Pytania pomocnicze - ELM.02

Montaż oraz instalowanie układów i urządzeń elektronicznych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 638.
Strona 7 z 10.

Czym różni się watomierz od woltomierza?

Watomierz mierzy moc czynną w watach, a woltomierz mierzy napięcie w woltach. Woltomierz samodzielnie nie określa rzeczywistego poboru mocy.

Dlaczego do pomiaru mocy czynnej nie wystarczy znać tylko napięcia?

Moc czynna zależy także od prądu oraz, w obwodach AC, od przesunięcia fazowego między napięciem i prądem. Dlatego potrzebny jest pomiar uwzględniający kilka wielkości.

Jaką jednostkę ma moc czynna?

Moc czynna jest wyrażana w watach, oznaczanych symbolem W.

Co mierzy waromierz?

Waromierz mierzy moc bierną, której jednostką jest war. Nie służy do pomiaru mocy czynnej.

Jaki wzór opisuje moc czynną w jednofazowym obwodzie prądu przemiennego?

Moc czynna w takim obwodzie wynosi P = U · I · cosφ, gdzie U i I są wartościami skutecznymi, a cosφ to współczynnik mocy.

Jak podłącza się klasyczny watomierz do obwodu?

Obwód prądowy watomierza włącza się szeregowo z odbiornikiem, a obwód napięciowy równolegle do odbiornika.

Czym różni się moc czynna od mocy biernej?

Moc czynna jest zamieniana na użyteczną energię, np. ciepło lub pracę mechaniczną. Moc bierna krąży między źródłem a odbiornikiem i jest związana głównie z polami elektrycznymi lub magnetycznymi.

Jak rozpoznać wzmacniacz nieodwracający na schemacie?

Sygnał wejściowy jest podany na wejście nieodwracające oznaczone znakiem „+”. Wejście odwracające „−” jest połączone z dzielnikiem rezystorowym w pętli sprzężenia zwrotnego.

Jaki jest wzór na wzmocnienie napięciowe wzmacniacza nieodwracającego?

Wzmocnienie napięciowe wynosi Ku = 1 + R2/R1. Rezystor R2 znajduje się zwykle w sprzężeniu zwrotnym między wyjściem a wejściem „−”.

Dlaczego we wzmacniaczu nieodwracającym wzmocnienie nie jest ujemne?

Ponieważ sygnał wejściowy jest podawany na wejście „+”, więc sygnał wyjściowy ma tę samą fazę co wejściowy. Brak odwrócenia fazy oznacza dodatni znak wzmocnienia.

Czym różni się wzmacniacz nieodwracający od odwracającego?

We wzmacniaczu nieodwracającym sygnał podaje się na wejście „+”, a wzmocnienie wynosi 1 + R2/R1. We wzmacniaczu odwracającym sygnał podaje się przez rezystor na wejście „−”, a wzmocnienie ma znak ujemny.

Jaką rolę pełnią rezystory R1 i R2 w układzie wzmacniacza nieodwracającego?

R1 i R2 tworzą dzielnik napięcia w pętli ujemnego sprzężenia zwrotnego. Ich stosunek decyduje o wartości wzmocnienia napięciowego.

Co oznacza, że wzmacniacz operacyjny pracuje z ujemnym sprzężeniem zwrotnym?

Część sygnału wyjściowego jest doprowadzana z powrotem na wejście odwracające. Dzięki temu układ pracuje stabilniej, a jego wzmocnienie zależy głównie od rezystorów zewnętrznych.

Czy wzmacniacz nieodwracający może mieć wzmocnienie równe 1?

Tak. Gdy R2 = 0 lub układ pracuje jako wtórnik napięciowy, wzmocnienie wynosi Ku = 1. Taki układ nie wzmacnia napięcia, ale zapewnia dużą rezystancję wejściową i małą wyjściową.

Dlaczego rezystancja wewnętrzna mierników wpływa na wynik pomiaru rezystancji?

Ponieważ amperomierz i woltomierz stają się częścią badanego obwodu. Ich rezystancje powodują spadki napięcia lub dodatkowe prądy, które zmieniają wynik obliczony z prawa Ohma.

Jaki układ pomiarowy jest korzystny przy pomiarze małych rezystancji?

