Pytania pomocnicze - ELE.01
Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 2632.
Strona 32 z 40.
Jakie bloki funkcjonalne tworzą typowy zasilacz stabilizowany?
Typowy zasilacz stabilizowany składa się z transformatora, prostownika, filtru wygładzającego i stabilizatora napięcia. Na końcu znajdują się zaciski napięcia stałego DC.
Dlaczego układ z prostownikiem, filtrem i stabilizatorem nie jest tylko prostownikiem?
Prostownik wykonuje tylko zamianę napięcia AC na pulsujące DC. Jeżeli układ ma także filtr i stabilizator, pełni funkcję zasilacza stabilizowanego.
Jaką funkcję pełni transformator w zasilaczu stabilizowanym?
Transformator najczęściej obniża napięcie sieciowe 230 V do wartości bezpieczniejszej i odpowiedniej dla dalszych bloków układu. Może też zapewniać separację galwaniczną.
Do czego służy filtr w zasilaczu po prostowniku?
Filtr zmniejsza tętnienia napięcia wyprostowanego. Najczęściej wykorzystuje kondensator, który ładuje się i podtrzymuje napięcie między impulsami prostownika.
Jaką rolę pełni stabilizator napięcia?
Stabilizator utrzymuje możliwie stałe napięcie wyjściowe mimo zmian obciążenia lub wahań napięcia wejściowego. Dzięki temu odbiornik jest zasilany stabilnym napięciem DC.
Czym różni się zasilacz stabilizowany od transformatora bezpieczeństwa?
Transformator bezpieczeństwa tylko zmienia poziom napięcia i zapewnia separację. Zasilacz stabilizowany dodatkowo prostuje, filtruje i stabilizuje napięcie stałe.
Do czego służy przekładnik prądowy w rozdzielnicy wysokiego napięcia?
Przekładnik prądowy zmniejsza duży prąd płynący w torze głównym do wartości bezpiecznej i wygodnej dla mierników, liczników oraz zabezpieczeń. Typowe wartości wtórne to 1 A lub 5 A.
Jak odróżnić przekładnik prądowy od odłącznika na schemacie jednokreskowym?
Przekładnik prądowy jest zwykle oznaczany symbolem koła lub pierścienia związanego z torem prądowym. Odłącznik ma symbol styku rozłącznego, często przedstawiony jako ukośna kreska przerywająca tor.
Dlaczego w obwodach WN nie podłącza się mierników bezpośrednio do toru głównego?
Prądy i napięcia w obwodach WN są zbyt duże i niebezpieczne dla standardowych przyrządów pomiarowych. Stosuje się przekładniki, które separują i skalują wielkości elektryczne.
Co oznacza pojęcie pole rozdzielnicy WN?
Pole rozdzielnicy WN to wydzielony fragment rozdzielnicy obsługujący określony odpływ, dopływ, transformator lub sprzęgło. Zawiera aparaty łączeniowe, pomiarowe i zabezpieczeniowe.
Jaka jest różnica między przekładnikiem prądowym a dławikiem zwarciowym?
Przekładnik prądowy służy do pomiaru i zabezpieczeń przez odwzorowanie prądu w mniejszej skali. Dławik zwarciowy ogranicza wartość prądu zwarciowego dzięki swojej reaktancji indukcyjnej.
Jaką funkcję pełni głowica kablowa w rozdzielnicy?
Głowica kablowa jest zakończeniem kabla energetycznego i umożliwia jego bezpieczne przyłączenie do urządzeń rozdzielnicy. Zapewnia odpowiednią izolację i ochronę miejsca zakończenia kabla.
Dlaczego znajomość symboli aparatów WN jest ważna na egzaminie zawodowym?
Wiele zadań wymaga rozpoznania elementu na schemacie, bez opisu tekstowego. Błędne rozpoznanie symbolu może prowadzić do wyboru niewłaściwej funkcji aparatu.
Po czym rozpoznać symbol triaka na schemacie elektrycznym?
Triak rozpoznaje się po symbolu podobnym do dwóch przeciwnie skierowanych tyrystorów oraz po obecności bramki sterującej. Ma trzy wyprowadzenia: A1/MT1, A2/MT2 i G.
Czym różni się triak od tyrystora?
Tyrystor przewodzi prąd głównie w jednym kierunku, natomiast triak przewodzi w obu kierunkach. Dlatego triak nadaje się do sterowania obwodami prądu przemiennego.
