Pytania pomocnicze - GIW.03
Eksploatacja złóż metodą odkrywkową - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 708. Strona 11 z 12.
Po czym rozpoznać koparkę jednonaczyniową na schemacie technologicznym?
Najczęściej ma wysięgnik, ramię i jedną łyżkę. Na schemacie wykonuje cykliczny załadunek urobku do pojazdu transportowego.
Jaką funkcję pełni transport oponowy w układzie koparka–spycharka?
Transport oponowy przewozi urobek lub nadkład od miejsca urabiania do miejsca rozładunku, np. na zwałowisko. Zwykle realizują go samochody technologiczne lub wozidła.
Dlaczego w tym układzie zastosowano spycharkę, a nie zwałowarkę?
Spycharka rozplantowuje i wyrównuje materiał dowieziony pojazdami kołowymi. Zwałowarka jest typowa dla dużych układów ciągłych, często współpracujących z przenośnikami taśmowymi.
Czym różni się kombajn frezujący od koparki jednonaczyniowej?
Kombajn frezujący urabia materiał w sposób ciągły za pomocą organu frezującego. Koparka jednonaczyniowa pracuje cyklicznie, nabierając urobek łyżką i wysypując go do środka transportu.
Jakie są główne etapy pracy w układzie koparka jednonaczyniowa — transport oponowy — spycharka?
Najpierw koparka urabia i ładuje materiał, następnie pojazd kołowy przewozi go na miejsce rozładunku, a spycharka rozprowadza i profiluje materiał.
Kiedy transport oponowy jest korzystny w kopalni odkrywkowej?
Jest korzystny przy zmiennych frontach robót, krótkich lub średnich trasach przewozu oraz tam, gdzie potrzebna jest duża elastyczność organizacji pracy.
Jakie elementy schematu wskazują na układ nieciągły, czyli cykliczny?
O układzie cyklicznym świadczy praca koparki łyżkowej i przewóz urobku pojazdami kołowymi. Materiał jest przemieszczany porcjami, a nie strumieniem ciągłym.
Czym charakteryzuje się urabianie ciągłe złoża?
Urabianie ciągłe polega na stałym odspajaniu kopaliny przez organ roboczy bez wyraźnych przerw między kolejnymi cyklami. Urobek jest zwykle na bieżąco odbierany i transportowany.
Dlaczego głowica frezująca jest organem roboczym stosowanym przy urabianiu ciągłym?
Głowica frezująca obraca się i stale skrawa materiał za pomocą zębów lub noży. Dzięki temu odspajanie urobku odbywa się w sposób ciągły.
Jak odróżnić organ do urabiania ciągłego od łyżki koparki?
Łyżka koparki pracuje cyklicznie: nabiera, przenosi i wysypuje urobek. Organ do urabiania ciągłego, np. głowica frezująca, stale odspaja materiał podczas ruchu roboczego.
Jakie maszyny mogą pracować w systemie urabiania ciągłego?
Do maszyn urabiających ciągle należą m.in. koparki wielonaczyniowe, koparki kołowe, koparki łańcuchowe oraz pogłębiarki ssąco-frezujące.
Jakie są zalety urabiania ciągłego w kopalni odkrywkowej?
Najważniejsze zalety to duża wydajność, równomierny strumień urobku i możliwość bezpośredniego połączenia z transportem taśmowym lub hydraulicznym.
Czym różni się urabianie ciągłe od urabiania cyklicznego?
Urabianie ciągłe przebiega nieprzerwanie, a urobek jest odbierany na bieżąco. Urabianie cykliczne składa się z powtarzanych etapów, np. napełnienia łyżki, obrotu i wysypu.
Co oznacza czynna erozja na skarpie zwałowiska?
Czynna erozja oznacza, że proces niszczenia skarpy już trwa i postępuje. Widoczne mogą być rozmycia, bruzdy, żłobiny lub przemieszczanie się materiału zwałowego.
Dlaczego budowa podpory jest właściwym zabezpieczeniem czynnej erozji?
Podpora stabilizuje skarpę i ogranicza dalsze przemieszczanie materiału. Jest to działanie bezpośrednie, skuteczne przy już rozwiniętym procesie erozyjnym.
