Pytania pomocnicze - ELE.01

Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 1975.
Strona 9 z 30.

Co oznacza rozpiętość przęsła w linii napowietrznej?

Rozpiętość przęsła to odległość między sąsiednimi punktami podparcia przewodu, najczęściej między dwoma słupami. W zadaniu wynosi ona 30 m.

Dlaczego przekrój przewodu dobiera się także ze względu na wytrzymałość mechaniczną?

Przewód napowietrzny musi wytrzymać naprężenia od własnego ciężaru, wiatru, oblodzenia i naciągu. Zbyt mały przekrój mógłby doprowadzić do zerwania przewodu.

Jak odczytać z tabeli właściwy minimalny przekrój przewodu?

Najpierw wybiera się rodzaj przewodu i materiał, potem zakres rozpiętości przęsła. Dla gołego przewodu miedzianego i rozpiętości 30 m właściwy jest zakres 20 < a ≤ 45 m.

Dlaczego dla rozpiętości 30 m nie wybiera się przekroju 4 mm²?

Przekrój 4 mm² dotyczy gołego przewodu miedzianego tylko przy rozpiętości a ≤ 20 m. Dla 30 m ten zakres jest przekroczony.

Dlaczego w tym pytaniu nie należy wybrać 16 mm²?

Wartość 16 mm² w tabeli dotyczy przewodu aluminiowego, a pytanie dotyczy przewodu miedzianego. Materiał przewodu ma kluczowe znaczenie przy odczycie tabeli.

Jaki zakres rozpiętości obejmuje odległość 30 m?

Odległość 30 m spełnia warunek 20 < a ≤ 45 m. Dla tego zakresu tabela podaje 6 mm² dla przewodu miedzianego.

Dlaczego pierwszą czynnością przy osobie leżącej jest ocena przytomności?

Pozwala ustalić, czy poszkodowany reaguje i jaki powinien być dalszy schemat pomocy. Bez tej oceny nie wiadomo, czy potrzebne jest sprawdzanie oddechu, pozycja bezpieczna czy RKO.

Dlaczego ocenę przytomności wykonuje się przed innymi czynnościami ratunkowymi?

Pozwala ustalić, czy poszkodowany reaguje i czy wymaga dalszej pomocy. Bez tej oceny nie wiadomo, czy należy sprawdzać oddech, układać w pozycji bezpiecznej czy rozpocząć resuscytację.

Jak prawidłowo sprawdzić, czy poszkodowany jest przytomny?

Należy głośno się odezwać, zadać proste pytanie i delikatnie potrząsnąć za ramiona. Trzeba obserwować, czy poszkodowany odpowiada, porusza się lub otwiera oczy.

Co należy zrobić, jeśli poszkodowany nie reaguje na głos i dotyk?

Należy zawołać o pomoc, udrożnić drogi oddechowe i sprawdzić oddech. Następnie trzeba wezwać pomoc medyczną i postępować zależnie od obecności prawidłowego oddechu.

Co należy zrobić, gdy poszkodowany nie reaguje na głos ani dotyk?

Trzeba zawołać o pomoc, udrożnić drogi oddechowe i sprawdzić oddech. Następnie należy wezwać pogotowie i podjąć dalsze działania zależnie od tego, czy poszkodowany oddycha prawidłowo.

Kiedy układa się poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej?

Pozycję boczną stosuje się u osoby nieprzytomnej, która oddycha prawidłowo. Nie jest to pierwsza czynność po zauważeniu osoby leżącej.

Kiedy należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową?

RKO rozpoczyna się, gdy poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo. Najpierw trzeba więc ocenić przytomność i oddech.

Kiedy należy rozpocząć masaż serca?

Masaż serca rozpoczyna się, gdy poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo. Nie wykonuje się go automatycznie u każdej osoby leżącej na podłodze.

Dlaczego w zawodach elektrycznych ważne jest sprawdzenie bezpieczeństwa miejsca zdarzenia?

Ratownik nie może narażać siebie na porażenie prądem lub inne zagrożenia. Przed podejściem do poszkodowanego trzeba upewnić się, że źródło zagrożenia zostało usunięte lub odłączone.

