Pytania pomocnicze - ELE.01

Służy do zamocowania izolatora liniowego na słupie, wsporniku lub innej konstrukcji. Przez izolator prowadzony jest przewód linii napowietrznej.

Najważniejszą cechą jest wygięty, hakowy kształt oraz część gwintowana do mocowania. Element ma też zakończenie przeznaczone do osadzenia izolatora.

Trzon prosty ma zasadniczo osiowy, niewygięty kształt. Trzon hakowy jest wygięty i umożliwia odsunięcie izolatora od punktu mocowania.

Izolator podtrzymuje przewód i jednocześnie izoluje go elektrycznie od słupa lub konstrukcji wsporczej. Zapobiega przepływowi prądu do konstrukcji.

Gwint umożliwia trwałe zamocowanie elementu za pomocą nakrętek oraz regulację położenia. Ułatwia też montaż i demontaż osprzętu.

Typowe elementy to przewody, izolatory, trzony, haki, obejmy, uchwyty, zaciski oraz osprzęt do mocowania na słupach. Ich dobór zależy od rodzaju linii i konstrukcji wsporczej.

Oznacza izolację żyły wykonaną z polwinitu, czyli PVC.

Litera D oznacza żyłę jednodrutową, czyli wykonaną w postaci jednego drutu, a nie linki.

Oznacza 4 żyły, z których każda ma przekrój 2,5 mm².

W oznaczeniach przewodów instalacyjnych podaje się przekrój żyły w mm², a nie jej średnicę w mm.

Standardowo przyjmuje się, że są to żyły miedziane. Aluminium musiałoby być wskazane odpowiednim oznaczeniem, np. literą A.

Żyła jednodrutowa składa się z jednego sztywnego drutu, a linka z wielu cienkich drucików, dzięki czemu jest bardziej elastyczna.

Przewód SMYp służy do podłączania odbiorników ruchomych lub przenośnych. Nie wykonuje się nim stałych instalacji wtynkowych ani natynkowych.

Odbiornik ruchomy to urządzenie elektryczne, które może być przemieszczane podczas użytkowania lub łatwo przenoszone. Przykładem może być lampka przenośna albo drobne urządzenie domowe.

Instalacja wtynkowa jest instalacją stałą i wymaga przewodów instalacyjnych przeznaczonych do układania pod tynkiem, np. YDYp. SMYp jest przewodem przyłączeniowym do odbiorników ruchomych.

Przewód przyłączeniowy jest bardziej giętki i służy do podłączenia urządzenia. Przewód instalacyjny jest przeznaczony do stałego ułożenia w instalacji elektrycznej budynku.

Powinien być odpowiednio giętki, mieć właściwy przekrój żył, dobrą izolację oraz być dobrany do napięcia, prądu i warunków pracy urządzenia.

Do przyłączy napowietrznych stosuje się przewody odporne na warunki atmosferyczne i obciążenia mechaniczne, np. przewody samonośne izolowane lub przewody przeznaczone do linii napowietrznych.

Trzon prosty służy do zamocowania izolatora na konstrukcji wsporczej, np. na poprzeczniku słupa. Umożliwia mechaniczne podparcie izolatora i zachowanie izolacji przewodu od konstrukcji.

Trzon prosty ma prostą, wydłużoną budowę i zwykle jest mocowany do poprzecznika. Trzon hakowy ma wyraźny kształt haka i jest przeznaczony do innego sposobu mocowania izolatora.

Napinacz przewodów służy do regulacji siły naciągu przewodu. Trzon prosty nie reguluje naciągu, lecz stanowi element mocujący izolator.

Izolator oddziela elektrycznie przewód od konstrukcji słupa. Jednocześnie przenosi obciążenia mechaniczne wynikające z ciężaru i naciągu przewodu.

Uchwyt przelotowy służy bezpośrednio do podtrzymywania przewodu na odcinku przelotowym linii. Trzon prosty jest elementem mocującym izolator, na którym dopiero może być prowadzony przewód.

