- Strona główna
- Słownik
- MED.09
- Pytania pomocnicze
Pytania pomocnicze - MED.09
Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 628. Strona 5 z 10.
Dlaczego maść do oczu powinna być umieszczona w tubie z aplikatorem?
Tuba z aplikatorem umożliwia higieniczne podanie preparatu bezpośrednio do worka spojówkowego. Ogranicza też ryzyko zanieczyszczenia maści podczas stosowania.
Czym różni się opakowanie maści do oczu od opakowania zwykłej maści dermatologicznej?
Maść do oczu wymaga bardziej higienicznego sposobu aplikacji, dlatego stosuje się tubę z aplikatorem. Zwykłe maści skórne mogą być wydawane np. w plastikowych pudełkach.
Dlaczego plastikowe pudełko nie jest właściwym opakowaniem dla maści do oczu?
Pudełko wymaga nabierania maści palcem lub szpatułką, co zwiększa ryzyko skażenia mikrobiologicznego. Przy preparatach do oczu jest to szczególnie niebezpieczne.
Do jakiej grupy postaci leku należy maść do oczu?
Maść do oczu jest półstałą postacią leku przeznaczoną do stosowania na błonę śluzową oka, najczęściej do worka spojówkowego.
Dlaczego buteleczka z aplikatorem nie jest prawidłowym opakowaniem dla maści do oczu?
Buteleczka z aplikatorem jest przeznaczona głównie dla postaci płynnych, np. kropli do oczu. Maść ma konsystencję półstałą i wymaga tuby.
Jakie znaczenie ma jałowość preparatów okulistycznych?
Preparaty okulistyczne mają kontakt z okiem, które jest bardzo wrażliwe na zakażenia i podrażnienia. Dlatego muszą być sporządzane i przechowywane w sposób ograniczający ryzyko skażenia.
Czym są próbki archiwalne produktu leczniczego?
Są to próbki przechowywane przez wytwórcę w celu ewentualnego ponownego zbadania jakości danej serii produktu leczniczego.
Jaki dokument reguluje zasady przechowywania próbek archiwalnych przez wytwórcę?
Zasady te wynikają z Prawa farmaceutycznego i wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania GMP.
Dlaczego Farmakopea Europejska nie jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?
Farmakopea określa głównie wymagania jakościowe dla substancji, preparatów i metod badań, ale nie jest podstawowym źródłem zasad przechowywania próbek archiwalnych przez wytwórcę.
Do czego mogą być wykorzystane próbki archiwalne?
Mogą służyć do wyjaśnienia reklamacji, podejrzenia wady jakościowej, kontroli serii lub działań związanych z wycofaniem produktu z obrotu.
Czym jest Dobra Praktyka Wytwarzania GMP?
GMP to system zasad zapewniających, że produkty lecznicze są wytwarzane i kontrolowane w sposób bezpieczny, powtarzalny i zgodny z wymaganiami jakościowymi.
Dlaczego Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych nie reguluje przechowywania próbek archiwalnych?
Urzędowy Wykaz zawiera informacje o produktach dopuszczonych do obrotu, ale nie opisuje zasad organizacji wytwarzania ani obowiązków wytwórcy w zakresie próbek archiwalnych.
Kto odpowiada za prawidłowe przechowywanie próbek archiwalnych?
Odpowiada za to wytwórca produktu leczniczego, działający zgodnie z wymaganiami GMP i systemem zapewnienia jakości.
Dlaczego Płyn Lugola nie jest roztworem alkoholowym?
Ponieważ rozpuszczalnikiem w Płynie Lugola jest woda, a nie alkohol. Alkoholowy roztwór jodu to jodyna.
Jaką rolę pełni jodek potasu w Płynie Lugola?
Jodek potasu zwiększa rozpuszczalność jodu w wodzie. Umożliwia powstawanie lepiej rozpuszczalnych form jodu, np. jonów trójjodkowych.
Czym różni się Płyn Lugola od jodyny?
Płyn Lugola jest wodnym roztworem jodu w jodku potasu. Jodyna jest alkoholowym roztworem jodu.
Jakie składniki zawiera Płyn Lugola?
Zawiera jod cząsteczkowy, jodek potasu oraz wodę oczyszczoną jako rozpuszczalnik.
Dlaczego sam jod trudno rozpuszcza się w wodzie?
Jod cząsteczkowy ma małą rozpuszczalność w wodzie. Dodatek jodku potasu poprawia jego rozpuszczanie przez tworzenie kompleksów jodkowych.
Czy Płyn Lugola można stosować profilaktycznie bez zaleceń?
Nie. Preparaty jodu powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami medycznymi, ponieważ nadmiar jodu może zaburzać czynność tarczycy.
Na jakiej podstawie przygotowuje się lek recepturowy?
