub pożarowi.

Bezpiecznik topikowy po zadziałaniu zwykle trzeba wymienić. Wyłącznik nadprądowy można ponownie załączyć po usunięciu przyczyny awarii.

Jest to wartość prądu, którą bezpiecznik może przewodzić w normalnych warunkach pracy. Po znacznym przekroczeniu tej wartości zabezpieczenie powinno zadziałać.

Zbyt duży bezpiecznik może nie zadziałać przy przeciążeniu, przez co przewody mogą się przegrzać. Dobór zabezpieczenia musi być zgodny z przekrojem przewodów i parametrami odbiorników.

Bezpiecznik zabezpiecza obwód przed nadmiernym prądem. Stycznik służy głównie do zdalnego załączania i wyłączania obwodu, np. silnika elektrycznego.

Amperomierz mierzy natężenie prądu płynącego w obwodzie. Nie zabezpiecza instalacji, tylko pozwala kontrolować wartość prądu.

Bez właściwego poziomu oleju, wody chłodzącej lub paliwa silnik może ulec uszkodzeniu już podczas przygotowań do rozruchu. Kontrola poziomów potwierdza, że układy mają czym pracować.

Najczęściej sprawdza się olej smarowy, wodę chłodzącą, paliwo w zbiorniku rozchodowym oraz olej cylindrowy, jeśli silnik go wymaga. Szczegółowy zakres podaje DTR silnika.

Pompę wstępnego przesmarowania uruchamia się po upewnieniu się, że w układzie znajduje się odpowiednia ilość oleju. Jej zadaniem jest wytworzenie filmu olejowego przed obrotem i startem silnika.

Przedmuchanie usuwa z cylindrów ewentualne pozostałości paliwa, wody lub oleju. Zmniejsza to ryzyko uderzenia hydraulicznego i uszkodzenia silnika.

Najpierw trzeba upewnić się, że układ smarowania i inne instalacje są przygotowane. Obracanie suchego lub niewłaściwie przygotowanego silnika może uszkodzić łożyska i powierzchnie współpracujące.

Układ powietrza rozruchowego dostarcza sprężone powietrze do cylindrów lub rozrusznika pneumatycznego, aby nadać silnikowi pierwsze obroty. Przed startem sprawdza się jego ciśnienie i gotowość.

Dokładna procedura znajduje się w dokumentacji techniczno-ruchowej, instrukcji producenta oraz procedurach eksploatacyjnych statku. Egzaminacyjnie należy pamiętać o logicznej kolejności: najpierw kontrola, potem uruchamianie układów.

Ponieważ jego zadaniem jest skraplanie pary wodnej pochodzącej z instalacji parowej. Urządzenie pracuje w obiegu pary i skroplin, a nie w obiegu paliwa, oleju lub balastu.

Skraplacz odbiera ciepło od pary i zamienia ją w wodę, czyli skropliny. Dzięki temu możliwy jest powrót wody do obiegu lub bezpieczne usunięcie nadmiaru pary.

System parowy transportuje parę wodną i skropliny, zwykle do celów grzewczych lub technologicznych. System olejowy służy do smarowania, chłodzenia i oczyszczania oleju smarowego.

Do systemu parowego należą m.in. kocioł, rurociągi parowe, zawory, odbiorniki pary, odwadniacze, przewody skroplin, skrzynia cieplna oraz skraplacze.

Najważniejsze zagrożenia to wysokie ciśnienie, wysoka temperatura, poparzenia, uderzenia wodne oraz rozszczelnienia rurociągów. Dlatego instalacja wymaga regularnej kontroli i sprawnej armatury zabezpieczającej.

Skropliny to woda powstała po oddaniu ciepła przez parę wodną i jej kondensacji. W instalacjach okrętowych często zawraca się je do układu wody zasilającej.

Napawanie polega na naniesieniu dodatkowej warstwy metalu na zużytą powierzchnię. Dzięki temu można odbudować ubytek materiału i później obrobić element do wymiaru nominalnego.

Zużyty wałek ma zmniejszoną średnicę w miejscach tarcia. Napawanie dodaje materiał, co pozwala po obróbce przywrócić właściwy wymiar.

Spawanie służy głównie do łączenia elementów lub naprawy pęknięć. Napawanie służy do nanoszenia warstwy materiału na powierzchnię w celu jej regeneracji albo zwiększenia odporności na zużycie.

Po napawaniu wykonuje się najczęściej toczenie, szlifowanie lub inną obróbkę mechaniczną. Celem jest uzyskanie wymiaru nominalnego i odpowiedniej gładkości powierzchni.

Skrobanie usuwa niewielkie ilości materiału i służy do dokładnego dopasowania powierzchni. Nie odbudowuje ubytków, więc nie przywróci średnicy zużytego wałka.

Piaskowanie jest metodą oczyszczania powierzchni, np. z rdzy, farby lub zanieczyszczeń. Nie dodaje materiału, dlatego nie nadaje się do odbudowy zużytych wymiarów.