Czym różni się triak od diaka?
Triak ma bramkę sterującą i trzy wyprowadzenia, a diak nie ma bramki i ma zwykle dwa wyprowadzenia. Diak często służy do wyzwalania triaka.
Do czego stosuje się triaki w praktyce?
Triaki stosuje się do sterowania mocą w obwodach AC, np. w ściemniaczach, regulatorach obrotów silników, regulatorach grzałek i przekaźnikach półprzewodnikowych.
Dlaczego triak nadaje się do pracy w obwodach prądu przemiennego?
Ponieważ może przewodzić prąd w obu kierunkach, czyli zarówno podczas dodatniej, jak i ujemnej połówki napięcia przemiennego.
Jaką funkcję pełni bramka w triaku?
Bramka służy do wyzwalania triaka, czyli przełączania go ze stanu blokowania do stanu przewodzenia po podaniu odpowiedniego impulsu sterującego.
Dlaczego w odpowiedziach egzaminacyjnych łatwo pomylić triak z diakiem?
Oba elementy są dwukierunkowe i mają podobne symbole. Kluczowa różnica to bramka: triak ją ma, a diak nie.
Po czym rozpoznać symbol graficzny prostownika?
Prostownik rozpoznaje się po oznaczeniu wejścia prądu przemiennego, często symbolem „~”, oraz wyjścia prądu stałego oznaczonego „+” i „−”. Wewnątrz bloku może znajdować się symbol diody.
Co oznaczają zaciski L1, L2 i L3 na wejściu układu?
L1, L2 i L3 oznaczają trzy przewody fazowe zasilania trójfazowego. W tym pytaniu wskazują, że pokazany jest prostownik trójfazowy.
Jaką funkcję pełni prostownik w układzie elektrycznym?
Prostownik przekształca napięcie lub prąd przemienny na napięcie lub prąd stały. Jest stosowany np. w zasilaczach, ładowarkach i układach napędowych prądu stałego.
Czym różni się prostownik od falownika?
Prostownik zamienia prąd przemienny na stały, natomiast falownik wykonuje proces odwrotny: zamienia prąd stały na przemienny o określonej częstotliwości i napięciu.
Dlaczego w symbolu prostownika często występuje dioda?
Dioda przewodzi prąd głównie w jednym kierunku, dlatego jest podstawowym elementem prostującym. W prostownikach może występować jedna dioda, układ diodowy lub elementy sterowane, np. tyrystory.
Co oznaczają znaki „+” i „−” na wyjściu prostownika?
Oznaczają bieguny napięcia stałego uzyskanego po prostowaniu. Zacisk „+” ma potencjał dodatni względem zacisku „−”.
Po czym można rozpoznać dławik w oprawie świetlówkowej?
Dławik jest zwykle podłużnym, dość ciężkim elementem z metalową obudową lub zalewą. Często ma oznaczenie „BALLAST” oraz dane dotyczące mocy świetlówki, np. 1x36/40 W.
Jaką funkcję pełni dławik w tradycyjnej oprawie świetlówkowej?
Dławik ogranicza prąd płynący przez świetlówkę po jej zapłonie. Współpracuje także z zapłonnikiem podczas uruchamiania lampy.
Czym różni się dławik od zapłonnika?
Dławik jest elementem indukcyjnym ograniczającym prąd lampy, a zapłonnik służy do zainicjowania zapłonu świetlówki. Zapłonnik jest zwykle mały i cylindryczny, dławik większy i podłużny.
Dlaczego przy dławiku w oprawie świetlówkowej może być stosowany kondensator?
Dławik pobiera moc bierną indukcyjną, co pogarsza współczynnik mocy. Kondensator może służyć do kompensacji mocy biernej i poprawy współczynnika mocy.
Co oznacza napis „BALLAST” na elemencie oprawy?
Napis „BALLAST” oznacza statecznik. W tradycyjnej oprawie świetlówkowej jest to najczęściej dławik elektromagnetyczny.
Czy dławik i kondensator przeciwzakłóceniowy pełnią tę samą funkcję?
Nie. Dławik ogranicza prąd i stabilizuje pracę lampy, natomiast kondensator przeciwzakłóceniowy służy do tłumienia zakłóceń elektromagnetycznych.
Jakie elementy występują w klasycznej oprawie świetlówkowej?
W klasycznej oprawie świetlówkowej znajdują się m.in. świetlówka, dławik, zapłonnik, oprawki, przewody i czasem kondensator kompensacyjny lub przeciwzakłóceniowy.