Czy należy usuwać ciała obce z dróg oddechowych od razu po podejściu do poszkodowanego?

Nie. Ciała obce usuwa się tylko wtedy, gdy są widoczne i można je bezpiecznie usunąć. Pierwszym krokiem jest ocena przytomności, a później ocena drożności dróg oddechowych i oddechu.

Czy należy od razu usuwać ciała obce z dróg oddechowych osoby leżącej?

Nie jako pierwszą czynność. Drogi oddechowe ocenia się po stwierdzeniu braku przytomności, a widoczne ciała obce usuwa się tylko wtedy, gdy można to zrobić bezpiecznie.

Dlaczego ratownik powinien najpierw ocenić bezpieczeństwo miejsca zdarzenia?

Ratownik nie powinien narażać siebie na niebezpieczeństwo, np. porażenie prądem, upadek lub kontakt z substancją chemiczną. Dopiero po upewnieniu się, że miejsce jest bezpieczne, można podejść do poszkodowanego.

Czym charakteryzuje się urządzenie w pierwszej klasie ochronności?

Ma izolację podstawową oraz dostępne części przewodzące połączone z przewodem ochronnym PE. W razie uszkodzenia izolacji prąd uszkodzeniowy powinien spowodować zadziałanie zabezpieczenia.

Jaki symbol oznacza urządzenie wykonane w klasie ochronności I?

Jest to symbol uziemienia ochronnego, czyli znak zacisku ochronnego PE. Na rysunku egzaminacyjnym odpowiada mu piktogram B.

Dlaczego urządzenie klasy I musi być podłączone do przewodu PE?

Przewód PE zapewnia drogę dla prądu uszkodzeniowego przy przebiciu na obudowę. Dzięki temu zabezpieczenie może szybko odłączyć zasilanie.

Czym różni się klasa ochronności I od klasy ochronności II?

Klasa I wymaga połączenia z przewodem ochronnym PE. Klasa II nie wymaga PE, ponieważ ma podwójną lub wzmocnioną izolację i jest oznaczana symbolem dwóch kwadratów.

Co oznacza symbol dwóch kwadratów na urządzeniu elektrycznym?

Oznacza drugą klasę ochronności. Takie urządzenie ma podwójną lub wzmocnioną izolację i nie wymaga przewodu ochronnego PE.

Co oznacza symbol III na urządzeniu elektrycznym?

Oznacza trzecią klasę ochronności. Urządzenie jest zasilane bardzo niskim napięciem bezpiecznym, np. SELV.

Co może się stać, gdy urządzenie klasy I pracuje bez sprawnego przewodu ochronnego?

W przypadku uszkodzenia izolacji metalowa obudowa może znaleźć się pod napięciem. Stwarza to bezpośrednie zagrożenie porażeniem prądem.

Jak rozpoznać na schemacie obwód oświetleniowy i obwód gniazdowy?

Obwód oświetleniowy jest zwykle oznaczony symbolem lampy, najczęściej kółkiem z krzyżykiem. Obwód gniazdowy oznacza się symbolem gniazda wtyczkowego, często jako półokrąg lub znak gniazda przy końcu przewodu.

Dlaczego obwody oświetleniowe zwykle zabezpiecza się mniejszym prądem niż obwody gniazdowe?

Obwody oświetleniowe mają zwykle mniejsze obciążenia i często mniejsze przekroje przewodów. Dlatego typowo stosuje się zabezpieczenie 10 A, podczas gdy dla gniazd często 16 A.

Co może się stać po założeniu wkładki bezpiecznikowej o zbyt dużym prądzie znamionowym?

Zabezpieczenie może nie zadziałać przy przeciążeniu przewodu. Skutkiem może być przegrzanie izolacji, uszkodzenie instalacji, a nawet pożar.

Dlaczego nie należy dowolnie zamieniać wkładek bezpiecznikowych między obwodami?

Każdy obwód ma zabezpieczenie dobrane do przekroju przewodu i rodzaju obciążenia. Zamiana wkładek może spowodować brak właściwej ochrony przed przeciążeniem lub niepotrzebne wyłączanie sprawnego obwodu.

