Pytania pomocnicze - ELE.09

Obsługa i konserwacja urządzeń dźwigowych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 646.
Strona 8 z 11.

Jak obliczyć koszt modernizacji oświetlenia w szybie dźwigowym?

Należy policzyć liczbę punktów świetlnych i pomnożyć ją przez sumę kosztu oprawy, wymiany oraz źródła światła. W tym zadaniu: 6 × (25 zł + 10 zł) = 210 zł.

Dlaczego w tym zadaniu nie wolno liczyć tylko ceny żarówek?

Modernizacja obejmuje zarówno wymianę źródeł światła, jak i opraw oświetleniowych. Dlatego do kosztu każdej żarówki trzeba doliczyć koszt nowej oprawy z wymianą.

Jak odczytać liczbę punktów świetlnych ze schematu szybu?

Należy policzyć symbole źródeł światła na rysunku. W pokazanym schemacie występuje 6 punktów świetlnych.

Co oznacza zapis, że cena oprawy obejmuje koszt wymiany?

Oznacza to, że w kwocie 25,00 zł zawarto zarówno cenę oprawy, jak i robociznę za jej wymianę. Nie dolicza się już dodatkowego kosztu montażu.

Jaki jest koszt modernizacji jednego punktu świetlnego w tym zadaniu?

Koszt jednego punktu to suma ceny oprawy z wymianą i ceny żarówki: 25,00 zł + 10,00 zł = 35,00 zł.

Jakie znaczenie ma oświetlenie szybu dźwigowego dla konserwatora?

Zapewnia widoczność podczas przeglądów, regulacji i napraw. Dobre oświetlenie zmniejsza ryzyko błędów oraz wypadków podczas pracy w szybie.

Dlaczego przed pracą na dachu kabiny sprawdza się łącznik STOP?

Ponieważ konserwator musi mieć możliwość natychmiastowego zatrzymania dźwigu w sytuacji zagrożenia. Niesprawny STOP może doprowadzić do niekontrolowanego ruchu kabiny.

Do czego służy jazda rewizyjna dźwigu?

Jazda rewizyjna umożliwia bezpieczne sterowanie dźwigiem podczas przeglądów, konserwacji i regulacji. Zwykle odbywa się z ograniczoną prędkością i z pominięciem normalnych poleceń pasażerskich.

Dlaczego poprawną odpowiedzią nie jest sprawdzenie wyłącznika krańcowego?

Wyłącznik krańcowy chroni przed przekroczeniem dopuszczalnego położenia kabiny, ale nie jest podstawowym elementem sterowania pracą konserwatora na dachu kabiny. Przed taką pracą kluczowe są STOP i jazda rewizyjna.

Czym różni się wyłącznik końcowy od przełącznika jazdy rewizyjnej?

Wyłącznik końcowy jest elementem zabezpieczającym skrajne położenia ruchu. Przełącznik jazdy rewizyjnej zmienia tryb pracy dźwigu na obsługowy, używany przez konserwatora.

Co powinno się stać po włączeniu trybu jazdy rewizyjnej?

Dźwig powinien przestać realizować normalne wezwania i dyspozycje pasażerskie. Ruch powinien być możliwy tylko z użyciem elementów sterowania rewizyjnego.

Dlaczego dach kabiny dźwigu jest miejscem szczególnie niebezpiecznym?

Konserwator znajduje się w szybie dźwigowym, blisko elementów ruchomych i ograniczonej przestrzeni. Dlatego przed pracą trzeba potwierdzić sprawność urządzeń zatrzymania i sterowania rewizyjnego.

Jaka jest maksymalna masa przedmiotu przenoszonego przez mężczyznę przy pracy dorywczej?

Przy pracy dorywczej mężczyzna może podnosić i przenosić przedmioty o masie maksymalnie 50 kg.

Jaka jest maksymalna masa przedmiotu przenoszonego przez mężczyznę przy pracy stałej?

Przy pracy stałej dopuszczalna masa przenoszonego przedmiotu dla mężczyzny wynosi 30 kg.

Czym różni się praca dorywcza od pracy stałej przy ręcznym transporcie?

Praca dorywcza jest wykonywana sporadycznie, a praca stała powtarza się regularnie przez znaczną część czasu pracy. Dla pracy dorywczej dopuszczalne obciążenia są większe.

Dlaczego konserwator urządzeń dźwigowych musi znać limity ręcznego przenoszenia ciężarów?