Dlaczego silnik trójfazowy wymaga zabezpieczenia przed przeciążeniem?
Przeciążenie powoduje wzrost prądu i nagrzewanie uzwojeń silnika. Długotrwałe przegrzanie może uszkodzić izolację i doprowadzić do awarii silnika.
Jak działa przekaźnik termobimetalowy?
Prąd silnika nagrzewa element bimetalowy, który odkształca się przy przeciążeniu. Po przekroczeniu nastawy przekaźnik rozłącza obwód sterowania, zwykle wyłączając stycznik silnika.
Czym różni się przeciążenie od zwarcia?
Przeciążenie to prąd większy od znamionowego, ale zwykle nie ekstremalnie duży i trwający dłużej. Zwarcie powoduje gwałtowny przepływ bardzo dużego prądu i wymaga szybkiego wyłączenia.
Dlaczego wyzwalacz elektromagnetyczny nie jest najlepszą odpowiedzią przy ochronie przed przeciążeniem?
Wyzwalacz elektromagnetyczny działa głównie przy bardzo dużych prądach zwarciowych. Przeciążenie silnika wymaga zabezpieczenia zwłocznego, reagującego na nagrzewanie, czyli przekaźnika termobimetalowego.
Do czego służy przekładnik prądowy?
Przekładnik prądowy służy do pomiaru lub przekształcania dużych prądów na mniejsze wartości bezpieczne dla mierników i zabezpieczeń. Sam w sobie nie jest typowym zabezpieczeniem przeciążeniowym silnika.
Czy wyłącznik różnicowoprądowy chroni silnik przed przeciążeniem?
Nie. Wyłącznik różnicowoprądowy reaguje na prąd upływu, np. przy uszkodzeniu izolacji, i służy głównie ochronie przeciwporażeniowej lub przeciwpożarowej.
Jak ustawia się prąd zadziałania przekaźnika termicznego dla silnika?
Nastawę dobiera się zwykle do prądu znamionowego silnika odczytanego z tabliczki znamionowej. Zbyt niska nastawa powoduje niepotrzebne wyłączenia, a zbyt wysoka może nie ochronić silnika.
Co oznacza symbol AFL w oznaczeniu przewodu?
AFL oznacza przewód aluminiowo-stalowy, stosowany najczęściej w liniach napowietrznych. Jest to przewód goły, czyli bez izolacji.
Dlaczego przewód AFL zalicza się do przewodów gołych?
Ponieważ nie ma powłoki izolacyjnej ani płaszcza ochronnego. Jego żyły przewodzące są odkryte, dlatego wymaga montażu na izolatorach.
Gdzie stosuje się przewody AFL?
Przewody AFL stosuje się głównie w napowietrznych liniach elektroenergetycznych. Rdzeń stalowy zapewnia wytrzymałość mechaniczną, a aluminium przewodzenie prądu.
Co oznacza wartość 240 mm2 w oznaczeniu AFL-6 240 mm2?
Oznacza przekrój znamionowy części przewodzącej przewodu, podany w milimetrach kwadratowych. Im większy przekrój, tym większą wartość prądu może przewodzić przewód.
Czym różni się przewód goły od przewodu oponowego?
Przewód goły nie ma izolacji i jest stosowany np. w liniach napowietrznych. Przewód oponowy ma elastyczną izolację i powłokę, zwykle używaną przy odbiornikach przenośnych.
Czym różni się przewód goły od przewodu płaszczowego?
Przewód płaszczowy ma zewnętrzny płaszcz ochronny obejmujący izolowane żyły. Przewód goły, taki jak AFL, nie ma ani izolacji, ani płaszcza.
Czym tyrystor różni się od zwykłej diody?
Dioda przewodzi po spolaryzowaniu w kierunku przewodzenia, natomiast tyrystor wymaga dodatkowo wyzwolenia bramką. Tyrystor po załączeniu pozostaje w przewodzeniu, dopóki prąd nie spadnie poniżej prądu podtrzymania.
Jakie elektrody ma tyrystor?
Tyrystor ma trzy elektrody: anodę, katodę i bramkę. Bramka służy do sterowania momentem załączenia tyrystora.
Co oznacza rodzina charakterystyk tyrystora na wykresie?
Rodzina charakterystyk pokazuje wpływ różnych wartości prądu bramki na załączenie tyrystora. Im większy prąd bramki, tym łatwiej tyrystor przechodzi w stan przewodzenia.
