Pytania pomocnicze - ELE.01
Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 2632.
Strona 31 z 40.
Do czego służy układ Arona?
Układ Arona służy do pomiaru mocy czynnej w trójfazowej sieci trójprzewodowej. Wykorzystuje dwa watomierze, a moc całkowita jest sumą ich wskazań.
Jak rozpoznać układ Arona na schemacie?
Na schemacie powinny być dwa watomierze. Ich cewki prądowe są włączone w dwa przewody fazowe, a cewki napięciowe są podłączone do trzeciego przewodu fazowego jako punktu odniesienia.
Ile watomierzy stosuje się w układzie Arona?
Stosuje się dwa watomierze. Dlatego układ Arona nazywa się też metodą dwóch watomierzy.
Jak oblicza się moc czynną całkowitą w układzie Arona?
Moc czynną całkowitą oblicza się jako sumę wskazań obu watomierzy: P = P1 + P2. Jeśli jeden watomierz wskazuje wartość ujemną, należy uwzględnić jej znak.
W jakiej sieci można stosować metodę dwóch watomierzy?
Metodę dwóch watomierzy stosuje się głównie w sieci trójfazowej trójprzewodowej, czyli bez przewodu neutralnego. Nadaje się do pomiaru odbiorników symetrycznych i niesymetrycznych.
Dlaczego w układzie Arona nie są potrzebne trzy watomierze?
W sieci trójprzewodowej suma chwilowych prądów fazowych jest równa zeru, dlatego moc całkowitą można wyznaczyć z dwóch odpowiednio podłączonych watomierzy. Trzeci watomierz nie jest konieczny.
Co oznacza ujemne wskazanie jednego watomierza w układzie Arona?
Ujemne wskazanie może wystąpić przy małym współczynniku mocy, zwykle gdy cosφ jest mniejszy niż 0,5. Wtedy przy obliczaniu mocy całkowitej jedno wskazanie odejmuje się od drugiego.
Jaką funkcję pełni podstawa bezpiecznikowa?
Podstawa bezpiecznikowa służy do zamocowania wkładki bezpiecznikowej i włączenia jej w obwód elektryczny. Zapewnia odpowiedni styk elektryczny oraz mechaniczną stabilność wkładki.
Czym różni się podstawa bezpiecznikowa od wkładki topikowej?
Podstawa bezpiecznikowa jest elementem montażowym pozostającym w rozdzielnicy, a wkładka topikowa jest elementem wymiennym, który przepala się przy przeciążeniu lub zwarciu.
Po czym można rozpoznać podstawę bezpiecznikową na rysunku?
Ma zaciski przyłączeniowe, uchwyty/styki do osadzenia wkładki oraz izolacyjną konstrukcję nośną. Nie ma własnego elementu topikowego, który ulega przepaleniu.
Do jakich bezpieczników stosuje się podstawy nożowe?
Podstawy nożowe stosuje się do wkładek bezpiecznikowych przemysłowych, najczęściej typu NH. Wkładka ma metalowe noże stykowe wsuwane w styki podstawy.
Dlaczego ważny jest dobór podstawy bezpiecznikowej do wkładki?
Podstawa musi pasować do rozmiaru i prądu znamionowego wkładki. Nieprawidłowy dobór może powodować przegrzewanie styków, łuk elektryczny lub brak skutecznej ochrony obwodu.
Czy podstawa bezpiecznikowa sama zabezpiecza obwód przed zwarciem?
Nie. Funkcję zabezpieczającą pełni wkładka topikowa umieszczona w podstawie. Podstawa jest tylko elementem montażowo-przyłączeniowym.
Dlaczego przerwa w obwodzie wzbudzenia silnika bocznikowego powoduje wzrost prędkości?
Przerwa w obwodzie wzbudzenia zmniejsza strumień magnetyczny prawie do zera. W silniku prądu stałego prędkość obrotowa rośnie, gdy maleje strumień wzbudzenia, dlatego może dojść do niebezpiecznego rozbiegania silnika.
Jaka jest zależność prędkości silnika prądu stałego od strumienia magnetycznego?
Prędkość silnika prądu stałego jest w przybliżeniu odwrotnie proporcjonalna do strumienia magnetycznego. Gdy strumień maleje, prędkość wzrasta.
Czym grozi rozbieganie silnika bocznikowego prądu stałego?
Rozbieganie może doprowadzić do uszkodzenia mechanicznego wirnika, komutatora lub napędzanej maszyny. Jest to stan awaryjny wymagający szybkiego odłączenia zasilania.
Dlaczego zwarcie w obwodzie wzbudzenia nie jest poprawną przyczyną wzrostu prędkości w tym pytaniu?
