Pytania pomocnicze - BUD.18
Wykonywanie pomiarów sytuacyjnych, wysokościowych i realizacyjnych oraz opracowywanie wyników tych pomiarów - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 984. Strona 13 z 16.
Po czym rozpoznać dziennik pomiaru kąta poziomego metodą pojedynczego kąta?
Zawiera zapis dwóch kierunków tworzących jeden kąt oraz odczyty z koła poziomego, z których oblicza się różnicę. Nie zapisuje się w nim pełnego zestawu wielu kierunków jak w metodzie kierunkowej.
Czym różni się metoda pojedynczego kąta od metody kierunkowej?
Metoda pojedynczego kąta służy do wyznaczenia jednego kąta między dwoma kierunkami. Metoda kierunkowa polega na pomiarze kilku kierunków z jednego stanowiska, a kąty wyznacza się później z różnic tych kierunków.
Dlaczego w pomiarze kąta poziomego często stosuje się dwa położenia lunety?
Pomiar w dwóch położeniach lunety pozwala ograniczyć wpływ niektórych błędów instrumentalnych. Wynik końcowy otrzymuje się zwykle przez uśrednienie wartości z obu położeń.
Jak oblicza się kąt poziomy z odczytów na kole poziomym?
Kąt oblicza się jako różnicę odczytu na kierunek końcowy i odczytu na kierunek początkowy. Gdy różnica jest ujemna, dodaje się pełny obrót, np. 400g lub 360°.
Czym jest metoda repetycyjna pomiaru kątów?
To metoda, w której ten sam kąt mierzy się przez wielokrotne odkładanie na kole poziomym. Wartość kąta otrzymuje się przez podzielenie całkowitego przyrostu odczytu przez liczbę powtórzeń.
Dlaczego odpowiedź dotycząca kątów zenitalnych nie pasuje do tego dziennika?
Kąty zenitalne są kątami pionowymi mierzonymi od kierunku zenitu. Dziennik z odczytami kierunków poziomych i obliczeniem kąta między nimi dotyczy pomiaru kątów poziomych.
Jakie informacje powinny znaleźć się w dzienniku pomiaru kątów poziomych?
Powinny znaleźć się m.in. stanowisko, celowane punkty, odczyty z koła poziomego, położenie lunety oraz obliczona wartość kąta. Dziennik musi umożliwiać kontrolę i odtworzenie pomiaru.
Do czego służy szkic polowy przy pomiarze metodą ortogonalną?
Szkic polowy służy do graficznego i opisowego udokumentowania pomiaru sytuacyjnego w terenie. Zawiera m.in. linie pomiarowe, szczegóły terenowe oraz domiary prostokątne.
Jakie dane zapisuje się na szkicu polowym w metodzie ortogonalnej?
Na szkicu zapisuje się położenie szczegółów sytuacyjnych, numery obiektów, linie pomiarowe oraz domiary prostokątne, czyli odcięte i rzędne.
Dlaczego wysokości punktów terenu nie są typową treścią szkicu polowego dla metody ortogonalnej?
Metoda ortogonalna jest metodą pomiaru sytuacyjnego, czyli określa położenie punktów w poziomie. Wysokości punktów należą do pomiarów wysokościowych, np. niwelacji.
Czym są domiary prostokątne w metodzie ortogonalnej?
Domiary prostokątne to odległości określające położenie punktu względem linii pomiarowej: odcięta wzdłuż linii oraz rzędna prostopadła do tej linii.
Czym różni się pomiar sytuacyjny od pomiaru wysokościowego?
Pomiar sytuacyjny określa położenie obiektów w płaszczyźnie poziomej, np. granic, budynków i sieci. Pomiar wysokościowy określa wysokości punktów względem przyjętego poziomu odniesienia.
Jakie szczegóły terenowe można przedstawiać na szkicu polowym?
Mogą to być m.in. budynki, ogrodzenia, krawędzie jezdni, słupy, studzienki, punkty graniczne i inne obiekty sytuacyjne mierzone w terenie.
Po co na szkicu polowym umieszcza się numery obiektów budowlanych?
Numery pomagają jednoznacznie identyfikować mierzone obiekty i powiązać szkic z innymi dokumentami pomiarowymi lub opisami.