Jaką rolę pełni zabezpieczenie główne w domowej instalacji elektrycznej?

Zabezpieczenie główne chroni całą instalację lub jej większą część przed nadmiernym prądem. Zwykle ma większy prąd znamionowy niż zabezpieczenia pojedynczych obwodów odbiorczych.

Na czym polega analiza takiego zadania egzaminacyjnego?

Trzeba porównać opisane prądy wkładek z typowym przeznaczeniem obwodów widocznych na rysunku. Nielogiczne połączenie, np. 16 A dla lampy i 10 A dla gniazda, wskazuje zamienione wkładki.

Co oznacza skrót UPS?

UPS oznacza Uninterruptible Power Supply, czyli system bezprzerwowego zasilania. Jego zadaniem jest podtrzymanie pracy urządzeń po zaniku napięcia sieciowego.

Jakie zadanie pełni akumulator w zasilaczu UPS?

Akumulator magazynuje energię elektryczną. Po zaniku napięcia sieciowego zasila układ UPS, który dostarcza energię do odbiornika.

Dlaczego UPS jest stosowany przy komputerach i serwerach?

UPS zapobiega nagłemu wyłączeniu urządzeń i utracie danych. Daje czas na zapisanie pracy lub bezpieczne zamknięcie systemu.

Czym różni się UPS online od UPS offline?

UPS offline przełącza odbiornik na zasilanie z akumulatora dopiero po zaniku napięcia. UPS online stale zasila odbiornik przez układ przekształtnikowy, zapewniając lepszą jakość napięcia.

Jaką rolę pełni falownik w UPS?

Falownik przekształca napięcie stałe z akumulatora na napięcie przemienne potrzebne do zasilania większości odbiorników.

Czy UPS służy wyłącznie do podtrzymywania zasilania?

Nie. W zależności od typu może również chronić przed zakłóceniami, przepięciami, zapadami napięcia oraz stabilizować napięcie zasilające.

Po czym najłatwiej rozpoznać tranzystor unipolarny na schemacie?

Najłatwiej rozpoznać go po oznaczeniach elektrod: G, D i S, czyli bramka, dren i źródło. Są one charakterystyczne dla tranzystorów polowych.

Czym różni się tranzystor unipolarny od bipolarnego?

Tranzystor unipolarny jest sterowany polem elektrycznym i wykorzystuje jeden typ nośników ładunku. Tranzystor bipolarny jest sterowany prądem bazy i wykorzystuje elektrony oraz dziury.

Jakie elektrody ma tranzystor bipolarny?

Tranzystor bipolarny ma bazę B, kolektor C i emiter E. Oznaczenia te odróżniają go od tranzystora unipolarnego.

Jakie elektrody ma tranzystor unipolarny?

Tranzystor unipolarny ma bramkę G, dren D i źródło S. Właśnie te oznaczenia są kluczowe przy rozpoznawaniu symbolu na schemacie.

Co oznacza skrót FET?

FET oznacza Field Effect Transistor, czyli tranzystor polowy. Jest to inna nazwa tranzystora unipolarnego.

Dlaczego w poprawnej odpowiedzi występują oznaczenia G, D i S?

Ponieważ są to oznaczenia wyprowadzeń tranzystora unipolarnego. Rysunki z oznaczeniami B, C i E dotyczą tranzystorów bipolarnych.

Po czym najłatwiej odróżnić elektroniczny licznik energii od indukcyjnego?

Licznik elektroniczny ma wyświetlacz cyfrowy lub LCD i nie ma obracającej się tarczy. Licznik indukcyjny ma charakterystyczną aluminiową tarczę widoczną przez okienko.

Jaką wielkość podstawowo mierzy licznik energii elektrycznej?

Licznik energii mierzy energię elektryczną zużytą przez odbiorniki. Najczęściej wynik podawany jest w kilowatogodzinach, czyli kWh.

Dlaczego multimetr cyfrowy nie jest licznikiem energii elektrycznej?

