Pytania pomocnicze - BUD.18

Za centralny zasób geodezyjny i kartograficzny odpowiada Główny Geodeta Kraju. To on zarządza tym zasobem i udostępnia jego informacje.

Centralny zasób prowadzi Główny Geodeta Kraju, wojewódzki zasób prowadzi marszałek województwa, a powiatowy zasób prowadzi starosta. Różnią się zakresem terytorialnym i rodzajem gromadzonych materiałów.

Starosta prowadzi powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny. Odpowiada między innymi za materiały wykorzystywane przy typowych pracach geodezyjnych na obszarze powiatu.

Marszałek województwa odpowiada za wojewódzki zasób geodezyjny i kartograficzny. Nie jest organem właściwym dla zasobu centralnego.

Wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego sprawuje nadzór i kontrolę w dziedzinie geodezji i kartografii. Nie prowadzi centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Starosta prowadzi powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny, a pytanie dotyczy zasobu centralnego. Dla zasobu centralnego właściwy jest Główny Geodeta Kraju.

Hektometr to jednostka długości równa 100 metrom. Dlatego punkty hektometrowe wyznacza się co 100 m.

Służą do uporządkowanego oznaczania kolejnych odcinków trasy. Ułatwiają pomiary, tyczenie oraz sporządzanie dokumentacji trasy.

Punkty hektometrowe występują co 100 m, a kilometrowe co 1000 m. Punkt kilometrowy przypada więc co dziesiąty punkt hektometrowy.

Taki punkt zapisuje się jako 0+300. Oznacza to 300 m od początku przyjętej osi trasy.

Najczęściej są to obiekty liniowe, np. drogi, linie kolejowe, kanały, rurociągi i sieci uzbrojenia terenu.

Nachylenie oblicza się ze wzoru: n = (ΔH / d) · 100%, gdzie ΔH to różnica wysokości, a d to odległość pozioma.

Jest to różnica wysokości między dwiema sąsiednimi warstwicami. Jeśli cięcie wynosi 0,5 m, każda kolejna warstwica różni się wysokością o 0,5 m.

Ponieważ punkty znajdują się na sąsiednich warstwicach, a wysokość cięcia warstwicowego wynosi 0,5 m.

Stosunek ΔH do d daje wartość ułamkową. Mnożenie przez 100 zamienia ją na procenty.

Najczęściej myli się różnicę wysokości z odległością między warstwicami albo zapomina o przeliczeniu wyniku na procenty.

Do obliczania nachylenia procentowego przyjmuje się odległość poziomą, czyli rzut odcinka na płaszczyznę poziomą.

Nachylenie będzie większe, ponieważ ta sama różnica wysokości przypada na mniejszą odległość poziomą.

Należy pomnożyć 0,1 mm przez mianownik skali mapy. Otrzymany wynik w milimetrach przelicza się następnie na metry.

Oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 5000 takich samych jednostek w terenie. Na przykład 1 mm na mapie to 5000 mm, czyli 5 m w terenie.

Ponieważ 0,1 mm na mapie w skali 1:5000 odpowiada 0,1 × 5000 = 500 mm w terenie. 500 mm to 0,50 m.

Odległość na mapie jest pomiarem wykonanym na rysunku mapy, np. w milimetrach lub centymetrach. Odległość terenowa to rzeczywista długość w terenie po przeliczeniu przez skalę.

Najczęstszy błąd to pozostawienie wyniku w milimetrach albo niepoprawne przeliczenie milimetrów na metry. Trzeba pamiętać, że 1000 mm = 1 m.

Im mniejsza skala mapy, czyli im większy mianownik skali, tym większej długości terenowej odpowiada 0,1 mm na mapie. Oznacza to mniejszą dokładność położenia w terenie.

Ponieważ w dłuższym ciągu występuje więcej stanowisk i odczytów, więc rośnie możliwość kumulacji błędów przypadkowych. Dlatego wynik takiego ciągu uznaje się za mniej dokładny.

Waga zależy przede wszystkim od długości ciągu niwelacyjnego. Przyjmuje się zależność odwrotnie proporcjonalną: im dłuższy ciąg, tym mniejsza waga.

Nie. Waga nie zależy od samej wartości przewyższenia, lecz od dokładności pomiaru, którą w praktyce wiąże się z długością ciągu.

Można ją zapisać jako p ~ 1/L, gdzie p oznacza wagę, a L długość ciągu. Oznacza to odwrotną proporcjonalność.

Większą wagę ma ciąg o długości 1 km, ponieważ jest krótszy. Krótszy ciąg jest zwykle dokładniejszy.

Wagi służą do uwzględnienia różnej dokładności pomiarów. Dzięki nim dokładniejsze wyniki mają większy wpływ na wartości wyrównane.

Domyślny rozmiar czcionki dla numerów punktów osnowy geodezyjnej wynosi 1,8 mm. Jest to wartość stosowana przy opracowaniu mapy w oprogramowaniu kartograficznym.

Wysokość opisów podaje się w milimetrach, ponieważ dotyczy ona wielkości znaku na wydruku lub obrazie mapy, niezależnie od rzeczywistych wymiarów terenowych.

Są to punkty o znanych współrzędnych, służące jako podstawa do wykonywania pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych. Na mapie oznacza się je odpowiednim symbolem oraz opisem.