Czym różni się zabezpieczenie czynnej erozji od zapobiegania erozji?
Zapobieganie ma nie dopuścić do powstania erozji, np. przez odwodnienie lub obsiew. Zabezpieczenie czynnej erozji polega na zatrzymaniu procesu, który już wystąpił.
Jaką rolę pełni odwodnienie zwałowiska w ochronie skarp?
Odwodnienie ogranicza spływ wód po powierzchni skarpy i zmniejsza ryzyko rozmywania materiału. Jest ważnym działaniem profilaktycznym, ale przy czynnej erozji może wymagać uzupełnienia konstrukcją oporową.
Dlaczego sam siew roślin nie jest wystarczający przy czynnej erozji?
Roślinność stabilizuje powierzchnię skarpy dopiero po ukorzenieniu. Przy aktywnym niszczeniu skarpy potrzebne jest szybsze i mocniejsze zabezpieczenie, np. podpora.
Jakie konstrukcje mogą pełnić funkcję podpory skarpy zwałowiska?
Funkcję podpory mogą pełnić mury oporowe, gabiony, nasypy stabilizujące lub inne konstrukcje oporowe. Ich zadaniem jest przejęcie parcia gruntu i poprawa stateczności skarpy.
Do czego służy palnik wrębowy w kopalni odkrywkowej?
Palnik wrębowy służy do wykonywania wrębów i obróbki złoża, szczególnie przy odspajaniu lub kształtowaniu skał blocznych.
Jaka minimalna odległość musi być zachowana między miejscem pracy palnikiem wrębowym a zbiornikiem paliw?
Minimalna odległość wynosi **11 m**.
Jaka minimalna odległość musi być zachowana między miejscem pracy palnikiem wrębowym a butlami gazowymi?
Miejsce pracy palnikiem wrębowym musi znajdować się co najmniej **11 m** od butli gazowych.
Dlaczego praca palnikiem wrębowym w pobliżu paliw i gazów jest niebezpieczna?
Palnik wytwarza płomień i wysoką temperaturę, co może doprowadzić do zapłonu paliwa, rozszczelnienia butli lub wybuchu gazu.
Jakie zagrożenia należy brać pod uwagę przy pracy palnikiem wrębowym?
Najważniejsze zagrożenia to pożar, wybuch, poparzenia, zadymienie oraz uszkodzenie instalacji lub pojemników z substancjami łatwopalnymi.
Co należy sprawdzić przed rozpoczęciem pracy palnikiem wrębowym?
Należy sprawdzić stan techniczny palnika, przewodów i osprzętu, obecność materiałów łatwopalnych w pobliżu oraz zachowanie wymaganej odległości 11 m od paliw i butli gazowych.
Co oznacza skrót nn w określeniu rozdzielnia elektryczna nn?
Skrót nn oznacza niskie napięcie. W praktyce dotyczy instalacji elektrycznych o napięciu do 1 kV prądu przemiennego.
Dlaczego rozdzielni elektrycznej pod napięciem nie należy gasić wodą?
Woda może przewodzić prąd elektryczny, co grozi porażeniem osoby gaszącej. Może też spowodować zwarcie i zwiększyć uszkodzenia instalacji.
Dlaczego w tym pytaniu poprawną odpowiedzią jest gaśnica proszkowa?
Proszek gaśniczy nie jest typowym przewodnikiem prądu i może być stosowany do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem, jeśli gaśnica ma odpowiednie oznaczenie. Dlatego nadaje się do rozdzielni nn.
Czy przed gaszeniem urządzenia elektrycznego należy odłączyć zasilanie?
Tak, jeśli jest to możliwe i bezpieczne, należy najpierw odłączyć zasilanie. Zmniejsza to ryzyko porażenia i ułatwia akcję gaśniczą.
Dlaczego agregat pianowy nie nadaje się do gaszenia rozdzielni pod napięciem?
Piana zawiera wodę, która może przewodzić prąd. Użycie piany przy urządzeniach pod napięciem stwarza zagrożenie porażenia.
Na co trzeba zwrócić uwagę przed użyciem gaśnicy do urządzeń elektrycznych?
