Pytania pomocnicze - ELM.03
Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 644.
Strona 8 z 10.
Czym jest mgła olejowa w układach hydraulicznych?
To zawiesina drobnych kropelek oleju w powietrzu. Powstaje np. przy rozszczelnieniu, wysokiej temperaturze lub pracy oleju pod dużym ciśnieniem.
Dlaczego mgła olejowa może powodować schorzenia dermatologiczne?
Kropelki oleju osiadają na skórze i mogą ją podrażniać. Długotrwały kontakt sprzyja zapaleniom skóry, wysuszeniu, pękaniu naskórka i zmianom trądzikowym.
Jak słaba wentylacja wpływa na zagrożenie mgłą olejową?
Słaba wentylacja powoduje, że aerozol olejowy dłużej utrzymuje się w powietrzu. Zwiększa to kontakt pracownika z zanieczyszczeniem.
Jakie środki ochrony indywidualnej ograniczają kontakt z mgłą olejową?
Najważniejsze są rękawice ochronne odporne na oleje, odzież robocza, okulary lub gogle oraz w razie potrzeby ochrona dróg oddechowych.
Jakie działania techniczne zmniejszają powstawanie mgły olejowej?
Należy utrzymywać szczelność instalacji hydraulicznej, kontrolować temperaturę oleju, stosować właściwe osłony i zapewnić skuteczną wentylację miejscową.
Dlaczego w tym pytaniu poprawna jest odpowiedź dotycząca schorzeń dermatologicznych?
Mgła olejowa ma bezpośredni kontakt ze skórą i może ją podrażniać. Spośród podanych odpowiedzi najbardziej typowym skutkiem są więc choroby dermatologiczne.
Dlaczego przy pracy z urządzeniami pneumatycznymi generującymi wibracje stosuje się buty na gumowej podeszwie?
Gumowa podeszwa częściowo tłumi drgania i ogranicza ich przenoszenie na ciało pracownika. Dodatkowo poprawia przyczepność do podłoża.
Jakie zagrożenia mogą występować podczas obsługi narzędzi pneumatycznych?
Najczęstsze zagrożenia to drgania mechaniczne, hałas, możliwość urazu mechanicznego, odrzut narzędzia oraz kontakt ze sprężonym powietrzem.
Czy okulary ochronne chronią przed wibracjami?
Nie. Okulary ochronne zabezpieczają oczy przed odpryskami, pyłem lub cieczą, ale nie ograniczają oddziaływania drgań na organizm.
Kiedy przy pracy z urządzeniami pneumatycznymi należy stosować ochronniki słuchu?
Ochronniki słuchu stosuje się wtedy, gdy urządzenie pneumatyczne generuje hałas przekraczający dopuszczalne normy lub gdy wynika to z oceny ryzyka stanowiskowego.
Czym różnią się środki ochrony przed drganiami od środków ochrony przed uderzeniem?
Środki ochrony przed drganiami mają tłumić wibracje, np. podeszwy antywibracyjne. Środki ochrony przed uderzeniem, takie jak kask, chronią przed spadającymi przedmiotami lub uderzeniem w głowę.
Dlaczego dobór środków ochrony indywidualnej zależy od konkretnego zagrożenia?
Każdy środek ochrony zabezpiecza przed innym rodzajem ryzyka. Dlatego najpierw rozpoznaje się zagrożenie, a dopiero potem dobiera właściwe wyposażenie ochronne.
Dlaczego narzędzia izolowane muszą być nienaruszone?
Uszkodzona izolacja może przewodzić prąd lub odsłonić metalową część narzędzia. Takie narzędzie nie zapewnia ochrony przed porażeniem.
Czym narzędzia izolowane różnią się od zwykłych narzędzi z plastikową rękojeścią?
Narzędzia izolowane są przeznaczone do pracy przy określonym napięciu i mają odpowiednie oznaczenia oraz konstrukcję ochronną. Zwykła plastikowa rękojeść nie musi spełniać wymagań bezpieczeństwa elektrycznego.