Najczęściej stosuje się układ z poprawnym pomiarem napięcia, w którym woltomierz jest podłączony bezpośrednio do mierzonego rezystora. Jest to korzystne, gdy rezystancja badanego elementu jest dużo mniejsza od rezystancji wejściowej woltomierza.

Co oznacza, że woltomierz ma dużą rezystancję wejściową?

Oznacza to, że pobiera bardzo mały prąd z obwodu. Dzięki temu w niewielkim stopniu zakłóca mierzony układ.

Dlaczego amperomierz powinien mieć małą rezystancję wewnętrzną?

Amperomierz włącza się szeregowo, więc jego rezystancja powoduje dodatkowy spadek napięcia. Im mniejsza rezystancja amperomierza, tym mniejszy wpływ na obwód.

Kiedy błąd od rezystancji amperomierza jest szczególnie istotny?

Jest istotny przy pomiarze małych rezystancji, gdy rezystancja amperomierza jest porównywalna z rezystancją badanego elementu. Wtedy zmierzona wartość może być zauważalnie zawyżona.

Jak oblicza się rezystancję metodą techniczną?

Mierzy się napięcie na elemencie oraz prąd płynący w obwodzie, a następnie korzysta ze wzoru R = U / I. Dokładność zależy od sposobu podłączenia mierników.

Dlaczego przy warunku R dużo mniejsze od Rv wpływ woltomierza można pominąć?

Prąd płynący przez woltomierz jest wtedy bardzo mały w porównaniu z prądem płynącym przez badany rezystor. Dodatkowe obciążenie obwodu przez woltomierz jest więc niewielkie.

Dlaczego przy pomiarze napięcia 19 V najlepszy jest zakres 0–20 V?

Jest to najmniejszy zakres, który obejmuje mierzoną wartość. Dzięki temu wskazówka wychyla się prawie do końca skali, a błąd względny odczytu jest najmniejszy.

Co się stanie, gdy wybierze się zakres mniejszy od mierzonego napięcia?

Pomiar będzie niemożliwy lub błędny, bo napięcie przekroczy zakres przyrządu. W skrajnym przypadku można uszkodzić woltomierz.

Dlaczego zakres 0–200 V jest gorszy niż 0–20 V przy pomiarze 19 V?

Na zakresie 0–200 V wskazówka wychyli się tylko nieznacznie, co utrudnia dokładny odczyt. Ponadto błąd graniczny przyrządu jest zwykle liczony od końca zakresu.

Jak klasa dokładności wpływa na błąd pomiaru w mierniku analogowym?

Klasa dokładności określa dopuszczalny błąd jako procent wartości końcowej zakresu. Im większy wybrany zakres, tym większy możliwy błąd bezwzględny.

Jaka jest ogólna zasada ustawiania zakresu woltomierza analogowego?

Należy wybrać najmniejszy dostępny zakres, który jest większy lub równy spodziewanemu napięciu. Jeśli wartość napięcia jest nieznana, zaczyna się od najwyższego zakresu.

Dlaczego w mierniku analogowym ważne jest duże wychylenie wskazówki?

Duże wychylenie pozwala dokładniej odczytać wartość ze skali. Przy małym wychyleniu niewielki błąd odczytu daje duży błąd względny.

Co oznacza skrót NOP w programowaniu mikrokontrolerów?

NOP oznacza No Operation, czyli instrukcję niewykonującą żadnej operacji na danych. Procesor tylko pobiera ją, wykonuje formalnie i przechodzi do kolejnej instrukcji.

Czy instrukcja NOP zmienia zawartość akumulatora w mikrokontrolerze 8051?

Nie. Instrukcja NOP nie zmienia akumulatora, rejestrów roboczych ani flag procesora.

Ile trwa wykonanie instrukcji NOP w klasycznym mikrokontrolerze 8051?

W klasycznym 8051 instrukcja NOP trwa 1 cykl maszynowy. Przy zegarze 12 MHz odpowiada to około 1 µs.

Do czego można wykorzystać instrukcję NOP w praktyce?

Najczęściej stosuje się ją do bardzo krótkich opóźnień, wyrównania kodu, debugowania lub pozostawienia miejsca na późniejsze modyfikacje programu.

Czy instrukcja NOP powoduje skok programu?

Nie. NOP nie jest instrukcją skoku. Po jej wykonaniu mikrokontroler przechodzi do następnej instrukcji w pamięci programu.

