Pytania pomocnicze - ELM.06

Należy dobrać kondensator o tej samej pojemności i napięciu znamionowym nie mniejszym niż oryginalne. W tym przypadku właściwy jest kondensator 2,5 μF / 450 V.

Pojemność wpływa na przesunięcie fazowe i prąd uzwojenia pomocniczego. Zmiana pojemności może pogorszyć rozruch, obniżyć moment lub doprowadzić do przegrzewania silnika.

Tak, zwykle można zastosować kondensator o takim samym typie i pojemności, ale o wyższym napięciu znamionowym. Nie wolno stosować kondensatora o napięciu niższym niż wymagane.

Oznacza pojemność kondensatora równą 2,5 mikrofarada oraz jego napięcie znamionowe 450 V. Są to kluczowe parametry przy doborze zamiennika.

Tworzy przesunięcie fazowe prądu w uzwojeniu pomocniczym. Dzięki temu silnik może wytworzyć pole wirujące i pracować prawidłowo.

Pojemność byłaby wielokrotnie za duża, co mogłoby spowodować nadmierny prąd w uzwojeniu pomocniczym, przegrzewanie i uszkodzenie silnika.

Tolerancja określa dopuszczalne odchylenie rzeczywistej pojemności od wartości znamionowej. Przy tolerancji ±5% kondensator 2,5 μF może mieć rzeczywistą pojemność w granicach około 2,375–2,625 μF.

To trwałe, nierozłączne połączenie elementów, zwykle metalowych, wykonane przez miejscowe stopienie materiału. Po ostygnięciu powstaje spoina łącząca części.

Spoina bywa przedstawiana jako zaczerniony klin, trójkąt lub wypełnienie w miejscu styku elementów. W rysunkach konstrukcyjnych stosuje się też symbole spawalnicze na linii odniesienia.

Podczas spawania stapia się materiał łączonych elementów. Podczas lutowania topi się lut, a materiał podstawowy zwykle nie ulega stopieniu.

W spawaniu połączenie powstaje głównie przez stopienie materiału, często z dodatkiem spoiwa. W zgrzewaniu elementy są łączone przez docisk i nagrzanie, zazwyczaj bez materiału dodatkowego.

Ponieważ po wykonaniu spoiny elementów nie da się rozdzielić bez uszkodzenia połączenia lub samych części. Nie działa ono jak śruba, sworzeń czy zawleczka.

Występują w ramach maszyn, konstrukcjach nośnych, wspornikach, obudowach i uchwytach. Są stosowane tam, gdzie potrzebna jest duża sztywność i wytrzymałość.

Najważniejszą cechą jest widoczny sworzeń, czyli cylindryczny trzpień przechodzący przez otwory w łączonych elementach. Często jest on ustawiony poprzecznie do osi wału.

W połączeniu sworzniowym elementy łączy sworzeń przechodzący przez otwory. W połączeniu wpustowym moment obrotowy przenosi wpust osadzony w rowku wału i piasty.

Połączenie klinowe wykorzystuje klin, który przenosi moment i dociska elementy. Połączenie sworzniowe wykorzystuje sworzeń, najczęściej pracujący na ścinanie lub jako oś przegubu.

Połączenie wciskowe powstaje dzięki ciasnemu pasowaniu elementów. Nie wymaga wpustu, klina ani sworznia, ponieważ siły tarcia utrzymują elementy razem.

Sworzeń łączy elementy i przenosi obciążenia, najczęściej siły poprzeczne. Może też umożliwiać obrót jednego elementu względem drugiego.

Podczas pracy maszyny drgania i obciążenia mogłyby spowodować przesunięcie lub wypadnięcie sworznia. Stosuje się dlatego zawleczki, pierścienie osadcze, nakrętki lub inne zabezpieczenia.

Służy do ochrony silnika przed przegrzaniem. Po przekroczeniu dopuszczalnej temperatury rozłącza obwód sterowania i zatrzymuje silnik.

Najczęściej wykorzystuje element bimetalowy, który odkształca się pod wpływem temperatury. To odkształcenie powoduje przełączenie lub rozłączenie styku.