Lek recepturowy przygotowuje się na podstawie recepty lekarskiej, dla konkretnego pacjenta, zgodnie z zapisanym składem i dawkowaniem.
Czym lek recepturowy różni się od preparatu oficynalnego?
Lek recepturowy wykonuje się według recepty lekarskiej dla indywidualnego pacjenta. Preparat oficynalny sporządza się według przepisu farmakopealnego.
Dlaczego odpowiedź „przepis farmakopealny” nie pasuje do leku recepturowego?
Przepis farmakopealny dotyczy preparatów oficynalnych, a nie leków recepturowych. Lek recepturowy wynika bezpośrednio z ordynacji lekarza.
Kto wykonuje lek recepturowy w aptece?
Lek recepturowy sporządza farmaceuta albo technik farmaceutyczny w zakresie swoich uprawnień, z zachowaniem zasad receptury aptecznej.
Dla kogo przeznaczony jest lek recepturowy?
Lek recepturowy jest przygotowywany dla konkretnego pacjenta, zgodnie z indywidualnymi zaleceniami lekarza umieszczonymi na recepcie.
Jakie informacje z recepty są kluczowe przy sporządzaniu leku recepturowego?
Najważniejsze są: skład leku, ilości substancji, postać leku, sposób użycia oraz dane pacjenta. Na ich podstawie apteka wykonuje preparat.
Co oznacza działanie inotropowe dodatnie?
Oznacza zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego. W praktyce kardiomiocyty kurczą się mocniej.
Jakie działanie inotropowe mają glikozydy nasercowe?
Glikozydy nasercowe wykazują działanie inotropowe dodatnie. Zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego.
Czym różni się działanie inotropowe od chronotropowego?
Działanie inotropowe dotyczy siły skurczu serca, a chronotropowe częstości jego pracy. Inotropowe dodatnie nie oznacza automatycznie przyspieszenia rytmu serca.
Czym różni się działanie inotropowe od dromotropowego?
Działanie inotropowe dotyczy kurczliwości mięśnia sercowego. Działanie dromotropowe dotyczy przewodzenia bodźców, np. przez węzeł przedsionkowo-komorowy.
Dlaczego odpowiedź „spadek kurczliwości mięśnia serca” jest błędna?
Spadek kurczliwości oznacza działanie inotropowe ujemne. Działanie inotropowe dodatnie zawsze wiąże się ze wzrostem siły skurczu.
Jaki jon ma duże znaczenie dla siły skurczu kardiomiocytów?
Kluczowe znaczenie mają jony wapnia. Większa dostępność wapnia w komórkach mięśnia sercowego sprzyja silniejszemu skurczowi.
Dlaczego środki odurzające wymagają szczególnych warunków przechowywania?
Ponieważ mogą powodować uzależnienie i są narażone na nadużycia lub kradzież. Dlatego przepisy wymagają ich fizycznego zabezpieczenia i ograniczenia dostępu.
Jakie trzy elementy są kluczowe przy przechowywaniu gotowych leków odurzających?
Muszą znajdować się w odpowiednio zabezpieczonym pomieszczeniu, w zamkniętej metalowej szafie lub kasecie, trwale przymocowanej do ściany albo podłogi.
Czy wystarczy przechowywać środki odurzające w miejscu niedostępnym dla pacjenta?
Nie. Sam brak dostępu pacjenta jest niewystarczający; przepisy wymagają metalowej zamykanej szafy lub kasety trwale przymocowanej.
Czy środki odurzające można przechowywać razem z substancjami silnie działającymi?
Nie należy utożsamiać tych grup. Środki odurzające mają osobne, bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące zabezpieczenia.
Co oznacza trwałe przymocowanie szafy lub kasety?
Oznacza takie zamocowanie do ściany lub podłogi, które uniemożliwia łatwe przeniesienie lub wyniesienie zabezpieczenia wraz z zawartością.
Kto powinien mieć dostęp do szafy ze środkami odurzającymi?
Dostęp powinny mieć wyłącznie osoby upoważnione, odpowiedzialne za obrót i ewidencję tych produktów w aptece.
Jaka substancja czynna znajduje się w Polopirynie?
Substancją czynną Polopiryny jest kwas acetylosalicylowy, czyli ASA.
Dlaczego Polopiryny nie należy utożsamiać z kwasem salicylowym?
Kwas salicylowy i kwas acetylosalicylowy to różne związki. Kwas salicylowy stosuje się głównie miejscowo, natomiast Polopiryna zawiera kwas acetylosalicylowy stosowany ogólnoustrojowo.
Do jakiej grupy leków należy kwas acetylosalicylowy?
Kwas acetylosalicylowy należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych, czyli NLPZ.
Jakie podstawowe działania wykazuje kwas acetylosalicylowy?
Wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, przeciwzapalne oraz przeciwagregacyjne wobec płytek krwi.
Czym różni się nazwa handlowa leku od nazwy substancji czynnej?
