Pytania pomocnicze - AUD.02

Głębia ostrości to zakres odległości przed i za punktem ustawienia ostrości, w którym obiekty są postrzegane jako ostre. Może być mała, np. w portrecie z rozmytym tłem, albo duża, np. w fotografii krajobrazowej.

Im bardziej otwarta przysłona, czyli mniejsza liczba f, np. f/1.8, tym mniejsza głębia ostrości. Im bardziej przymknięta przysłona, czyli większa liczba f, np. f/11, tym większa głębia ostrości.

Czas ekspozycji wpływa przede wszystkim na jasność zdjęcia i sposób odwzorowania ruchu. Nie zmienia bezpośrednio zakresu ostrości w przestrzeni.

Na głębię ostrości wpływają także ogniskowa obiektywu, odległość od fotografowanego obiektu oraz format matrycy lub filmu. Dłuższa ogniskowa i mniejsza odległość od obiektu zwykle zmniejszają głębię ostrości.

Należy użyć szeroko otwartej przysłony, np. f/1.8 lub f/2.8, podejść bliżej do obiektu i najlepiej zastosować dłuższą ogniskową. Taki efekt często wykorzystuje się w portretach.

Należy przymknąć przysłonę, np. do f/8, f/11 lub f/16, oraz ustawić ostrość tak, aby objąć ważne elementy kadru. Jest to typowe w fotografii krajobrazowej i architektonicznej.

Tryb A lub Av pozwala fotografowi wybrać wartość przysłony, a aparat automatycznie dobiera czas naświetlania. Jest szczególnie przydatny wtedy, gdy najważniejsza jest kontrola głębi ostrości.

Zdjęcie z teleobiektywu ma wąski kadr, przybliżony odległy motyw i często spłaszczoną perspektywę. Tło wydaje się większe i bliższe głównemu obiektowi.

Zdjęcie A pokazuje szeroki fragment sceny: budynek, drzewo i otoczenie. Brakuje tu typowego dla teleobiektywu zawężenia kadru i kompresji planów.

Im dłuższa ogniskowa, tym węższy kąt widzenia i większe przybliżenie obrazu. Im krótsza ogniskowa, tym szerszy kąt widzenia.

Teleobiektyw przybliża odległe obiekty i zawęża pole widzenia. Obiektyw szerokokątny obejmuje dużą część sceny i podkreśla przestrzeń oraz pierwszy plan.

To efekt, w którym plany zdjęcia wydają się znajdować bliżej siebie. Jest typowy dla fotografowania z większej odległości przy użyciu dłuższej ogniskowej.

Nie zawsze. Mała głębia ostrości zależy także od przysłony, odległości fotografowania i wielkości matrycy. Teleobiektyw może ją ułatwiać, ale nie jest jedyną przyczyną.

Pozwala wyizolować fragment budynku z większej odległości i wypełnić nim kadr. Dzięki wąskiemu kątowi widzenia łatwo pominąć zbędne elementy otoczenia.

Oświetlenie konturowe polega na podkreśleniu krawędzi fotografowanego obiektu jasną obwódką światła. Dzięki temu obiekt wyraźniej odcina się od tła.

Lampę ustawia się za obiektem, najczęściej lekko z boku lub powyżej osi kadru. Światło pada wtedy od tyłu i tworzy jasny kontur na krawędziach postaci lub przedmiotu.

Oświetlenie boczne pada z boku obiektu i modeluje jego bryłę przez światłocień. Oświetlenie konturowe pada od tyłu i służy głównie do zaznaczenia krawędzi obiektu.

Jasna obwódka na krawędziach obiektu zwiększa kontrast między obiektem a tłem. Jest to szczególnie przydatne przy ciemnym tle lub fotografii portretowej.

Lampę należy ustawić tak, aby nie była widoczna w kadrze i nie świeciła bezpośrednio w obiektyw. Można użyć strumiennicy, plastra miodu, flagi lub blendy zasłaniającej światło.