Należy sprawdzić etykietę gaśnicy i upewnić się, że dopuszcza gaszenie urządzeń elektrycznych pod napięciem. Trzeba też zachować wymaganą odległość podaną przez producenta.
Czym jest wrąb w eksploatacji kopalin blocznych?
Wrąb to nacięcie wykonane w caliźnie skalnej, które wyznacza płaszczyznę przyszłego odspojenia bloku. Ułatwia dalsze cięcie i kontrolowane oddzielenie monolitu.
Do czego służy piła linowa diamentowa w kamieniołomie?
Piła linowa diamentowa służy do precyzyjnego cięcia skał zwięzłych, zwłaszcza przy pozyskiwaniu bloków kamiennych. Pozwala ograniczyć straty surowca i uszkodzenia bloku.
Jaka jest różnica między wcięciem pionowym a poziomym?
Wcięcie pionowe prowadzone jest w płaszczyźnie pionowej, a poziome w płaszczyźnie poziomej. Oba mogą być etapami przygotowania bloku do odspojenia.
Czym różni się wykonanie wrębu od odcięcia monolitu od calizny?
Wykonanie wrębu oznacza przygotowanie nacięcia w skale. Odcięcie monolitu to etap końcowy, w którym blok zostaje całkowicie oddzielony od calizny.
Dlaczego przy wydobyciu kamienia blocznego unika się nadmiernego kruszenia skały?
Kopaliny bloczne muszą zachować odpowiednie wymiary i strukturę. Spękania, odpryski lub nieregularne powierzchnie obniżają wartość użytkową i handlową bloku.
Jak rozpoznać na rysunku fazę wykonania wrębu?
Faza wykonania wrębu jest zwykle pokazana jako rozpoczęte nacięcie w skale, prowadzone narzędziem tnącym, bez pełnego oddzielenia bloku od calizny.
Czym jest rekultywacja biologiczna terenów pogórniczych?
To etap rekultywacji polegający na odtwarzaniu życia biologicznego, głównie przez wprowadzanie roślinności, poprawę właściwości gleby i tworzenie warunków do rozwoju ekosystemu.
Dlaczego obudowa florystyczna zalicza się do rekultywacji biologicznej?
Ponieważ wykorzystuje rośliny do stabilizacji i ochrony zboczy. Działanie opiera się na procesach biologicznych, zwłaszcza rozwoju systemów korzeniowych.
Jaka jest różnica między rekultywacją techniczną a biologiczną?
Rekultywacja techniczna obejmuje roboty ziemne, profilowanie skarp, niwelację i przygotowanie terenu. Rekultywacja biologiczna polega na zazielenianiu, obsiewie, nasadzeniach i poprawie warunków glebowych.
Jak roślinność zabezpiecza zbocza przed erozją?
Korzenie wzmacniają przypowierzchniową warstwę gruntu, a części nadziemne roślin ograniczają spływ wody i działanie wiatru. Dzięki temu zmniejsza się wymywanie i osypywanie materiału.
Jakie rośliny stosuje się do obudowy florystycznej skarp?
Najczęściej stosuje się mieszanki traw, rośliny motylkowe, krzewy oraz gatunki szybko zadarniające. Dobór zależy od warunków glebowych, nachylenia skarpy i docelowego kierunku rekultywacji.
Czym jest hydroobsiew w rekultywacji?
Hydroobsiew to metoda wysiewu nasion z użyciem wodnej mieszaniny zawierającej nasiona, nawozy, środki wiążące i często ściółkę. Stosuje się ją między innymi na skarpach i trudno dostępnych powierzchniach.
Dlaczego rekultywacja techniczna często poprzedza biologiczną?
Najpierw trzeba ukształtować i zabezpieczyć teren, np. wyprofilować skarpy oraz uporządkować powierzchnię. Dopiero potem można skutecznie prowadzić obsiew, sadzenie i inne działania biologiczne.
Do czego służy omomierz strzałowy w robotach strzałowych?
Służy do pomiaru rezystancji i sprawdzenia ciągłości obwodu strzałowego przed jego odpaleniem.
Czym omomierz strzałowy różni się od zapalarki?
