Pytania pomocnicze - ELM.02

Inne elementy połączone z tranzystorem mogą fałszować wynik pomiaru. Wylutowanie pozwala mierzyć wyłącznie złącza badanego tranzystora.

Sprawdza się złącze baza-emiter oraz baza-kolektor. Każde z nich powinno przewodzić tylko w jednym kierunku.

Najczęściej oznacza zwarcie tranzystora. Taki tranzystor należy uznać za uszkodzony.

Może to wskazywać na przerwę w złączu baza-emiter. Jest to typowy objaw uszkodzenia tranzystora.

Woltomierz mierzy napięcie, ale sam nie pozwala wygodnie sprawdzić przewodzenia złączy tranzystora. Omomierz umożliwia ocenę rezystancji i wykrycie zwarć lub przerw.

Oscyloskop przydaje się do analizy pracy tranzystora w działającym układzie, np. przebiegów sygnałów. Do podstawowego sprawdzenia wylutowanego elementu jest to metoda zbyt rozbudowana.

W tranzystorze NPN złącza przewodzą przy dodatnim potencjale na bazie, a w PNP przy ujemnym potencjale na bazie względem emitera i kolektora. Kierunek przewodzenia jest więc przeciwny.

Duża rezystancja wejściowa sprawia, że woltomierz pobiera bardzo mały prąd z badanego obwodu. Dzięki temu mniej obciąża źródło napięcia i mniej zaniża wynik pomiaru.

Rezystancja wyjściowa czujnika razem z rezystancją wejściową woltomierza tworzy dzielnik napięcia. Im większa rezystancja wyjściowa czujnika, tym większy błąd może powstać przy użyciu miernika o małej rezystancji wejściowej.

Mierzone napięcie wynosi około 18 V, więc mieści się w zakresie 20 V. Niższy poprawnie dobrany zakres daje zwykle lepszą rozdzielczość i dokładniejszy odczyt niż zakres 200 V.

Rezystancja wejściowa 100 kΩ jest mniejsza od rezystancji wyjściowej czujnika 200 kΩ. Taki miernik silnie obciąży czujnik i znacznie zaniży mierzone napięcie.

Można użyć wzoru dzielnika napięcia: Um = Uź × Rwe / (Rwy + Rwe). Rwy to rezystancja wyjściowa źródła, a Rwe to rezystancja wejściowa woltomierza.

Woltomierze cyfrowe zwykle mają bardzo dużą rezystancję wejściową, często około 10 MΩ. Dzięki temu słabiej obciążają czujniki, szczególnie te o dużej rezystancji wyjściowej.

Oznacza to, że czujnik sam wytwarza sygnał elektryczny pod wpływem mierzonej wielkości fizycznej. Przykładami są termopara, czujnik piezoelektryczny i prądnica tachometryczna.

Generator funkcyjny dostarcza sygnał wejściowy o znanej amplitudzie i regulowanej częstotliwości. Dzięki temu można sprawdzić reakcję wzmacniacza na różne częstotliwości.

Oscyloskop umożliwia obserwację sygnału wyjściowego wzmacniacza oraz pomiar jego amplitudy. Pozwala też zauważyć zniekształcenia i przesterowanie.

Pasmo przenoszenia to zakres częstotliwości, w którym wzmacniacz wzmacnia sygnał z dopuszczalnym spadkiem wzmocnienia. Często granicę przyjmuje się przy spadku o 3 dB.

Miernik częstotliwości pokazuje częstotliwość sygnału, ale nie pokazuje, jak zmienia się amplituda sygnału wyjściowego. Do tego potrzebny jest pomiar napięcia i obserwacja przebiegu.

Rezystor może pełnić funkcję obciążenia wzmacniacza, ale nie jest przyrządem pomiarowym. Nie pozwala samodzielnie odczytać amplitudy ani kształtu sygnału.

Przesterowanie widać jako obcięcie wierzchołków przebiegu, najczęściej sinusoidy. Oznacza to, że wzmacniacz nie odtwarza już sygnału liniowo.

Stała amplituda wejściowa pozwala porównywać zmiany sygnału wyjściowego wywołane częstotliwością, a nie zmianą poziomu pobudzenia. Dzięki temu pomiar charakterystyki jest wiarygodny.