Ponieważ podczas konserwacji może przenosić części, narzędzia i materiały. Znajomość limitów zmniejsza ryzyko przeciążeń, urazów oraz naruszenia przepisów BHP.

Co należy zrobić, gdy element do przeniesienia przekracza dopuszczalną masę?

Należy użyć sprzętu pomocniczego, np. wózka lub podnośnika, albo zorganizować transport zespołowy. Nie wolno samodzielnie przekraczać norm BHP.

Jakie zagrożenia wynikają z nieprawidłowego ręcznego przenoszenia ciężarów?

Najczęstsze zagrożenia to urazy kręgosłupa, przeciążenia mięśni, upadek przenoszonego przedmiotu oraz potknięcia lub poślizgnięcia.

Dlaczego podczas konserwacji dźwigu trzeba zabezpieczyć urządzenie przed załączeniem?

Przypadkowe załączenie może spowodować ruch kabiny, napędu lub innych elementów, co stwarza bezpośrednie zagrożenie dla konserwatora. Blokada zapobiega uruchomieniu urządzenia przez osoby postronne.

Na jakich elementach instalacji można stosować blokadę LOTO?

Blokadę można założyć m.in. na wyłączniku głównym, wyłączniku nadprądowym, rozłączniku lub innym aparacie odcinającym zasilanie. Warunkiem jest możliwość mechanicznego unieruchomienia go w pozycji wyłączonej.

Czym różni się wyłączenie urządzenia od jego zabezpieczenia blokadą?

Samo wyłączenie nie uniemożliwia ponownego załączenia przez inną osobę. Blokada mechaniczna z kłódką fizycznie uniemożliwia zmianę położenia aparatu.

Jaką rolę pełni kłódka w systemie LOTO?

Kłódka zabezpiecza element blokujący przed zdjęciem lub przestawieniem. Klucz powinien posiadać pracownik wykonujący czynności konserwacyjne.

Dlaczego odpowiedź „przed wyłączeniem urządzenia” jest błędna?

Podczas konserwacji urządzenie powinno być wyłączone i zabezpieczone przed ponownym uruchomieniem. Blokada nie chroni przed wyłączeniem, lecz przed załączeniem.

Jakie czynności należy wykonać po odłączeniu zasilania przed rozpoczęciem pracy?

Należy zabezpieczyć aparat przed załączeniem, oznakować miejsce pracy i sprawdzić brak napięcia lub brak możliwości uruchomienia urządzenia. Dopiero wtedy można bezpiecznie rozpocząć konserwację.

Czy blokada LOTO zastępuje sprawdzenie braku napięcia?

Nie. Blokada zapobiega ponownemu załączeniu, ale nie potwierdza sama w sobie braku napięcia. Sprawdzenie braku napięcia jest osobną, konieczną czynnością bezpieczeństwa.

Dlaczego drzwi dźwigu otwierają się ponownie po rozpoczęciu zamykania?

Najczęściej układ sterowania otrzymuje sygnał o przeszkodzie w świetle drzwi. Przyczyną może być zadziałanie, zabrudzenie lub uszkodzenie kurtyny świetlnej.

Jaką funkcję pełni kurtyna świetlna w drzwiach automatycznych dźwigu?

Wykrywa obecność osoby lub przedmiotu w przejściu drzwiowym. Po wykryciu przeszkody zatrzymuje zamykanie i powoduje ponowne otwarcie drzwi.

Co należy sprawdzić przy podejrzeniu usterki kurtyny świetlnej?

Należy sprawdzić czystość nadajnika i odbiornika, mocowanie listew, przewody, zasilanie oraz sygnalizację diagnostyczną urządzenia.

Dlaczego w tym przypadku nie należy w pierwszej kolejności sprawdzać rygla?

Rygiel odpowiada za mechaniczne zablokowanie drzwi, zwykle po ich domknięciu. Jeżeli drzwi cofają się już po niewielkim ruchu zamykania, bardziej prawdopodobny jest sygnał z zabezpieczenia przeciwprzytrzaśnięciowego.

Czym różni się usterka kurtyny świetlnej od usterki kontaktu drzwiowego?

Kurtyna świetlna działa podczas zamykania i reaguje na przeszkodę. Kontakt drzwiowy potwierdza stan zamknięcia drzwi, więc jego usterka zwykle ujawnia się przy próbie ruszenia dźwigu lub po domknięciu drzwi.

Jak zabrudzenie elementów optycznych wpływa na pracę drzwi dźwigu?

Zabrudzenie może osłabić lub przerwać wiązkę świetlną. Sterownik może wtedy błędnie uznać, że w przejściu znajduje się przeszkoda.

