Pytania pomocnicze - BUD.22

Ma stalowy bęben z wystającymi kołkami lub stopkami. Te elementy wciskają się w grunt i służą do jego zagęszczania.

Służy do zagęszczania gruntu, szczególnie gruntów spoistych i warstw nasypów. Poprawia nośność i stateczność podłoża.

Zagęszczanie warstwami pozwala uzyskać równomierną gęstość całego nasypu. Zbyt gruba warstwa może pozostać luźna w głębi.

Zagęszczanie zmniejsza objętość pustek w gruncie i zwiększa jego nośność. Spulchnianie rozluźnia grunt, ułatwiając np. uprawę lub odspajanie.

Do załadunku gruntu stosuje się głównie ładowarki i koparki. Walec okołkowany nie służy do załadunku.

Wilgotność wpływa na skuteczność zagęszczania. Grunt zbyt suchy lub zbyt mokry może nie osiągnąć wymaganej nośności i gęstości.

Kołki wciskają się w grunt spoisty i ugniatają go w głębszych warstwach. Dzięki temu walec skutecznie zagęszcza np. gliny i iły.

Należy zsumować objętości gruntu dla wszystkich miejsc, do których ma być dostarczony materiał. W tym zadaniu: 64 m³ + 128 m³ + 256 m³ = 448 m³.

Całkowitą objętość gruntu dzieli się przez ładowność skrzyni samochodu. Dla 448 m³ i ładowności 16 m³ wynik wynosi 28 kursów.

Ładowność określa, ile materiału można przewieźć w jednym kursie. Bez tej wartości nie da się ustalić, ile przejazdów będzie potrzebnych.

Zaokrąglenie w górę stosuje się wtedy, gdy wynik dzielenia nie jest liczbą całkowitą. Nawet dla niewielkiej pozostałej ilości materiału potrzebny jest dodatkowy kurs.

Pozwala zaplanować czas pracy samochodu, kolejność dostaw gruntu oraz koszty transportu. Jest ważna zwłaszcza przy robotach ziemnych i naprawie wałów.

Najpierw można policzyć zapotrzebowanie dla każdej wyrwy, ale do ustalenia liczby kursów najwygodniej zsumować wszystkie objętości i podzielić przez ładowność pojazdu.

Odchyłkę oblicza się jako różnicę: rzędna rzeczywista minus rzędna projektowana. Wynik dodatni oznacza wykonanie korony za wysoko, a ujemny za nisko.

Dopuszczalny zakres wynosi od +2 cm do -5 cm. Oznacza to, że korona może być maksymalnie 2 cm powyżej projektu lub 5 cm poniżej projektu.

Należy obliczyć odchyłkę rzędnej i porównać ją z zakresem dopuszczalnym. Jeśli odchyłka jest większa niż +2 cm lub mniejsza niż -5 cm, przekrój wymaga poprawy.

W P-3 odchyłka wynosi 216,12 - 216,20 = -0,08 m, czyli -8 cm. W P-4 odchyłka wynosi 216,18 - 216,28 = -0,10 m, czyli -10 cm. Obie wartości przekraczają dopuszczalne -5 cm.

W P-1 odchyłka wynosi +1 cm, a w P-2 wynosi -4 cm. Obie wartości mieszczą się w dopuszczalnym zakresie od +2 cm do -5 cm.

Rzędne w tabeli podano w metrach, a tolerancję w centymetrach. Różnicę w metrach trzeba przeliczyć na centymetry, np. 0,08 m = 8 cm.

Rzędna korony decyduje o wysokości ochronnej wału. Zbyt niska korona może zmniejszyć bezpieczeństwo przeciwpowodziowe i zwiększyć ryzyko przelania się wody.

Należy pomnożyć długość przez szerokość płyty. Wymiary trzeba wcześniej zamienić na metry, np. 75 cm = 0,75 m i 50 cm = 0,50 m.

Ponieważ objętość w metrach sześciennych oblicza się z wymiarów podanych w metrach. 10 cm to 0,10 m.

