Pytania pomocnicze - TWO.09
Obsługa siłowni statkowych, urządzeń pomocniczych i mechanizmów pokładowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 734.
Strona 1 z 12.
Dlaczego kontrola ciśnienia oleju smarowego jest ważna podczas pracy silnika?
Ciśnienie oleju świadczy o prawidłowym smarowaniu elementów silnika. Zbyt niskie ciśnienie może doprowadzić do zatarcia łożysk i poważnej awarii.
Czym różni się bieżący nadzór od okresowej diagnostyki silnika?
Bieżący nadzór polega na stałej obserwacji parametrów pracy, np. ciśnienia oleju. Okresowa diagnostyka obejmuje badania wykonywane co pewien czas, np. analizę próbek oleju lub wody chłodzącej.
Jakie parametry silnika kontroluje się podczas wachty w siłowni?
Kontroluje się m.in. ciśnienie oleju smarowego, temperatury oleju i wody chłodzącej, temperaturę spalin, ciśnienie paliwa oraz prędkość obrotową silnika.
Co może oznaczać nagły spadek ciśnienia oleju smarowego?
Może oznaczać awarię pompy olejowej, niski poziom oleju, nieszczelność układu, zatkany filtr lub nadmierne luzy w łożyskach.
Dlaczego analiza próbek oleju smarnego nie jest typową czynnością bieżącego nadzoru?
Analiza próbek oleju jest badaniem diagnostycznym wykonywanym okresowo, często poza bieżącą obsługą silnika. Nie polega na natychmiastowej obserwacji parametru podczas pracy.
Jak powinna zareagować obsługa na zbyt niskie ciśnienie oleju?
Należy sprawdzić wskazania, poziom oleju, pracę pomp i alarmy. W razie potrzeby trzeba zmniejszyć obciążenie lub zatrzymać silnik zgodnie z instrukcją.
Co oznacza skrót GTR w siłowni statkowej?
GTR oznacza Główną Tablicę Rozdzielczą. Jest to urządzenie służące do rozdziału energii elektrycznej na statku.
Jaką podstawową funkcję pełni Główna Tablica Rozdzielcza?
Jej podstawową funkcją jest przyjmowanie energii z prądnic i rozdzielanie jej do odbiorników oraz obwodów elektrycznych statku.
Dlaczego GTR jest ważna dla bezpieczeństwa pracy statku?
Ponieważ zasila ważne urządzenia siłowni i umożliwia kontrolę oraz zabezpieczenie instalacji elektrycznej przed awariami, przeciążeniami i zwarciami.
Jakie urządzenia mogą być zasilane z Głównej Tablicy Rozdzielczej?
Z GTR mogą być zasilane między innymi pompy, sprężarki, wentylatory, systemy sterowania, oświetlenie i inne urządzenia pomocnicze.
Jakie elementy kontrolno-pomiarowe można spotkać w GTR?
W GTR mogą znajdować się mierniki napięcia, prądu i częstotliwości, lampki sygnalizacyjne, wyłączniki oraz zabezpieczenia elektryczne.
Czym różni się tablica rozdzielcza od tablicy rozruchowej?
Tablica rozdzielcza służy do rozdziału energii elektrycznej, natomiast tablica rozruchowa byłaby związana z uruchamianiem określonych urządzeń lub silników.
Czym jest wodzik w dużym silniku okrętowym?
Wodzik to element prowadzący ruch tłoczyska i łączący je z korbowodem. Przejmuje siły boczne, dzięki czemu tłok porusza się osiowo w cylindrze.
Gdzie znajduje się łożysko wodzika?
Łożysko wodzika znajduje się przy połączeniu wodzika z korbowodem, zwykle w górnej części korbowodu. Obejmuje sworzeń wodzikowy.
Czym różni się łożysko główne od łożyska stopy korbowodu?
Łożysko główne podpiera wał korbowy w kadłubie silnika. Łożysko stopy korbowodu znajduje się na czopie korbowym i łączy korbowód z wałem.
Jaką funkcję pełni łożysko oporowe w układzie napędowym statku?