Może, ale wtedy obiekt będzie widoczny głównie jako sylwetka z jasnym konturem. W klasycznym portrecie zwykle łączy się je ze światłem kluczowym lub wypełniającym.

Promienie przechodzące przez różne części soczewki nie zbiegają się w jednym punkcie ogniskowym. Promienie brzegowe i przyosiowe przecinają oś optyczną w różnych miejscach.

Powoduje spadek ostrości i kontrastu, ponieważ obraz punktu nie jest odwzorowany jako idealny punkt. Zdjęcie może wyglądać miękko lub lekko zamglone.

Przymknięta przysłona ogranicza udział promieni brzegowych, które zwykle najmocniej przyczyniają się do tej wady. Dzięki temu obraz może stać się ostrzejszy.

Aberracja sferyczna wynika z różnego ogniskowania promieni przechodzących przez różne strefy soczewki. Aberracja chromatyczna wynika z różnego załamywania barw i objawia się kolorowymi obwódkami.

Aberracja sferyczna obniża ostrość przez błędne ogniskowanie promieni. Dystorsja beczkowata zniekształca geometrię obrazu, powodując wybrzuszenie linii prostych na zewnątrz.

Stosuje się między innymi soczewki asferyczne i układy wielu soczewek o odpowiednio dobranych kształtach oraz współczynnikach załamania. Celem jest skupienie promieni w jednym punkcie.

Krótki czas naświetlania rejestruje bardzo krótki fragment ruchu, dzięki czemu obiekt nie zdąży znacząco zmienić położenia na zdjęciu. To ogranicza rozmycie ruchu.

Lepszy będzie czas 1/250 s, ponieważ jest krótszy i skuteczniej zatrzymuje ruch. Czas 1/30 s łatwo spowoduje poruszenie obiektu.

Nie zawsze. Przy bardzo szybkich dyscyplinach, takich jak sporty motorowe czy tenis, często potrzebne są czasy 1/500 s, 1/1000 s lub krótsze.

Przydatny jest tryb priorytetu czasu T/Tv/S, w którym fotograf ustawia czas migawki, a aparat dobiera odpowiednią przysłonę.

Sportowiec może zostać rozmazany, ponieważ podczas ekspozycji zmieni swoje położenie. Efekt ten nazywa się poruszeniem lub rozmyciem ruchu.

Skrócenie czasu migawki zmniejsza ilość światła docierającego do matrycy lub filmu. Aby zachować poprawną ekspozycję, można otworzyć przysłonę, zwiększyć ISO albo doświetlić scenę.

Oznacza aparat cyfrowy z matrycą o wymiarach odpowiadających klatce filmu małoobrazkowego, czyli 24 × 36 mm.

Odpowiednikiem matrycy pełnoklatkowej jest format małoobrazkowy 24 × 36 mm.

Matryca pełnoklatkowa jest większa. APS-C ma mniejsze wymiary, np. około 22,2 × 14,8 mm lub 23,6 × 15,7 mm zależnie od producenta.

Przy tej samej ogniskowej większa matryca daje szerszy kąt widzenia, a mniejsza matryca zawęża kadr.

To podstawowy wymiar pełnej klatki i klasycznego formatu małoobrazkowego, często pojawiający się w pytaniach egzaminacyjnych.

Są to przybliżone wymiary matrycy systemu Mikro 4/3, czyli formatu mniejszego niż pełna klatka.

Po częściowym odwróceniu tonów i charakterystycznych jasnych lub ciemnych obwódkach na konturach obiektów. Obraz wygląda jak połączenie pozytywu i negatywu.

Solaryzacja powoduje częściowe odwrócenie jasności obrazu. Posteryzacja tylko zmniejsza liczbę tonów lub kolorów, tworząc płaskie plamy bez płynnych przejść.

Efekt Sabattiera to odmiana solaryzacji uzyskiwana w fotografii analogowej przez dodatkowe naświetlenie materiału światłoczułego podczas wywoływania.

