Pytania pomocnicze - ELE.01

Oznacza wartość napięcia probierczego izolacji przyrządu. Liczba w symbolu podaje tę wartość, zwykle w kilowoltach.

Nie. Zakres pomiarowy określa, jakie wartości wielkości elektrycznej miernik może mierzyć, a napięcie probiercze dotyczy wytrzymałości izolacji przyrządu.

Podwójna izolacja jest oznaczana symbolem dwóch kwadratów, jednego wpisanego w drugi. Nie należy jej mylić z gwiazdą oznaczającą napięcie probiercze izolacji.

Klasa przyrządu określa jego dokładność, czyli dopuszczalny błąd pomiaru wyrażony najczęściej w procentach zakresu pomiarowego.

Pozwalają poprawnie i bezpiecznie dobrać miernik do pomiaru. Informują m.in. o dokładności, rodzaju prądu, położeniu pracy i wytrzymałości izolacji.

Oznacza, że izolacja miernika została sprawdzona napięciem probierczym 2 kV. Jest to informacja dotycząca bezpieczeństwa izolacji, a nie dokładności pomiaru.

Cewka włączona szeregowo utrudnia przepływ sygnałów o wysokiej częstotliwości. Dla niskich częstotliwości jej impedancja jest mała, więc sygnał przechodzi łatwiej.

Kondensator dołączony równolegle odprowadza składowe wysokoczęstotliwościowe do przewodu odniesienia. Dla niskich częstotliwości stanowi większą impedancję.

Filtr dolnoprzepustowy przepuszcza niskie częstotliwości i tłumi wysokie. Filtr górnoprzepustowy działa odwrotnie: przepuszcza wysokie częstotliwości i tłumi niskie.

Filtr typu π ma strukturę przypominającą grecką literę pi: element równoległy, element szeregowy i kolejny element równoległy. W filtrze LC dolnoprzepustowym są to zwykle kondensator, cewka i kondensator.

Cewka coraz silniej blokuje prądy o wyższej częstotliwości, a kondensatory coraz łatwiej je zwierają do przewodu powrotnego. W efekcie wysokie częstotliwości są tłumione.

Stosuje się je m.in. w zasilaczach, układach przeciwzakłóceniowych, torach audio i układach pomiarowych. Ich zadaniem jest ograniczenie zakłóceń lub wygładzenie sygnału.

Oznacza urządzenie klasy ochronności II. Informuje, że urządzenie ma izolację podwójną lub wzmocnioną i nie wymaga przewodu ochronnego PE.

Ochrona polega na zastosowaniu izolacji podwójnej lub wzmocnionej. Dzięki temu części dostępne dla użytkownika są skutecznie oddzielone od części czynnych.

Ponieważ jego konstrukcja zapewnia ochronę przez odpowiednio wykonaną izolację. Nie opiera się ona na uziemieniu obudowy, jak w urządzeniach klasy I.

W klasie I ochrona wymaga połączenia części przewodzących dostępnych z przewodem PE. W klasie II ochronę zapewnia izolacja podwójna lub wzmocniona, bez przewodu PE.

Często są to urządzenia przenośne, ładowarki, zasilacze, suszarki do włosów i niektóre elektronarzędzia. Zwykle mają obudowę izolacyjną i wtyczkę bez styku ochronnego.

Klasa III oznacza urządzenie zasilane bardzo niskim napięciem bezpiecznym, np. SELV. Ochrona przed porażeniem wynika z niskiej wartości napięcia zasilania.

Klasa II ma izolację podwójną lub wzmocnioną i jest oznaczana symbolem kwadratu w kwadracie. Klasa 0 ma tylko izolację podstawową i nie ma dodatkowego środka ochrony.

Działa dzięki oddziaływaniu pola magnetycznego magnesu trwałego z prądem płynącym przez ruchomą cewkę. Powstały moment obrotowy wychyla wskazówkę miernika.

Przy prądzie przemiennym kierunek momentu obrotowego zmienia się wraz z kierunkiem prądu, więc średnie wychylenie byłoby praktycznie zerowe. Do pomiaru AC stosuje się prostownik pomiarowy.

