Pytania pomocnicze - ELE.01

Układ Dahlandera polega na takim przełączaniu uzwojeń stojana, aby zmieniać liczbę biegunów magnetycznych silnika. Dzięki temu silnik może pracować z dwiema prędkościami.

Prędkość synchroniczna silnika zależy odwrotnie proporcjonalnie od liczby par biegunów. Jeśli liczba biegunów zostanie zmieniona dwukrotnie, prędkość zmieni się w stosunku 1:2.

Nie. Układ Dahlandera umożliwia skokową zmianę prędkości, najczęściej między dwiema wartościami. Do płynnej regulacji prędkości silnika indukcyjnego stosuje się falownik.

Zależy głównie od częstotliwości zasilania, liczby par biegunów oraz poślizgu. W praktyce prędkość wirnika jest nieco mniejsza od prędkości synchronicznej.

Silnik dwubiegowy ma zwykle dwie ustalone prędkości wynikające z konstrukcji uzwojeń. Falownik pozwala regulować prędkość płynnie przez zmianę częstotliwości napięcia zasilającego.

Stosuje się je tam, gdzie wystarczają dwie prędkości pracy, np. w wentylatorach, pompach, obrabiarkach i urządzeniach transportowych.

Twornik to część maszyny, w której indukuje się napięcie i przez którą płynie prąd obciążenia. W typowej maszynie prądu stałego twornik znajduje się w wirniku.

Oddziaływanie twornika polega na tym, że prąd twornika wytwarza własne pole magnetyczne, które zniekształca główne pole magnetyczne maszyny.

Uzwojenie kompensacyjne umieszcza się w nabiegunnikach biegunów głównych, czyli w obszarze pod biegunami głównymi.

Ponieważ jego działanie powinno zmieniać się razem z prądem twornika. Im większy prąd twornika, tym większe oddziaływanie twornika i tym silniejsza potrzebna kompensacja.

Uzwojenie kompensacyjne ogranicza oddziaływanie twornika pod biegunami głównymi. Bieguny komutacyjne poprawiają komutację w strefie neutralnej.

Nie. Główne pole magnetyczne wytwarzają bieguny główne z uzwojeniem wzbudzenia lub magnesami trwałymi. Uzwojenie kompensacyjne ma przeciwdziałać polu twornika.

Może pojawić się iskrzenie na komutatorze, pogorszenie komutacji, nierównomierny rozkład pola magnetycznego oraz większe nagrzewanie maszyny.

Należy szukać oznaczenia silnika, zwykle litery M, oraz znaku prądu stałego, np. ⎓ albo linii ciągłej z linią przerywaną.

Litera M oznacza silnik, czyli urządzenie zamieniające energię elektryczną na energię mechaniczną.

Prąd stały oznacza się symbolem ⎓ lub graficznie jako linia ciągła nad linią przerywaną.

Silnik prądu stałego ma oznaczenie DC, np. ⎓, a silnik prądu przemiennego oznacza się symbolem ~ lub 3~ dla silnika trójfazowego.

Nie zawsze. Symbol może wskazywać tylko, że jest to silnik prądu stałego, a szczegóły typu, np. bocznikowy lub szeregowy, mogą wynikać dopiero z połączeń uzwojeń.

Wiele urządzeń, np. mierniki lub maszyny elektryczne, przedstawia się w okręgu. Dlatego trzeba zwracać uwagę na literę wewnątrz symbolu i dodatkowe oznaczenia rodzaju prądu.

Twornik i uzwojenie wzbudzenia są połączone w jednym torze prądowym, czyli szeregowo. Typowe zaciski to A1, A2 dla twornika oraz D1, D2 dla uzwojenia szeregowego.

W silniku szeregowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem. W silniku bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle do twornika.

Należy odwrócić kierunek prądu tylko w tworniku albo tylko w uzwojeniu wzbudzenia. Odwrócenie obu prądów jednocześnie zwykle nie zmienia kierunku obrotów.