Multimetr jest przenośnym przyrządem do pomiaru wielkości takich jak napięcie, prąd lub rezystancja. Nie służy standardowo do rozliczeniowego pomiaru zużycia energii w kWh.

Co oznacza jednostka kWh na liczniku energii?

Kilowatogodzina oznacza energię zużytą przez odbiornik o mocy 1 kW pracujący przez 1 godzinę. Jest to podstawowa jednostka używana przy rozliczeniach za energię elektryczną.

Jakie informacje można znaleźć na tabliczce znamionowej licznika energii?

Na tabliczce znajdują się m.in. napięcie znamionowe, prąd, częstotliwość, klasa dokładności, numer licznika oraz stała licznika. Dane te określają warunki poprawnej pracy przyrządu.

Czym różni się licznik jednofazowy od trójfazowego?

Licznik jednofazowy stosuje się w instalacjach jednofazowych, zwykle 230 V. Licznik trójfazowy mierzy energię w instalacjach trójfazowych, np. 3×400/230 V.

Jaką funkcję pełni czujnik zaniku fazy w układzie trójfazowym?

Kontroluje obecność napięć we wszystkich fazach. W razie zaniku jednej fazy rozłącza obwód sterowania, co zwykle powoduje wyłączenie stycznika i odłączenie odbiornika.

Dlaczego zanik jednej fazy jest groźny dla silnika trójfazowego?

Silnik może pracować nieprawidłowo i pobierać zwiększony prąd z pozostałych faz. Powoduje to przegrzewanie uzwojeń i może doprowadzić do uszkodzenia silnika.

Czym różni się czujnik zaniku fazy od przekaźnika termicznego?

Czujnik zaniku fazy reaguje na brak lub nieprawidłowość napięć fazowych. Przekaźnik termiczny reaguje na przeciążenie prądowe silnika.

Jakie aparaty zabezpieczają instalację przed zwarciem?

Przed zwarciem chronią głównie bezpieczniki topikowe oraz wyłączniki nadprądowe. Ich zadaniem jest szybkie przerwanie obwodu przy bardzo dużym prądzie zwarciowym.

Jakie urządzenie stosuje się do ochrony przed przepięciami?

Do ochrony przed przepięciami stosuje się ograniczniki przepięć, warystory lub inne elementy ochrony przepięciowej. Czujnik zaniku fazy nie jest przeznaczony do tego celu.

Co oznacza asymetria napięć fazowych?

Asymetria oznacza, że napięcia poszczególnych faz nie mają jednakowych wartości. Duża asymetria może powodować nierównomierne obciążenie i przegrzewanie silników trójfazowych.

W jaki sposób czujnik zaniku fazy współpracuje ze stycznikiem?

Styk wyjściowy czujnika włącza się w obwód cewki stycznika. Gdy czujnik wykryje zanik fazy, rozłącza ten obwód, a stycznik odłącza zasilanie odbiornika.

Czym jest wewnętrzna linia zasilająca w budynku?

Wewnętrzna linia zasilająca, czyli WLZ, to część instalacji doprowadzająca energię od złącza lub rozdzielnicy głównej do dalszych instalacji odbiorczych, np. mieszkań.

Jaka jest różnica między złączem elektroenergetycznym a WLZ?

Złącze jest miejscem połączenia sieci elektroenergetycznej z instalacją odbiorcy. WLZ znajduje się dalej w budynku i rozprowadza energię do rozdzielnic lub instalacji odbiorczych.

Dlaczego WLZ nie zasila bezpośrednio pojedynczych odbiorników?

WLZ jest linią zasilającą większą część instalacji, np. lokal lub rozdzielnicę. Pojedyncze odbiorniki zasilane są przez obwody końcowe instalacji odbiorczej.

Czy WLZ zasila bezpośrednio odbiorniki w mieszkaniu?

Nie. WLZ doprowadza energię do rozdzielnic, tablic licznikowych lub instalacji mieszkaniowych, natomiast konkretne odbiorniki zasilają końcowe obwody odbiorcze.

Jaką funkcję pełni rozdzielnica główna w układzie zasilania budynku?

Rozdzielnica główna rozdziela energię elektryczną na dalsze linie i obwody oraz zawiera aparaty zabezpieczające i łączeniowe.