Jakie czynności należy wykonać przed rozpoczęciem pracy przy urządzeniu elektrycznym?
Należy odłączyć zasilanie, zabezpieczyć urządzenie przed przypadkowym załączeniem i sprawdzić brak napięcia. Dopiero potem można przystąpić do pracy.
Czy rękawice ochronne i fartuch ochronny zastępują narzędzia izolowane?
Nie. Mogą stanowić dodatkową ochronę, ale przy ryzyku napięcia elektrycznego podstawowe znaczenie mają odpowiednie, nieuszkodzone narzędzia izolowane.
Jak rozpoznać, że narzędzie izolowane nie nadaje się do dalszej pracy?
Nie wolno używać narzędzia z pękniętą, przeciętą, startą, nadtopioną lub zabrudzoną izolacją. Dyskwalifikuje je też brak pewności co do jego parametrów ochronnych.
Dlaczego samo użycie szczypiec i wkrętaków nie jest wystarczającą odpowiedzią w pracy przy napięciu?
Zwykłe szczypce i wkrętaki nie muszą mieć izolacji chroniącej przed porażeniem. Bez informacji, że są izolowane i sprawne, nie można uznać ich za bezpieczne.
Dlaczego przed udzieleniem pomocy osobie porażonej prądem trzeba najpierw odłączyć zasilanie?
Ponieważ poszkodowany może nadal znajdować się pod napięciem. Dotknięcie go bez odłączenia prądu może spowodować porażenie ratownika.
Jak udrożnić drogi oddechowe u osoby nieprzytomnej?
Najczęściej wykonuje się odchylenie głowy do tyłu i uniesienie żuchwy. Dzięki temu język nie blokuje przepływu powietrza.
Kiedy wykonuje się sztuczne oddychanie?
Sztuczne oddychanie wykonuje się, gdy poszkodowany nie oddycha prawidłowo. W pytaniu egzaminacyjnym krążenie jest zachowane, dlatego nie wykonuje się masażu serca.
Kiedy należy wykonać masaż serca?
Masaż serca wykonuje się przy braku oznak krążenia lub podejrzeniu zatrzymania krążenia. Jeśli krążenie jest prawidłowe, masaż serca nie jest właściwą czynnością.
Dlaczego ułożenie na boku nie jest poprawną odpowiedzią w tym pytaniu?
Pozycję boczną stosuje się głównie u osoby nieprzytomnej, która oddycha. W pytaniu poszkodowany nie oddycha, więc konieczne jest udrożnienie dróg oddechowych i sztuczne oddychanie.
Jaki numer alarmowy należy wezwać przy porażeniu prądem?
Należy zadzwonić pod numer 112. Warto jasno podać miejsce zdarzenia, liczbę poszkodowanych i informację, że doszło do porażenia prądem.
Jak działa bramka Ex-OR dla dwóch wejść?
Bramka Ex-OR daje na wyjściu stan 1 tylko wtedy, gdy wejścia mają różne stany logiczne, np. 0 i 1 albo 1 i 0.
Czym symbol bramki Ex-OR różni się od symbolu bramki OR?
Symbol Ex-OR wygląda jak OR, ale ma dodatkową zakrzywioną linię po stronie wejść.
Jaka jest różnica między bramką Ex-OR a Ex-NOR?
Ex-OR daje 1, gdy wejścia są różne. Ex-NOR działa odwrotnie: daje 1, gdy wejścia są takie same.
Dlaczego bramka Ex-OR bywa nazywana alternatywą wykluczającą?
Ponieważ wynik jest równy 1 tylko wtedy, gdy aktywne jest dokładnie jedno z dwóch wejść. Gdy oba wejścia są równe, wynik wynosi 0.
Jak zapisać funkcję logiczną bramki Ex-OR?
Najczęściej zapisuje się ją jako Y = A ⊕ B. Można też zapisać: Y = A̅B + AB̅.
Gdzie stosuje się bramki Ex-OR w układach cyfrowych?
