Pytania pomocnicze - ELM.03

Lepkość to miara tarcia wewnętrznego cieczy, czyli oporu, jaki ciecz stawia podczas przepływu. Im większa lepkość, tym ciecz płynie trudniej.

Odpowiednia lepkość zapewnia utworzenie filmu olejowego między współpracującymi elementami. Zmniejsza to tarcie, zużycie części i ryzyko przegrzania.

Wraz ze wzrostem temperatury lepkość oleju zwykle maleje, czyli olej staje się rzadszy. Przy niskiej temperaturze olej gęstnieje i trudniej przepływa.

Lepkość określa opór cieczy podczas płynięcia, a gęstość określa masę cieczy w jednostce objętości. Są to różne właściwości fizyczne.

Zbyt mała lepkość może spowodować przerwanie filmu smarnego i wzrost tarcia między elementami. Skutkiem może być szybsze zużycie lub uszkodzenie części.

Zbyt duża lepkość utrudnia przepływ oleju i zwiększa opory ruchu. Może to pogorszyć smarowanie przy rozruchu oraz zwiększyć straty energii.

Oznacza napięcie probiercze izolacji miernika. Liczba wpisana w gwiazdę podaje wartość tego napięcia w kilowoltach.

W tym oznaczeniu przyjęto, że liczba w symbolu gwiazdy odnosi się do kilowoltów. Dlatego 3 oznacza 3 kV, czyli 3000 V.

Służy do sprawdzenia, czy izolacja przyrządu wytrzyma określone napięcie bez przebicia. Jest to ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa użytkownika.

Nie. Zakres pomiarowy określa, jakie wartości można mierzyć, a napięcie probiercze izolacji dotyczy wytrzymałości izolacji miernika.

Mogą tam być oznaczenia rodzaju prądu, klasy dokładności, pozycji pracy, napięcia probierczego izolacji oraz symboli bezpieczeństwa.

Pozwala prawidłowo dobrać przyrząd pomiarowy i bezpiecznie wykonać pomiar. Błędna interpretacja oznaczeń może prowadzić do uszkodzenia miernika lub zagrożenia porażeniem.

Człon proporcjonalny reaguje na aktualną wartość uchybu regulacji. Im większy uchyb, tym większy sygnał sterujący.

Człon całkujący sumuje uchyb w czasie i pozwala zlikwidować uchyb ustalony. Dzięki temu układ może dokładniej osiągnąć wartość zadaną.

Człon różniczkujący reaguje na szybkość zmian uchybu. Pomaga przewidywać zmiany i poprawia stabilność oraz dynamikę regulacji.

Regulator PI ma człon proporcjonalny i całkujący, ale nie ma członu różniczkującego. Regulator PID zawiera dodatkowo człon D, który reaguje na szybkość zmian uchybu.

Regulator PD ma człon proporcjonalny i różniczkujący, ale nie ma członu całkującego. Regulator PID zawiera również człon I, który usuwa uchyb ustalony.

Należy szukać jednoczesnego występowania członu proporcjonalnego, całkującego i różniczkującego. Obecność wszystkich trzech składowych oznacza regulator PID.

Regulatory PID stosuje się m.in. do regulacji prędkości silników, temperatury, położenia osi, ciśnienia i przepływu. Są powszechne w sterownikach PLC, falownikach i regulatorach przemysłowych.

Należy znaleźć w tabeli opis przyczyny usterki i odczytać przypisany do niej kod błędu. W tym przypadku opis błędu czujnika temperatury odniesienia odpowiada kodowi Er3.

Zwarcie oznacza nieprawidłowe połączenie przewodów lub zacisków czujnika. Rozwarcie oznacza przerwę w obwodzie, np. uszkodzony przewód, zacisk lub sam czujnik.

Jest to czujnik używany do kompensacji temperatury złącza odniesienia termopary. Dzięki niemu regulator może poprawnie przeliczyć napięcie termoelementu na temperaturę.

Er1 oznacza zwarcie czujnika, a Er2 rozwarcie czujnika. Opis usterki dotyczy błędu w obwodzie termoelementu i czujnika temperatury odniesienia, co w tabeli odpowiada Er3.

Należy sprawdzić połączenia czujnika, stan przewodów i zacisków. Jeśli połączenia są poprawne, uszkodzony czujnik należy wymienić.

Samonastrajanie to automatyczne dobieranie parametrów regulacji przez regulator. Jeśli warunki procesu nie spełniają wymagań, regulator może zgłosić osobny błąd, np. ErA.

Prędkość zależy głównie od częstotliwości impulsów sterujących. Im większa częstotliwość impulsów, tym szybciej silnik wykonuje kolejne kroki.

Każdy impuls odpowiada za wykonanie kroku. Jeśli liczba impulsów w czasie się nie zmienia, silnik wykonuje kroki w tym samym tempie, więc jego prędkość pozostaje stała.

Można użyć oscyloskopu lub miernika częstotliwości i obserwować sygnał sterujący. Przy zmianie zadanej prędkości powinna zmieniać się częstotliwość impulsów.

Silnik może drgać, gubić kroki, zatrzymywać się lub obracać w niewłaściwym kierunku. Błędna kolejność wpływa bardziej na poprawność ruchu niż na samą regulację prędkości.

Zbyt duże obciążenie może spowodować gubienie kroków albo zatrzymanie silnika. Nie jest to jednak typowa przyczyna braku reakcji wyłącznie na zmianę zadanej prędkości.

Kierunek zależy od kolejności załączania faz lub sygnału DIR w sterowniku. Prędkość zależy od częstotliwości impulsów STEP.

Nagła zmiana częstotliwości impulsów może przekroczyć możliwości dynamiczne silnika. Skutkiem może być zgubienie kroków, drgania lub zatrzymanie.