Wartość szczytowa to maksymalna chwilowa wartość napięcia. Wartość skuteczna określa równoważne napięcie stałe pod względem wydzielanej mocy.

Dla sinusoidy wartość skuteczna wynosi Up/√2, czyli około 0,707·Up. Przy Up = 1 V daje to 0,707 V.

Dla symetrycznego przebiegu prostokątnego wartość skuteczna jest równa wartości szczytowej, czyli wynosi 1 V.

Dla przebiegu trójkątnego Usk = Up/√3. Przy Up = 1 V daje to około 0,577 V.

Woltomierz AC zwykle wskazuje wartość skuteczną napięcia zmiennego. W prostych miernikach wynik może być poprawny głównie dla przebiegów sinusoidalnych.

Miernik True RMS jest potrzebny do poprawnego pomiaru wartości skutecznej przebiegów niesinusoidalnych, np. prostokątnych, trójkątnych lub impulsowych.

Oscyloskop pokazuje przebieg napięcia w czasie, więc pozwala bezpośrednio zobaczyć, czy sygnał jest sinusoidalny, prostokątny, trójkątny czy impulsowy.

Człon całkujący sumuje uchyb w czasie i pozwala usunąć uchyb ustalony. Dzięki niemu układ może dokładniej osiągnąć wartość zadaną.

Zwiększenie Ti osłabia i spowalnia działanie członu całkującego. Układ wolniej koryguje uchyb.

Ponieważ człon całkujący reaguje mniej intensywnie, regulator potrzebuje więcej czasu na doprowadzenie wielkości regulowanej do wartości zadanej.

Zbyt małe Ti powoduje bardzo silne działanie całkujące. Może to prowadzić do oscylacji, przeregulowania i pogorszenia stabilności.

Człon P reaguje na aktualną wartość uchybu, a człon I uwzględnia uchyb narastający w czasie. Człon I odpowiada głównie za eliminację uchybu ustalonego.

Nieprawidłowe nastawy mogą powodować oscylacje, przeregulowanie lub niestabilność. Poprawny dobór nastaw zapewnia szybkie i stabilne osiągnięcie wartości zadanej.

Większe Ti oznacza wolniejsze działanie całkujące, więc dłuższy czas regulacji. Mniejsze Ti oznacza silniejsze działanie członu I, ale większe ryzyko oscylacji.

Fartuch chroni odzież i częściowo skórę przed zabrudzeniami, drobnymi uszkodzeniami oraz substancjami używanymi podczas napraw. Pomaga też utrzymać porządek na stanowisku pracy.

Nie zawsze. Rękawiczki stosuje się głównie przy kontakcie z chemikaliami, zabrudzeniami lub ostrymi elementami, ale mogą utrudniać precyzyjne czynności elektroniczne.

Okulary ochronne są potrzebne podczas czynności grożących odpryskami, np. wiercenia, cięcia, szlifowania lub pracy z elementami mogącymi pęknąć.

Zwykły fartuch chroni głównie przed zabrudzeniem i drobnymi urazami, natomiast odzież antystatyczna ogranicza gromadzenie ładunków elektrostatycznych, które mogą uszkodzić elementy elektroniczne.

Mogą zahaczyć o przewody, elementy mechaniczne lub narzędzia, co grozi uszkodzeniem sprzętu albo urazem pracownika.

W zależności od pracy mogą to być okulary ochronne, rękawiczki, maska przeciwpyłowa lub opaska antystatyczna. Dobór zależy od rodzaju zagrożenia.

Należy pomnożyć pojemność potrzebną dla jednej kamery przez liczbę kamer, jeśli czas podtrzymania ma być taki sam. W tym zadaniu: 5 Ah · 10 = 50 Ah.

Ponieważ łączna pojemność wynosi 7 · 7 Ah = 49 Ah, czyli mniej niż wymagane 50 Ah. Mimo niższej ceny zestaw nie spełnia warunku technicznego.

Najpierw odrzuca się zestawy o zbyt małej pojemności, a następnie porównuje koszty tylko tych, które spełniają wymagania. W tym przypadku najtańszy poprawny zestaw to 1 akumulator 60 Ah za 245 zł.

