Pytania pomocnicze - MED.09

„Tinctura” oznacza nalewkę, czyli płynny preparat otrzymywany najczęściej przez wytrawianie surowca roślinnego alkoholem lub mieszaniną alkoholu z wodą.

Nalewka kozłkowa kojarzy się przede wszystkim z działaniem uspokajającym, łagodnie nasennym i zmniejszającym napięcie nerwowe.

Ponieważ „płynny wyciąg” to Extractum fluidum, a nie Tinctura. Dodatkowo tymianek kojarzy się głównie z działaniem wykrztuśnym, nie z nalewką kozłkową.

Konwalia majowa i miłek wiosenny są surowcami kojarzonymi z glikozydami nasercowymi, dlatego nie odpowiadają nalewce kozłkowej.

Najprostsze skojarzenie to: Tinctura Polemonii = nalewka kozłkowa = preparat uspokajający.

Oznacza hamowanie działania acetylocholiny, najczęściej przez blokowanie receptorów muskarynowych. Skutkiem jest osłabienie wpływu układu przywspółczulnego.

Lek cholinomimetyczny pobudza receptory cholinergiczne lub nasila działanie acetylocholiny. Atropina działa odwrotnie, ponieważ blokuje receptory muskarynowe.

Typowe objawy to suchość w ustach, rozszerzenie źrenic, przyspieszenie akcji serca, zmniejszenie wydzielania gruczołów, zaparcia i zatrzymanie moczu.

Działanie cholinolityczne polega na blokowaniu układu cholinergicznego, a sympatykomimetyczne na pobudzaniu układu współczulnego. Niektóre efekty mogą wyglądać podobnie, np. tachykardia, ale mechanizm jest inny.

Przykładem jest neostygmina, która nasila działanie acetylocholiny przez hamowanie acetylocholinoesterazy. Ma więc efekt cholinomimetyczny, przeciwny do atropiny.

Atropina może być stosowana w bradykardii, w okulistyce do rozszerzenia źrenicy oraz jako odtrutka w zatruciach związkami fosforoorganicznymi.

Atropina blokuje receptory muskarynowe dla acetylocholiny, więc jest lekiem cholinolitycznym. Skojarzenie: atropina = blokada układu przywspółczulnego.

Karbamazepina działa przeciwpadaczkowo. Zmniejsza nadmierną pobudliwość neuronów i ogranicza występowanie napadów padaczkowych.

Stosuje się ją m.in. w neuralgii nerwu trójdzielnego oraz czasem jako lek normotymiczny w chorobie afektywnej dwubiegunowej.

Ponieważ indukuje enzymy mikrosomalne wątroby. Może przez to przyspieszać metabolizm innych leków i zmniejszać ich skuteczność.

Mogą wystąpić senność, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, nudności, reakcje skórne, hiponatremia oraz zaburzenia morfologii krwi.

Karbamazepina nie zwalcza bakterii i nie należy do antybiotyków ani chemioterapeutyków przeciwbakteryjnych. Jest lekiem działającym na ośrodkowy układ nerwowy.

Należy kojarzyć ją z grupą leków przeciwpadaczkowych. W pytaniach testowych poprawną odpowiedzią będzie zwykle działanie przeciwpadaczkowe.

Należy porównać przede wszystkim nazwę produktu, numer serii, termin ważności, ilość oraz inne dane identyfikujące lek, np. dawkę i postać.

Numer serii pozwala jednoznacznie zidentyfikować partię produktu. Jest niezbędny m.in. przy reklamacjach, kontrolach jakości oraz wycofaniu konkretnej serii z obrotu.

Termin ważności informuje, do kiedy lek może być bezpiecznie stosowany. Apteka nie powinna przyjmować ani wydawać produktów przeterminowanych lub z terminem niezgodnym z dokumentacją.

Nie. Moc lub dawka jest tylko jednym z elementów identyfikacji. Konieczne jest także sprawdzenie nazwy, serii, terminu ważności i zgodności z dokumentem dostawy.

Nie należy bezkrytycznie przyjmować takiego produktu na stan. Należy wyjaśnić niezgodność z dostawcą i postępować zgodnie z procedurą obowiązującą w aptece.

Te dane są potrzebne do identyfikacji produktu, kontroli jakości i bezpieczeństwa pacjenta. Ich zasłonięcie utrudnia prawidłową weryfikację leku.

Werapamil hamuje kanały wapniowe typu L, zwłaszcza w węźle przedsionkowo-komorowym. Powoduje zwolnienie przewodzenia impulsów, co może stabilizować rytm serca w wybranych arytmiach nadkomorowych.

Nie. Werapamil zwykle zwalnia czynność serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe, dlatego nie jest lekiem pobudzającym pracę serca.

Werapamil należy do klasy IV leków antyarytmicznych według klasyfikacji Vaughana Williamsa. Do tej klasy należą blokery kanałów wapniowych działające na przewodzenie w sercu.

Najważniejsze to bradykardia, spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz zaparcia. Ryzyko rośnie przy łączeniu z innymi lekami zwalniającymi pracę serca.

Werapamil działa silniej na serce i przewodzenie impulsów, dlatego może mieć zastosowanie antyarytmiczne. Amlodypina działa głównie rozszerzająco na naczynia i jest stosowana przede wszystkim w nadciśnieniu oraz chorobie wieńcowej.

Hamowanie napływu wapnia zmniejsza kurczliwość mięśnia sercowego, a nie ją pobudza. Werapamil ma więc działanie ujemnie inotropowe, czyli osłabiające siłę skurczu.

Wszystkie te nazwy odnoszą się do glukozy. Glucosum to nazwa łacińska, Dextrosum odnosi się do dekstrozy, a Saccharum amylaceum do cukru skrobiowego.

