Pytania pomocnicze - MEC.03

Ponieważ składa się z kilku wsuwanych w siebie członów. Podczas pracy człony wysuwają się kolejno, zwiększając całkowity zasięg ruchu.

Stosuje się je tam, gdzie potrzebny jest duży skok przy ograniczonej przestrzeni montażowej, np. w wywrotkach, podnośnikach i maszynach budowlanych.

Zwykły siłownik ma najczęściej jedno tłoczysko i jego skok jest ograniczony długością cylindra. Siłownik teleskopowy ma kilka wysuwanych członów, dlatego może osiągać znacznie większy skok.

Jest to długość siłownika w stanie zamontowanym, zwykle mierzona w pozycji złożonej. Ma znaczenie tam, gdzie przestrzeń montażowa jest ograniczona.

Ma tłoczysko wyprowadzone z obu stron tłoka. Stosuje się go, gdy potrzebny jest podobny ruch lub podobne siły w obu kierunkach.

Siłownik wahliwy wykonuje ograniczony ruch obrotowy, a nie prostoliniowy wysuw tłoczyska. Dlatego nie jest typowym rozwiązaniem do uzyskiwania bardzo długiego skoku liniowego.

Przełożenie określa stosunek prędkości obrotowych lub liczby zębów współpracujących kół. Dla prostej przekładni zębatej zewnętrznej można je zapisać jako i = z2 / z1.

Koło czynne to koło napędzające, zamocowane na wale wejściowym. To ono przekazuje ruch na koło bierne.

Większa liczba zębów koła biernego powoduje zmniejszenie jego prędkości obrotowej. Jednocześnie na wale wyjściowym wzrasta moment obrotowy.

Należy użyć wzoru z2 = i × z1. Dla i = 2 i z1 = 24 otrzymuje się z2 = 48.

Przekładnia redukcyjna zmniejsza prędkość obrotową na wyjściu, a przyspieszająca ją zwiększa. W reduktorze przełożenie jest zwykle większe od 1.

Dwa koła zębate o zazębieniu zewnętrznym obracają się w przeciwnych kierunkach. Dodanie kolejnego koła pośredniego może zmienić kierunek obrotów bez zmiany wartości przełożenia.

Ponieważ poszkodowany może nadal znajdować się pod napięciem. Dotknięcie go grozi porażeniem ratownika.

Najlepiej wyłączyć zasilanie wyłącznikiem, bezpiecznikiem lub wyjąć wtyczkę. Jeśli to niemożliwe, można użyć suchego, izolującego przedmiotu.

Po zapewnieniu bezpieczeństwa, czyli po odłączeniu poszkodowanego od źródła prądu. W przypadku porażenia prądem wezwanie pomocy jest zwykle konieczne.

Resuscytację rozpoczyna się, gdy poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo. Najpierw jednak trzeba upewnić się, że nie działa już napięcie.

Porażenie prądem może wywołać zatrzymanie oddechu, zaburzenia rytmu serca, utratę przytomności, oparzenia oraz urazy spowodowane upadkiem.

Podstawowy numer alarmowy to 112. Można też zadzwonić bezpośrednio na pogotowie ratunkowe pod numer 999.

Charakterystyczne elementy to wgłębnik, badana próbka, obciążniki oraz mechanizm docisku. Urządzenie działa przez wciskanie wgłębnika w powierzchnię materiału.

Twardość to odporność materiału na miejscowe odkształcenie trwałe, najczęściej przez wciskanie twardszego wgłębnika w jego powierzchnię.

W metodzie Brinella stalowa lub węglikowa kulka jest wciskana w materiał określoną siłą. Po badaniu mierzy się średnicę odcisku i wyznacza twardość HB.

Badanie twardości polega na wciskaniu wgłębnika w materiał. Badanie udarności określa odporność materiału na pękanie przy gwałtownym uderzeniu.

Obciążniki zapewniają określoną siłę nacisku wgłębnika na próbkę. Dzięki temu wynik badania jest porównywalny z wymaganiami danej metody.

Stosuje się m.in. kulki, stożki oraz ostrosłupy diamentowe. Kształt wgłębnika zależy od metody pomiaru, np. Brinella, Rockwella lub Vickersa.

Dźwignice podnoszą i przemieszczają ładunki w cyklu roboczym, np. suwnicą lub żurawiem. Przenośniki transportują materiał w sposób ciągły po ustalonej trasie.

Do dźwignic zalicza się m.in. suwnice, żurawie, dźwigniki, wciągniki i wciągarki. Ich wspólną cechą jest możliwość podnoszenia ładunku.

Przenośnik nie służy głównie do podnoszenia ładunku, lecz do jego ciągłego przemieszczania po określonej trasie. Dlatego stanowi osobną grupę urządzeń transportowych.

Suwnica służy do podnoszenia i przemieszczania ładunków, zwykle w hali lub na placu składowym. Porusza się po torze jezdnym.

Żuraw podnosi i przenosi ładunki za pomocą wysięgnika. Może być stosowany np. na budowie, w warsztacie lub przy przeładunku.

Dźwignik służy głównie do podnoszenia ładunku na niewielką wysokość. Przykładem jest dźwignik hydrauliczny używany przy pojazdach.

Należy sprawdzić, czy urządzenie przede wszystkim podnosi ładunek. Jeśli służy do ciągłego transportu materiału, jak przenośnik taśmowy, nie jest dźwignicą.

Turbina parowa zamienia energię rozprężającej się pary na energię mechaniczną obrotu wirnika. Może napędzać np. generator prądu.