Czy wolno odłączyć kurtynę świetlną, aby dźwig mógł dalej pracować?

Nie. Kurtyna świetlna jest elementem bezpieczeństwa, a jej odłączanie lub mostkowanie stwarza ryzyko przytrzaśnięcia pasażera.

Jak należy korzystać z tabeli instrukcji usuwania usterek?

Najpierw odczytuje się kod błędu, potem odnajduje odpowiadający mu wiersz i dopasowuje konkretną przyczynę. Dopiero z tej samej linii tabeli wybiera się zalecane rozwiązanie.

Dlaczego w tym pytaniu nie należy wybierać wymiany płyty MAIN 01?

Wymiana płyty MAIN 01 jest przypisana do kodu 008 przy przyczynie „niepoprawna praca obwodu bezpieczeństwa”. W pytaniu podano kod 009, więc należy skorzystać z rozwiązań dla kodu 009.

Co oznacza informacja, że obwód bezpieczeństwa jest nieaktywny?

Sterownik nie otrzymuje prawidłowego sygnału potwierdzającego zamknięcie i gotowość obwodu bezpieczeństwa. W takiej sytuacji dźwig nie powinien rozpocząć jazdy.

Jakie działanie jest właściwe dla kodu 009 i niepoprawnej pracy obwodu bezpieczeństwa?

Należy sprawdzić pracę przekaźników K1, K2 i K3, ponieważ takie rozwiązanie wskazuje instrukcja dla tej konkretnej kombinacji kodu i przyczyny.

Kiedy należy sprawdzać ciągłość przewodów CH1 i CH2?

Dla kodu 009 sprawdzenie ciągłości przewodów CH1 i CH2 jest właściwe wtedy, gdy przyczyną są błędy w instalacji, a nie niepoprawna praca obwodu bezpieczeństwa.

Dlaczego podobne opisy usterek mogą prowadzić do błędnej odpowiedzi?

Różne kody błędów mogą dotyczyć podobnego układu, np. obwodu bezpieczeństwa, ale mieć inne przyczyny i inne zalecane działania. Dlatego nie wolno kierować się tylko ogólnym opisem usterki.

Jaką rolę mogą pełnić przekaźniki K1, K2 i K3 w układzie bezpieczeństwa?

Mogą kontrolować lub pośredniczyć w przekazywaniu sygnałów bezpieczeństwa do sterownika. Ich nieprawidłowa praca może powodować brak aktywacji obwodu bezpieczeństwa.

Dlaczego przed demontażem rolek drzwi kabinowych zdejmuje się panele drzwi?

Zdjęcie paneli zapewnia dostęp do mechanizmu rolek i ich mocowań. Ułatwia też bezpieczne odkręcenie elementów bez naprężeń i ryzyka uszkodzenia drzwi.

Jaką funkcję pełni rolka górna w drzwiach kabinowych dźwigu?

Rolka górna prowadzi panel drzwiowy po szynie lub prowadnicy. Odpowiada za płynny ruch skrzydła i utrzymanie jego właściwego położenia.

Do czego służy rolka dociskająca w mechanizmie drzwi kabinowych?

Rolka dociskająca stabilizuje panel drzwiowy i ogranicza jego luz. Zapobiega nieprawidłowemu ustawieniu skrzydła względem prowadnicy.

Dlaczego w zadaniu najpierw usuwa się rolkę dociskającą, a dopiero potem rolkę górną?

Rolka dociskająca może blokować lub dociskać zespół prowadzenia panelu. Jej wcześniejsze usunięcie ułatwia bezpieczne wyjęcie rolki górnej.

Jakie czynności kontrolne należy wykonać po wymianie rolek drzwi kabinowych?

Należy sprawdzić płynność przesuwu paneli, brak zacięć, właściwe domykanie drzwi oraz działanie zabezpieczeń. Trzeba też upewnić się, że wszystkie śruby są prawidłowo dokręcone.

Jakie zagrożenia mogą wystąpić przy nieprawidłowym montażu rolek drzwiowych?

Może dojść do zacinania drzwi, nadmiernych luzów, hałasu, uszkodzenia prowadnic albo nieskutecznego zamykania. W skrajnym przypadku drzwi mogą działać niebezpiecznie dla użytkowników.

Czym jest badanie okresowe dźwigu osobowego?

To obowiązkowa kontrola techniczna wykonywana przez organ dozoru technicznego. Ma potwierdzić, że dźwig może być bezpiecznie dalej użytkowany.