Nazwa międzynarodowa określa substancję czynną, np. metamizol. Nazwa handlowa to nazwa konkretnego preparatu nadana przez producenta, np. Analgin.

Kwas borowy, czyli Acidum boricum, i boraks nie są tą samą substancją. Boraks to sól sodowa kwasu borowego.

W pytaniu trzeba wskazać grupę, w której wszystkie nazwy odnoszą się do tej samej substancji. Jeśli choć jedna nazwa oznacza inną substancję lub preparat, odpowiedź jest błędna.

Wiele nazw łacińskich ma charakterystyczne końcówki, np. Acidum boricum oznacza kwas borowy, Glucosum glukozę, a Lactosum laktozę. Warto uczyć się ich razem z polskimi odpowiednikami.

Nie zawsze. Preparat złożony może zawierać kilka substancji czynnych, dlatego jego nazwa handlowa nie musi być synonimem jednej substancji.

Glikokortykosteroidy mogą zatrzymywać sód i wodę w organizmie, co częściej prowadzi do wzrostu ciśnienia tętniczego. Dlatego typowym problemem jest raczej nadciśnienie, a nie niedociśnienie.

Mogą zwiększać ryzyko choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, zwłaszcza gdy są stosowane razem z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Ryzyko rośnie przy długotrwałej terapii i dużych dawkach.

Działają immunosupresyjnie, czyli osłabiają odpowiedź układu odpornościowego. Z tego powodu pacjent może być bardziej podatny na zakażenia wirusowe, bakteryjne i grzybicze.

Mogą powodować zwiększenie masy ciała, otyłość centralną, zaokrąglenie twarzy i odkładanie tkanki tłuszczowej w charakterystycznych miejscach. Jest to skutek wpływu na metabolizm i gospodarkę hormonalną.

Przewlekłe stosowanie hamuje czynność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Nagłe odstawienie może doprowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy, dlatego dawkę zmniejsza się stopniowo.

Glikokortykosteroidy systemowe częściej wywołują działania ogólnoustrojowe, np. nadciśnienie, otyłość, osteoporozę i hiperglikemię. Wziewne działają głównie miejscowo, ale mogą powodować np. chrypkę i kandydozę jamy ustnej.

Woda obniża temperaturę tkanek, zmniejsza ból i ogranicza pogłębianie się uszkodzenia skóry. Im szybciej rozpocznie się chłodzenie, tym lepszy efekt pierwszej pomocy.

Nie należy przykładać lodu bezpośrednio do skóry, ponieważ może spowodować dodatkowe uszkodzenie tkanek. Zaleca się chłodną, bieżącą wodę.

Pocieranie może mechanicznie uszkodzić naskórek i zwiększyć ból. Bezpieczniej jest spłukiwać roztwór wodą, która jednocześnie chłodzi oparzone miejsce.

Nie, w typowym postępowaniu nie neutralizuje się substancji na skórze. Neutralizacja może być niebezpieczna, np. wywołać reakcję egzotermiczną, dlatego podstawą jest obfite spłukiwanie wodą.

Oparzenie termiczne powstaje wskutek działania wysokiej temperatury, np. gorącej wody. Oparzenie chemiczne jest skutkiem działania substancji żrących lub drażniących, np. kwasów albo zasad.

Pomoc medyczna jest potrzebna przy oparzeniach rozległych, głębokich, z pęcherzami oraz obejmujących twarz, oczy, dłonie, stopy lub okolice intymne. Konsultacji wymaga też silny ból lub pogarszający się stan skóry.

Witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach, dlatego dobrze nadaje się do postaci olejowych. Kapsułki i krople umożliwiają wygodne oraz dokładne dawkowanie.

Nie. Proszki dzielone nie są typową postacią witaminy A, ponieważ substancja ta jest lipofilna i wrażliwa na czynniki zewnętrzne, np. światło i utlenianie.

Nie jest to standardowa forma stosowania witaminy A w aptece. W pytaniach egzaminacyjnych systemy transdermalne są tu odpowiedzią błędną.

Witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach i może kumulować się w organizmie. Nadmiar może prowadzić do hiperwitaminozy.

Nadmierne dawki witaminy A mogą być szkodliwe dla płodu. U kobiet w ciąży należy unikać samodzielnego przyjmowania dużych dawek.

Preparaty z witaminą A należy chronić przed światłem, wysoką temperaturą i dostępem powietrza. Wynika to z podatności witaminy A na rozkład i utlenianie.

TTS to transdermalny system terapeutyczny, czyli postać leku uwalniająca substancję czynną przez skórę do organizmu. Najczęściej ma formę plastra.

Podanie przezskórne umożliwia stopniowe uwalnianie leku i utrzymanie stabilnego stężenia we krwi. Może też ograniczać efekt pierwszego przejścia przez wątrobę.

Do typowych przykładów należą nitrogliceryna, fentanyl, nikotyna oraz hormony płciowe, np. estradiol. Nie każda z tych substancji występuje jednak również w postaci maści.

Obie grupy mogą być stosowane zarówno miejscowo w postaciach półstałych, jak i w systemach transdermalnych. To spełnia warunek podany w treści pytania.

Fentanyl jest klasycznym przykładem leku stosowanego w systemach TTS, ale nie jest typowo stosowany w postaci maści. Dlatego para z fentanylem nie spełnia całego warunku pytania.

Systemy TTS zapewniają długotrwałe, równomierne uwalnianie leku i mogą poprawiać wygodę stosowania. Dodatkowo omijają przewód pokarmowy.

Plaster należy naklejać na czystą, suchą i nieuszkodzoną skórę oraz zmieniać miejsca aplikacji. Nie należy go ciąć, jeśli producent tego nie dopuszcza.