Pytania pomocnicze - MED.09

Należy wycofać go z obrotu, oddzielić od leków pełnowartościowych, zabezpieczyć i przekazać do utylizacji uprawnionej firmie.

Po upływie terminu ważności producent nie gwarantuje jakości, skuteczności ani bezpieczeństwa produktu leczniczego.

Nie. Utylizacją takich odpadów zajmują się profesjonalne, uprawnione podmioty.

Powinny być oddzielone od leków przeznaczonych do sprzedaży, wyraźnie oznakowane i zabezpieczone przed przypadkowym wydaniem.

Przekazanie powinno być potwierdzone odpowiednią dokumentacją, np. protokołem lub dokumentem przekazania odpadu.

Nie. Standardowym postępowaniem jest przekazanie ich do utylizacji uprawnionej firmie, a nie rutynowy zwrot do hurtowni.

Są to próbki pobrane z serii produktu leczniczego, przechowywane po wytworzeniu. Służą do późniejszej kontroli jakości, np. w razie reklamacji lub podejrzenia wady.

Próbki archiwalne przechowuje wytwórca produktu leczniczego. Nie są one przechowywane w aptece ani w izbie aptekarskiej.

Przechowuje się je, aby możliwe było ponowne zbadanie danej serii leku. Ma to znaczenie w kontroli jakości, postępowaniach wyjaśniających i nadzorze nad bezpieczeństwem produktu.

Przechowywanie próbek archiwalnych jest elementem systemu jakości i Dobrej Praktyki Wytwarzania GMP. Obejmuje odpowiednie warunki, identyfikację serii oraz zabezpieczenie próbek przed zniszczeniem lub pomyleniem.

Nie. Apteka przechowuje produkty lecznicze przeznaczone do obrotu i wydawania pacjentom, ale próbki archiwalne serii leku pozostają u wytwórcy.

Próbka archiwalna jest zabezpieczona do celów kontroli jakości i dokumentacji serii. Lek w aptece jest produktem przeznaczonym do sprzedaży lub wydania pacjentowi.

Dawkę dla dorosłego mnoży się przez iloraz: wiek dziecka / (wiek dziecka + 12). Dla 8-latka współczynnik wynosi 8/20, czyli 0,4.

Dawka dorosłego 0,075 g została pomnożona przez 0,4, czyli współczynnik dla dziecka 8-letniego. 0,075 × 0,4 = 0,03 g.

MDJ to maksymalna dawka jednorazowa, czyli największa ilość leku podana jednorazowo. MDD to maksymalna dawka dobowa, czyli największa ilość leku możliwa do podania w ciągu doby.

Farmakopea podaje m.in. dawki zwykle stosowane i maksymalne dla substancji leczniczych. W zadaniach egzaminacyjnych wartości te są podstawą do sprawdzenia lub przeliczenia dawki.

Należy pamiętać, że 1 g = 1000 mg. Przykładowo 0,03 g to 30 mg, a 0,075 g to 75 mg.

Nie. Dawki u dzieci można obliczać także według masy ciała, powierzchni ciała lub na podstawie zaleceń producenta. Wzór Younga jest jednak często stosowany w zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych.

Chłodzenie zatrzymuje dalsze uszkadzanie tkanek przez ciepło, zmniejsza ból i ogranicza głębokość oparzenia. Najlepiej użyć chłodnej, bieżącej wody.

Zwykle zaleca się chłodzenie przez około 20 minut, najlepiej w ciągu pierwszych minut od urazu. Woda powinna być chłodna, ale nie lodowata.

Nie należy smarować oparzenia olejem, masłem, tłuszczem ani maściami bez wskazania medycznego. Nie wolno też przemywać rany alkoholem, ponieważ może nasilić ból i podrażnienie.

Jałowy, suchy opatrunek zakłada się po zakończeniu chłodzenia, aby chronić ranę przed zakażeniem. Nie powinien on przyklejać się do uszkodzonej skóry.

Pomocy medycznej wymagają oparzenia rozległe, głębokie, obejmujące twarz, dłonie, stopy, krocze lub okolice stawów. Konsultacji wymagają też oparzenia u dzieci, osób starszych i pacjentów z chorobami przewlekłymi.

Pęcherze stanowią naturalną ochronę uszkodzonej skóry przed zakażeniem. Ich przekłucie zwiększa ryzyko infekcji i opóźnia gojenie.

Wykaz B obejmuje substancje silnie działające. Wymagają one ostrożnego przechowywania, sporządzania i kontroli dawkowania.

Etykieta powinna mieć czerwony tekst na białym tle oraz czerwoną obwódkę.

Specjalne oznakowanie ostrzega personel apteki przed silnym działaniem substancji i zmniejsza ryzyko pomyłki.

Należy dokładnie odważyć substancję, sprawdzić dawki oraz prawidłowo oznakować i przechowywać lek.

Dla wykazu B trzeba zapamiętać schemat: czerwony napis, białe tło, czerwona obwódka. Czarne tło dotyczy innych, bardziej ostrzegawczych oznaczeń.

Do makrolidów należą m.in. erytromycyna, klarytromycyna, azytromycyna, roksytromycyna i spiramycyna.