Stosuje się wzór: objętość = powierzchnia × grubość. Powierzchnię podaje się w m², grubość w m, a wynik otrzymuje się w m³.

Powierzchnia jednej płyty to 0,75 × 0,50 = 0,375 m². Dla 400 płyt łączna powierzchnia wynosi 400 × 0,375 = 150 m².

150 m² to powierzchnia ułożonych płyt, a nie objętość piasku. Objętość otrzymuje się dopiero po pomnożeniu tej powierzchni przez grubość podsypki, czyli 0,10 m.

Podsypka wyrównuje podłoże, stabilizuje płyty i pomaga równomiernie rozłożyć obciążenia. Ułatwia też prawidłowe ułożenie prefabrykatów.

Typowe objawy to zastoiska wody na powierzchni, błotnista gleba, utrudniony wjazd maszyn oraz słaby wzrost roślin wskutek niedoboru powietrza w strefie korzeniowej.

Podczas deszczu nawalnego w krótkim czasie spada dużo wody. Gleba i urządzenia odwadniające mogą nie nadążać z jej wchłanianiem i odprowadzaniem.

Deszcz nawalny ma bardzo dużą intensywność i krótki czas trwania. Zwykły opad jest mniej gwałtowny, dlatego gleba łatwiej przyjmuje wodę.

Nawodnienie podsiąkowe działa od dołu, przez podniesienie zwierciadła wody gruntowej. Nie powinno powodować nagłego powierzchniowego zalania całego pola.

Zastoiskom sprzyjają gleby ciężkie, gliniaste, zagęszczone oraz słabo przepuszczalne. Problem nasila się na terenach płaskich i słabo odwodnionych.

Drenowanie odprowadza nadmiar wody z profilu glebowego do odbiornika. Dzięki temu poprawia warunki powietrzno-wodne w strefie korzeniowej roślin.

Nie, głębokie spulchnienie zwykle poprawia przepuszczalność gleby i ułatwia wsiąkanie wody. Może więc ograniczać, a nie powodować zastoiska wodne.

Po zasypaniu rurociąg nie jest widoczny, więc wykrycie i poprawienie błędów byłoby trudne. Kontrola przed zasypaniem pozwala skorygować ułożenie przewodu.

Zbyt mały spadek może powodować zastój wody, zamulanie przewodu i nieskuteczne odprowadzanie wody z gruntu.

Zbyt duży spadek może powodować zbyt szybki przepływ wody, wypłukiwanie drobnych cząstek gruntu i ryzyko uszkodzeń lub zamulenia dalszych odcinków.

Spadek rurociągu kontroluje się przed zasypaniem, gdy przewód jest widoczny. Zagęszczenie zasypki można oceniać dopiero po wykonaniu warstw zasypowych.

Do kontroli można użyć niwelatora, lasera budowlanego, łaty niwelacyjnej lub poziomicy laserowej. Pomiar polega na porównaniu wysokości na początku i końcu odcinka.

Szerokość rowka kontroluje się głównie podczas wykonywania wykopu. Przed zasypaniem kluczowe jest sprawdzenie, czy rurociąg został prawidłowo ułożony i ma wymagany spadek.

Oznacza to, że woda odpływa pod wpływem różnicy wysokości, bez użycia pomp. Dlatego zachowanie właściwego spadku jest warunkiem prawidłowego działania drenażu.

Spadek decyduje o prędkości przepływu wody. Im większy spadek, tym większa energia przepływu i większe ryzyko rozmycia dna oraz skarp.

Rów stokowy przechwytuje wody opadowe spływające ze stoku i odprowadza je poza korpus drogi. Chroni drogę przed zawilgoceniem, podmyciem i erozją.

Przy małych spadkach często wystarczają rozwiązania roślinne, np. humusowanie z obsiewem trawą lub darniowanie. Woda płynie wtedy wolniej i ma mniejszą siłę niszczącą.