Czym jest podpórka w pomiarach sytuacyjnych?
Podpórka to dodatkowa miara kontrolna służąca do sprawdzenia położenia mierzonego punktu szczegółu sytuacyjnego. Najczęściej odnosi punkt do linii pomiarowej lub innego punktu kontrolnego.
Jak odróżnić podpórkę od czołówki?
Czołówka jest odległością między dwoma punktami szczegółu, np. narożnikami budynku. Podpórka jest dodatkową miarą kontrolną, zwykle od punktu szczegółu do linii pomiarowej lub punktu pomocniczego.
Po co wykonuje się miary kontrolne przy pomiarze szczegółów sytuacyjnych?
Miary kontrolne pozwalają sprawdzić poprawność pomiaru i wykryć błędy lub pomyłki terenowe. Dzięki nim położenie szczegółu można zweryfikować niezależnie od pomiaru zasadniczego.
Z jaką metodą pomiaru najczęściej wiąże się podpórka?
Podpórka często występuje przy metodzie ortogonalnej, gdzie punkt szczegółu wyznacza się za pomocą miary bieżącej na linii pomiarowej i domiaru prostopadłego.
Co oznaczają miary zapisane przy linii pomiarowej na szkicu polowym?
Są to zwykle miary bieżące, czyli odległości liczone wzdłuż linii pomiarowej od jej początku lub ustalonego punktu odniesienia. Umożliwiają określenie miejsca wykonania domiaru.
Czym różni się przekątna od podpórki?
Przekątna jest miarą wewnątrz obiektu, np. między przeciwległymi narożnikami budynku. Podpórka odnosi punkt szczegółu do linii pomiarowej lub innego punktu kontrolnego.
Gdzie zapisuje się podpórki i inne miary kontrolne?
Zapisuje się je na szkicu polowym oraz w dokumentacji pomiarowej. Powinny być przedstawione tak, aby można było jednoznacznie odtworzyć i skontrolować położenie szczegółu.
Jak oblicza się błąd względny pomiaru odległości?
Błąd względny oblicza się jako stosunek błędu bezwzględnego do wartości mierzonej wielkości: m/d. Wynik często zapisuje się w postaci ułamka 1:n.
Dlaczego przed obliczeniem błędu względnego trzeba sprowadzić jednostki do tych samych?
Błąd i mierzona odległość muszą być wyrażone w tej samej jednostce, aby ich iloraz był poprawny. W tym zadaniu 120 m należy porównać z 3 cm, czyli 0,03 m.
Jak przeliczyć wynik błędu względnego na postać 1:n?
Najpierw oblicza się iloraz błędu i długości, np. 0,03/120 = 0,00025. Następnie zapisuje się go jako 1/4000, ponieważ 120/0,03 = 4000.
Co oznacza zapis błędu względnego 1/4000?
Oznacza, że błąd pomiaru stanowi jedną czterotysięczną mierzonej odległości. Im większy mianownik, tym dokładniejszy pomiar względny.
Czym różni się błąd bezwzględny od błędu względnego?
Błąd bezwzględny ma jednostkę, np. ±3 cm, i informuje o wielkości odchyłki. Błąd względny jest bezwymiarowy i pokazuje, jak duży jest błąd w stosunku do całej mierzonej wartości.
Dlaczego korekcja kątowa ma znak przeciwny do odchyłki kątowej?
Korekcja ma usunąć błąd zamknięcia. Jeśli suma kątów jest za duża, trzeba ją zmniejszyć, więc korekcje są ujemne.
Jak oblicza się korekcję jednego kąta przy jednakowej dokładności pomiarów?
Odchyłkę kątową dzieli się przez liczbę kątów i zmienia znak wyniku: Vkt = -fα / n.
Co oznacza odchyłka kątowa dodatnia w ciągu poligonowym?
Oznacza, że suma kątów pomierzonych jest większa od sumy teoretycznej. Wtedy do kątów należy wprowadzić korekcje ujemne.
Kiedy odchyłkę kątową rozdziela się równomiernie na wszystkie kąty?
Gdy kąty były mierzone z taką samą dokładnością i nie ma podstaw do nadawania im różnych wag. Wtedy każdy kąt otrzymuje taką samą korekcję.
Jaką rolę pełni suma teoretyczna kątów w ciągu zamkniętym?
