Pytania pomocnicze - MOT.02

Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa mechatronicznych systemów pojazdów samochodowych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 613.
Strona 9 z 10.

Dlaczego filtr oleju wymienia się razem z olejem silnikowym?

Stary filtr zawiera zanieczyszczenia i resztki zużytego oleju. Pozostawienie go po wlaniu świeżego oleju pogarsza skuteczność smarowania.

Jaką funkcję pełni filtr oleju w silniku?

Filtr oleju zatrzymuje zanieczyszczenia krążące w układzie smarowania. Chroni elementy silnika przed przyspieszonym zużyciem.

Czy filtr paliwa wymienia się zawsze podczas corocznego przeglądu?

Nie zawsze. Filtr paliwa wymienia się zgodnie z harmonogramem producenta lub przy objawach jego zanieczyszczenia.

Czy klocki hamulcowe wymienia się niezależnie od przebiegu?

Nie. Klocki hamulcowe wymienia się po osiągnięciu minimalnej grubości materiału ciernego lub przy uszkodzeniu.

Czy płyn chłodniczy wymienia się co roku w każdym pojeździe?

Nie. Okres wymiany płynu chłodniczego zależy od zaleceń producenta i rodzaju zastosowanego płynu.

Co może się stać, gdy filtr oleju jest zatkany?

Może dojść do ograniczenia przepływu oleju lub pracy zaworu obejściowego. Wtedy olej nie jest prawidłowo filtrowany, co zwiększa zużycie silnika.

Na czym polega dobór właściwego filtra oleju?

Filtr musi pasować do konkretnego silnika pod względem gwintu, wymiarów, zaworów i parametrów filtracji. Dobiera się go według katalogu lub dokumentacji serwisowej.

Dlaczego przy zbyt bogatej mieszance rośnie stężenie CO w spalinach?

Przy nadmiarze paliwa brakuje tlenu do całkowitego spalenia węgla do CO₂. W efekcie powstaje więcej tlenku węgla CO.

Co oznacza podwyższone stężenie CH/HC w spalinach?

CH/HC to niespalone węglowodory. Ich wzrost oznacza, że część paliwa nie uległa pełnemu spaleniu.

Dlaczego w pytaniu pominięto wpływ reaktora katalitycznego?

Katalizator dopala CO i HC, więc może zaniżać ich rzeczywiste wartości w spalinach za silnikiem. Bez jego wpływu łatwiej ocenić sam proces spalania.

Jaka jest zależność między współczynnikiem lambda a bogatą mieszanką?

Mieszanka bogata ma współczynnik lambda mniejszy od 1. Oznacza to za mało powietrza w stosunku do dawki paliwa.

Czym różni się objaw mieszanki ubogiej od bogatej w analizie spalin?

Mieszanka bogata zwykle powoduje wysokie CO i HC. Mieszanka uboga ma nadmiar tlenu, często niskie CO, ale może powodować wzrost HC przy niestabilnym spalaniu.

Czy niesprawna świeca zapłonowa może zwiększyć CH/HC?

Tak, wypadanie zapłonu powoduje przedostawanie się niespalonej mieszanki do wydechu, więc rośnie CH/HC. Jednak jednocześnie wysokie CO i CH/HC typowo wskazuje na mieszankę zbyt bogatą.

Jakie usterki mogą powodować zasilanie silnika zbyt bogatą mieszanką?

Może to być np. lejący wtryskiwacz, zbyt wysokie ciśnienie paliwa, uszkodzona sonda lambda, błędny czujnik temperatury silnika lub ograniczony dopływ powietrza.

Dlaczego niesprawna pompa paliwa może powodować spadek mocy silnika ZI?

Pompa paliwa odpowiada za dostarczenie paliwa pod odpowiednim ciśnieniem do układu wtryskowego. Jeśli jej wydajność jest zbyt mała, przy dużym obciążeniu silnik otrzymuje za mało paliwa i nie osiąga pełnej mocy.

Jakie objawy mogą wskazywać na zbyt niskie ciśnienie paliwa?

Typowe objawy to spadek mocy, szarpanie podczas przyspieszania, trudności z rozruchem, gaśnięcie silnika oraz nierówna praca pod obciążeniem.