Przy dużym spadku stosuje się trwalsze umocnienia, np. beton, bruk, płyty betonowe, korytka prefabrykowane lub narzut kamienny. Mają one chronić rów przed erozją hydrauliczną.

Długość rowu wpływa na zakres robót i ilość materiału, ale sama nie określa prędkości przepływu wody. O zagrożeniu rozmyciem decyduje przede wszystkim spadek.

Uszczelnienie dotyczy rodzaju zabezpieczenia dna i skarp przed wodą oraz erozją. Wymiarowanie obejmuje dobór głębokości, szerokości i przekroju rowu do przewidywanego przepływu.

Igłofiltry służą do obniżenia poziomu wody gruntowej wokół wykopu. Dzięki temu dno i skarpy wykopu pozostają suche i bezpieczniejsze podczas robót.

Wpłukiwanie polega na wprowadzaniu igłofiltra do gruntu za pomocą strumienia wody pod ciśnieniem. Woda rozluźnia grunt i ułatwia zagłębienie igłofiltra.

Wbijanie mogłoby uszkodzić element filtracyjny igłofiltra i jest mniej skuteczne w nawodnionych gruntach sypkich. Wpłukiwanie pozwala na łatwiejsze i dokładniejsze osadzenie igłofiltra.

Najczęściej stosuje się je w gruntach przepuszczalnych, zwłaszcza piaszczystych i żwirowych. Takie grunty umożliwiają skuteczne dopływanie wody do igłofiltrów.

Typowa instalacja składa się z igłofiltrów, przewodów ssących lub kolektorów oraz agregatu pompowego. Układ ten odprowadza wodę z gruntu poza obszar wykopu.

Obniżenie zwierciadła wody zapobiega napływowi wody do wykopu, rozmywaniu gruntu i utracie stateczności skarp. Ułatwia też prowadzenie robót ziemnych i montażowych.

Rów opaskowy przechwytuje wodę spływającą z otoczenia wykopu i odprowadza ją poza obszar robót. Chroni skarpy i dno wykopu przed zalaniem oraz rozmyciem.

Rów opaskowy jest prowadzony wokół wykopu, czyli opasuje go po obwodzie. Zwykle ma zaznaczone strzałki pokazujące kierunek odpływu wody do studzienki lub odpływu.

Rów opaskowy znajduje się przy obwodzie wykopu i przechwytuje wodę z zewnątrz. Rów zbiorczy odbiera wodę z wnętrza wykopu i kieruje ją do punktu odpompowania.

Nadmiar wody może powodować rozluźnienie gruntu, rozmywanie skarp i utratę stateczności wykopu. Odwodnienie poprawia warunki pracy i zmniejsza ryzyko awarii.

Strzałki pokazują kierunek przepływu wody. Dzięki nim można ustalić, które elementy doprowadzają wodę, a które ją zbierają i odprowadzają.

Wodę kieruje się do studzienki zbiorczej, rowu odpływowego, kanalizacji deszczowej lub miejsca, z którego może zostać odpompowana poza teren robót.

Gleby piaszczyste mają luźną strukturę i słabą spoistość, dlatego wiatr łatwo odrywa i przenosi ich cząstki. Szczególnie narażone są suche piaski luźne.

Gliny i iły są glebami cięższymi i bardziej spoistymi. Cząstki gleby silniej się ze sobą wiążą, przez co trudniej ulegają wywiewaniu.

Większa lesistość ogranicza prędkość wiatru przy powierzchni gruntu. Drzewa i krzewy działają jak naturalne bariery przeciwwietrzne.

Roślinność osłania powierzchnię gleby i stabilizuje ją systemem korzeniowym. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko wywiewania cząstek gleby.

Należy szukać gleb ciężkich i spoistych, takich jak gliny oraz iły. W przeciwieństwie do piasków nie są one łatwo unoszone przez wiatr.

Stosuje się m.in. pasy zadrzewień, utrzymanie okrywy roślinnej, poplony i zabiegi poprawiające strukturę gleby. Celem jest zmniejszenie siły wiatru i związanie cząstek gleby.