Służy do sprawdzenia poprawności pomiaru kątów. Porównanie sumy pomierzonej z teoretyczną pozwala obliczyć odchyłkę kątową.
Co oznacza jednostka cc w zapisie kąta?
cc to sekunda centesymalna używana w systemie gradowym. W tym systemie 1 grad dzieli się na 100 minut centesymalnych, a 1 minuta na 100 sekund centesymalnych.
Na czym polega metoda kierunkowa pomiaru kątów poziomych?
Polega na pomiarze kierunków ze stanowiska instrumentu do kilku punktów. Następnie kierunki redukuje się do kierunku początkowego i na tej podstawie wyznacza kąty.
Co oznacza redukcja kierunku do punktu początkowego?
Oznacza odjęcie średniego kierunku przyjętego za początkowy od średniego kierunku na dany punkt. Dzięki temu kierunek początkowy ma wartość 0g 00c 00cc.
Jak oblicza się średni kierunek w dzienniku pomiaru kątów poziomych?
Najczęściej jako średnią arytmetyczną odczytów wykonanych w dwóch położeniach lunety, po wcześniejszym sprowadzeniu ich do porównywalnej postaci.
Dlaczego pomiary kątów wykonuje się w dwóch położeniach lunety?
Pozwala to ograniczyć wpływ błędów instrumentalnych, np. błędu kolimacji. Wynik średni jest dokładniejszy niż pojedynczy odczyt.
Ile wynosi pełny obrót w mierze gradowej?
Pełny obrót wynosi 400g. Jeden grad dzieli się na 100 centygradów, a jeden centygrad na 100 centycentygradów.
Co zrobić, gdy po odjęciu kierunku początkowego wynik jest ujemny?
Należy dodać pełny obrót, czyli 400g 00c 00cc. Kierunki poziome zapisuje się w zakresie od 0g do 400g.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy obliczaniu kierunków zredukowanych?
Najczęstsze błędy to pomylenie kolumn dziennika, nieuwzględnienie dwóch położeń lunety, błędne odejmowanie jednostek g-c-cc oraz zapomnienie o dodaniu 400g przy wyniku ujemnym.
Jak wyznacza się najbardziej prawdopodobną wartość z kilku pomiarów jednakowo dokładnych?
Należy obliczyć średnią arytmetyczną wszystkich wyników. Każdy pomiar ma wtedy taką samą wagę.
Dlaczego w tym zadaniu wystarczyło uśrednić tylko sekundy?
We wszystkich czterech wynikach stopnie i minuty były identyczne: 76° 56'. Różniły się tylko sekundy, więc średnią liczono tylko z wartości sekund.
Jak obliczono wynik 76° 56' 17''?
Dodano sekundy: 21'' + 15'' + 14'' + 18'' = 68'', a następnie podzielono przez 4. Otrzymano 17'', więc wynik to 76° 56' 17''.
Kiedy nie wolno stosować zwykłej średniej arytmetycznej?
Nie stosuje się jej, gdy pomiary mają różną dokładność. Wtedy należy uwzględnić wagi pomiarów i obliczyć średnią ważoną.
Co oznacza, że pomiary wykonano z jednakową dokładnością?
Oznacza to, że wszystkie wyniki są traktowane jako równie wiarygodne. Żaden z pomiarów nie ma większego znaczenia w obliczeniach.
Jak postąpić, gdy średnia sekund wyjdzie większa niż 60?
Należy zamienić 60 sekund na 1 minutę i dodać ją do minut. Analogicznie 60 minut zamienia się na 1 stopień.
Co oznacza miara bieżąca w metodzie ortogonalnej?
Miara bieżąca to odległość odmierzona wzdłuż linii pomiarowej od jej początku do rzutu mierzonego punktu na tę linię.
Czym miara bieżąca różni się od domiaru ortogonalnego?
Miara bieżąca jest mierzona wzdłuż linii pomiarowej, a domiar ortogonalny prostopadle od linii pomiarowej do szczegółu terenowego.
Jak rozpoznać miary bieżące na szkicu polowym?
Są zapisane przy linii pomiarowej i zwykle tworzą narastający ciąg odległości liczonych od początku tej linii.
Dlaczego wartości wskazane strzałkami na szkicu są miarami bieżącymi?