Trzony proste spotyka się na słupach z poprzecznikami lub innymi konstrukcjami wsporczymi, gdzie izolator stojący musi być zamocowany pionowo i stabilnie.

W układzie TN-S przewód neutralny N i przewód ochronny PE są prowadzone oddzielnie na całej długości instalacji odbiorczej. Na schemacie widać osobne żyły: L1, L2, L3, N oraz PE.

W TN-C funkcje przewodu neutralnego i ochronnego pełni jeden wspólny przewód PEN. W TN-S przewody N i PE są rozdzielone.

Przewód PE służy do ochrony przeciwporażeniowej i łączy części przewodzące dostępne urządzeń z uziemionym punktem sieci. Nie powinien przewodzić prądu roboczego w normalnych warunkach pracy.

Przewód N jest przewodem neutralnym i służy do przewodzenia prądu roboczego w obwodach jednofazowych oraz przy niesymetrii obciążenia w sieci trójfazowej.

Ponieważ przewód PE i N są oddzielne, prąd roboczy płynie przewodem N, a nie PE. Dzięki temu wyłącznik różnicowoprądowy może poprawnie wykrywać prąd upływu.

Litera T oznacza bezpośrednie uziemienie punktu neutralnego źródła zasilania. Litera N oznacza połączenie części przewodzących dostępnych odbiorników z tym uziemionym punktem neutralnym.

Litera S pochodzi od słowa „separate” i oznacza oddzielne prowadzenie przewodu ochronnego PE oraz neutralnego N.

Porównuje prąd wpływający do obwodu z prądem powracającym. Jeśli pojawi się różnica przekraczająca wartość znamionową, wyłącznik odłącza zasilanie.

Jest to różnica między sumą prądów wpływających i wypływających z chronionego obwodu. Pojawia się np. przy upływie prądu do ziemi.

Dzięki temu pola magnetyczne od prądów roboczych znoszą się przy normalnej pracy. Gdy wystąpi upływ, równowaga zostaje zaburzona i powstaje sygnał wyzwalający.

Przycisk testowy wytwarza kontrolowany prąd różnicowy. Pozwala sprawdzić, czy mechanizm wyłącznika działa prawidłowo.

Wyłącznik różnicowoprądowy reaguje na prąd upływu, a wyłącznik nadprądowy na przeciążenie lub zwarcie. Pełnią więc różne funkcje ochronne.

Może szybko odłączyć zasilanie, gdy prąd zacznie płynąć przez ciało człowieka lub przez uszkodzoną izolację do ziemi. Zmniejsza to ryzyko groźnego porażenia.

Stosuje się oznaczenie IΔn, np. 30 mA, 100 mA lub 300 mA. Wartość ta określa prąd różnicowy, przy którym wyłącznik powinien zadziałać.

Izolator podtrzymuje przewód i jednocześnie oddziela go elektrycznie od słupa, poprzecznika lub innej konstrukcji wsporczej.

Po zwartej, niskiej budowie przypominającej kołpak oraz szerokim kloszu. Nie ma on długiego korpusu z wieloma żebrami.

Klosze i żebra wydłużają drogę upływu prądu po powierzchni izolatora, co poprawia jego pracę szczególnie podczas deszczu i zabrudzeń.

Najczęściej wykonuje się je z porcelany, szkła hartowanego lub materiałów kompozytowych odpornych na warunki atmosferyczne i naprężenia elektryczne.

Izolator kołpakowy jest krótki i ma zwartą formę z kloszem, natomiast izolator wsporczy jest zwykle wyższy, cylindryczny i ma wiele żeber izolacyjnych.

Ważne są: odpowiednia wytrzymałość elektryczna, odporność mechaniczna, droga upływu oraz odporność na wilgoć, zabrudzenia i zmiany temperatury.

W prądzie przemiennym strumień magnetyczny okresowo maleje do zera. W tych chwilach siła przyciągania zwory spada, co może powodować jej drgania i brzęczenie.

