Pytania pomocnicze - ELM.03

Wiele sterowników PLC ma zaciski śrubowe. Wkrętak służy do dokręcenia przewodu w zacisku, zapewniając pewne połączenie elektryczne.

Przewodów do zacisków PLC zwykle się nie lutuje. Lutowanie mogłoby utrudnić serwis i nie jest typową metodą mocowania przewodów w zaciskach sterownika.

Wejście cyfrowe rozpoznaje dwa stany sygnału: brak aktywacji lub aktywację. W praktyce odpowiada to stanom logicznym 0 i 1.

Najczęściej przewód brązowy służy do zasilania dodatniego, niebieski do 0 V, a czarny jest przewodem sygnałowym podłączanym do wejścia PLC.

Czujnik PNP podaje na wejście PLC potencjał dodatni, a czujnik NPN zwiera sygnał do 0 V. Typ czujnika musi być zgodny z typem wejść sterownika.

Należy odizolować odpowiednią długość przewodu, a często także zacisnąć tulejkę kablową. Po włożeniu przewodu zacisk trzeba prawidłowo dokręcić.

Luźny przewód może powodować przerwy w sygnale, błędne odczyty wejścia, niestabilną pracę maszyny lub całkowity brak reakcji sterownika.

Polega na wyznaczeniu szukanej wielkości na podstawie pomiaru innych wielkości i obliczeń. Przykładem jest obliczenie prądu z napięcia i rezystancji.

Miernik jest podłączony równolegle do elementu rezystancyjnego, a napięcie mierzy się właśnie równolegle. Dlatego właściwym przyrządem jest woltomierz.

Woltomierz podłącza się równolegle do elementu, na którym chce się zmierzyć napięcie. Powinien mieć dużą rezystancję wewnętrzną.

Amperomierz podłącza się szeregowo z gałęzią, w której mierzy się prąd. Ma małą rezystancję wewnętrzną, aby jak najmniej wpływać na obwód.

Jeżeli znana jest rezystancja elementu, prąd oblicza się z prawa Ohma: I = U/R. Wystarczy zmierzyć napięcie na rezystorze.

Omomierz służy do pomiaru rezystancji, zwykle przy odłączonym zasilaniu badanego elementu. Nie stosuje się go do pomiaru napięcia w działającym układzie.

Podczas obrotu wentylator ociera o osłonę, co wywołuje tarcie, stukanie lub cykliczny metaliczny hałas. Jest to usterka mechaniczna układu chłodzenia.

Hałas wentylatora często ma charakter cyklicznego ocierania lub stukania i może być widoczny po zdjęciu osłony. Uszkodzone łożyska zwykle powodują szum, wycie, drgania lub wyczuwalny luz wału.

Ponieważ podana przyczyna hałasu to kontakt wentylatora z osłoną. Wymiana łożysk nie usunie ocierania skrzywionych elementów.

Dokręcenie śrub pomaga wtedy, gdy osłona jest poluzowana i przez to drga lub przemieszcza się. Nie wystarczy, gdy osłona albo wentylator są mechanicznie skrzywione.

Należy odłączyć zasilanie, zabezpieczyć silnik przed przypadkowym uruchomieniem i poczekać na zatrzymanie elementów wirujących. Dopiero wtedy można zdejmować osłonę lub korygować ustawienie elementów.

Pękniętego wentylatora nie należy prostować ani kleić jako naprawy eksploatacyjnej. Należy wymienić go na sprawny element o odpowiednich parametrach.

Negację oznacza małe kółko na wyjściu symbolu bramki. Przykładowo AND z kółkiem na wyjściu to NAND, a OR z kółkiem to NOR.

Na jej wejściach są dwa jednakowe stany logiczne: `0` i `0`, więc poprawne wyjście Ex-NOR powinno mieć wartość `1`. Wskaźnik pokazuje jednak `0`, więc wynik jest niezgodny z tabelą prawdy.

Bramka AND dla wejść `1` i `0` dałaby `0`, a NAND neguje ten wynik. Dlatego wyjście NAND wynosi `1`.

Bramka OR dla wejść `0` i `1` dałaby `1`, a NOR neguje ten wynik. Dlatego wyjście NOR wynosi `0`.

XOR daje `1`, gdy wejścia są różne. Ex-NOR daje `1`, gdy wejścia są jednakowe.

Bramka NOT odwraca stan logiczny. Dla wejścia `1` poprawnym wyjściem jest `0`, a dla wejścia `0` poprawnym wyjściem jest `1`.

`0` oznacza stan niski napięcia, a `1` stan wysoki napięcia. Dokładne wartości napięć zależą od rodzaju układu cyfrowego, np. TTL lub CMOS.

Typowe układy TTL zasila się napięciem stałym o wartości 5 V. Jest to podstawowa wartość kojarzona z tą technologią.

Układy cyfrowe są wrażliwe na zbyt duże odchylenia napięcia. Niestabilne zasilanie może powodować błędne stany logiczne lub uszkodzenie elementów.

TTL oznacza Transistor-Transistor Logic, czyli technologię logiczną opartą na tranzystorach. Jest to jedna z klasycznych rodzin układów cyfrowych.

Nie zawsze. Zasilanie układu TTL wynosi 5 V, ale napięcie rozpoznawane jako logiczna jedynka mieści się w określonym zakresie i nie musi być dokładnie równe 5 V.