Mogą pojawić się odkształcenia cieplne, pęknięcia, naprężenia własne lub niewłaściwa przyczepność warstwy. Dlatego ważne są odpowiednie przygotowanie powierzchni, dobór materiału i kontrola po napawaniu.

Płyty wymiennika są uszczelniane elastycznymi uszczelkami i dociskane śrubami. Nadmierne ciśnienie może wypchnąć lub odkształcić uszczelki, co prowadzi do przecieku między płytami.

Uszczelki oddzielają kanały przepływu mediów i zapobiegają ich wyciekom na zewnątrz. Kierują także przepływ czynnika przez odpowiednie przestrzenie między płytami.

Utrata szczelności dotyczy najczęściej uszczelek lub połączeń między płytami. Mechaniczne uszkodzenie płyty oznacza pęknięcie, przebicie albo trwałe odkształcenie samej metalowej płyty.

Typowe objawy to wyciek medium na zewnątrz, spadek ciśnienia, pogorszenie wymiany ciepła lub mieszanie się dwóch czynników roboczych.

Kawitacja powstaje zwykle przy lokalnym spadku ciśnienia poniżej ciśnienia parowania cieczy, a nie przy samym nadmiernym ciśnieniu roboczym. Dlatego w tym pytaniu nie jest odpowiedzią prawidłową.

Należy kontrolować ciśnienie robocze, stosować zabezpieczenia instalacji, unikać uderzeń hydraulicznych i eksploatować wymiennik zgodnie z DTR producenta.

Służy do dokręcania połączeń śrubowych z określonym momentem obrotowym. Dzięki temu połączenie nie jest ani zbyt luźne, ani przeciążone.

Moment dokręcania najczęściej podaje się w niutonometrach, czyli Nm. W dokumentacji technicznej mogą występować także inne jednostki, ale Nm jest standardem.

Dokręcanie na wyczucie może spowodować niedostateczny docisk albo przeciążenie gwintu. W maszynach okrętowych może to prowadzić do nieszczelności, pęknięć lub awarii elementów.

Wartość momentu należy odczytać z dokumentacji techniczno-ruchowej, instrukcji serwisowej lub tabel producenta. Nie powinno się jej dobierać przypadkowo.

Zwykła grzechotka służy tylko do obracania śrub i nakrętek. Klucz dynamometryczny umożliwia dodatkowo kontrolę momentu dokręcania.

Z czasem mechanizm klucza może tracić dokładność. Kalibracja zapewnia, że ustawiony moment odpowiada rzeczywistej sile dokręcania.

Służy do wychwytywania drobnych cząstek metali ferromagnetycznych, głównie opiłków żelaza i stali, które powstają wskutek tarcia elementów maszyn.

Opiłki mogą przyspieszać zużycie łożysk, pomp, przekładni i powierzchni ślizgowych. Mogą też świadczyć o rozwijającym się uszkodzeniu maszyny.

Nie usuwa skutecznie zanieczyszczeń niemagnetycznych, takich jak woda, sadza, piasek, produkty starzenia oleju oraz cząstki miedzi lub aluminium.

Filtr mechaniczny zatrzymuje cząstki na przegrodzie filtracyjnej, np. siatce lub wkładzie. Filtr magnetyczny przyciąga cząstki metaliczne za pomocą pola magnetycznego.

Może wskazywać na nadmierne zużycie lub awarię elementów maszyny, np. łożysk, kół zębatych, wałów albo pomp olejowych.

Ponieważ olej smarowy krąży między elementami narażonymi na tarcie. Wychwycenie opiłków zmniejsza ryzyko dalszego zużycia i uszkodzeń.

Ma pakiet cienkich płyt ściśniętych między płytą stałą i dociskową, widoczne śruby ściągające oraz króćce przyłączeniowe. Taka budowa odróżnia ją od chłodnicy rurowej lub filtra.

Dwa media przepływają naprzemiennymi kanałami między płytami i nie mieszają się ze sobą. Ciepło przechodzi przez cienkie płyty z cieplejszego medium do chłodniejszego.

Stosuje się je m.in. w układach chłodzenia wody słodkiej, oleju smarowego, paliwa oraz w systemach chłodzenia centralnego. Są popularne ze względu na dużą skuteczność wymiany ciepła przy małych wymiarach.

Chłodnica płytowa służy do wymiany ciepła między mediami. Filtr szczelinowy służy do zatrzymywania zanieczyszczeń mechanicznych i ma element filtracyjny, a nie pakiet płyt wymiennika.

Najczęściej obserwuje się spadek skuteczności chłodzenia, wzrost temperatury medium chłodzonego oraz zwiększoną różnicę ciśnień na wymienniku. Może być konieczne płukanie lub rozebranie i czyszczenie płyt.

Uszczelki kierują przepływem mediów przez odpowiednie kanały i zapobiegają ich mieszaniu. Ich uszkodzenie może powodować przecieki zewnętrzne lub przedostawanie się jednego medium do drugiego.