Dlaczego awaria termostatu zwykle nie jest bezpośrednią przyczyną braku maksymalnej mocy przy pełnym gazie?

Termostat reguluje temperaturę cieczy chłodzącej, a nie ilość paliwa dostarczaną do silnika. Może pośrednio wpływać na pracę silnika, ale w opisanym przypadku bardziej prawdopodobna jest usterka zasilania paliwem.

Czy uszkodzona cewka zapłonowa może powodować spadek mocy silnika ZI?

Tak, uszkodzona cewka może powodować wypadanie zapłonów i nierówną pracę silnika. Jednak w pytaniu wskazano awarię związaną z brakiem maksymalnej mocy przy pełnym obciążeniu, co typowo pasuje do niewydolnej pompy paliwa.

Jak sprawdza się poprawność działania pompy paliwa?

Najczęściej mierzy się ciśnienie paliwa manometrem oraz sprawdza wydajność pompy, zasilanie elektryczne i stan filtra paliwa. Wyniki porównuje się z danymi producenta pojazdu.

Dlaczego problem z pompą paliwa jest szczególnie widoczny podczas mocnego przyspieszania?

Podczas pełnego wciśnięcia pedału gazu silnik potrzebuje większej dawki paliwa. Słaba pompa może jeszcze wystarczać na biegu jałowym, ale nie zapewnia odpowiedniego przepływu przy dużym zapotrzebowaniu.

Dlaczego klocki hamulcowe wymienia się parami na jednej osi?

Aby zapewnić równomierną siłę hamowania po lewej i prawej stronie pojazdu. Wymiana tylko z jednej strony może powodować ściąganie auta podczas hamowania.

Co może oznaczać znacznie większe zużycie klocków w jednym kole?

Może świadczyć o zacinającym się zacisku, zapieczonych prowadnicach, problemie z tłoczkiem lub nierównomiernej pracy układu hamulcowego. Poza wymianą klocków trzeba znaleźć przyczynę.

Czy przy zużyciu klocków przednich trzeba od razu wymieniać klocki tylne?

Nie, jeżeli tylne klocki są sprawne i mają odpowiednią grubość. Wymienia się komplet na tej osi, której dotyczy zużycie.

Co należy sprawdzić przed założeniem nowych klocków hamulcowych?

Należy skontrolować stan tarcz, zacisków, prowadnic, tłoczka oraz osłon gumowych. Uszkodzenia tych elementów mogą szybko zniszczyć nowe klocki.

Jakie objawy mogą wskazywać na zużyte klocki hamulcowe?

Typowe objawy to piszczenie przy hamowaniu, wydłużona droga hamowania, kontrolka zużycia klocków, metaliczne tarcie lub widocznie mała grubość okładziny ciernej.

Dlaczego po wymianie klocków hamulcowych należy zachować ostrożność podczas pierwszych hamowań?

Nowe klocki muszą się dotrzeć do powierzchni tarcz hamulcowych. Przez pierwsze kilkadziesiąt lub kilkaset kilometrów skuteczność hamowania może być nieco niższa.

Jak obliczyć koszt nowych opon, gdy wymieniono je tylko na przedniej osi?

Przednia oś ma dwa koła, więc należy policzyć koszt dwóch nowych opon. Przy cenie 250 zł za sztukę koszt wynosi 2 × 250 zł = 500 zł.

Dlaczego w zadaniu należy doliczyć koszt wyważenia czterech kół?

Treść mówi o wymianie wszystkich opon, więc obsługiwane są wszystkie cztery koła. Koszt wyważenia wynosi 4 × 10 zł = 40 zł.

Jak przeliczyć czas pracy mechanika z minut na godziny?

Łączny czas pracy dzieli się przez 60. Dla 40 minut otrzymujemy 40/60 godziny, czyli 2/3 godziny.

Jak obliczyć koszt robocizny przy stawce godzinowej 120 zł?

Należy pomnożyć czas pracy w godzinach przez stawkę. Dla 40 minut: 2/3 × 120 zł = 80 zł.

Z jakich składników składa się całkowity koszt w tym zadaniu?