Zwykle ma skalę liniową, ponieważ wychylenie wskazówki jest proporcjonalne do wartości prądu płynącego przez cewkę.

Magnetoelektryczny wykorzystuje magnes trwały i ruchomą cewkę, a elektromagnetyczny wykorzystuje oddziaływanie pola cewki na element ferromagnetyczny. Elektromagnetyczny może mierzyć prąd stały i przemienny.

Stosuje się je w analogowych amperomierzach i woltomierzach prądu stałego, omomierzach oraz miernikach uniwersalnych analogowych.

Dla amperomierza stosuje się bocznik równoległy, a dla woltomierza rezystor szeregowy zwany posobnikiem. Pozwala to mierzyć większe prądy lub napięcia niż sam ustrój.

Najważniejszą cechą jest obecność przewodu PEN, który łączy funkcję przewodu ochronnego PE i neutralnego N. Na schemacie nie występują wtedy oddzielne przewody PE oraz N.

Przewód PEN pełni jednocześnie funkcję przewodu ochronnego i neutralnego. Służy zarówno do pracy obwodu, jak i do ochrony przeciwporażeniowej.

W układzie TN-C funkcje PE i N są połączone w jednym przewodzie PEN. W układzie TN-S przewód ochronny PE i neutralny N są prowadzone oddzielnie.

T oznacza bezpośrednie uziemienie punktu sieci, N oznacza połączenie części przewodzących dostępnych z tym punktem, a C oznacza połączenie funkcji ochronnej i neutralnej w jednym przewodzie.

Przerwanie przewodu PEN może spowodować pojawienie się niebezpiecznego napięcia na obudowach urządzeń. Jest to jedna z istotnych wad układu TN-C.

W układzie TT odbiornik ma własne lokalne uziemienie niezależne od uziemienia źródła. W TN-C obudowy urządzeń są połączone z przewodem PEN.

Nie. W układzie TN-C funkcję przewodu ochronnego PE pełni wspólny przewód PEN.

Służy do wyrównania potencjałów między częściami przewodzącymi. Zmniejsza ryzyko porażenia prądem przy dotyku jednoczesnym różnych elementów metalowych.

Symbol CC oznacza przewód wyrównawczy. Jest to przewód stosowany w połączeniach wyrównawczych ochronnych.

Przewód uziemiający łączy instalację z uziomem. Przewód wyrównawczy łączy części przewodzące ze sobą, aby ograniczyć różnice potencjałów.

Połączeniami wyrównawczymi obejmuje się m.in. metalowe obudowy urządzeń, rury instalacyjne, konstrukcje metalowe oraz szyny ochronne PE.

Ograniczają napięcie dotykowe między elementami przewodzącymi. Dzięki temu w razie uszkodzenia instalacji zmniejsza się zagrożenie dla człowieka.

Nie. Przewód neutralny N jest przewodem roboczym instalacji, a przewód wyrównawczy pełni funkcję ochronną i nie powinien przewodzić prądu roboczego.

Porównuje prąd wpływający do obwodu z prądem z niego wypływającym. Jeśli pojawi się różnica, czyli prąd upływu, wyłącznik odłącza zasilanie.

Ponieważ reaguje na bardzo mały prąd różnicowy, który może być niebezpieczny dla człowieka. Dlatego stosuje się go jako ochronę uzupełniającą przed porażeniem.

Nie. Do ochrony przed zwarciem stosuje się zabezpieczenia nadprądowe, np. bezpieczniki lub wyłączniki instalacyjne.

Nie. RCD wykrywa prąd upływu, a nie zbyt duży prąd obciążenia. Przed przeciążeniem chroni zabezpieczenie nadprądowe.

Ochrona przed porażeniem ma zapobiec przepływowi niebezpiecznego prądu przez człowieka. Ochrona przed przepięciem zabezpiecza instalację i urządzenia przed krótkotrwałym wzrostem napięcia.

Przewód PE zapewnia drogę dla prądu uszkodzeniowego i wyrównuje potencjały części przewodzących. RCD jest dodatkowym zabezpieczeniem i powinien współpracować z prawidłowo wykonaną instalacją ochronną.