Zwarcie w obwodzie wzbudzenia zwykle powoduje zmianę warunków pracy i nadmierny prąd, ale kluczowym przypadkiem prowadzącym do gwałtownego wzrostu prędkości jest zanik wzbudzenia, czyli przerwa w obwodzie wzbudzenia.
Co stanie się z silnikiem bocznikowym przy przerwie w obwodzie twornika?
Przerwa w obwodzie twornika przerywa przepływ prądu twornika, więc silnik traci moment elektromagnetyczny. Nie jest to przyczyna nagłego wzrostu prędkości.
Jak można zabezpieczyć silnik bocznikowy przed skutkami zaniku wzbudzenia?
Stosuje się zabezpieczenia od zaniku prądu wzbudzenia, które odłączają zasilanie twornika, gdy prąd wzbudzenia spadnie poniżej dopuszczalnej wartości.
Po czym najłatwiej rozpoznać sprzęgło kłowe na rysunku technicznym lub zdjęciu?
Po dwóch współpracujących częściach z występami, czyli kłami, rozmieszczonymi na obwodzie. Kły jednej części wchodzą w przestrzenie drugiej części.
Do czego służy sprzęgło kłowe w układzie napędowym?
Służy do połączenia dwóch wałów i przenoszenia momentu obrotowego, np. z silnika elektrycznego na maszynę roboczą.
Czym sprzęgło kłowe różni się od sprzęgła ciernego?
Sprzęgło kłowe przenosi moment przez zazębienie występów, a sprzęgło cierne przez siłę tarcia między powierzchniami ciernymi.
Dlaczego sprzęgła kłowe bywają wyposażone we wkładkę elastyczną?
Wkładka elastyczna tłumi drgania, zmniejsza udary i pozwala skompensować niewielkie niewspółosiowości wałów.
Czym łożysko różni się od sprzęgła?
Łożysko podpiera wał i umożliwia jego obrót z małymi oporami. Sprzęgło łączy wały i przenosi moment obrotowy.
Jakie czynności kontrolne wykonuje się przy obsłudze sprzęgła kłowego?
Sprawdza się zużycie kłów, stan wkładki elastycznej, dokręcenie śrub oraz współosiowość połączonych wałów.
Na czym polega rozruch silnika metodą gwiazda-trójkąt?
Silnik najpierw uruchamia się z uzwojeniami połączonymi w gwiazdę, aby ograniczyć prąd rozruchowy. Po rozpędzeniu przełącza się uzwojenia w trójkąt, czyli w układ pracy znamionowej.
Dlaczego silnik w połączeniu gwiazda ma mniejszy moment rozruchowy?
W połączeniu gwiazda na każde uzwojenie przypada niższe napięcie niż w trójkącie. Mniejsze napięcie powoduje zmniejszenie prądu i momentu rozruchowego.
Dlaczego brak jednej fazy nie jest najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?
Brak jednej fazy powodowałby nieprawidłową pracę zarówno w gwieździe, jak i w trójkącie. Skoro silnik rusza po przełączeniu w trójkąt, bardziej prawdopodobna jest usterka toru połączenia gwiazdy.
Jak objawia się przerwa w jednym z uzwojeń stojana silnika trójfazowego?
Silnik zwykle nie rozwija prawidłowego momentu, może buczeć, pobierać niesymetryczne prądy i przegrzewać się. Objawy występowałyby niezależnie od pozycji przełącznika gwiazda-trójkąt.
Czym grozi uruchamianie obciążonego silnika bezpośrednio w trójkącie?
Powoduje duży prąd rozruchowy, który może przeciążać sieć, styki łączników i zabezpieczenia. Może też prowadzić do udarów mechanicznych w napędzanej maszynie.
Jak sprawdzić, czy uszkodzony jest tor gwiazdy w przełączniku?
Po odłączeniu zasilania należy sprawdzić ciągłość odpowiednich styków przełącznika w pozycji gwiazda. Brak ciągłości wskazuje na przerwę w torze łączeniowym.
Dlaczego zwarcie uzwojenia stojana nie pasuje do opisanej sytuacji?
Zwarcie uzwojenia powodowałoby nadmierny prąd, grzanie silnika i często zadziałanie zabezpieczeń. Nie tłumaczy typowo sytuacji, w której silnik nie działa tylko w jednym położeniu przełącznika.
Dlaczego zwarcie międzyzwojowe w stojanie powoduje wzrost poboru prądu?
Zwarcie części zwojów zmniejsza impedancję uzwojenia. Przy tym samym napięciu zasilania silnik pobiera większy prąd.
Dlaczego silnik komutatorowy może zwiększyć prędkość przy osłabieniu pola stojana?
Prędkość silnika komutatorowego zależy od strumienia magnetycznego. Gdy strumień maleje, silnik zwiększa prędkość, aby wytworzyć odpowiednią siłę elektromotoryczną przeciwną.