Łożysko oporowe przenosi siły osiowe działające na wał, głównie napór od śruby okrętowej. Chroni silnik i linię wału przed przesuwem osiowym.
Dlaczego łożyska ślizgowe wymagają skutecznego smarowania?
Olej tworzy film smarny oddzielający powierzchnie metalu. Brak smarowania powoduje wzrost tarcia, przegrzanie i ryzyko zatarcia łożyska.
Jakie objawy mogą świadczyć o uszkodzeniu łożyska ślizgowego silnika?
Typowe objawy to podwyższona temperatura łożyska, spadek ciśnienia oleju, metaliczne stuki, obecność opiłków w oleju oraz zwiększone luzy.
Po jakich cechach można rozpoznać okrętowy silnik spalinowy na ilustracji?
Najczęściej widać masywny blok cylindrowy, rząd cylindrów, duże koło zamachowe, kolektory oraz osprzęt paliwowy, olejowy i chłodzący. Silnik jest znacznie większy i bardziej złożony niż pojedyncza pompa lub sprężarka.
Czym różni się silnik spalinowy od pompy wtryskowej?
Silnik spalinowy wytwarza moc mechaniczną przez spalanie paliwa. Pompa wtryskowa jest tylko elementem układu paliwowego, który podaje paliwo pod wysokim ciśnieniem do wtryskiwaczy.
Jaką funkcję może pełnić silnik spalinowy w siłowni statkowej?
Może pracować jako silnik główny napędzający śrubę okrętową albo jako silnik pomocniczy napędzający prądnicę, pompę lub inny mechanizm.
Dlaczego duże koło zamachowe jest charakterystycznym elementem silnika spalinowego?
Koło zamachowe magazynuje energię kinetyczną i stabilizuje pracę wału korbowego. Ułatwia równomierną pracę silnika, szczególnie przy zmiennym obciążeniu.
Jakie podstawowe parametry pracy silnika spalinowego należy kontrolować podczas eksploatacji?
Kontroluje się m.in. ciśnienie oleju smarowego, temperaturę wody chłodzącej, temperaturę spalin, prędkość obrotową, ciśnienie paliwa i parametry doładowania.
Czym różni się sprężarka rozruchowa od silnika spalinowego?
Sprężarka rozruchowa służy do sprężania powietrza używanego np. do rozruchu silnika. Nie jest źródłem napędu głównego statku, lecz urządzeniem pomocniczym.
Na czym polega przepłukiwanie cylindra w silniku dwusuwowym?
Polega na usunięciu spalin z cylindra i zastąpieniu ich świeżym powietrzem. Proces odbywa się przez okna w cylindrze podczas ruchu tłoka w pobliżu dolnego martwego położenia.
Jak rozpoznać zwrotny system przepłukiwania na schemacie?
Strumień powietrza tworzy pętlę: wpływa do cylindra, kieruje się ku górze, zawraca i wypycha spaliny do wylotu. Charakterystyczny jest zakrzywiony, „zwrotny” tor przepływu gazów.
Czym różni się przepłukiwanie zwrotne od poprzecznego?
W przepłukiwaniu poprzecznym powietrze przepływa zasadniczo z jednej strony cylindra na drugą. W zwrotnym strumień powietrza zawraca wewnątrz cylindra, tworząc obieg w kształcie pętli.
Czym charakteryzuje się przepłukiwanie wzdłużne w silniku dwusuwowym?
Przepływ gazów odbywa się głównie w jednym kierunku, zwykle od okien przepłukujących w dolnej części cylindra do zaworu wydechowego w głowicy. Jest to bardzo skuteczny sposób wymiany ładunku.
Dlaczego skuteczne przepłukiwanie jest ważne dla pracy silnika?
Zapewnia dobre napełnienie cylindra świeżym powietrzem i usuwa spaliny. Dzięki temu poprawia się spalanie, moc silnika oraz ogranicza przegrzewanie i dymienie.
Jakie mogą być skutki złego przepłukiwania cylindra?
W cylindrze pozostaje zbyt dużo spalin, co pogarsza spalanie i obniża moc. Może też dojść do wzrostu temperatury spalin, większego zużycia paliwa i przeciążenia cieplnego silnika.
