Pytania pomocnicze - BUD.13

Poprawia właściwości lepiszcza, zwłaszcza odporność na deformacje w wysokiej temperaturze, lepkosprężystość oraz odporność na pękanie w niskiej temperaturze.

Ponieważ szorstkość zależy głównie od tekstury powierzchni i zastosowanego kruszywa, a nie od samego składu lepiszcza asfaltowego.

Asfalt lany jest szczelny, nie wymaga zagęszczania walcami i dobrze chroni konstrukcję przed wodą. Może jednak wymagać uszorstnienia powierzchni.

Najczęściej przez zastosowanie posypki z odpowiedniego grysu lub wykonanie powierzchni o wymaganej teksturze.

W wysokiej temperaturze asfalt mięknie i może ulegać deformacjom, np. koleinowaniu. Polimery ograniczają to zjawisko.

To zdolność asfaltu do częściowego odkształcania się jak ciecz lepka i częściowego powrotu do pierwotnego kształtu jak materiał sprężysty.

Na obiektach mostowych nawierzchnia pracuje razem z konstrukcją i jest narażona na zmiany temperatury, drgania oraz odkształcenia płyty pomostu.

Bęben zagęszcza podłoże lub nawierzchnię przez nacisk, a w walcach wibracyjnych także przez drgania. Jest głównym elementem roboczym walca.

Najczęściej jest to szeroki stalowy cylinder znajdujący się nisko przy podłożu. Może być gładki lub mieć wypusty.

Bęben walca toczy się po podłożu i je zagęszcza. Lemiesz spycharki ma kształt płyty i służy do przesuwania gruntu lub materiału.

Zraszanie zapobiega przyklejaniu się gorącej mieszanki mineralno-asfaltowej do powierzchni bębna. Poprawia to jakość zagęszczania i wygląd nawierzchni.

Stosuje się m.in. bębny gładkie do asfaltu i gruntów niespoistych oraz bębny okołkowane do gruntów spoistych. Wiele walców ma bębny wibracyjne.

Należy sprawdzić stan bębna, układ zraszania, poziomy płynów eksploatacyjnych, działanie układu jazdy i hamulców oraz ogólny stan techniczny maszyny.

Dylatacja to celowo wykonana przerwa lub specjalne połączenie, które umożliwia odkształcenia konstrukcji. Chroni nawierzchnię i elementy obiektu przed niekontrolowanym pękaniem.

Elementy konstrukcji zmieniają wymiary pod wpływem temperatury, obciążeń i pracy materiałów. Dylatacja pozwala przejąć te przemieszczenia w kontrolowany sposób.

Nie. Uciąglenie jest rozwiązaniem konstrukcyjnym, czyli typem dylatacji, a nie wadą ani uszkodzeniem nawierzchni.

Celem jest zachowanie ciągłości przejazdu i ograniczenie negatywnych skutków przemieszczeń konstrukcji. Dzięki temu nawierzchnia pracuje bez gwałtownego pękania w przypadkowych miejscach.

Najczęściej kojarzy się z obiektami mostowymi i miejscami połączeń nawierzchni z elementami konstrukcji. Jest związane z pracą dylatacji na obiekcie.

Objętość oblicza się jako iloczyn pola przekroju poprzecznego i długości wykopu: V = A × L. Warunkiem jest stały lub średni przekrój na całej długości.

Oznacza, że na każdy 1 m wysokości skarpa odsuwa się w poziomie o 1,5 m. W rowie trapezowym należy uwzględnić obie skarpy.

Do szerokości dna dodaje się poszerzenie od obu skarp: B = b + 2 × m × h. Dla skarp 1:1,5 współczynnik m wynosi 1,5.

Ponieważ dno rowu i górna krawędź wykopu są równoległymi podstawami trapezu, a głębokość rowu jest jego wysokością.

Potrzebne są: długość rowu, szerokość dna, głębokość oraz pochylenie skarp. Na ich podstawie oblicza się pole przekroju i objętość.

Częstym błędem jest pominięcie poszerzenia od skarp albo uwzględnienie tylko jednej skarpy. W rowie trapezowym poszerzenie występuje po obu stronach.

Służy do przechwytywania i odprowadzania wody z nawierzchni lub ze strefy dylatacji. Chroni konstrukcję mostu lub wiaduktu przed zawilgoceniem i uszkodzeniami.

Obiekt mostowy pracuje pod wpływem temperatury, obciążeń i przemieszczeń dylatacyjnych. Rynna wahadłowa może dostosować się do tych ruchów, dlatego nie ulega łatwo uszkodzeniu.

Rynna przykrawężnikowa prowadzi wodę wzdłuż krawężnika nawierzchni. Rynna wahadłowa jest elementem typowym dla obiektów mostowych i pracuje w miejscach, gdzie występują przemieszczenia konstrukcji.

Spadki podłużne i poprzeczne kierują wodę do wpustów, ścieków lub rynien. Bez odpowiednich spadków woda zalegałaby na jezdni i przyspieszała niszczenie nawierzchni.

Z przekroju podłużnego można odczytać m.in. niweletę, spadki, rozmieszczenie podpór, dylatacji, wpustów i elementów odwodnienia. Jest to ważny rysunek dokumentacji projektowej.

Niesprawne odwodnienie powoduje zaleganie wody, korozję zbrojenia i elementów stalowych, uszkodzenia betonu oraz szybszą degradację nawierzchni.

