Pytania pomocnicze - CHM.04

Należy porównać wyniki LK i LOO z wartościami maksymalnymi dla danego tłuszczu. Tłuszcz uznaje się za nieświeży, gdy co najmniej jeden parametr przekracza dopuszczalny limit.

Dla smalcu dopuszczalna liczba kwasowa wynosi 1,1, a wynik badania to 1,20. Przekroczono więc limit LK, mimo że liczba nadtlenkowa mieści się w normie.

Olej rzepakowy ma liczbę nadtlenkową 5,50 przy dopuszczalnej wartości 5,0. Oznacza to przekroczenie normy LOO.

Nie. Jeżeli wynik jest równy wartości maksymalnej, nadal mieści się w normie. Przekroczenie występuje dopiero wtedy, gdy wynik jest większy od limitu.

Wzrost liczby kwasowej oznacza większą zawartość wolnych kwasów tłuszczowych. Jest to zwykle skutek hydrolizy tłuszczu i może świadczyć o jego pogorszonej jakości.

Wzrost liczby nadtlenkowej świadczy o powstawaniu nadtlenków podczas utleniania tłuszczu. Jest to objaw początkowego jełczenia oksydacyjnego.

Liczba kwasowa informuje głównie o hydrolizie tłuszczu, a liczba nadtlenkowa o jego utlenianiu. Razem dają pełniejszą ocenę świeżości i jakości próbki.

Polega na redukcji jonów Cu²⁺ do metalicznej miedzi i osadzeniu jej na katodzie. Ilość miedzi wyznacza się zwykle z przyrostu masy elektrody.

Kwas azotowy(V) roztwarza wiele metali i przeprowadza je do roztworu w postaci jonów. Dzięki temu miedź może występować jako Cu²⁺, czyli forma możliwa do elektrochemicznego wydzielenia.

Na katodzie zachodzi redukcja jonów miedzi Cu²⁺ do metalicznej miedzi. To właśnie na tej elektrodzie osadza się oznaczany metal.

Klasyczna metoda wagowa polega na wytrąceniu trudno rozpuszczalnego osadu i jego zważeniu. W pytaniu chodzi jednak o wydzielanie miedzi prądem elektrycznym, czyli metodę elektrolityczną.

Refraktometria mierzy współczynnik załamania światła, najczęściej roztworów ciekłych, np. cukrów lub substancji organicznych. Nie jest metodą selektywnego oznaczania zawartości miedzi w stopie.

Przewodnictwo zależy od wszystkich jonów obecnych w roztworze, np. jonów miedzi, cynku, ołowiu, azotanowych i wodorowych. Nie daje więc bezpośredniej informacji tylko o ilości miedzi.

Przeszkadzać mogą metale, które również mogą ulegać reakcjom elektrochemicznym lub tworzyć osady w podobnych warunkach. Dlatego dobiera się odpowiednie środowisko, napięcie i warunki elektrolizy.

Metoda Kjeldahla służy do oznaczania zawartości azotu organicznego w próbce. Często na tej podstawie oblicza się zawartość białka ogólnego.

Oznaczanie obejmuje mineralizację próbki w kwasie siarkowym(VI), destylację amoniaku po alkalizacji oraz miareczkowanie ilości pochłoniętego amoniaku.

Charakterystyczna jest kolba Kjeldahla z długą szyjką, ustawiona skośnie i ogrzewana, np. palnikiem. Taki zestaw stosuje się podczas rozkładu próbki w stężonym kwasie siarkowym(VI).

Obie metody służą do oznaczania azotu, ale metoda Kjeldahla opiera się na mineralizacji, destylacji i miareczkowaniu, a metoda Dumasa na spalaniu próbki i analizie produktów spalania.

Aparat Soxhleta służy głównie do ekstrakcji tłuszczów rozpuszczalnikiem. Nie jest charakterystycznym zestawem do oznaczania azotu metodą Kjeldahla.

Metoda Mohra służy do oznaczania chlorków metodą miareczkowania argentometrycznego, zwykle z użyciem azotanu(V) srebra i chromianu(VI) jako wskaźnika.