Po czym rozpoznać pompę zębatą na przekroju technicznym?
Najważniejszym elementem są dwa zazębiające się koła zębate w szczelnej obudowie. Przepływ cieczy odbywa się po obwodzie kół, od strony ssawnej do tłocznej.
Dlaczego pompa zębata jest zaliczana do pomp wyporowych?
Ponieważ przemieszcza określoną objętość cieczy w przestrzeniach między zębami kół a obudową. Przepływ wynika z wypierania cieczy przez elementy robocze.
Jaką funkcję pełni zawór przelewowy przy pompie zębatej?
Chroni pompę i instalację przed nadmiernym wzrostem ciśnienia. Otwiera przepływ obejściowy, gdy ciśnienie po stronie tłocznej przekroczy wartość dopuszczalną.
Jakie media najczęściej tłoczy się pompami zębatymi w siłowni statkowej?
Najczęściej są to oleje smarowe, paliwa ciekłe i oleje hydrauliczne. Pompy zębate dobrze pracują z cieczami o właściwościach smarnych.
Czym pompa zębata różni się od dmuchawy?
Pompa zębata służy głównie do tłoczenia cieczy, natomiast dmuchawa przetłacza gazy lub powietrze. Na rysunku pompy zębatej widoczne są koła zębate transportujące ciecz w szczelnej obudowie.
Co może spowodować praca pompy zębatej na zamknięty zawór tłoczny?
Może dojść do gwałtownego wzrostu ciśnienia, przeciążenia napędu, uszkodzenia pompy lub rozerwania elementów instalacji. Dlatego wymagane jest zabezpieczenie nadciśnieniowe.
Jaką funkcję pełni lubrykator w silniku okrętowym?
Lubrykator dozuje olej smarowy do określonych punktów, najczęściej do cylindrów silnika. Zapewnia zmniejszenie tarcia i ochronę tulei cylindrowej oraz pierścieni tłokowych.
Po czym można rozpoznać lubrykator na rysunku lub zdjęciu?
Charakterystyczne są liczne sekcje dozujące, przewody olejowe prowadzące do punktów smarowania oraz elementy umożliwiające obserwację lub regulację podawania oleju.
Jakie mogą być skutki zbyt małej dawki oleju z lubrykatora?
Zbyt mała dawka oleju może spowodować wzrost tarcia, przegrzewanie elementów, przyspieszone zużycie tulei cylindrowej i pierścieni, a w skrajnym przypadku zatarcie.
Jakie mogą być skutki zbyt dużej dawki oleju cylindrowego?
Nadmierne smarowanie zwiększa zużycie oleju, sprzyja powstawaniu osadów i może pogarszać warunki spalania oraz czystość układu wylotowego.
Czym różni się lubrykator od chłodnicy oleju?
Lubrykator służy do dozowania oleju do punktów smarowania. Chłodnica oleju jest wymiennikiem ciepła, którego zadaniem jest obniżenie temperatury oleju.
Dlaczego w dużych silnikach okrętowych stosuje się osobne smarowanie cylindrów?
Cylindry pracują w trudnych warunkach wysokiej temperatury, nacisku i obecności produktów spalania. Osobne dawkowanie oleju pozwala dobrać ilość i rodzaj oleju do warunków pracy cylindra.
Jaką rolę może pełnić olej cylindrowy przy spalaniu paliw ciężkich?
Olej cylindrowy nie tylko smaruje, ale może też neutralizować kwaśne produkty spalania, zwłaszcza związane z obecnością siarki w paliwie.
Co oznacza wydajność kotła parowego?
Jest to ilość pary wytwarzanej przez kocioł w jednostce czasu. Najczęściej wyraża się ją w kg/h lub t/h.
Czym różni się wydajność maksymalna od nominalnej?
Wydajność maksymalna to największa dopuszczalna ilość pary, jaką kocioł może wytworzyć. Wydajność nominalna to wartość określona przez producenta dla normalnej pracy kotła.
Dlaczego kocioł nie powinien stale pracować powyżej dopuszczalnej wydajności?