Jaką funkcję pełni rozdzielnica główna w budynku?

Rozdzielnica główna służy do rozdziału energii elektrycznej na dalsze części instalacji oraz do umieszczenia zabezpieczeń i aparatów łączeniowych.

Gdzie w typowym układzie zasilania znajduje się licznik energii elektrycznej?

Licznik energii znajduje się zwykle między linią zasilającą a instalacją danego odbiorcy, aby mierzyć zużycie energii konkretnego lokalu lub obwodu.

Dlaczego w budynku wielokondygnacyjnym stosuje się pionową WLZ?

Pionowa WLZ umożliwia wygodne zasilanie kolejnych kondygnacji i mieszkań z jednego układu zasilania budynku.

Jak wygląda typowa kolejność elementów zasilania w budynku wielorodzinnym?

Typowa kolejność to: sieć elektroenergetyczna, złącze, rozdzielnica główna, WLZ, liczniki i zabezpieczenia, a następnie instalacje odbiorcze w mieszkaniach.

Jak wygląda typowa kolejność elementów zasilania budynku mieszkalnego?

Typowo energia przepływa od sieci zasilającej przez złącze, rozdzielnicę główną, WLZ, liczniki i tablice mieszkaniowe do obwodów odbiorczych.

Co oznacza, że instalacja jest instalacją odbiorczą?

Instalacja odbiorcza to część instalacji po stronie odbiorcy, która służy do zasilania urządzeń, oświetlenia, gniazd i innych odbiorników energii.

Dlaczego odpowiedź o połączeniu złącza z siecią zasilającą nie opisuje WLZ?

Połączenie złącza z siecią dotyczy przyłącza elektroenergetycznego, a nie wewnętrznej linii zasilającej znajdującej się w instalacji budynku.

Dlaczego zwiększenie rezystancji w obwodzie wirnika silnika pierścieniowego zmniejsza prędkość obrotową?

Dla tego samego momentu obciążenia silnik musi pracować przy większym poślizgu. Większy poślizg oznacza większą różnicę między prędkością synchroniczną a prędkością wirnika, więc prędkość obrotowa maleje.

Co dzieje się z poślizgiem silnika indukcyjnego po zwiększeniu rezystancji wirnika przy stałym momencie obciążenia?

Poślizg wzrasta. Silnik osiąga punkt pracy przy mniejszej prędkości obrotowej.

Dlaczego przeciążalność silnika pierścieniowego nie zmienia się po zwiększeniu rezystancji wirnika?

Zwiększenie rezystancji wirnika przesuwa moment maksymalny na większy poślizg, ale w przybliżeniu nie zmienia wartości momentu maksymalnego. Dlatego stosunek momentu maksymalnego do znamionowego pozostaje zasadniczo taki sam.

Do czego służy dodatkowa rezystancja w obwodzie wirnika silnika pierścieniowego?

Służy do poprawy rozruchu, zwiększenia momentu rozruchowego, ograniczenia prądu rozruchowego oraz do regulacji prędkości obrotowej. Jest to możliwe dzięki pierścieniom ślizgowym i szczotkom.

Czym różni się silnik indukcyjny pierścieniowy od klatkowego?

Silnik pierścieniowy ma uzwojony wirnik wyprowadzony na pierścienie ślizgowe, co pozwala dołączać zewnętrzne rezystory. W silniku klatkowym wirnik ma zwartą klatkę i nie ma możliwości włączenia zewnętrznej rezystancji w obwód wirnika.

Jak zmienia się charakterystyka momentu silnika pierścieniowego po dołączeniu rezystancji do wirnika?

Charakterystyka przesuwa się tak, że moment maksymalny występuje przy większym poślizgu, czyli przy niższej prędkości. Wartość momentu maksymalnego pozostaje w przybliżeniu bez zmian.

Dlaczego regulacja prędkości przez rezystancję wirnika jest stratna energetycznie?

Część energii zamienia się na ciepło w dodatkowych rezystorach włączonych w obwód wirnika. Im większa rezystancja i poślizg, tym większe straty.