Nazwa handlowa to nazwa konkretnego produktu, np. Polopiryna. Nazwa substancji czynnej określa związek odpowiedzialny za działanie leku, np. kwas acetylosalicylowy.
Z jakimi odpowiedziami można pomylić Polopirynę w pytaniach egzaminacyjnych?
Najczęściej z kwasem salicylowym, kwasem p-aminosalicylowym lub kwasem barbiturowym. Poprawne skojarzenie to jednak kwas acetylosalicylowy.
Co oznacza działanie α-adrenolityczne?
Działanie α-adrenolityczne oznacza blokowanie receptorów α-adrenergicznych. Skutkiem może być osłabienie działania adrenaliny i noradrenaliny na te receptory.
Do jakiej grupy związków należy dihydroergotamina?
Dihydroergotamina jest półsyntetyczną pochodną alkaloidów sporyszu. Leki z tej grupy wpływają m.in. na naczynia krwionośne i receptory adrenergiczne oraz serotoninowe.
Jaką odpowiedź należy wybrać, gdy pytanie dotyczy działania dihydroergotaminy?
Należy wybrać odpowiedź: działanie α-adrenolityczne. To kluczowe skojarzenie egzaminacyjne.
Czym różni się działanie adrenergiczne od adrenolitycznego?
Działanie adrenergiczne oznacza pobudzanie receptorów adrenergicznych. Działanie adrenolityczne oznacza ich blokowanie.
Czy dihydroergotamina jest β-adrenolitykiem?
Nie. Dihydroergotamina nie jest β-adrenolitykiem; w klasyfikacji egzaminacyjnej przypisuje się jej działanie α-adrenolityczne.
W jakim wskazaniu kojarzy się dihydroergotaminę?
Dihydroergotamina jest kojarzona głównie z leczeniem napadów migreny. Jej działanie wynika m.in. z wpływu na naczynia i receptory serotoninowe.
Do czego służy infuzorka w recepturze aptecznej?
Infuzorka służy do sporządzania naparów, czyli wodnych wyciągów z surowców roślinnych przygotowywanych z użyciem gorącej wody.
Jak odróżnić infuzorkę od piknometru?
Infuzorka wygląda jak naczynie z pokrywką i uchwytem, używane do przygotowywania naparów. Piknometr to małe precyzyjne naczynie szklane ze szlifowanym korkiem, służące do oznaczania gęstości.
Czym różni się infuzorka od kolby stożkowej?
Kolba stożkowa jest szkłem laboratoryjnym o stożkowym kształcie i wąskiej szyjce. Infuzorka przypomina naczynie do zaparzania i ma zastosowanie przy przygotowywaniu naparów z surowców roślinnych.
Jakie postacie leku lub preparaty można przygotowywać z użyciem infuzorki?
Z użyciem infuzorki przygotowuje się przede wszystkim napary z surowców roślinnych, czyli wodne wyciągi stosowane doustnie lub zewnętrznie, zależnie od przepisu.
Dlaczego w pytaniach egzaminacyjnych ważne jest rozpoznawanie sprzętu recepturowego ze zdjęć?
Technik farmaceutyczny powinien znać przeznaczenie podstawowego sprzętu aptecznego i laboratoryjnego. Rozpoznanie naczynia pozwala dobrać właściwą metodę sporządzania preparatu.
Jakie cechy zdjęcia wskazują, że przedstawiono infuzorkę?
Wskazówkami są kształt naczynia podobny do małego garnka, pokrywka, uchwyt oraz brak typowych cech szkła laboratoryjnego, takich jak długa szyjka kolby czy korek piknometru.
Ile dni ważna jest recepta na antybiotyk?
Recepta zawierająca antybiotyk jest ważna przez 7 dni od daty wystawienia, o ile w pytaniu nie wskazano innej daty rozpoczęcia realizacji.
Dlaczego recepta na antybiotyk ma krótszy termin realizacji?
Antybiotyki stosuje się zwykle w leczeniu aktualnego zakażenia. Krótki termin ogranicza ryzyko opóźnionego lub nieuzasadnionego użycia leku.
Czy recepta na antybiotyk jest ważna 30 dni?
Nie. Termin 30 dni dotyczy wielu innych recept, ale recepta zawierająca antybiotyk jest ważna 7 dni.
Od kiedy liczy się termin ważności recepty na antybiotyk?
W standardowym ujęciu egzaminacyjnym termin liczy się od daty wystawienia recepty. Jeśli podano datę realizacji od, należy uwzględnić tę informację.
Co powinien zrobić technik farmaceutyczny, gdy pacjent zgłasza się z przeterminowaną receptą na antybiotyk?
Nie należy realizować przeterminowanej recepty. Pacjenta należy poinformować o konieczności kontaktu z lekarzem w celu uzyskania aktualnej recepty.