Wpust mostowy punktowo zbiera wodę z nawierzchni i kieruje ją do przewodów odpływowych. Rynna zbiera wodę liniowo lub z określonej strefy, np. przy dylatacji.

Powierzchnię oblicza się ze wzoru: szerokość × długość. Dla ścieżki o szerokości 2,00 m i długości 200,00 m powierzchnia wynosi 400,00 m².

Oznacza to, że na każde 100 m² gotowej nawierzchni należy przewidzieć 102,5 m² kostki. Nadwyżka uwzględnia m.in. docinki, odpady i straty materiałowe.

Najpierw oblicza się powierzchnię nawierzchni, a następnie mnoży ją przez wskaźnik zużycia podzielony przez 100. W tym przypadku: 400 × 102,5 / 100 = 410 m².

Ponieważ część kostki zużywa się na docinki przy krawędziach, dopasowanie wzoru ułożenia oraz ewentualne straty podczas transportu i układania.

Najczęstszy błąd to przyjęcie samej powierzchni nawierzchni jako ilości materiału, bez uwzględnienia normy zużycia. W tym zadaniu 400 m² to powierzchnia ścieżki, ale potrzebna ilość kostki wynosi 410 m².

Najpierw należy ustalić, ile takich jednostek po 100 m² można wykonać w dostępnym czasie. Można też obliczyć wydajność: 100 m² podzielić przez nakład na 100 m², a potem pomnożyć przez liczbę maszynogodzin.

Nakład pracy mówi, ile czasu maszyny potrzeba na wykonanie określonej ilości robót. Wydajność mówi odwrotnie: ile robót maszyna wykona w jednostce czasu.

Wydajność wynosi 100 m² / 0,20 m-g = 500 m² na 1 maszynogodzinę.

Skoro równiarka wykonuje 500 m² w 1 maszynogodzinę, to przez 8 maszynogodzin wykona 8 × 500 m², czyli 4000 m².

Równiarka służy do wyrównywania i profilowania powierzchni, formowania spadków, poboczy oraz utrzymania dróg gruntowych.

Profilowanie poprawia równość nawierzchni i umożliwia odpływ wody. Dzięki temu ogranicza się powstawanie kolein, zastoisk wody i uszkodzeń drogi.

Wybierak służy do ręcznego usuwania zanieczyszczeń, takich jak muł, piasek, liście i inne osady, z wnętrza studzienki lub wpustu ulicznego.

Pracownik używa narzędzia na długim trzonku z pojemnikiem lub czerpakiem i wyciąga osady z otwartej studzienki. Obok często znajduje się pojemnik na zebrane zanieczyszczenia.

Przy pomiarze używa się łaty, taśmy lub innego przyrządu pomiarowego. Przy wybieraniu zanieczyszczeń używa się czerpaka lub wybieraka do usuwania osadów.

Zalegające zanieczyszczenia ograniczają odpływ wody opadowej. Może to powodować zastoiska wody, podtopienia jezdni i uszkodzenia nawierzchni.

Należy zabezpieczyć miejsce pracy, używać środków ochrony indywidualnej i uważać na otwarty właz. Nie wolno wchodzić do studzienki bez odpowiednich procedur i zabezpieczeń.

Kineta to ukształtowane dno studzienki kierujące przepływem ścieków lub wody. Jej wykonywanie jest robotą budowlaną, a nie czynnością czyszczenia osadów.

Służy do badania właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni. Za jej pomocą określa się współczynnik tarcia między kołem pomiarowym a jezdnią.

Wpływa na przyczepność pojazdu do jezdni i długość drogi hamowania. Zbyt niski współczynnik tarcia zwiększa ryzyko poślizgu.

Nie bada się nią nośności, równości ani kolein nawierzchni. Te parametry określa się innymi metodami i urządzeniami.

Badanie współczynnika tarcia dotyczy przyczepności powierzchni jezdni. Badanie nośności określa zdolność podłoża lub konstrukcji nawierzchni do przenoszenia obciążeń.

Współczynnik tarcia mogą obniżyć woda, błoto, lód, zużycie warstwy ścieralnej, wypolerowane kruszywo oraz zanieczyszczenia na jezdni.

Należy ją kojarzyć z przyczepnością, poślizgiem, właściwościami przeciwpoślizgowymi i współczynnikiem tarcia nawierzchni.

Koparka podsiębierna pracuje łyżką skierowaną ku sobie i w dół. Stosuje się ją głównie do wykonywania wykopów poniżej poziomu ustawienia maszyny.

Typową częścią roboczą koparki podsiębiernej jest łyżka. To nią odspaja się grunt i przenosi urobek.

Lemiesz jest charakterystyczny dla spycharek i równiarek, gdzie służy do spychania lub profilowania gruntu. Koparka podsiębierna wykonuje pracę przede wszystkim łyżką.

Chwytak służy do chwytania i przenoszenia materiałów sypkich, złomu, drewna lub elementów o nieregularnych kształtach. Jest typowy dla koparek chwytakowych, a nie jako podstawowy osprzęt koparki podsiębiernej.

Koparka podsiębierna kopie poniżej poziomu ustawienia maszyny, ruchem łyżki do siebie. Koparka przedsiębierna pracuje zwykle powyżej poziomu ustawienia, ruchem łyżki od siebie.

Najczęściej wykonuje się wykopy liniowe, wykopy pod fundamenty, rowy oraz prace załadunkowe urobku. Maszyna dobrze sprawdza się przy kopaniu poniżej poziomu terenu.