Czym różni się zwarcie międzyzwojowe od przerwy w uzwojeniu?
Zwarcie międzyzwojowe oznacza połączenie części zwojów i zwykle powoduje wzrost prądu oraz grzanie. Przerwa oznacza rozłączenie obwodu, co często uniemożliwia pracę silnika.
Jakie objawy mogą wskazywać na uszkodzenie uzwojenia stojana silnika komutatorowego?
Typowe objawy to nadmierne grzanie, zwiększony pobór prądu, nietypowa prędkość obrotowa, zapach przegrzanej izolacji oraz czasem większe iskrzenie na komutatorze.
Dlaczego przerwa w uzwojeniu stojana nie pasuje do objawu zwiększonej prędkości?
Przerwa w uzwojeniu stojana przerywa obwód zasilania lub wzbudzenia. Silnik najczęściej nie uruchamia się albo pracuje nieprawidłowo, ale nie jest to typowa przyczyna jednoczesnego wzrostu prędkości i poboru prądu.
Jaką rolę pełni komutator w jednofazowym silniku komutatorowym?
Komutator przełącza kierunek prądu w uzwojeniu wirnika tak, aby moment elektromagnetyczny działał w stałym kierunku. Współpracuje ze szczotkami węglowymi.
Dlaczego zwarcie międzyzwojowe jest niebezpieczne dla silnika?
Powoduje lokalne przegrzewanie uzwojenia, wzrost prądu i dalsze niszczenie izolacji. Może doprowadzić do spalenia silnika.
Dlaczego podczas oględzin transformatora pod napięciem sprawdza się wskazania przyrządów kontrolno-pomiarowych?
Ponieważ można to zrobić bez ingerencji w obwody elektryczne i bez wyłączania transformatora. Odczyty temperatury, prądu, napięcia lub poziomu oleju pozwalają ocenić stan pracy urządzenia.
Jakie czynności przy transformatorze wymagają jego wyłączenia spod napięcia?
Wyłączenia wymagają między innymi pomiary rezystancji izolacji, rezystancji uzwojeń oraz sprawdzanie ciągłości torów prądowych. Są to czynności pomiarowe wykonywane na odłączonym i zabezpieczonym urządzeniu.
Czym różnią się oględziny od pomiarów eksploatacyjnych transformatora?
Oględziny polegają głównie na kontroli wzrokowej, słuchowej i odczycie wskaźników. Pomiary eksploatacyjne wymagają użycia mierników i często wyłączenia urządzenia z pracy.
Jakie objawy podczas oględzin mogą świadczyć o uszkodzeniu transformatora?
Niepokojące są wycieki oleju, nadmierna temperatura, nietypowy hałas, drgania, ślady przegrzania, pęknięcia izolatorów lub zadziałanie sygnalizacji zabezpieczeń.
Dlaczego pomiar rezystancji izolacji transformatora nie jest wykonywany podczas pracy pod napięciem?
Pomiar rezystancji izolacji wykonuje się miernikiem podającym napięcie probiercze na odłączone uzwojenia. Wykonywanie go na pracującym transformatorze byłoby niebezpieczne i technicznie niepoprawne.
Jaką rolę pełnią wskaźniki temperatury w transformatorze energetycznym?
Informują o nagrzewaniu oleju i uzwojeń, co pozwala ocenić obciążenie oraz skuteczność chłodzenia. Zbyt wysoka temperatura może świadczyć o przeciążeniu lub awarii układu chłodzenia.
Dlaczego do pomiaru rezystancji izolacji stosuje się megaomomierz, a nie zwykły omomierz?
Megaomomierz mierzy bardzo duże rezystancje, zwykle rzędu megaomów, i podaje na badany obwód odpowiednio wysokie napięcie probiercze. Zwykły omomierz nie nadaje się do wiarygodnej oceny stanu izolacji przewodów.
Czym jest rezystancja izolacji przewodów?
Rezystancja izolacji określa, jak dobrze izolacja przewodu ogranicza przepływ prądu upływu. Im większa rezystancja izolacji, tym lepszy stan izolacji.
Jakie napięcie pomiarowe stosuje się przy pomiarze rezystancji izolacji instalacji elektrycznej?
Dobiera się je do napięcia znamionowego instalacji, często stosuje się np. 250 V, 500 V lub 1000 V DC. W instalacjach niskiego napięcia bardzo często używa się 500 V DC.
Co należy zrobić przed pomiarem rezystancji izolacji instalacji?
Instalację należy odłączyć od zasilania, sprawdzić brak napięcia i odłączyć odbiorniki wrażliwe na napięcie probiercze. Pomiar wykonuje się tylko w warunkach bezpiecznych.