Czym różni się NOP od instrukcji przesunięcia bitowego?

NOP nie zmienia żadnych danych, natomiast instrukcja przesunięcia bitowego modyfikuje zawartość rejestru, np. przesuwa bity akumulatora w lewo lub w prawo.

Dlaczego w opisie NOP mówi się, że instrukcja nic nie robi, mimo że zajmuje czas?

NOP nie wykonuje operacji na danych, ale procesor nadal musi ją pobrać i przejść do kolejnej instrukcji. Dlatego zajmuje określony czas wykonania.

Dlaczego uszkodzenie odchylania pionowego powoduje poziomą linię na ekranie?

Ponieważ wiązka elektronów nadal porusza się poziomo, ale nie jest przesuwana w pionie. Cały obraz zostaje więc skupiony w jednej poziomej linii.

Czym różni się odchylanie pionowe od odchylania poziomego w odbiorniku TV?

Odchylanie poziome przesuwa wiązkę od lewej do prawej strony ekranu, a pionowe przesuwa ją z góry na dół. Oba układy są potrzebne do utworzenia pełnego rastra obrazu.

Jaki objaw może wskazywać na awarię odchylania poziomego?

Przy zaniku odchylania poziomego obraz może nie pojawić się wcale albo może wystąpić pionowa linia, jeśli pozostałe układy nadal pracują. W praktyce często zanika też wysokie napięcie kineskopu.

Dlaczego jasna linia na kineskopie jest niebezpieczna dla ekranu?

Skupiona wiązka elektronów pada stale na wąski fragment luminoforu. Może to doprowadzić do trwałego wypalenia śladu na ekranie.

Jakie elementy najczęściej sprawdza się przy usterce odchylania pionowego?

Sprawdza się zasilanie układu odchylania pionowego, układ scalony wzmacniacza, kondensatory elektrolityczne, połączenia cewek oraz luty w tej części odbiornika.

Dlaczego dekoder kolorów nie jest przyczyną poziomej jasnej linii?

Dekoder kolorów odpowiada za odtwarzanie informacji barwnej, a nie za geometrię rastra. Jego uszkodzenie powodowałoby problemy z kolorem, a nie zwężenie obrazu do jednej linii.

Dlaczego wzmacniacz p.cz. fonii nie ma związku z takim objawem na ekranie?

Wzmacniacz p.cz. fonii dotyczy toru dźwięku. Awaria tego bloku powodowałaby problemy z głosem, a nie z odchylaniem wiązki na ekranie.

Jak obliczyć cenę modułu tańszego o podany procent?

Najpierw oblicza się wartość obniżki, np. 20% z 120 zł to 24 zł. Następnie odejmuje się ją od ceny początkowej: 120 zł - 24 zł = 96 zł.

Jak obliczyć całkowity koszt wymiany modułu elektronicznego?

Należy zsumować koszt części oraz koszt robocizny. W tym przypadku: 96 zł za moduł regenerowany + 44 zł robocizny = 140 zł.

Czym różni się moduł nowy od modułu regenerowanego w kalkulacji kosztów?

Moduł nowy ma pełną cenę katalogową, a regenerowany jest zwykle tańszy, ponieważ został naprawiony lub odnowiony. W zadaniu moduł regenerowany kosztuje o 20% mniej niż nowy.

Dlaczego w kosztorysie naprawy trzeba oddzielać koszt części od kosztu robocizny?

Koszt części i koszt robocizny są różnymi składnikami ceny usługi. Oddzielne ich zapisanie ułatwia sprawdzenie poprawności obliczeń i uzasadnienie ceny dla klienta.

Jak szybko obliczyć cenę po obniżce o 20%?

Cena po obniżce o 20% stanowi 80% ceny początkowej. Można więc obliczyć: 120 zł × 0,8 = 96 zł.

Jak obliczyć koszt montażu, jeżeli wynosi on 50% wartości materiałów?

Należy wartość materiałów pomnożyć przez 50%, czyli przez 0,5. Dla materiałów o wartości 2 000 zł koszt montażu wynosi 1 000 zł.

Jak obliczyć całkowity koszt netto instalacji?

Trzeba dodać koszt materiałów i koszt montażu. W tym zadaniu: 2 000 zł + 1 000 zł = 3 000 zł netto.