W technologii TTL wykonywano między innymi bramki logiczne, przerzutniki, liczniki, dekodery i rejestry. Są to podstawowe elementy układów cyfrowych.

Układ cyfrowy przetwarza sygnały przyjmujące określone stany, najczęściej 0 i 1. Układ analogowy operuje na sygnałach zmieniających się płynnie w czasie.

Lepkość określa opór oleju podczas przepływu. Im większa lepkość, tym olej płynie trudniej.

Wzrost temperatury powoduje zmniejszenie lepkości oleju. Olej staje się rzadszy i łatwiej przepływa.

Zbyt rzadki olej gorzej smaruje elementy i łatwiej przecieka przez szczeliny. Może to obniżyć sprawność układu hydraulicznego.

Przegrzewanie może powodować spadek lepkości, pogorszenie smarowania, większe przecieki, starzenie oleju oraz uszkodzenia uszczelnień.

Nie musi, a często działa przeciwnie. Zbyt wysoka temperatura zmniejsza lepkość i może obniżyć sprawność układu.

Olej musi mieć odpowiednią lepkość w zakresie temperatur pracy układu. Zapewnia to prawidłowe smarowanie, szczelność i stabilną pracę elementów hydraulicznych.

Stosuje się wzór p = F / A, gdzie F to siła, a A to powierzchnia czynna tłoka. Wynik w paskalach można przeliczyć na bary.

Ponieważ podstawową jednostką powierzchni w układzie SI jest metr kwadratowy. Bez przeliczenia jednostek wynik ciśnienia byłby błędny.

Należy podzielić wartość w paskalach przez 100 000, ponieważ 1 bar = 100 000 Pa.

Dla tej samej siły większa powierzchnia tłoka oznacza mniejsze wymagane ciśnienie. Wynika to bezpośrednio ze wzoru p = F / A.

Siła zależy od ciśnienia cieczy roboczej oraz od powierzchni czynnej tłoka. Im większe ciśnienie lub powierzchnia, tym większa siła.

Bar jest wygodną jednostką praktyczną dla typowych ciśnień roboczych w układach hydraulicznych. W obliczeniach technicznych trzeba jednak znać jego przeliczenie na paskale.

Stosuje się wzór `I = P / (√3 · U · cosφ)`, gdzie `U` to napięcie międzyfazowe, a `P` to moc czynna.

Wartość `√3` wynika z zależności geometrycznej między napięciem fazowym i międzyfazowym w symetrycznym układzie trójfazowym.

`cosφ` to współczynnik mocy. Informuje, jaka część mocy pozornej jest zamieniana na moc czynną.

Ponieważ we wzorze podstawowe jednostki powinny być spójne. `4 kW` należy zapisać jako `4000 W`.

Podstawiając do wzoru: `I = 4000 / (1,73 · 400 · 0,75)`, otrzymuje się około `7,70 A`.

W typowej sieci trójfazowej 400 V oznacza napięcie międzyfazowe, czyli napięcie między dwoma przewodami fazowymi.

Prąd byłby większy, ponieważ przy tej samej mocy czynnej gorszy współczynnik mocy wymaga większej mocy pozornej.

Lampka RUN oznacza, że sterownik jest gotowy do wykonywania programu lub wykonuje program sterujący zapisany w pamięci.

RUN informuje o poprawnym stanie pracy programu, natomiast ERROR lub FAULT wskazuje błąd, usterkę albo awarię sterownika.

Problem z baterią jest zwykle sygnalizowany lampką BAT lub BATT, a nie lampką RUN.

Diody statusowe pozwalają szybko ocenić stan sterownika: zasilanie, pracę programu, błędy komunikacji, awarie oraz stan baterii.

Tryb STOP oznacza, że sterownik jest zasilony, ale nie wykonuje programu sterującego.

Nie. Możliwość edycji programu zależy od trybu programowania, połączenia z komputerem i uprawnień, a nie od samej lampki RUN.

Służy do szybkiego odłączenia zasilania, gdy wykryje prąd upływu. Chroni użytkownika przed porażeniem elektrycznym i może ograniczać ryzyko pożaru.

Porównuje prąd wpływający do obwodu z prądem powracającym. Jeżeli pojawi się różnica większa od wartości zadziałania, wyłącznik odłącza obwód.

Nie. RCD chroni przed prądami upływu, ale nie zabezpiecza skutecznie przed przeciążeniem i zwarciem, dlatego stosuje się go razem z zabezpieczeniami nadprądowymi.

W układzie TN punkt neutralny źródła jest uziemiony, a części przewodzące dostępne urządzeń są połączone z tym punktem przez przewód ochronny PE lub PEN.

Przewód PE odprowadza prąd uszkodzeniowy z obudowy urządzenia i umożliwia zadziałanie zabezpieczeń. Dzięki temu ogranicza ryzyko pojawienia się niebezpiecznego napięcia dotykowego.

Nie stosuje się go w części instalacji, w której występuje wspólny przewód PEN. RCD można zastosować dopiero po rozdziale PEN na osobne przewody PE i N.

W instalacjach niskiego napięcia często stosuje się wyłączniki różnicowoprądowe o czułości 30 mA. Jest to typowa wartość dla ochrony dodatkowej przed porażeniem.