Omomierz strzałowy jest przyrządem kontrolno-pomiarowym, a zapalarka urządzeniem służącym do zainicjowania zapalników elektrycznych.
Dlaczego przed odpaleniem sprawdza się obwód strzałowy?
Sprawdzenie obwodu pozwala wykryć przerwy, złe połączenia lub nieprawidłową rezystancję, co zmniejsza ryzyko niewypału.
Jakie oznaczenie na skali pomaga rozpoznać omomierz?
Charakterystycznym oznaczeniem jest symbol Ω, czyli jednostka oporu elektrycznego — om.
Czy zwykły miernik elektryczny można traktować jak omomierz strzałowy?
Nie. W robotach strzałowych należy używać przyrządów dopuszczonych do tego celu, ponieważ muszą zapewniać bezpieczny pomiar obwodu zapalników.
Co może oznaczać brak wskazania ciągłości obwodu strzałowego?
Może oznaczać przerwę w przewodzie, uszkodzony zapalnik albo nieprawidłowe połączenie elementów obwodu.
Dlaczego do ciągłego wydobywania kruszywa spod wody stosuje się głowicę ssącą?
Ponieważ głowica ssąca umożliwia stałe zasysanie mieszaniny wody i urobku. Dzięki temu proces nie odbywa się porcjami, lecz w sposób ciągły.
Czym różni się praca głowicy ssącej od pracy chwytaka?
Głowica ssąca zasysa urobek wraz z wodą w sposób ciągły. Chwytak nabiera materiał porcjami, więc jego praca ma charakter cykliczny.
Jaką rolę pełni woda podczas pracy koparki ssącej?
Woda tworzy z urobkiem mieszaninę, czyli pulpę, która może być transportowana rurociągiem. Umożliwia to hydrotransport kopaliny.
Jakie kopaliny najczęściej wydobywa się spod wody za pomocą głowicy ssącej?
Najczęściej są to luźne kruszywa naturalne, takie jak piasek i żwir. Materiały te łatwo tworzą z wodą mieszaninę możliwą do przepompowania.
Dlaczego łyżka skarpowa nie jest najlepszym rozwiązaniem do ciągłego pozyskiwania kruszywa spod wody?
Łyżka skarpowa służy głównie do profilowania skarp i pracy porcjowej. Nie zapewnia ciągłego zasysania ani transportu urobku z wodą.
Co oznacza hydrotransport kopaliny w eksploatacji spod wody?
Hydrotransport polega na przemieszczaniu urobku w mieszaninie z wodą, najczęściej rurociągiem. Jest typowy dla pracy pogłębiarek i refulerów.
Jakie urządzenie pływające może wykorzystywać głowicę ssącą do wydobycia kruszywa?
Takim urządzeniem może być refuler lub pogłębiarka ssąca. Urządzenia te pozyskują urobek spod wody i przesyłają go hydraulicznie.
Po czym rozpoznać połączenie klinowe taśmy przenośnikowej?
Połączenie klinowe ma ukośną linię styku i kształt przypominający klin. Nie ma stopni ani ząbków charakterystycznych dla innych typów połączeń.
Czym różni się połączenie klinowe od schodkowego?
W połączeniu klinowym końce taśmy są ścięte ukośnie. W połączeniu schodkowym końce są przygotowane w formie kilku stopni.
Czym różni się połączenie klinowe od połączenia typu Z?
Połączenie typu Z ma zygzakowatą lub ząbkowaną linię łączenia. Połączenie klinowe ma prostą, ukośną linię przypominającą klin.
Dlaczego sposób połączenia taśmy przenośnikowej jest ważny?
Od jakości połączenia zależy wytrzymałość taśmy, płynność jej pracy oraz ryzyko awarii podczas transportu urobku.
Jakie skutki może mieć źle wykonane połączenie taśmy przenośnikowej?
Może powodować rozwarstwienie taśmy, nierówną pracę na bębnach, uszkodzenia elementów przenośnika oraz przestoje technologiczne.
Gdzie w kopalni odkrywkowej stosuje się taśmy przenośnikowe?
Stosuje się je do transportu kopaliny, nadkładu lub kruszywa między maszynami, punktami przesypowymi, kruszarkami i zwałowiskami.