Obie substancje należą do makrolidów, dlatego tworzą prawidłową parę antybiotyków z tej grupy.

Klindamycyna i linkomycyna należą do linkozamidów, a nie do makrolidów.

Cefaklor jest cefalosporyną, czyli antybiotykiem beta-laktamowym, a nie makrolidem.

Makrolidy hamują syntezę białka bakteryjnego przez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu.

Mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenia smaku, reakcje alergiczne oraz wydłużenie odstępu QT.

Erytromycyna i klarytromycyna mogą hamować CYP3A4, przez co zwiększają ryzyko interakcji z innymi lekami.

Szczelne opakowanie ogranicza kontakt z zanieczyszczeniami i czynnikami przyspieszającymi rozkład nadtlenku wodoru. Dzięki temu preparat dłużej zachowuje odpowiednie stężenie.

Rozkład przyspieszają światło, wysoka temperatura, zanieczyszczenia oraz obecność metali. Nadtlenek wodoru rozkłada się wtedy do wody i tlenu.

Światło przyspiesza rozkład nadtlenku wodoru. Skutkiem jest spadek stężenia substancji czynnej i osłabienie działania preparatu.

Nie. Metale i ich jony mogą katalizować rozkład nadtlenku wodoru, dlatego kontakt z nimi jest niepożądany.

Woda utleniona to zwykle 3% roztwór nadtlenku wodoru. Perhydrol jest roztworem znacznie bardziej stężonym, najczęściej około 30%, i wymaga większej ostrożności.

Ponieważ nadtlenek wodoru ulega rozkładowi, zmniejsza się jego stężenie w roztworze. Preparat może wtedy działać słabiej niż powinien.

Zanieczyszczenia mogą znajdować się na każdej powierzchni boksu i zostać przeniesione na lek, sprzęt lub opakowanie. Dlatego oczyszczenie musi obejmować całe stanowisko.

Dezynfekcja zmniejsza liczbę drobnoustrojów na powierzchniach roboczych. Ogranicza to ryzyko skażenia przygotowywanego produktu.

Lampa kwarcowa emituje promieniowanie UV, które działa przeciwdrobnoustrojowo na powierzchnie. Stosuje się ją jako dodatkowy etap po czyszczeniu i dezynfekcji.

Nie. Lampa kwarcowa jest uzupełnieniem procedury, ale nie usuwa zabrudzeń ani pozostałości substancji z powierzchni.

Promieniowanie UV może uszkadzać skórę i oczy. Lampę kwarcową włącza się przed pracą, a nie podczas bezpośredniego sporządzania leku.

Szczególnej aseptyki wymagają m.in. leki jałowe, krople do oczu, maści do oczu oraz preparaty przeznaczone do podania pozajelitowego.

Należy dokładnie wyczyścić całą powierzchnię boksu, ponownie ją zdezynfekować i włączyć lampę kwarcową na 30 minut.

Oznacza: „zmieszaj, wydaj, oznacz”. Jest to polecenie dla osoby sporządzającej lek recepturowy, aby wykonała preparat i opatrzyła go odpowiednią sygnaturą.

Zwrot oznacza „podziel na równe części”. Ważne jest słowo „aequales”, które wskazuje, że części mają być jednakowe.

Oznacza „do użytku zewnętrznego”. Dotyczy preparatów stosowanych na skórę, błony śluzowe lub inne powierzchnie zewnętrzne, a nie doustnie.

Ponieważ „externum” znaczy „zewnętrzny”. Użycie wewnętrzne określa się jako „ad usum internum”.

Oznacza „do pudełka” lub „w pudełku”. Nie oznacza butelki z ciemnego szkła.

Butelkę lub naczynie z ciemnego szkła określa się zwykle zwrotami związanymi z „vitrum fuscum”, czyli szkłem brunatnym/ciemnym.

Zwroty łacińskie określają czynności technologiczne, sposób wydania i użycia leku. Ich błędna interpretacja może prowadzić do niewłaściwego sporządzenia lub oznakowania preparatu.

Są to rozcieńczone preparaty wodne, a woda sprzyja rozwojowi mikroorganizmów. Z tego powodu łatwo ulegają zepsuciu mikrobiologicznemu.

Oznacza przygotowanie leku bezpośrednio przed użyciem lub wydaniem pacjentowi. Dotyczy to szczególnie preparatów nietrwałych.

Napar przygotowuje się przez zalanie surowca wrzącą wodą i pozostawienie pod przykryciem. Odwar wymaga gotowania surowca z wodą.

Odwar stosuje się do surowców twardych, takich jak kora, korzeń, kłącze lub nasiona. Gotowanie ułatwia przejście substancji czynnych do wody.

Ciepło przyspiesza namnażanie drobnoustrojów i rozkład substancji czynnych. Takie warunki skracają trwałość preparatu.

Tak, mogą być konserwowane odpowiednimi środkami, jeśli jest to dopuszczalne technologicznie i zgodne z recepturą. Konserwacja ma ograniczyć rozwój mikroorganizmów.

Nie można przyjąć ogólnej zasady, że wszystkie odwary, napary i maceraty nadają się do użycia przez 9 dni. Ich trwałość jest krótka i zależy od składu, sposobu przygotowania oraz przechowywania.