Zwój zwarty wytwarza dodatkowy strumień magnetyczny przesunięty w fazie względem strumienia głównego. Dzięki temu siła przyciągania zwory nie zanika całkowicie.

Typowym objawem jest głośne brzęczenie stycznika oraz drgania zwory. Może to przyspieszyć zużycie styków i elementów mechanicznych.

Nie. Zwój zwarty ogranicza drgania zwory w układzie prądu przemiennego. Magnetyzm szczątkowy to pozostałość namagnesowania rdzenia po wyłączeniu zasilania.

Ponieważ w prądzie przemiennym strumień magnetyczny cyklicznie zmienia wartość i przechodzi przez zero. W prądzie stałym strumień nie zanika okresowo w taki sposób.

Cewka stycznika wytwarza główne pole magnetyczne przyciągające zworę. Zwój zwarty jest pomocniczym elementem na rdzeniu, który stabilizuje siłę przyciągania i ogranicza drgania.

Zaciski E1 i E2 oznaczają najczęściej końce uzwojenia wzbudzenia. Uzwojenie to wytwarza główne pole magnetyczne maszyny.

Uzwojenie wzbudzenia wytwarza strumień magnetyczny w stojanie. Dzięki temu prąd twornika może oddziaływać z polem magnetycznym i wytwarzać moment obrotowy.

Uzwojenie wzbudzenia wytwarza pole magnetyczne, a uzwojenie twornika przewodzi prąd roboczy, który uczestniczy w wytwarzaniu momentu. Zaciski twornika oznacza się zwykle A1 i A2.

Poprawa komutacji jest zadaniem biegunów pomocniczych lub uzwojeń komutacyjnych. Uzwojenie E1-E2 jest uzwojeniem wzbudzenia, więc jego podstawową rolą jest wytwarzanie pola magnetycznego.

Kompensacja oddziaływania twornika polega na ograniczaniu zniekształcenia pola magnetycznego wywołanego prądem twornika. Do tego służy uzwojenie kompensacyjne, a nie typowe uzwojenie E1-E2.

Przy zaniku wzbudzenia silnik może niebezpiecznie zwiększyć prędkość obrotową, szczególnie w silnikach bocznikowych i obcowzbudnych. Jest to stan awaryjny.

Należy zwrócić uwagę na oznaczenia zacisków, np. E1 i E2. W odróżnieniu od twornika oznaczanego A1-A2, zaciski E1-E2 odnoszą się do obwodu wzbudzenia.

Otwiera się jego styk rozwierny włączony szeregowo z cewką stycznika. Cewka traci zasilanie, a stycznik otwiera styki główne zasilające silnik.

F5 jest elementem wykrywającym przeciążenie i przerywa obwód sterowania. Dopiero skutkiem tego przerwania jest odpadnięcie stycznika K1.

Chroni silnik przed przeciążeniem przez reakcję na nadmierny prąd płynący dłuższy czas. Po nagrzaniu bimetali przełącza styki pomocnicze w obwodzie sterowania.

Zwykle nie odłącza bezpośrednio torów mocy silnika. Najczęściej otwiera styk w obwodzie cewki stycznika, a stycznik rozłącza zasilanie silnika.

Stycznik załącza i wyłącza tory mocy prowadzące do silnika. Jest sterowany elektrycznie przez cewkę znajdującą się w obwodzie sterowania.

Przycisk STOP jest obsługiwany ręcznie przez operatora. Styk przekaźnika termicznego działa automatycznie po przeciążeniu silnika.

Umożliwia ono pracę stycznika po puszczeniu przycisku START. Realizuje się je przez styk pomocniczy stycznika połączony równolegle z przyciskiem START.

Przeciążenie to prąd większy od znamionowego, ale zwykle nie tak duży jak zwarciowy i działający przez pewien czas. Zwarcie powoduje bardzo duży prąd i wymaga szybkiego zadziałania zabezpieczeń zwarciowych.