Są to zaciski obwodu twornika, czyli części silnika związanej z wirnikiem i komutatorem.

Są to zaciski uzwojenia wzbudzenia szeregowego. Ich obecność pomaga rozpoznać silnik prądu stałego szeregowy.

Ponieważ prąd zmienia kierunek jednocześnie w tworniku i w uzwojeniu wzbudzenia. Wzajemne oddziaływanie tych dwóch pól pozostaje takie samo.

Prąd płynie kolejno przez twornik i uzwojenie szeregowe, np. od L+ przez A1, A2, D1, D2 do L-. Taki jeden wspólny obwód oznacza połączenie szeregowe.

Styk rozwierny NC ma zwykle oznaczenia zacisków 21-22 i w stanie spoczynku przewodzi. Styk zwierny NO ma oznaczenia 13-14 i przewodzi dopiero po naciśnięciu.

Nie wolno dopuścić do jednoczesnego połączenia dwóch źródeł zasilania. Mogłoby to spowodować zwarcie, uszkodzenie urządzeń lub zagrożenie dla obsługi.

Stycznik K1 załącza zasilanie odbiorników z sieci głównej. Jego wyłączenie jest konieczne przed przełączeniem układu na sieć awaryjną.

Stycznik K2 załącza zasilanie odbiorników z sieci awaryjnej. Może zostać załączony dopiero wtedy, gdy blokada od strony K1 zostanie zwolniona.

Samopodtrzymanie polega na tym, że po naciśnięciu przycisku START styk pomocniczy stycznika podtrzymuje zasilanie jego cewki. Dzięki temu stycznik pozostaje załączony po puszczeniu przycisku.

Styk rozwierny jednego stycznika jest włączony w obwód cewki drugiego stycznika. Gdy jeden stycznik pracuje, jego styk blokuje możliwość załączenia drugiego.

S1 jest przyciskiem rozwiernym wyłączającym stycznik K1, czyli sieć główną. S4 jest przyciskiem zwiernym załączającym stycznik K2, czyli sieć awaryjną.

A1 i A2 to zaciski cewki stycznika. Po podaniu na nie odpowiedniego napięcia stycznik zmienia położenie swoich styków.

Służy do usuwania izolacji z końcówek przewodów elektrycznych bez uszkadzania metalowej żyły przewodzącej.

Nóż może naciąć żyłę przewodu, co osłabia połączenie i może prowadzić do przegrzewania lub przerwania przewodu.

Należy dobrać go do średnicy lub przekroju przewodu oraz rodzaju izolacji. W narzędziach nastawnych trzeba ustawić odpowiedni zakres.

Uszkodzona żyła może mieć mniejszą wytrzymałość mechaniczną i gorszy styk elektryczny, co zwiększa ryzyko awarii lub nagrzewania połączenia.

Ściągacz nacina i usuwa tylko izolację, natomiast szczypce tnące służą do przecinania przewodów i mogą łatwo uszkodzić żyłę przy zdejmowaniu izolacji.

Długość zdjętej izolacji powinna być dopasowana do zacisku lub tulejki. Zbyt krótka utrudnia połączenie, a zbyt długa może odsłonić niebezpieczny fragment przewodu.

Służy do zdejmowania łożysk oraz innych ciasno osadzonych elementów z wału. Umożliwia demontaż bez uderzania i bez uszkadzania wału.

Uderzenia mogą uszkodzić wał, łożysko, obudowę silnika lub spowodować skrzywienie elementów. Bezpieczniejszą metodą jest użycie ściągacza.

Ramiona ściągacza chwytają łożysko, a śruba dociskowa opiera się o wał. Dokręcanie śruby powoduje zsuwanie łożyska z wału siłą osiową.

Ściągacz dwuramienny ma dwa punkty zaczepienia, a trójramienny trzy. Trójramienny zwykle zapewnia bardziej równomierne rozłożenie siły.