Może to prowadzić do przeciążenia cieplnego, spadku bezpieczeństwa pracy oraz pogorszenia parametrów pary. Długotrwałe przeciążenie zwiększa ryzyko uszkodzeń.
Co oznaczają dopuszczalne parametry produkowanej pary?
Są to wartości, których nie wolno przekraczać podczas pracy kotła, np. ciśnienie, temperatura i jakość pary. Zapewniają one bezpieczną eksploatację urządzenia.
Kiedy mówi się o wydajności ekonomicznej kotła?
Gdy kocioł pracuje z korzystnym zużyciem paliwa i dobrą sprawnością. Nie jest to najwyższa możliwa wydajność, lecz najkorzystniejsza pod względem eksploatacji.
Jakie znaczenie ma wydajność kotła w siłowni statkowej?
Określa, czy kocioł jest w stanie zapewnić wystarczającą ilość pary dla odbiorników, np. podgrzewaczy, turbin pomocniczych lub instalacji grzewczych. Ma wpływ na bezpieczeństwo i ciągłość pracy statku.
Do czego służy wciągarka cumownicza na statku?
Służy do wybierania, luzowania i utrzymywania napięcia lin cumowniczych. Umożliwia bezpieczne zacumowanie statku przy nabrzeżu lub innym obiekcie.
Jaką funkcję pełni pokrętło hamulca we wciągarce cumowniczej?
Pokrętło hamulca służy do ręcznego zaciskania lub luzowania hamulca. Dzięki temu można unieruchomić bęben albo przygotować go do pracy.
Czym różni się pokrętło hamulca od hamulca taśmowego?
Pokrętło hamulca jest elementem sterującym, najczęściej w formie koła ręcznego. Hamulec taśmowy to cały mechanizm hamujący, obejmujący między innymi taśmę, wykładzinę i układ zaciskowy.
Jaką rolę pełni bęben magazynowy lin?
Bęben magazynowy służy do nawijania i przechowywania liny cumowniczej. Podczas pracy wciągarki lina jest z niego wybierana lub na niego nawijana.
Co to jest wykładzina taśmy hamulca?
Jest to materiał cierny zamocowany na taśmie hamulcowej. Zwiększa tarcie między taśmą a bębnem, co pozwala skutecznie hamować.
Na co zwrócić uwagę przy rozpoznawaniu elementów wciągarki na rysunku?
Trzeba ocenić kształt i położenie wskazanego elementu. Małe koło ręczne przy hamulcu oznacza zwykle pokrętło hamulca, a duży walcowy element to bęben.
Do czego służy stoper zapadkowy w urządzeniu kotwicznym?
Stoper zapadkowy blokuje łańcuch kotwiczny i zabezpiecza go przed samoczynnym przesuwaniem. Odciąża także windę kotwiczną podczas postoju na kotwicy.
Gdzie zwykle znajduje się stoper zapadkowy na statku?
Znajduje się na pokładzie dziobowym, na drodze łańcucha kotwicznego między windą kotwiczną a kluzą kotwiczną.
Czym różni się stoper zapadkowy od kluzy kotwicznej?
Stoper zapadkowy blokuje łańcuch, natomiast kluza kotwiczna jest prowadzeniem lub otworem, przez który przechodzi łańcuch i w którym może spoczywać kotwica.
Dlaczego po zakotwiczeniu nie powinno się obciążać wyłącznie windy kotwicznej?
Winda kotwiczna nie powinna stale przenosić obciążeń od kotwicy i łańcucha. Do mechanicznego zabezpieczenia łańcucha służy stoper.
Jakie elementy wchodzą w skład typowego urządzenia kotwicznego?
Typowe elementy to kotwica, łańcuch kotwiczny, winda kotwiczna, stoper zapadkowy, kluza kotwiczna i komora łańcuchowa.
Jak rozpoznać windę kotwiczną na schemacie urządzenia kotwicznego?
Winda kotwiczna jest mechanizmem napędowym z bębnem, kołem łańcuchowym lub głowicą, umieszczonym zwykle na pokładzie dziobowym.
Jaką funkcję pełni komora łańcuchowa?
Komora łańcuchowa służy do przechowywania łańcucha kotwicznego po jego wybraniu na statek.