Destylacja pozwala oddzielić amoniak powstały po alkalizacji próbki od pozostałych składników roztworu. Następnie amoniak pochłania się w roztworze i oznacza ilościowo.

Sole rozpuszczone w wodzie tworzą jony, które przewodzą prąd elektryczny. Im większe stężenie jonów, tym większa przewodność roztworu glebowego.

Konduktometr służy do pomiaru przewodności elektrolitycznej roztworów. W analizie gleby pozwala pośrednio ocenić jej zasolenie.

Zasolenie określa ilość rozpuszczonych soli i mierzy się je konduktometrem. pH określa kwasowość lub zasadowość i mierzy się je pehametrem.

Refraktometr mierzy współczynnik załamania światła i może być używany do niektórych roztworów, ale w badaniach gleby zasolenie standardowo ocenia się przez przewodność, czyli konduktometrem.

Najczęściej stosuje się µS/cm, mS/cm albo dS/m. Są to jednostki przewodności elektrycznej.

EC oznacza przewodność elektryczną, czyli electrical conductivity. Jest to parametr używany do oceny zasolenia gleby.

Materiał biologiczny umieszcza się na szkiełku podstawowym, przykrywa szkiełkiem nakrywkowym i delikatnie dociska. W wyniku nacisku komórki ulegają rozdrobnieniu i spłaszczeniu.

W rozgniocie materiał jest miażdżony między szkiełkami. W rozmazie materiał rozprowadza się cienką warstwą po powierzchni szkiełka, bez zgniatania między dwoma szkiełkami.

Świeży materiał pozwala obserwować komórki w stanie możliwie zbliżonym do naturalnego. Ułatwia to ocenę ich kształtu, zawartości i ułożenia.

Można zniszczyć obserwowane struktury komórkowe, nadmiernie rozgnieść materiał albo uszkodzić szkiełko. Dlatego nacisk powinien być delikatny i kontrolowany.

To preparaty otrzymane przez przyłożenie świeżej powierzchni narządu lub tkanki do szkiełka podstawowego. Na szkiełku pozostają komórki z powierzchni badanego materiału.

Szlif wykonuje się z twardych materiałów przez ich cienkie zeszlifowanie i wypolerowanie. Rozgniot dotyczy miękkiego materiału biologicznego rozdrobnionego między szkiełkami.

W metodzie półmikro pracuje się z małymi ilościami substancji, więc sączenie mogłoby powodować duże straty osadu. Wirowanie jest szybsze i pozwala zebrać osad na dnie probówki.

Zwężone dno probówki stożkowej skupia osad w małej objętości. Dzięki temu łatwiej oddzielić ciecz znad osadu i prowadzić dalsze reakcje.

Jest to roztwór znajdujący się nad osadem po jego opadnięciu lub odwirowaniu. Można go ostrożnie zlać albo pobrać pipetą.

Sączenie pod próżnią stosuje się zwykle przy większych ilościach osadu i cieczy. W analizie półmikro mogłoby być niewygodne i prowadzić do strat małej ilości osadu.

Probówki w rotorze muszą być zrównoważone masą i ustawione naprzeciw siebie. Niezrównoważony rotor może spowodować drgania, uszkodzenie wirówki lub rozbicie probówek.

Przemywanie usuwa zanieczyszczenia i resztki roztworu macierzystego. Dzięki temu kolejne reakcje identyfikacyjne są bardziej wiarygodne.

Ciśnienie pozwala uzyskać temperaturę pary wyższą niż 100°C. Dzięki temu para skutecznie niszczy drobnoustroje i ich formy przetrwalnikowe.

Autoklaw wykorzystuje wilgotne ciepło, czyli parę wodną pod ciśnieniem. Sterylizacja suchym gorącym powietrzem odbywa się bez pary, zwykle w wyższej temperaturze i przez dłuższy czas.

Można sterylizować materiały odporne na wilgoć, wysoką temperaturę i ciśnienie, np. szkło laboratoryjne, narzędzia metalowe, pożywki i niektóre odpady laboratoryjne.