Stosuje się je w sumatorach, układach porównujących sygnały oraz w układach kontroli parzystości.
Jak rozpoznać element wykonawczy na schemacie hydraulicznym?
Element wykonawczy jest zwykle przedstawiony jako siłownik lub silnik hydrauliczny. Na schematach może być oznaczany symbolem typu 1A, 2A.
Czym różni się element wykonawczy od zaworu rozdzielającego?
Element wykonawczy wykonuje pracę mechaniczną, np. przesuwa tłoczysko siłownika. Zawór rozdzielający tylko steruje kierunkiem przepływu medium.
Co oznacza symbol 1V1 na schemacie hydraulicznym?
Symbol 1V1 najczęściej oznacza zawór, np. zawór rozdzielający sterujący pracą elementu wykonawczego 1A.
Jaką funkcję pełni siłownik hydrauliczny w układzie?
Siłownik hydrauliczny zamienia energię ciśnienia oleju na ruch liniowy. Może np. wysuwać, cofać, podnosić lub dociskać elementy maszyny.
Co oznaczają litery P i T przy zaworze hydraulicznym?
P oznacza przyłącze zasilania ciśnieniem z pompy, a T oznacza odpływ medium do zbiornika.
Dlaczego symbol 1A nie oznacza stacji zasilania olejem?
Stacja zasilania olejem obejmuje zwykle pompę, silnik, zbiornik i osprzęt zasilający układ. Symbol 1A przy siłowniku wskazuje element wykonawczy.
Po czym najłatwiej rozpoznać program napisany w języku IL?
Po zapisie w postaci kolejnych krótkich instrukcji tekstowych, np. `L`, `A`, `O`, `=`. Nie występuje tu schemat graficzny jak w LAD lub FBD.
Co oznacza zapis `I 0.00` w programie PLC?
Oznacza adres wejścia sterownika PLC. Litera `I` pochodzi od angielskiego słowa input, czyli wejście.
Co oznacza zapis `Q 0.00` w sterowniku PLC?
Oznacza adres wyjścia sterownika PLC. Litera `Q` jest często stosowana do oznaczania wyjść cyfrowych.
Czym różni się język IL od języka LAD?
IL jest językiem tekstowym zapisanym jako lista instrukcji. LAD jest językiem graficznym przypominającym schemat drabinkowy układów przekaźnikowych.
Czym różni się język IL od języka FBD?
FBD przedstawia program jako połączenia bloków funkcyjnych, np. bramek logicznych. IL zapisuje te same operacje jako instrukcje tekstowe.
Jakie znaczenie mają instrukcje `A` i `O` w języku IL?
`A` oznacza operację logiczną AND, czyli koniunkcję. `O` oznacza operację OR, czyli alternatywę.
Dlaczego w podanym pytaniu poprawną odpowiedzią jest IL?
Ponieważ program jest zapisany jako lista instrukcji tekstowych, np. `L I 0.00`, `O Q 0.00`, `A I 0.01`. Taki zapis jest charakterystyczny dla języka Instruction List.
Jak rozpoznać siłownik dwustronnego działania na schemacie pneumatycznym?
Ma dwa przyłącza robocze doprowadzone do dwóch stron tłoka. Ruch wysuwu i powrotu odbywa się dzięki ciśnieniu medium.
Dlaczego siłownik jest elementem wykonawczym?
Ponieważ zamienia energię sprężonego powietrza lub cieczy hydraulicznej na ruch mechaniczny. Wykonuje więc pracę w układzie.
Czym różni się siłownik jednostronnego działania od dwustronnego działania?
Siłownik jednostronnego działania ma zwykle jedno zasilane przyłącze, a powrót realizuje sprężyna. Siłownik dwustronnego działania ma dwa przyłącza i oba kierunki ruchu są wymuszane medium.
Jaką funkcję pełni zawór rozdzielający w układzie z siłownikiem?
Zawór rozdzielający kieruje przepływem medium do odpowiedniej komory siłownika. Dzięki temu steruje wysuwem i powrotem tłoczyska.