Czytelne opisy umożliwiają jednoznaczną identyfikację punktów osnowy. Zbyt mała czcionka utrudnia odczyt, a zbyt duża może zasłaniać inne elementy mapy.

Numer punktu identyfikuje punkt osnowy lub pikietę, natomiast rzędna wysokościowa podaje wysokość punktu względem przyjętego poziomu odniesienia.

Program może pozwalać na ustawienie rozmiaru czcionki, kroju pisma, odstępów tekstu od punktu oraz liczby miejsc po przecinku dla współrzędnych i wysokości.

Zapis oznacza 3 kilometry i 622,90 metra od początku trasy. Po przeliczeniu daje to 3622,90 m.

Ponieważ liczba przed znakiem plus oznacza kilometry, a nie tysiące metrów dopisane przed wartością po plusie. 3+622,90 to 3000 m + 622,90 m, a nie 6000 m + 322,90 m.

Kilometraż jest sposobem zapisu położenia punktu na trasie, np. 2+150,00. Zwykła odległość w metrach podaje tę samą wartość jako jedną liczbę, np. 2150,00 m.

Profil podłużny służy do przedstawienia przebiegu wysokościowego terenu i projektowanej trasy wzdłuż jej osi. Umożliwia odczyt rzędnych, spadków oraz kilometrażu punktów.

Kilometraż 0+632,90 oznacza 0 km i 632,90 m, czyli 632,90 m od początku trasy.

Najważniejsze są oznaczenia kilometrażu, punkty hektometrowe, opisy osi poziomej oraz położenie wskazanego punktu względem tych oznaczeń.

GESUT oznacza Geodezyjną Ewidencję Sieci Uzbrojenia Terenu. Jest to baza danych dotycząca przewodów, sieci i urządzeń uzbrojenia terenu.

W GESUT znajdują się m.in. sieci elektroenergetyczne, gazowe, wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze i telekomunikacyjne.

Ponieważ są elementem sieci uzbrojenia terenu. GESUT służy do ewidencjonowania takich przewodów oraz związanych z nimi urządzeń.

GESUT zawiera dane o sieciach uzbrojenia terenu, np. kablach i rurociągach. BDOT500 zawiera obiekty topograficzne, np. budynki, jezdnie, chodniki czy ogrodzenia.

GESUT dotyczy sieci uzbrojenia terenu. EGiB, czyli ewidencja gruntów i budynków, zawiera dane o działkach ewidencyjnych, budynkach i lokalach.

Geodeta wykorzystuje je przy opracowaniu mapy do celów projektowych, mapy zasadniczej, pomiarach powykonawczych sieci oraz analizie przebiegu istniejącego uzbrojenia.

Pozwala sprawdzić przebieg istniejących przewodów i urządzeń, co pomaga uniknąć kolizji projektowanej inwestycji z sieciami podziemnymi lub naziemnymi.

Reper to utrwalony punkt geodezyjny o znanej wysokości. Służy jako punkt nawiązania przy wykonywaniu niwelacji.

Do znanej wysokości reperu dodaje się odczyt z łaty ustawionej na reperze. Otrzymana wartość to wysokość osi celowej instrumentu.

Bez ustalenia wysokości osi celowej nie da się obliczyć rzędnych mierzonych punktów. Stanowisko instrumentu musi być powiązane z układem wysokościowym przez reper.

Metoda biegunowa służy głównie do pomiarów sytuacyjnych, czyli określania położenia punktów za pomocą kąta i odległości. Nie jest metodą ustalania wysokości stanowiska niwelatora.

W niwelacji punktów rozrzuconych mierzy się punkty rozmieszczone nieregularnie. W niwelacji siatkowej punkty są rozmieszczone regularnie, zwykle w węzłach siatki kwadratów lub prostokątów.

Od wysokości osi celowej odejmuje się odczyt z łaty ustawionej na pikiecie. Wynik jest wysokością mierzonego punktu.

Można wykonać odczyt kontrolny na innym reperze lub zamknąć pomiar na reperze o znanej wysokości. Różnica między wysokością obliczoną i katalogową pozwala ocenić błąd pomiaru.

Ten sam kierunek lub kąt mierzy się przy dwóch ustawieniach lunety: w I i II położeniu. Następnie wyniki porównuje się lub uśrednia, aby ograniczyć wpływ wybranych błędów instrumentalnych.

Niektóre błędy po przełożeniu lunety zmieniają znak. Dzięki temu przy uśrednieniu obserwacji ich wpływ wzajemnie się znosi.

Błąd kolimacji wynika z nieprawidłowego położenia osi celowej lunety względem osi obrotu lunety. Jest jednym z błędów ograniczanych przez pomiar w dwóch położeniach lunety.

Błąd inklinacji dotyczy niewłaściwego położenia osi obrotu lunety. Przy pomiarze w dwóch położeniach jego wpływ może zostać znacznie ograniczony.

Błąd libelli dotyczy poziomowania całego instrumentu, a nie samego położenia lunety. Jeśli instrument jest źle spoziomowany, obserwacje w obu położeniach nadal będą obciążone tym błędem.

Libella rurkowa służy do dokładnego poziomowania instrumentu. Poprawne spoziomowanie jest konieczne, aby oś pionowa teodolitu rzeczywiście była pionowa.

Błąd miejsca zera oznacza, że odczyt zerowy koła pomiarowego nie odpowiada idealnemu położeniu geometrycznemu. Przy odpowiedniej procedurze pomiarowej jego wpływ można ograniczyć.