Kocioł parowy służy do wytwarzania pary z wody przez doprowadzenie ciepła. Nie jest miejscem zasadniczej zamiany energii pary na energię mechaniczną.

Skraplacz odbiera ciepło od pary po wyjściu z turbiny i zamienia ją w wodę. Dzięki temu czynnik roboczy może wrócić do obiegu.

Pompa tłoczy skropliny do kotła i podnosi ich ciśnienie. Nie zamienia energii pary na energię mechaniczną użytkową.

Rozprężanie oznacza spadek ciśnienia i temperatury pary podczas przepływu przez turbinę. Energia pary zostaje przekazana łopatkom turbiny.

Para przegrzana ma wyższą temperaturę i większą energię niż para nasycona. Zmniejsza też ryzyko wykraplania wody, która mogłaby uszkadzać łopatki turbiny.

Typowa kolejność to: pompa, kocioł, turbina, skraplacz, a następnie ponownie pompa. Taki układ tworzy zamknięty obieg wody i pary.

Moment siły oblicza się ze wzoru M = F · r · sinφ, gdzie φ jest kątem między kierunkiem siły a ramieniem. Do obrotu przyczynia się tylko składowa siły prostopadła do ramienia.

Sinus kąta pozwala wyznaczyć składową siły prostopadłą do ramienia: F⊥ = F · sinφ. Tylko ta składowa powoduje obrót klucza.

20 cm = 0,20 m, ponieważ 1 m = 100 cm. W obliczeniach momentu siły należy używać jednostek układu SI.

Jednostką momentu siły jest niutonometr, czyli N·m. Oznacza iloczyn siły w niutonach i ramienia w metrach.

Moment jest największy, gdy siła działa prostopadle do ramienia klucza, czyli przy kącie 90°. Wtedy sin90° = 1.

M = 100 · 0,2 · sin60° = 20 · √3/2 = 10√3 N·m. Dlatego poprawna odpowiedź to 10√3 N·m.

Wentylator osiowy ma wirnik podobny do śmigła, a przepływ powietrza odbywa się wzdłuż osi obrotu wirnika. Wlot i wylot są zwykle ustawione w jednej linii.

W wentylatorze osiowym powietrze przepływa równolegle do osi wału. W promieniowym powietrze jest wyrzucane na zewnątrz promieniowo, zwykle do spiralnej obudowy.

Stosuje się je do przemieszczania dużych ilości powietrza przy niewielkim oporze przepływu, np. w wentylacji, chłodzeniu urządzeń i kanałach wentylacyjnych.

Łopatki nadają powietrzu energię kinetyczną i wymuszają jego przepływ wzdłuż osi obrotu. Ich kształt wpływa na wydajność i poziom hałasu wentylatora.

Ponieważ jego wirnik ma łopatki ustawione podobnie jak śmigło i przetłacza powietrze w kierunku osiowym. Zasada działania jest zbliżona do pracy śmigła napędzającego strumień powietrza.

Wentylator promieniowy wybiera się wtedy, gdy potrzebne jest większe ciśnienie sprężania i pokonanie większych oporów instalacji. Wentylator osiowy sprawdza się głównie przy dużym przepływie i małych oporach.

Oksydowanie polega na wytworzeniu na powierzchni metalu cienkiej warstwy tlenków. Warstwa ta może chronić przed korozją i ograniczać odbijanie światła.

Elementy oksydowane mają ciemną, matową powierzchnię, która ogranicza odblaski. Jest to ważne w przyrządach optycznych, gdzie odbicia światła mogą pogarszać jakość obserwacji.

Oksydowanie tworzy warstwę tlenków metalu, natomiast miedziowanie polega na pokryciu powierzchni warstwą miedzi. Miedziowanie nie daje typowej czarnej powłoki antyodblaskowej.

Nie zawsze. Powłoka tlenkowa poprawia odporność korozyjną, ale często wymaga dodatkowego zabezpieczenia, np. olejowania.

Wskazówkami są określenia: ciemna lub czarna powłoka, właściwości antyodblaskowe, ochrona przed korozją oraz zastosowanie w elementach optycznych lub precyzyjnych.

Oksydowanie tworzy cienką warstwę tlenków metalu, a emaliowanie polega na pokrywaniu powierzchni warstwą emalii lub szkliwa. Emalia jest zwykle znacznie grubsza i ma inny charakter ochronny.

Pompa łopatkowa ma wirnik umieszczony mimośrodowo w korpusie oraz promieniowo rozmieszczone łopatki wysuwające się ze szczelin wirnika. Przestrzenie między łopatkami zmieniają swoją objętość podczas obrotu.

Obracający się wirnik przesuwa łopatki po wewnętrznej powierzchni korpusu. Zwiększanie objętości komór powoduje zasysanie cieczy, a zmniejszanie objętości powoduje jej tłoczenie.

Pompa łopatkowa wykorzystuje wysuwane łopatki w wirniku, natomiast pompa zębata przetłacza ciecz w przestrzeniach między zębami kół zębatych a korpusem.

Pompa tłokowa pracuje dzięki ruchowi posuwisto-zwrotnemu tłoka w cylindrze. Pompa łopatkowa działa ruchem obrotowym wirnika z łopatkami.

Mimośrodowe położenie wirnika powoduje zmianę objętości komór roboczych. Dzięki temu pompa może zasysać i tłoczyć ciecz.

Pompa łopatkowa należy do pomp wyporowych rotacyjnych. Oznacza to, że przetłacza określone porcje cieczy dzięki ruchowi obrotowemu elementu roboczego.