Należy dobrać odpowiedni rozstaw ramion, głębokość chwytu oraz wytrzymałość narzędzia. Ściągacz musi pewnie obejmować demontowany element.

Nie powinno się używać młotka, przecinaka, śrubokręta ani przypadkowych szczypiec. Takie narzędzia mogą uszkodzić elementy silnika.

Zwykle ma z tyłu lub od spodu specjalny profil oraz zatrzask, który obejmuje szynę. Brak klasycznych otworów montażowych często wskazuje na montaż zatrzaskowy.

Ułatwia to szybki montaż, demontaż i wymianę elementów w rozdzielnicy. Pozwala też zachować porządek w układzie sterowania.

Podstawka łączy przekaźnik z przewodami obwodu sterowania i umożliwia jego stabilne zamocowanie. Pozwala też wymienić sam przekaźnik bez rozłączania przewodów.

Montaż na szynie TH-35 odbywa się przez zatrzaśnięcie aparatu na standardowej szynie. Przykręcenie do podłoża wymaga otworów montażowych i śrub.

Są to między innymi wyłączniki nadprądowe, różnicowoprądowe, styczniki modułowe, przekaźniki, zasilacze, złączki i elementy automatyki.

Standaryzacja upraszcza montaż różnych urządzeń, skraca czas pracy i ułatwia późniejsze serwisowanie. Dzięki temu aparaty różnych producentów mogą być montowane w podobny sposób.

Oznacza standardową szynę montażową o szerokości 35 mm, powszechnie używaną w rozdzielnicach i automatyce. Jest to jedna z odmian szyn DIN.

Należy znaleźć oznaczenie przekaźnika i numer jego zacisku, a następnie prześledzić linię przewodu do drugiego końca połączenia. Tam odczytuje się nazwę aparatu lub listwy oraz numer zacisku.

Litera K oznacza zwykle przekaźnik lub stycznik, a liczba 32 jest numerem identyfikacyjnym danego aparatu w układzie.

Symbol X56 oznacza listwę zaciskową. Poszczególne pola tej listwy mają własne numery zacisków, np. 16, 17, 18.

Zacisk przekaźnika należy do konkretnego aparatu, np. K32:1, a zacisk listwy jest punktem pośrednim lub przyłączeniowym, np. X56:16. Są to różne miejsca podłączenia przewodu.

Najlepiej śledzić przewód od wskazanego zacisku do końca jego połączenia, nie sugerując się samymi numerami odpowiedzi. Schemat pokazuje rzeczywistą trasę połączenia.

Opis przewodu może zawierać liczbę żył, przekrój przewodu, oznaczenie kabla lub numer przewodu. Pomaga to w prawidłowym montażu i identyfikacji połączeń.

Należy znaleźć wskazany zacisk aparatu, a następnie śledzić linię przewodu aż do jej zakończenia. Końcowy punkt połączenia może znajdować się na innym aparacie lub na listwie zaciskowej.

Oznacza zacisk numer 4 na listwie zaciskowej oznaczonej symbolem X1. Taki zapis ułatwia identyfikację miejsca podłączenia przewodu.

Zacisk 42 jest zwykle drugim zaciskiem styku pomocniczego rozwiernego 41-42. Taki styk może być używany np. w blokadzie elektrycznej lub układzie sterowania.

A1 i A2 są zaciskami cewki stycznika. Zaciski 13-14 oraz 41-42 należą do styków pomocniczych, które zmieniają stan po zadziałaniu stycznika.

Na schemacie przewód wychodzący z zacisku 42 stycznika K2 jest poprowadzony do zacisku numer 4 listwy zaciskowej X1. Wynik wynika z prześledzenia linii połączenia.

Trzeba dokładnie sprawdzać oznaczenia aparatów, np. K1 i K2, oraz numery zacisków. Nie należy wybierać odpowiedzi tylko dlatego, że numer zacisku wygląda podobnie.