Dlaczego tyrystor nie wyłącza się po zaniku impulsu bramkowego?
Po załączeniu tyrystor przechodzi w stan przewodzenia podtrzymywany przez prąd anodowy. Bramka nie służy do jego normalnego wyłączania.
Co to jest prąd podtrzymania tyrystora?
Prąd podtrzymania to minimalny prąd anodowy potrzebny do utrzymania tyrystora w stanie przewodzenia. Gdy prąd spadnie poniżej tej wartości, tyrystor się wyłącza.
W jakich układach najczęściej stosuje się tyrystory?
Tyrystory stosuje się głównie w energoelektronice, np. w prostownikach sterowanych, regulatorach mocy i układach rozruchowych silników.
Jak odróżnić charakterystykę tyrystora od charakterystyki diaka?
Diak jest elementem dwukierunkowym i nie ma bramki, więc jego charakterystyka jest symetryczna dla obu biegunowości. Tyrystor jest elementem sterowanym bramką i przewodzi zasadniczo w jednym kierunku.
Dlaczego silnik synchroniczny utrzymuje stałą prędkość obrotową przy zmianach obciążenia?
Ponieważ wirnik obraca się synchronicznie z wirującym polem magnetycznym stojana. Dopóki silnik nie zostanie przeciążony, jego prędkość zależy od częstotliwości zasilania i liczby par biegunów, a nie od obciążenia.
Od czego zależy prędkość obrotowa silnika synchronicznego?
Zależy od częstotliwości napięcia zasilającego oraz liczby par biegunów silnika. Opisuje ją wzór: n = 60 · f / p.
Dlaczego silnik indukcyjny nie jest poprawną odpowiedzią w tym pytaniu?
Silnik indukcyjny pracuje z poślizgiem, dlatego jego prędkość jest mniejsza od synchronicznej. Wraz ze wzrostem obciążenia poślizg rośnie, a prędkość nieco maleje.
Czy silnik bocznikowy prądu stałego ma stałą prędkość obrotową?
Ma prędkość prawie stałą, dlatego bywa mylący w takich pytaniach. Nie jest jednak idealnie stała w całym zakresie obciążenia, więc poprawną odpowiedzią jest silnik synchroniczny.
Co oznacza wypadnięcie silnika synchronicznego z synchronizmu?
To stan, w którym wirnik przestaje nadążać za wirującym polem magnetycznym stojana. Może nastąpić przy zbyt dużym obciążeniu lub zakłóceniu pracy.
Dlaczego silnik uniwersalny nie utrzymuje stałej prędkości obrotowej?
Silnik uniwersalny ma prędkość silnie zależną od obciążenia. Przy małym obciążeniu może osiągać bardzo dużą prędkość, a przy wzroście obciążenia jego prędkość spada.
Jak rozpoznać w zadaniu egzaminacyjnym silnik synchroniczny?
Typowe wskazówki to: stała prędkość niezależna od obciążenia, prędkość równa synchronicznej oraz zależność prędkości od częstotliwości sieci i liczby par biegunów.
Do czego służy łącznik świecznikowy w instalacji oświetleniowej?
Służy do niezależnego załączania dwóch obwodów lub dwóch grup lamp z jednego miejsca, najczęściej za pomocą dwóch klawiszy.
Jak rozpoznać łącznik świecznikowy na schemacie?
Symbol powinien wskazywać dwa niezależne styki łączeniowe w jednym aparacie, zwykle ze wspólnym doprowadzeniem fazy i dwoma wyjściami.
Czym różni się łącznik świecznikowy od jednobiegunowego?
Łącznik jednobiegunowy załącza jeden obwód, a świecznikowy dwa niezależne obwody oświetleniowe.
Czym różni się łącznik świecznikowy od schodowego?
Łącznik świecznikowy steruje dwoma obwodami z jednego miejsca, natomiast schodowy umożliwia sterowanie jednym obwodem z dwóch miejsc.
Jakie zaciski występują zwykle w łączniku świecznikowym?
Najczęściej występuje jeden zacisk wspólny fazowy L oraz dwa zaciski wyjściowe prowadzące do oddzielnych sekcji oświetlenia.
Dlaczego łącznik świecznikowy jest często stosowany przy żyrandolach?
Pozwala włączać osobno różne grupy żarówek, dzięki czemu można regulować poziom oświetlenia w pomieszczeniu.