Ponieważ część tonów zostaje odwrócona: jasne obszary mogą stać się ciemniejsze, a ciemne jaśniejsze. Nie jest to jednak pełny negatyw, lecz efekt częściowy.

Można użyć krzywych tonalnych, odwracania fragmentów skali jasności albo gotowych filtrów efektowych. Celem jest uzyskanie częściowego odwrócenia tonów.

Luksografia polega na tworzeniu obrazu przez bezpośrednie działanie światła na materiał światłoczuły, często bez aparatu. Nie jest to efekt częściowego odwrócenia tonów widoczny w solaryzacji.

Kserokopia zwykle daje uproszczony, kontrastowy obraz czarno-biały. Solaryzacja ma bardziej fotograficzny charakter, z odwróceniem tonów i obwódkami na krawędziach.

Oznacza pokazanie całej sylwetki osoby w kadrze, od głowy do stóp. Taki sposób kadrowania nazywa się planem pełnym.

Plan pełny obejmuje całą postać, natomiast plan amerykański pokazuje osobę zwykle od głowy do okolic kolan. Plan amerykański nie pokazuje całej sylwetki.

Ponieważ celem planu pełnego jest pokazanie całej postaci. Ucięcie stóp lub głowy zmienia charakter kadru i oznacza błędne kadrowanie.

Plan pełny stosuje się m.in. w fotografii mody, ślubnej, sportowej, portretowej i dokumentacyjnej. Pozwala pokazać sylwetkę, postawę, ubiór oraz relację osoby z otoczeniem.

Należy zostawić niewielką przestrzeń nad głową i pod stopami. Margines nie powinien być ani zbyt ciasny, ani przesadnie duży.

Nie. Zdjęcie samej głowy to zbliżenie lub portret głowy, a nie plan pełny.

Powiększalnik rzutuje obraz negatywu na papier fotograficzny. Umożliwia wykonanie odbitki oraz zmianę jej formatu przez regulację powiększenia.

Projektor służy głównie do wyświetlania obrazu na ekranie, a nie do precyzyjnego naświetlania papieru fotograficznego. Powiększalnik ma konstrukcję dostosowaną do pracy z negatywem i papierem światłoczułym.

Typowy powiększalnik składa się z głowicy ze źródłem światła, uchwytu na negatyw, obiektywu, kolumny oraz podstawy. Często zawiera też kondensor lub układ światła rozproszonego.

Po naświetleniu papier trafia do obróbki chemicznej: wywoływania, przerywania, utrwalania i płukania. Dopiero wtedy obraz staje się widoczny i trwały.

Przy powiększaniu obraz negatywu jest rzutowany przez obiektyw na papier i może mieć większy format. Przy kopiowaniu stykowym negatyw leży bezpośrednio na papierze, więc odbitka ma zwykle skalę 1:1.

Charakterystyczne elementy to ukośne lustro za obiektywem, matówka nad komorą lustra oraz pentapryzmat kierujący obraz do wizjera optycznego.

Lustro odbija światło wpadające przez obiektyw ku górze, na matówkę i dalej do wizjera. W chwili wykonania zdjęcia unosi się, aby światło dotarło do filmu lub matrycy.

Pentapryzmat odwraca i prostuje obraz z matówki oraz kieruje go do wizjera. Dzięki temu fotograf widzi obraz w prawidłowej orientacji.

Lustrzanka ma układ lustra i wizjer optyczny pokazujący obraz przez obiektyw. Aparat kompaktowy zwykle nie ma lustra, a podgląd odbywa się przez ekran lub prostszy wizjer.

Aparat bridge wyglądem przypomina lustrzankę, ale zazwyczaj nie ma lustra ani pentapryzmatu i ma niewymienny obiektyw. Lustrzanka korzysta z optycznego toru celowniczego przez obiektyw.

Camera obscura to prosta ciemnia optyczna z otworem lub soczewką, bez lustra, matówki i pentapryzmatu. Schemat pokazuje zaawansowany układ celowniczy typowy dla lustrzanki.