Całkowity koszt to cena dwóch nowych opon, koszt wyważenia czterech kół oraz koszt pracy mechanika. Razem: 500 zł + 40 zł + 80 zł = 620 zł.

Jaki jest najczęstszy błąd przy rozwiązywaniu tego typu zadania?

Najczęstszy błąd to policzenie czterech nowych opon zamiast dwóch albo pominięcie kosztu robocizny. Trzeba dokładnie rozróżnić części nowe, używane oraz koszty usługi.

Dlaczego zbyt wysokie ciśnienie w oponach może wydłużać drogę hamowania?

Nadmiernie napompowana opona ma mniejszą powierzchnię styku z nawierzchnią. Powoduje to gorszą przyczepność, szczególnie podczas hamowania.

Jak zbyt wysokie ciśnienie wpływa na zużycie bieżnika?

Przy zbyt wysokim ciśnieniu szybciej zużywa się środkowa część bieżnika. Opona pracuje wtedy głównie środkiem, a nie całą szerokością.

Jakie są skutki zbyt niskiego ciśnienia w oponach?

Zbyt niskie ciśnienie zwiększa opory toczenia, zużycie paliwa i nagrzewanie opony. Może też powodować szybsze zużycie boków bieżnika oraz pogorszenie prowadzenia pojazdu.

Kiedy należy sprawdzać ciśnienie w oponach?

Ciśnienie należy sprawdzać na zimnych oponach, najlepiej regularnie co kilka tygodni i przed dłuższą trasą. Pomiar po jeździe może być zawyżony przez nagrzanie opon.

Gdzie można znaleźć prawidłowe ciśnienie opon dla danego pojazdu?

Wartości zalecane przez producenta znajdują się zwykle w instrukcji obsługi, na słupku drzwi kierowcy, klapce wlewu paliwa lub tabliczce informacyjnej pojazdu.

Czy prawidłowe ciśnienie w oponach wpływa na zużycie paliwa?

Tak. Zbyt niskie ciśnienie zwiększa opory toczenia i spalanie, natomiast prawidłowe ciśnienie pomaga utrzymać optymalne zużycie paliwa oraz właściwą przyczepność.

Dlaczego ładowany akumulator może wybuchnąć?

Podczas ładowania może wydzielać się wodór, który z powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową. Iskra lub otwarty płomień może ją zapalić.

Jakiego gazu dotyczy największe zagrożenie przy ładowaniu akumulatora?

Największe zagrożenie stwarza wodór. Jest gazem łatwopalnym i w mieszaninie z powietrzem może wybuchnąć.

Dlaczego nie wolno palić papierosów przy ładowanym akumulatorze?

Żar papierosa lub zapalniczka mogą zainicjować zapłon mieszaniny wodoru z powietrzem. Skutkiem może być wybuch akumulatora.

Jak ograniczyć ryzyko wybuchu podczas ładowania akumulatora?

Należy ładować akumulator w wentylowanym miejscu, unikać ognia i iskrzenia oraz prawidłowo podłączać i odłączać prostownik.

Jaka jest prawidłowa kolejność odłączania prostownika po zakończeniu ładowania?

Najpierw należy wyłączyć prostownik z zasilania, a dopiero potem odłączyć przewody od biegunów akumulatora. Zmniejsza to ryzyko powstania iskry.

Jakie środki ochrony indywidualnej warto stosować przy obsłudze akumulatora?

Zaleca się okulary ochronne i rękawice odporne na działanie elektrolitu. Chronią one przed oparzeniem chemicznym w razie rozprysku kwasu.

Jak obliczyć łączny czas potrzebny na obsługę pojazdów w serwisie?

Należy pomnożyć liczbę pojazdów przez średni czas obsługi jednego pojazdu. Dla 20 pojazdów po 1,5 godziny daje to 30 roboczogodzin.

Dlaczego od czasu pracy mechanika odejmuje się przerwy?

Ponieważ przerwy nie są czasem faktycznej obsługi pojazdu. Do obliczeń wydajności serwisu używa się efektywnego czasu pracy.

Jak zamienić 30 minut na godziny?

30 minut to 0,5 godziny, ponieważ jedna godzina ma 60 minut. W obliczeniach czasowych trzeba stosować te same jednostki.