Nie należy autoklawować materiałów wrażliwych na wilgoć lub wysoką temperaturę, substancji lotnych, łatwopalnych oraz szczelnie zamkniętych pojemników z cieczami.

Stosuje się wskaźniki fizyczne, chemiczne i biologiczne. Najpewniejszą kontrolą są testy biologiczne z przetrwalnikami drobnoustrojów odpornych na działanie ciepła.

Podczas ogrzewania wzrasta ciśnienie wewnątrz naczynia. Szczelne zamknięcie może doprowadzić do pęknięcia lub wybuchu pojemnika.

Liczba kwasowa to liczba miligramów KOH potrzebna do zobojętnienia wolnych kwasów tłuszczowych obecnych w 1 g badanego tłuszczu.

Im wyższa liczba kwasowa, tym więcej wolnych kwasów tłuszczowych. Może to świadczyć o hydrolizie tłuszczu, starzeniu lub niewłaściwym przechowywaniu.

Liczba kwasowa dotyczy tylko neutralizacji wolnych kwasów tłuszczowych. Liczba zmydlania obejmuje zarówno zmydlanie estrów, jak i zobojętnienie wolnych kwasów.

Liczba jodowa określa stopień nienasycenia tłuszczu, czyli zawartość wiązań podwójnych w kwasach tłuszczowych.

Liczba estrowa odpowiada ilości KOH zużytej na zmydlenie estrów w tłuszczu. Oblicza się ją jako różnicę między liczbą zmydlania a liczbą kwasową.

Słowa kluczowe to: wolne kwasy tłuszczowe, neutralizacja i KOH. Taki opis jednoznacznie wskazuje na liczbę kwasową.

Polega na równomiernym rozmieszczeniu bakterii w całej objętości pożywki. Objawia się jednolitym zmętnieniem płynu.

We wzroście dyfuzyjnym zmętniona jest cała pożywka. We wzroście osadowym bakterie gromadzą się głównie na dnie probówki.

Bakterie rozwijają się przy powierzchni płynu, tworząc kożuszek, błonkę lub pierścień. Pożywka poniżej może być mniej zmętniona.

Zmętnienie świadczy zwykle o namnażaniu się drobnoustrojów. Im więcej komórek zawieszonych w płynie, tym większa mętność.

Sposób wzrostu pomaga opisać cechy hodowli i może wspierać wstępną identyfikację drobnoustrojów. Nie zastępuje jednak pełnych badań mikrobiologicznych.

W pożywce widoczne są skupiska, kłaczki lub strzępki komórek. Nie tworzą one równomiernego zmętnienia całego płynu.

To łączna zawartość jonów powodujących twardość wody, przede wszystkim jonów wapnia Ca²⁺ i magnezu Mg²⁺. Uwzględnia także inne jony metali, jeśli wpływają na twardość.

Twardość całkowita obejmuje wszystkie składniki powodujące twardość. Twardość przemijająca jest tylko jej częścią i wynika głównie z obecności wodorowęglanów wapnia i magnezu.

Podczas gotowania wodorowęglany wapnia i magnezu rozkładają się, tworząc trudno rozpuszczalne osady, np. węglan wapnia. Dlatego część jonów odpowiedzialnych za twardość zostaje usunięta z roztworu.

Twardość stała jest związana głównie z obecnością chlorków, siarczanów i azotanów wapnia oraz magnezu. Nie usuwa się jej przez samo gotowanie wody.

Największy wpływ mają jony wapnia Ca²⁺ i magnezu Mg²⁺. W mniejszym stopniu twardość mogą zwiększać także inne jony metali wielowartościowych.

Często stosuje się miareczkowanie kompleksometryczne roztworem EDTA. EDTA wiąże jony wapnia i magnezu, co pozwala obliczyć ich łączną zawartość.

Chlorki, siarczany i azotany są anionami i mogą być związane z twardością stałą, ale nie opisują całej twardości wody. Twardość całkowita zależy głównie od kationów metali, zwłaszcza Ca²⁺ i Mg²⁺.