Co ile wykonuje się badania okresowe dźwigu osobowego?

Badania okresowe dźwigu osobowego wykonuje się co 1 rok, czyli co 12 miesięcy.

Jaka jest różnica między badaniem okresowym a przeglądem konserwacyjnym dźwigu?

Badanie okresowe wykonuje dozór techniczny i ma charakter urzędowy. Przegląd konserwacyjny wykonuje konserwator w ramach bieżącego utrzymania sprawności urządzenia.

Kto wykonuje badanie okresowe dźwigu osobowego?

Badanie okresowe wykonuje inspektor właściwego organu dozoru technicznego, najczęściej UDT.

Jakie elementy dźwigu są sprawdzane podczas badania okresowego?

Sprawdza się m.in. drzwi i zamki bezpieczeństwa, obwody bezpieczeństwa, napęd, hamulec, liny, chwytacze, ogranicznik prędkości, sterowanie oraz dokumentację.

Co oznacza negatywny wynik badania okresowego dźwigu?

Negatywny wynik oznacza, że dźwig nie spełnia wymagań bezpieczeństwa. Urządzenie może zostać wyłączone z eksploatacji do czasu usunięcia usterek.

Gdzie odnotowuje się wyniki badań okresowych dźwigu?

Wyniki badań są wpisywane do dokumentacji urządzenia, w szczególności do księgi rewizyjnej dźwigu.

Jakie informacje można odczytać z tabliczki znamionowej dźwigu?

Najczęściej są to: typ, model, numer produkcyjny, masa urządzenia, udźwig lub nośność maksymalna oraz oznaczenia producenta i zgodności.

Czym różni się masa dźwigu od jego nośności maksymalnej?

Masa dźwigu określa ciężar samego urządzenia. Nośność maksymalna określa największy dopuszczalny ciężar ładunku, jaki dźwig może bezpiecznie podnieść.

Co oznacza zapis „Maximal lifting weight” na tabliczce znamionowej?

Oznacza maksymalny ciężar, jaki urządzenie może podnosić. Jest to nośność maksymalna, czyli udźwig.

Dlaczego nie wolno przekraczać nośności maksymalnej dźwigu?

Przekroczenie nośności grozi przeciążeniem mechanizmów, uszkodzeniem konstrukcji i utratą bezpieczeństwa pracy urządzenia.

Jak odróżnić na tabliczce znamionowej model urządzenia od jego udźwigu?

Model jest zwykle oznaczony słowem „Model” i symbolem literowo-cyfrowym. Udźwig jest podawany jako wartość masy, np. w kilogramach, często przy opisie „Maximal lifting weight”.

Do czego konserwator wykorzystuje dane z tabliczki znamionowej?

Konserwator używa ich do identyfikacji urządzenia, doboru części, sprawdzenia parametrów pracy oraz weryfikacji zgodności z dokumentacją techniczną.

Po czym rozpoznać pompę zębatą na schemacie?

Pompa zębata ma dwa zazębiające się koła zębate umieszczone w obudowie. Ciecz jest transportowana przestrzeniami między zębami a korpusem.

Jak działa strona ssawna w pompie zębatej?

Po stronie ssawnej zęby kół oddalają się od siebie, zwiększając objętość przestrzeni roboczej. Powstaje podciśnienie, które zasysa olej do pompy.

Jak działa strona tłoczna w pompie zębatej?

Po stronie tłocznej zęby wchodzą w zazębienie, zmniejszając objętość przestrzeni z olejem. Olej zostaje wypchnięty do przewodu tłocznego.

Dlaczego pompa zębata należy do pomp wyporowych?

Ponieważ przetłacza określone porcje cieczy zamknięte w przestrzeniach roboczych. Przepływ wynika ze zmiany objętości tych przestrzeni.

Czym różni się pompa zębata od pompy śrubowej?

Pompa zębata wykorzystuje zazębiające się koła zębate, a pompa śrubowa obracające się śruby. Pompa śrubowa zwykle pracuje ciszej i bardziej równomiernie.

Dlaczego olej w pompie zębatej nie przepływa przez środek między kołami?

W środku koła są zazębione, więc przestrzeń jest zamykana przez zęby. Olej jest przenoszony po zewnętrznej stronie kół, przy obudowie pompy.

Jaką funkcję pełni pompa w układzie hydraulicznym dźwigu?

Pompa wytwarza przepływ oleju hydraulicznego. Dzięki temu olej może zasilać siłownik i powodować ruch kabiny lub platformy.