Służy do pomiaru prędkości obrotowej wału, np. silnika. Jej sygnał może być wykorzystany w układzie regulacji prędkości.

Podczas obrotu wirnika w polu magnetycznym indukuje się napięcie elektryczne. Wartość tego napięcia zależy od prędkości obrotowej.

Nie w sensie wielkości docelowej. Napięcie jest jej sygnałem wyjściowym, ale mierzonym parametrem jest prędkość obrotowa.

Prędkość obrotowa określa, jak szybko obraca się wał lub koło, np. w obr/min. Prędkość liniowa opisuje ruch po linii prostej, np. w m/s.

Najczęściej w układach sprzężenia zwrotnego napędów. Regulator porównuje zadaną prędkość z rzeczywistą i koryguje pracę silnika.

Napięcie wyjściowe rośnie proporcjonalnie lub prawie proporcjonalnie do prędkości obrotowej. Dzięki temu można określić aktualne obroty wału.

Megaomomierz mierzy bardzo duże rezystancje i przykłada do badanego obiektu napięcie probiercze. Zwykły omomierz pracuje przy zbyt niskim napięciu i nie daje wiarygodnej oceny izolacji.

Rezystancja izolacji określa, jak dobrze izolacja oddziela części przewodzące od siebie i od ziemi. Im większa wartość rezystancji, tym mniejszy prąd upływu i lepszy stan izolacji.

To napięcie wytwarzane przez miernik i przykładane do badanego obiektu w czasie testu. Pozwala sprawdzić zachowanie izolacji w warunkach zbliżonych do pracy lub bardziej wymagających.

Należy odłączyć obwód od zasilania, sprawdzić brak napięcia oraz zabezpieczyć elementy elektroniczne wrażliwe na napięcie probiercze. Pomiar wykonuje się tylko na obwodzie bez napięcia roboczego.

Mostek Thomsona służy do dokładnego pomiaru bardzo małych rezystancji, np. rezystancji przewodów lub styków. Izolacyjność wymaga pomiaru bardzo dużych rezystancji, dlatego używa się megaomomierza.

Przyczyną może być uszkodzenie izolacji, wilgoć, zabrudzenie, starzenie materiału lub błędy montażowe. Niska rezystancja izolacji zwiększa ryzyko porażenia i awarii.

Samoczynny rozruch po powrocie zasilania może być niebezpieczny dla operatora i może uszkodzić maszynę. Dlatego w układach sterowania stosuje się blokady lub zabezpieczenia podnapięciowe.

Kontroluje wartość napięcia zasilającego i reaguje na jego spadek lub zanik. Może przerwać obwód sterowania stycznika, uniemożliwiając niekontrolowane ponowne załączenie silnika.

Oznacza to, że przekaźnik zadziała dopiero po upływie ustawionego czasu. Zwłoka zapobiega niepotrzebnemu wyłączeniu przy bardzo krótkich zakłóceniach napięcia.

Przekaźnik podnapięciowy reaguje na spadek napięcia poniżej dopuszczalnej wartości. Przekaźnik nadnapięciowy działa przy wzroście napięcia powyżej ustalonego progu.

Przekaźnik nadprądowy zabezpiecza przed zbyt dużym prądem, np. przeciążeniem. W pytaniu chodzi o reakcję na zanik lub spadek napięcia, więc właściwy jest przekaźnik podnapięciowy.

Stycznik załącza i wyłącza zasilanie silnika. Przekaźnik podnapięciowy może sterować jego cewką, aby po zaniku napięcia stycznik nie załączył silnika samoczynnie.

Najczęściej ma hakowate ramiona zaczepiane za demontowany element oraz śrubę centralną ustawioną w osi wału. Obrót śruby powoduje zsuwanie łożyska z wału.

Ściągacz działa osiowo i równomiernie, dzięki czemu ogranicza ryzyko uszkodzenia wału, obudowy i łożyska. Uderzenia mogą powodować odkształcenia oraz uszkodzenia powierzchni współpracujących.

Śruba opiera się o czoło wału i podczas dokręcania wytwarza siłę osiową. Ta siła przesuwa ściągany element wzdłuż wału.

Ściągacz może służyć także do zdejmowania kół zębatych, kół pasowych, tulei, piast i innych elementów ciasno osadzonych na wale.

Należy dobrać odpowiedni zakres rozwarcia ramion, długość ramion i wytrzymałość narzędzia. Ściągacz musi pewnie obejmować element i pracować współosiowo z wałem.

Ściągacz zwykle służy do zdejmowania elementów z wału, czyli demontażu. Praska ręczna częściej służy do wciskania, osadzania lub prostowania elementów.

Współosiowe ustawienie zapewnia równomierne działanie siły i zmniejsza ryzyko przekoszenia łożyska. Przekoszenie może uszkodzić wał, łożysko lub ramiona ściągacza.

Służy do dokręcania śrub i nakrętek z określonym momentem obrotowym. Dzięki temu połączenie śrubowe jest dokręcone zgodnie z wymaganiami technicznymi.

Moment dokręcania podaje się najczęściej w niutonometrach, oznaczanych jako N·m.

Klucz płaski służy tylko do odkręcania i dokręcania śrub lub nakrętek. Klucz dynamometryczny dodatkowo pozwala ustawić i kontrolować moment dokręcania.

Może spowodować zerwanie gwintu, uszkodzenie śruby, odkształcenie elementu lub pęknięcie części maszyny.

Połączenie może się poluzować podczas pracy urządzenia, szczególnie przy drganiach lub obciążeniach zmiennych.

Kliknięcie oznacza, że osiągnięto ustawiony moment dokręcania. Po jego usłyszeniu należy przestać dokręcać.