Jak interpretuje się wynik pomiaru rezystancji izolacji?
Wynik powinien być większy od minimalnej wartości wymaganej dla danej instalacji lub urządzenia. Zbyt mała rezystancja oznacza pogorszenie izolacji i ryzyko prądów upływu lub porażenia.
Do czego służy mostek Wheatstone’a w porównaniu z megaomomierzem?
Mostek Wheatstone’a służy do dokładnego pomiaru rezystancji, ale nie jest typowym przyrządem do badania izolacji instalacji. Do izolacji stosuje się megaomomierz.
Po co mierzy się rezystancję izolacji uzwojeń silnika?
Pomiar pozwala ocenić stan izolacji między uzwojeniami oraz między uzwojeniami a metalowym korpusem. Zbyt mała rezystancja może oznaczać zawilgocenie, zabrudzenie lub uszkodzenie izolacji.
Między którymi punktami wykonuje się pomiar izolacji w silniku trójfazowym?
Sprawdza się izolację między uzwojeniami poszczególnych faz, np. U1–V1, U1–W1, V1–W1, oraz między uzwojeniami a korpusem silnika połączonym z PE.
Dlaczego w pomiarze izolacji uwzględnia się korpus silnika?
Korpus jest częścią przewodzącą dostępną i zwykle jest połączony z przewodem ochronnym PE. Pomiar do korpusu wykrywa przebicie izolacji uzwojeń do obudowy.
Co oznaczają zaciski U1, V1, W1 oraz U2, V2, W2 na tabliczce silnika?
Są to początki i końce trzech uzwojeń stojana silnika trójfazowego. U1–U2, V1–V2 i W1–W2 tworzą trzy oddzielne uzwojenia fazowe.
Jakim przyrządem wykonuje się pomiar rezystancji izolacji?
Używa się miernika rezystancji izolacji, potocznie nazywanego megomierzem. Przyrząd podaje napięcie probiercze i mierzy rezystancję w megaomach.
Dlaczego pomiar rezystancji izolacji wykonuje się przy odłączonym zasilaniu?
Pomiar wymaga podania napięcia probierczego z miernika, dlatego badane urządzenie musi być odłączone od sieci. Zapobiega to porażeniu, uszkodzeniu miernika i błędnym wynikom.
Czym różni się pomiar rezystancji izolacji od pomiaru rezystancji uzwojeń?
Pomiar rezystancji izolacji sprawdza upływność między uzwojeniami i do korpusu. Pomiar rezystancji uzwojeń sprawdza ciągłość i opór samych cewek, np. U1–U2.
Na czym polegają oględziny urządzenia napędowego?
Oględziny polegają na wzrokowym i ogólnym sprawdzeniu stanu technicznego urządzenia bez wykonywania napraw. Ocenia się m.in. stan obudów, połączeń, zabezpieczeń i oznaczeń.
Dlaczego podczas oględzin sprawdza się urządzenia zabezpieczające?
Ponieważ zabezpieczenia chronią silnik, instalację i obsługę przed skutkami zwarć, przeciążeń, zaniku fazy lub innych awarii. Ich niesprawność może doprowadzić do uszkodzenia napędu albo zagrożenia życia.
Czym różnią się oględziny od konserwacji?
Oględziny to sprawdzenie stanu urządzenia, zwykle bez demontażu i wymiany części. Konserwacja obejmuje czynności utrzymaniowe, np. czyszczenie, smarowanie, regulację lub wymianę zużytych elementów.
Czy wymiana styków w łącznikach jest czynnością wykonywaną w ramach oględzin?
Nie. Wymiana styków jest naprawą lub konserwacją, a nie samymi oględzinami. Podczas oględzin można jedynie stwierdzić ich zużycie lub uszkodzenie.
Jakie zabezpieczenia mogą występować w układzie napędowym?
Mogą to być bezpieczniki, wyłączniki nadprądowe, wyłączniki silnikowe, przekaźniki termiczne, czujniki zaniku fazy oraz wyłączniki awaryjne. Ich zadaniem jest odłączenie lub zatrzymanie napędu w stanie zagrożenia.
Dlaczego sprawdzenie łożysk nie jest najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?
Stan łożysk dotyczy głównie części mechanicznej maszyny i może być elementem diagnostyki lub konserwacji. W kontekście oględzin urządzenia napędowego egzamin akcentuje przede wszystkim kontrolę zabezpieczeń.
Co może świadczyć o niesprawności urządzeń zabezpieczających?
Niepokojące są ślady przegrzania, pęknięcia obudów, brak oznaczeń, luźne przewody, nieprawidłowe nastawy lub brak reakcji na test. Takie objawy wymagają dalszej kontroli lub naprawy przez uprawnioną osobę.