Co oznacza zapis 4/2 przy zaworze rozdzielającym?
Pierwsza liczba oznacza liczbę dróg przyłączeniowych, a druga liczbę położeń pracy. Zawór 4/2 ma cztery przyłącza i dwa położenia.
Dlaczego zawór rozdzielający nie jest elementem wykonawczym?
Zawór nie wykonuje bezpośrednio pracy mechanicznej na obiekcie. Jego zadaniem jest sterowanie przepływem medium do elementu wykonawczego.
Jakie elementy układu pneumatycznego najczęściej są elementami wykonawczymi?
Najczęściej są to siłowniki liniowe, siłowniki obrotowe i silniki pneumatyczne. Ich zadaniem jest zamiana energii sprężonego powietrza na ruch.
Jaką funkcję logiczną realizuje zawór podwójnego sygnału?
Realizuje funkcję logiczną AND. Sygnał wyjściowy pojawia się tylko wtedy, gdy na oba wejścia zostanie podane ciśnienie.
Dlaczego zawór podwójnego sygnału stosuje się w sterowaniu oburęcznym?
Ponieważ wymaga jednoczesnego podania dwóch sygnałów, np. z dwóch przycisków. Zwiększa to bezpieczeństwo pracy operatora.
Czym różni się zawór podwójnego sygnału od zaworu alternatywy?
Zawór podwójnego sygnału wymaga dwóch sygnałów wejściowych jednocześnie. Zawór alternatywy podaje sygnał wyjściowy już wtedy, gdy pojawi się sygnał na jednym z wejść.
Jak rozpoznać zawór podwójnego sygnału na schemacie pneumatycznym?
Należy szukać elementu z dwoma wejściami sygnałowymi i jednym wyjściem, który jest włączony między źródła sygnałów a dalszy układ sterowania.
Co się stanie, gdy ciśnienie zostanie podane tylko na jedno wejście zaworu podwójnego sygnału?
Zawór nie poda sygnału na wyjście. Do zadziałania wymagane jest ciśnienie na obu wejściach.
W jakich układach pneumatycznych wykorzystuje się zawory logiczne?
Stosuje się je w układach sterowania sekwencyjnego, zabezpieczeniach, blokadach oraz układach wymagających spełnienia określonych warunków przed uruchomieniem siłownika.
Po co osusza się sprężone powietrze w układach pneumatycznych?
Osuszanie usuwa wilgoć, która mogłaby powodować korozję, zacinanie zaworów, uszkodzenia siłowników i pogorszenie pracy instalacji pneumatycznej.
Na czym polega osuszanie absorpcyjne sprężonego powietrza?
Polega na pochłanianiu wilgoci przez środek osuszający. Wilgoć zostaje wchłonięta lub związana przez materiał osuszający.
Czym różni się absorpcja od adsorpcji?
Absorpcja oznacza pochłanianie substancji do wnętrza materiału. Adsorpcja polega na zatrzymywaniu cząsteczek na powierzchni materiału.
Dlaczego obecność oleju w sprężonym powietrzu może być problemem?
Nadmiar oleju może zanieczyszczać elementy układu, pogarszać jakość procesu technologicznego i powodować nieprawidłową pracę zaworów oraz siłowników.
Czy podgrzewanie sprężonego powietrza jest metodą usuwania wilgoci?
Samo podgrzewanie nie usuwa wilgoci z powietrza. Zmienia głównie wilgotność względną, ale para wodna nadal pozostaje w instalacji.
Na czym polega osuszanie przez schładzanie?
Sprężone powietrze jest schładzane, przez co para wodna ulega wykropleniu. Następnie skropliny są oddzielane i odprowadzane z układu.
Jakie elementy układu przygotowania powietrza odpowiadają za usuwanie zanieczyszczeń?
Za usuwanie zanieczyszczeń odpowiadają głównie filtry, separatory kondensatu i osuszacze. Ich zadaniem jest poprawa jakości sprężonego powietrza przed doprowadzeniem go do odbiorników.