Jak doliczyć VAT 22% do ceny netto?

Cenę netto mnoży się przez 1,22. Oznacza to dodanie 22% podatku do wartości podstawowej.

Dlaczego w tym zadaniu nie wystarczy wybrać kwoty 3 000 zł?

Kwota 3 000 zł jest sumą materiałów i montażu bez podatku VAT. Pytanie dotyczy całkowitych wydatków, więc trzeba doliczyć VAT.

Czy VAT należy doliczyć osobno do materiałów i osobno do montażu?

Można tak zrobić, ale jeśli obie pozycje mają tę samą stawkę VAT, prościej dodać je netto i dopiero od sumy obliczyć VAT. Wynik będzie taki sam.

Jaki jest najczęstszy błąd przy rozwiązywaniu takich zadań kosztorysowych?

Najczęstszy błąd to pominięcie VAT albo obliczenie VAT tylko od materiałów, a nie od całej wartości materiałów i montażu.

Co oznacza trójkątny znak z symbolem wiązki laserowej?

Jest to znak ostrzegający przed promieniowaniem laserowym. Informuje o ryzyku uszkodzenia wzroku przez bezpośrednią lub odbitą wiązkę lasera.

Dlaczego promieniowanie laserowe jest szczególnie niebezpieczne dla oczu?

Oko skupia wiązkę światła na małej powierzchni siatkówki. Może to doprowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku nawet przy krótkiej ekspozycji.

Jakie środki ochrony indywidualnej stosuje się przy pracy z laserem?

Najważniejsze są okulary ochronne przeznaczone do konkretnej długości fali i mocy lasera. W razie potrzeby stosuje się także osłony i ekrany ochronne.

Czy zwykłe okulary korekcyjne chronią przed promieniowaniem laserowym?

Nie. Zwykłe okulary korekcyjne nie są środkiem ochrony przed laserem, chyba że mają specjalne filtry ochronne o odpowiednich parametrach.

W jakich urządzeniach elektronicznych można spotkać źródła promieniowania laserowego?

Lasery występują m.in. w napędach optycznych, drukarkach laserowych, urządzeniach światłowodowych, czujnikach optycznych i sprzęcie pomiarowym.

Dlaczego nie wolno patrzeć bezpośrednio w światłowód podczas pracy urządzenia?

W światłowodzie może być obecne niewidzialne promieniowanie laserowe, najczęściej podczerwone. Brak widocznego światła nie oznacza braku zagrożenia dla oczu.

Dlaczego filtr krótkoczasowy nie chroni przed niedotlenieniem?

Filtr może zatrzymywać wybrane zanieczyszczenia, ale nie wytwarza ani nie dostarcza tlenu. Przy niedoborze tlenu jego użycie nie zapewnia bezpiecznego oddychania.

Czym różni się sprzęt filtrujący od sprzętu izolującego drogi oddechowe?

Sprzęt filtrujący oczyszcza powietrze z otoczenia. Sprzęt izolujący dostarcza powietrze z niezależnego źródła, dlatego nadaje się do atmosfery ubogiej w tlen.

Kiedy sama maska pełna nie wystarcza do ochrony pracownika?

Sama maska pełna nie wystarcza, gdy w atmosferze brakuje tlenu. Może chronić twarz i drogi oddechowe tylko wtedy, gdy jest połączona z odpowiednim filtrem lub źródłem powietrza.

Jakie zagrożenia dla organizmu powoduje obniżona zawartość tlenu w powietrzu?

Może powodować osłabienie, zawroty głowy, zaburzenia świadomości, utratę przytomności i zatrzymanie oddechu. Ryzyko rośnie szczególnie w przestrzeniach zamkniętych.

Dlaczego przed pracą w przestrzeni zamkniętej należy ocenić atmosferę?

Trzeba sprawdzić, czy powietrze zawiera wystarczającą ilość tlenu i czy nie ma substancji niebezpiecznych. Bez takiej oceny nie można dobrać właściwych środków ochrony.

Jaka jest najważniejsza zasada doboru ochrony dróg oddechowych przy braku tlenu?

Należy wybrać sprzęt dostarczający powietrze z niezależnego źródła. Środki filtrujące są niewystarczające, ponieważ nie uzupełniają tlenu.