Wyłącznik termiczny reaguje na temperaturę lub nagrzewanie elementu. Wyłącznik różnicowoprądowy reaguje na prąd upływu, np. przy uszkodzeniu izolacji.

Przyczyną może być przeciążenie mechaniczne, zanik jednej fazy, zablokowanie wirnika, zbyt częste rozruchy lub niewystarczające chłodzenie.

Styk zabezpieczenia termicznego zwykle włącza się szeregowo w obwód cewki stycznika. Po zadziałaniu zabezpieczenia stycznik zostaje wyłączony.

Zabezpieczenie termiczne reaguje na skutki cieplne, czyli wzrost temperatury. Zabezpieczenie przeciążeniowe reaguje głównie na zbyt duży prąd pobierany przez odbiornik, choć często wykorzystuje również zjawisko nagrzewania bimetalu.

Należy szukać symbolu związanego z elementem termicznym, często umieszczonego w torach zasilania silnika lub powiązanego ze stykiem rozwiernym w obwodzie sterowania.

JFET ma wyprowadzenia G, D i S, czyli bramkę, dren i źródło. Na symbolu widoczny jest kanał między drenem i źródłem oraz strzałka przy bramce.

W tranzystorze unipolarnym prąd przewodzi głównie jeden rodzaj nośników ładunku. W tranzystorze bipolarnym udział biorą oba rodzaje nośników: elektrony i dziury.

JFET ma trzy podstawowe wyprowadzenia: G - bramka, D - dren oraz S - źródło. Oznaczenia te pomagają odróżnić go od tranzystora bipolarnego BJT.

Określenia npn i pnp dotyczą tranzystorów bipolarnych BJT. BJT ma zaciski B, C i E, a nie G, D i S.

JFET ma bramkę złączową, natomiast MOSFET ma bramkę izolowaną od kanału. W symbolu MOSFET-a bramka jest zwykle pokazana jako oddzielona od kanału.

Bramka steruje przewodzeniem kanału między drenem i źródłem. Zmiana napięcia bramka-źródło wpływa na wartość prądu drenu.

Litera „n” oznacza nanofarady i zastępuje przecinek dziesiętny. Zapis 2n2 oznacza 2,2 nF.

Taki zapis zmniejsza ryzyko pomyłki przy odczycie wartości. Litera jednostki pełni jednocześnie rolę przecinka dziesiętnego.

1 nF to 1000 pF. Dlatego 2,2 nF to 2200 pF.

1 µF to 1000 nF, więc wartość w nanofaradach należy podzielić przez 1000. Przykładowo 2,2 nF = 0,0022 µF.

Jest to symbol kondensatora. Kondensator magazynuje ładunek elektryczny, a jego podstawowym parametrem jest pojemność.

Kod 222 oznacza 22 i dwa zera w pikofaradach, czyli 2200 pF. Jest to równoważne 2,2 nF.

Najczęściej używa się mikrofaradów, nanofaradów i pikofaradów. Farad jest jednostką podstawową, ale dla typowych kondensatorów jest zwykle zbyt duży.

Każdy zbiornik ma dwa czujniki binarne: niski i wysoki poziom, więc potrzeba 5 × 2 = 10 wejść. Dodatkowo należy doliczyć przycisk START i STOP, razem 12 wejść cyfrowych.

Pompy są tylko włączane lub wyłączane, więc wystarczy sygnał dwustanowy. Wyjścia analogowe stosuje się wtedy, gdy trzeba płynnie regulować wartość, np. prędkość lub ciśnienie.

Jeżeli każda pompa ma być sterowana niezależnie w trybie załącz/wyłącz, potrzeba 5 wyjść cyfrowych. Każde wyjście odpowiada jednej pompie lub stycznikowi pompy.

Przycisk START zwiera obwód po naciśnięciu i podaje sygnał uruchomienia. Przycisk STOP jest zwykle rozwierny, ponieważ jego przerwanie powoduje bezpieczne zatrzymanie układu.

Układ wymaga minimum 12 wejść cyfrowych i 5 wyjść cyfrowych. Spośród podanych odpowiedzi tylko wariant 16 wejść i 8 wyjść cyfrowych spełnia te wymagania z zapasem.