Ile wynosi efektywny czas pracy mechanika przy 8-godzinnej zmianie i 30 minutach przerw?

Efektywny czas pracy wynosi 7,5 godziny. Obliczenie: 8 godzin minus 0,5 godziny przerw.

Jak obliczyć minimalną liczbę mechaników potrzebnych do wykonania zaplanowanych usług?

Należy podzielić całkowite zapotrzebowanie na roboczogodziny przez efektywny czas pracy jednego mechanika. W tym zadaniu: 30 ÷ 7,5 = 4.

Co zrobić, gdy wynik obliczenia liczby mechaników nie jest liczbą całkowitą?

Wynik należy zaokrąglić w górę, ponieważ nie można zatrudnić ułamkowej części mechanika, a zaplanowana praca musi zostać wykonana.

Dlaczego podczas natryskiwania środków antykorozyjnych trzeba chronić drogi oddechowe?

Podczas natrysku powstaje mgła robocza zawierająca cząstki preparatu i opary chemiczne. Ich wdychanie może być szkodliwe dla zdrowia.

Czy zwykła maseczka materiałowa wystarcza do pracy ze środkami antykorozyjnymi?

Nie. Do takich prac należy stosować odpowiednią maskę lub półmaskę z filtrami dobranymi do rodzaju substancji chemicznej.

Jakie dodatkowe środki ochrony warto stosować przy natrysku chemicznym?

Oprócz maski stosuje się okulary ochronne lub przyłbicę, rękawice odporne chemicznie, odzież ochronną oraz wentylację stanowiska.

Do czego służy karta charakterystyki środka chemicznego?

Karta charakterystyki informuje o zagrożeniach, sposobie bezpiecznego użycia preparatu oraz wymaganych środkach ochrony indywidualnej.

Dlaczego skórzane rękawice nie są najlepszym wyborem przy pracy z preparatami chemicznymi?

Skóra może wchłaniać chemikalia i nie zapewnia odpowiedniej odporności na działanie wielu substancji. Do chemikaliów stosuje się rękawice odporne chemicznie, np. nitrylowe.

Jakie zagrożenia występują przy pracy w słabo wentylowanym pomieszczeniu podczas natrysku?

Może dojść do nagromadzenia oparów i aerozolu, co zwiększa ryzyko zatrucia, podrażnienia dróg oddechowych oraz zagrożenia pożarowego przy substancjach łatwopalnych.

Dlaczego pojazd na podnośniku najazdowym trzeba zabezpieczać przed stoczeniem?

Na podnośniku najazdowym koła pojazdu stoją na platformach, więc samochód może się przetoczyć. Stwarza to zagrożenie dla mechanika, pojazdu i wyposażenia warsztatu.

Jakie dwa podstawowe środki zabezpieczające stosuje się na podnośniku najazdowym?

Stosuje się hamulec postojowy oraz kliny pod koła. Połączenie tych dwóch metod daje pewniejsze zabezpieczenie niż każda z nich osobno.

Dlaczego samo włączenie biegu nie jest wystarczającym zabezpieczeniem pojazdu?

Włączony bieg może ograniczyć ruch pojazdu, ale nie jest pewnym zabezpieczeniem warsztatowym. Przy pochyleniu, drganiach lub usterce układu napędowego pojazd nadal może się przemieścić.

Kiedy należy podłożyć kliny pod koła pojazdu?

Kliny należy podłożyć przed rozpoczęciem pracy przy pojeździe, po jego prawidłowym ustawieniu na podnośniku. Powinny być umieszczone tak, aby uniemożliwiały przetoczenie się samochodu.

Czy sam hamulec ręczny wystarcza do zabezpieczenia pojazdu na podnośniku?

Nie. Hamulec ręczny może być niesprawny lub niewystarczająco skuteczny, dlatego zawsze należy dodatkowo zastosować kliny.

Czy pozycja P w automatycznej skrzyni biegów zastępuje kliny i hamulec postojowy?

Nie. Pozycja P może wspomóc unieruchomienie pojazdu, ale w warsztacie nie zastępuje hamulca postojowego i klinów pod koła.