Stosuje się je m.in. w obwodach gniazd wtyczkowych, łazienkach, kuchniach, pomieszczeniach wilgotnych i instalacjach użytkowanych przez osoby niewykwalifikowane.

Bimetal składa się z dwóch metali o różnej rozszerzalności cieplnej. Pod wpływem nagrzania wygina się i uruchamia mechanizm rozłączający obwód.

Chroni przed przeciążeniem, czyli długotrwałym przepływem prądu większego od dopuszczalnego. Zapobiega przegrzaniu przewodów, uzwojeń i urządzeń.

Działa z pewnym opóźnieniem, ponieważ musi się nagrzać. Zwarcie wymaga bardzo szybkiego odłączenia obwodu, dlatego stosuje się zabezpieczenia elektromagnetyczne lub bezpieczniki.

Przeciążenie to zbyt duży prąd płynący przez dłuższy czas, zwykle przy zachowanej pracy obwodu. Zwarcie to nagłe połączenie punktów o różnym potencjale, powodujące bardzo duży prąd.

Stosuje się je m.in. w przekaźnikach termicznych, wyłącznikach silnikowych i zabezpieczeniach obwodów z silnikami. Ich zadaniem jest ochrona urządzeń przed skutkami przeciążenia.

Im większy prąd przeciążeniowy, tym szybciej bimetal się nagrzewa i tym krótszy jest czas zadziałania. Przy małym przeciążeniu zabezpieczenie może zadziałać dopiero po dłuższym czasie.

Moc bierna zwiększa prąd płynący w sieci. Straty cieplne w przewodach zależą od kwadratu prądu, więc większy prąd oznacza większe straty mocy.

Najczęściej stosuje się baterie kondensatorów. Dostarczają one moc bierną pojemnościową, która kompensuje moc bierną indukcyjną pobieraną przez odbiorniki.

Są to głównie silniki indukcyjne, transformatory, dławiki oraz urządzenia z uzwojeniami. Występują powszechnie w instalacjach przemysłowych.

Częstotliwość sieci zależy głównie od bilansu mocy czynnej i pracy generatorów. Układy kompensacji mocy biernej wpływają przede wszystkim na prąd, współczynnik mocy i straty przesyłowe.

Oznacza zmniejszenie udziału mocy biernej w stosunku do mocy czynnej. Dzięki temu instalacja pobiera mniejszy prąd przy tej samej mocy użytecznej.

Zmniejsza ich obciążenie prądowe, dzięki czemu mogą być lepiej wykorzystane. Ogranicza też nagrzewanie przewodów i spadki napięcia.

Pozwala ograniczyć straty energii, poprawić parametry pracy instalacji i uniknąć dodatkowych opłat za nadmierny pobór energii biernej.

Uziemienie ochronne ma ograniczyć ryzyko porażenia prądem przez połączenie dostępnych części przewodzących z ziemią lub przewodem ochronnym. W razie uszkodzenia izolacji pomaga doprowadzić do szybkiego wyłączenia zasilania.

Przy przebiciu fazy na obudowę uziemienie tworzy drogę dla prądu uszkodzeniowego. Duży prąd zwarciowy powoduje zadziałanie bezpiecznika lub wyłącznika nadprądowego.

Zabezpieczenie nadprądowe reaguje na zbyt duży prąd, np. przeciążenie lub zwarcie. Zabezpieczenie podnapięciowe reaguje na spadek albo zanik napięcia.

W razie uszkodzenia izolacji obudowa może znaleźć się pod napięciem. Dotknięcie jej przez człowieka może spowodować porażenie.

Przewód PE łączy części przewodzące dostępne z układem ochronnym. Nie służy do normalnego przewodzenia prądu roboczego, lecz do ochrony w stanach uszkodzenia.

Uziemienie ochronne nie służy do symetryzowania pracy układu zasilania. Jego funkcją jest ochrona przeciwporażeniowa i umożliwienie samoczynnego wyłączenia zasilania przy uszkodzeniu.

Jest to automatyczne odłączenie obwodu przez zabezpieczenie po wystąpieniu uszkodzenia. Ma skrócić czas występowania niebezpiecznego napięcia dotykowego.