Ponieważ znajdują się na linii pomiarowej i określają odległość wzdłuż tej linii, a nie odległość prostopadłą do szczegółu.
Do czego służą miary bieżące podczas opracowania wyników pomiaru?
Pozwalają określić położenie rzutu punktu na linii pomiarowej i są podstawą do wyznaczenia współrzędnych szczegółów terenowych.
Czym jest czołówka na szkicu polowym?
Czołówka to odległość mierzona między punktami szczegółów, np. bok budynku lub odcinek kontrolny między sąsiednimi punktami.
Jakie dane są potrzebne do wyznaczenia punktu metodą ortogonalną?
Potrzebna jest linia pomiarowa, miara bieżąca oraz domiar prostopadły do mierzonego punktu.
Do czego służy podziałka transwersalna w geodezji?
Służy do dokładnego odmierzania i odczytywania długości na mapach oraz planach. Pozwala uzyskać większą dokładność niż zwykła podziałka liniowa.
Jak rozłożyć długość 35,35 m podczas odczytu na podziałce transwersalnej?
Należy potraktować ją jako 35 m wartości głównej, 0,30 m części dziesiętnej i 0,05 m części setnej. Suma tych składników daje 35,35 m.
Czym różni się podziałka liniowa od transwersalnej?
Podziałka liniowa pozwala odczytywać długości z ograniczoną dokładnością wynikającą z podziału kreskowego. Podziałka transwersalna dzięki liniom ukośnym umożliwia dokładniejszy odczyt drobnych części jednostki.
Dlaczego przy odczycie z podziałki transwersalnej ważne są linie ukośne?
Linie ukośne, czyli transwersale, umożliwiają interpolację drobniejszych wartości. Dzięki nim można odczytać np. setne części metra lub innej jednostki.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie podziałki transwersalnej?
Najczęstsze błędy to pomylenie części dziesiętnych z setnymi, odczyt od niewłaściwego zera oraz nieuwzględnienie kierunku narastania wartości na podziałce.
Jaki związek ma podziałka transwersalna ze skalą mapy?
Podziałka transwersalna jest graficznym sposobem przedstawienia skali mapy. Umożliwia przeliczanie długości z rysunku na odpowiadające im długości w terenie.
Czym jest azymut geodezyjny?
Azymut geodezyjny to kąt poziomy liczony od kierunku północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara do danego kierunku. W geodezji najczęściej podaje się go w gradach od 0g do 400g.
Jak oblicza się azymut odwrotny?
Azymut odwrotny różni się od azymutu prostego o 200g. Jeśli wynik przekracza 400g, należy odjąć 400g; jeśli jest ujemny, dodać 400g.
Dlaczego przy obliczaniu azymutu trzeba sprowadzać wynik do zakresu 0g–400g?
Azymut w gradach opisuje pełny okrąg od 0g do 400g. Wynik spoza tego zakresu oznacza ten sam kierunek, ale musi być znormalizowany przez dodanie lub odjęcie 400g.
Jaką rolę pełni kąt na stanowisku przy wyznaczaniu kolejnego azymutu w ciągu poligonowym?
Kąt na stanowisku określa zmianę kierunku między bokiem poprzednim a następnym. Na jego podstawie, razem z azymutem boku poprzedniego lub odwrotnego, wyznacza się azymut kolejnego boku.
Od czego zależy, czy przy obliczaniu azymutu dodaje się czy odejmuje kąt?
Zależy to od tego, czy na rysunku lub w dzienniku podano kąt prawy, lewy, wewnętrzny czy zewnętrzny oraz od przyjętego kierunku przejścia ciągu. Błędna interpretacja kąta często prowadzi do wyboru odpowiedzi różniącej się o 200g lub o wartość kąta.
Co oznacza zapis A12-13?
Zapis A12-13 oznacza azymut kierunku od punktu 12 do punktu 13. Jest to kierunek mierzony z punktu 12 w stronę punktu 13.
Jak sprawdzić, czy obliczony azymut jest logiczny względem rysunku?
Należy określić przybliżoną ćwiartkę kierunku na szkicu i porównać ją z wartością azymutu. Na przykład azymut około 100g wskazuje kierunek zbliżony do wschodniego.