Amperogodzina określa ilość ładunku, jaką akumulator może oddać. Przykładowo 5 Ah oznacza teoretycznie możliwość dostarczania prądu 1 A przez 5 godzin.

Pojemności w Ah sumują się przy połączeniu równoległym akumulatorów o tym samym napięciu. Przy połączeniu szeregowym rośnie napięcie, ale pojemność w Ah pozostaje jak dla jednego akumulatora.

Akumulatorów nie powinno się rozładowywać całkowicie, a ich rzeczywista pojemność zależy od wieku, temperatury i prądu obciążenia. Zapas zwiększa niezawodność zasilania awaryjnego.

Wejścia układów CMOS zawierają cienką warstwę izolacyjną bramki tranzystora MOSFET. Nawet krótkie wyładowanie elektrostatyczne może ją przebić i trwale uszkodzić układ.

Opaska wyrównuje potencjał elektryczny ciała pracownika z potencjałem stanowiska i uziemienia. Zmniejsza to ryzyko wyładowania elektrostatycznego na element elektroniczny.

Nie. Człowiek zwykle odczuwa dopiero wyładowania o stosunkowo wysokim napięciu, a elementy elektroniczne mogą zostać uszkodzone przez znacznie słabsze, niewyczuwalne wyładowania.

ESD może spowodować natychmiastowe uszkodzenie układu albo uszkodzenie częściowe, które ujawni się dopiero po czasie. Objawem może być niestabilna praca, błędne stany logiczne lub całkowita awaria.

Powinny być przechowywane w opakowaniach antystatycznych, np. woreczkach ESD, piankach przewodzących lub pojemnikach antystatycznych. Nie należy ich trzymać luzem na zwykłym biurku.

Opaska ESD służy głównie do ochrony elementów elektronicznych przed ładunkami elektrostatycznymi. Nie jest podstawowym środkiem ochrony przeciwporażeniowej pracownika.

Stosuje się maty antystatyczne, opaski uziemiające, przewodzące pojemniki, odzież ESD oraz kontrolę wilgotności. Ważne jest też prawidłowe uziemienie stanowiska.

Mogą zawierać substancje szkodliwe, takie jak metale ciężkie, elektrolity lub tworzywa trudne do rozkładu. Ich niewłaściwe wyrzucenie może zanieczyszczać środowisko.

Należy je oddzielić od zwykłych odpadów i przekazać do odpowiedniego punktu zbiórki albo firmy zajmującej się utylizacją elektroodpadów.

Elektroodpady to zużyty lub uszkodzony sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz jego części, np. płytki drukowane, moduły, zasilacze, przewody, baterie i akumulatory.

Uszkodzone elementy mogą być niesprawne, niebezpieczne lub powodować awarie układów. Jeśli nie nadają się do naprawy lub ponownego użycia, powinny trafić do utylizacji.

Nie zawsze. Elektroodpady powinny trafiać do podmiotów uprawnionych do ich przetwarzania, ponieważ wymagają selektywnej zbiórki i bezpiecznej utylizacji.

Szczególnej ostrożności wymagają baterie, akumulatory, kondensatory elektrolityczne, świetlówki, wyświetlacze oraz elementy zawierające substancje chemiczne lub metale ciężkie.

Woda przewodzi prąd elektryczny, dlatego jej użycie grozi porażeniem. Może też spowodować zwarcie i większe uszkodzenie urządzenia.

Proszek gaśniczy nie przewodzi prądu tak jak woda i może być stosowany przy urządzeniach pod napięciem, jeśli potwierdza to oznaczenie na gaśnicy.

Należy odłączyć zasilanie, np. wyłączyć wyłącznik główny lub wyjąć wtyczkę. Zmniejsza to ryzyko porażenia i ułatwia gaszenie.

Zwykle nie jest zalecana do urządzeń pod napięciem, ponieważ piana zawiera wodę i może przewodzić prąd. Można jej używać tylko wtedy, gdy producent wyraźnie dopuszcza takie zastosowanie.

Należy sprawdzić oznaczenie dopuszczające gaszenie urządzeń pod napięciem, np. do 1000 V, oraz wymaganą minimalną odległość gaszenia.

Azbest jest materiałem rakotwórczym i nie powinien być używany. W praktyce stosuje się inne środki ochrony i gaszenia, np. gaśnice proszkowe lub śniegowe.