Czujnik binarny informuje tylko o przekroczeniu określonego poziomu, np. niski lub wysoki. Czujnik analogowy podaje ciągłą wartość poziomu, np. w procentach lub milimetrach.

Zapas pozwala później dodać sygnalizację, alarmy, kolejne czujniki lub elementy wykonawcze. Ułatwia to modernizację układu bez wymiany sterownika.

Pierwsza liczba oznacza liczbę dróg, czyli przyłączy zaworu, a druga liczbę położeń roboczych. Zawór 5/2 ma pięć przyłączy i dwa położenia.

Symbol ma dwa sąsiadujące prostokąty oznaczające dwa położenia oraz pięć przyłączy. Wewnątrz prostokątów znajdują się strzałki i zamknięcia pokazujące połączenia w danym położeniu.

Elektrozawór zmienia położenie po podaniu napięcia na cewkę elektromagnetyczną. Zawór ręczny wymaga działania operatora, np. naciśnięcia przycisku lub dźwigni.

Najczęściej służy do sterowania siłownikiem dwustronnego działania. Przełącza dopływ i odpowietrzenie komór siłownika, zmieniając kierunek jego ruchu.

Każdy prostokąt oznacza jedno możliwe położenie zaworu. Zawór 5/2 ma dwa prostokąty, ponieważ ma dwa położenia pracy.

Przy końcu symbolu zaworu znajduje się znak cewki elektromagnetycznej. Oznacza to, że zawór jest przełączany sygnałem elektrycznym.

Zawór monostabilny po zaniku sygnału wraca do położenia podstawowego, zwykle dzięki sprężynie. Zawór bistabilny pozostaje w ostatnim położeniu aż do podania sygnału przełączającego.

Rozcieńczalniki są zwykle cieczami łatwopalnymi i mogą wydzielać palne pary. W połączeniu z powietrzem mogą utworzyć atmosferę wybuchową.

Nagromadzony ładunek elektrostatyczny może rozładować się w postaci iskry. Taka iskra może zapalić pary łatwopalnej cieczy.

Wydajność jest ważna ekonomicznie, ale nie może być ważniejsza od bezpieczeństwa. Przy substancjach łatwopalnych priorytetem jest eliminacja źródeł zapłonu.

Zabezpiecza się m.in. przenośniki, zbiorniki, dysze napełniające, prowadnice, etykieciarki oraz elementy mające kontakt z opakowaniami i cieczą.

Uziemienie umożliwia bezpieczne odprowadzenie ładunków elektrycznych do ziemi. Zmniejsza to ryzyko powstania niekontrolowanego wyładowania iskrowego.

Materiały antystatyczne ograniczają gromadzenie ładunków lub umożliwiają ich kontrolowane odprowadzenie. Zwykłe tworzywa mogą łatwo się elektryzować.

Oznacza dobór urządzeń i zabezpieczeń tak, aby mogły bezpiecznie pracować w atmosferze zagrożonej wybuchem. Dotyczy to m.in. ograniczenia iskrzenia, temperatury i elektryzowania.

W silniku hydraulicznym trójkąt jest skierowany do środka okręgu, a w pompie hydraulicznej na zewnątrz. Kierunek trójkąta pokazuje kierunek przemiany energii.

Zamalowany trójkąt oznacza element hydrauliczny, czyli pracujący z cieczą roboczą. Niezamalowany trójkąt stosuje się zwykle w pneumatyce.

Silnik hydrauliczny zamienia energię cieczy pod ciśnieniem na ruch obrotowy. Może napędzać wały, bębny, koła lub inne mechanizmy wykonawcze.

Dwa trójkąty zwykle wskazują możliwość pracy w dwóch kierunkach przepływu, czyli silnik dwukierunkowy. Taki silnik może obracać wał w lewo lub w prawo.

Ukośna strzałka oznacza możliwość regulacji parametru, np. wydajności pompy albo chłonności silnika. W przypadku silnika hydraulicznego wskazuje element o zmiennej chłonności.

Kierunek trójkąta pokazuje kierunek przepływu energii. Na zewnątrz okręgu oznacza oddawanie energii cieczy przez pompę, a do środka pobieranie energii cieczy przez silnik.