Pytania pomocnicze - SPO.02

Stomię mierzy się, aby dopasować wielkość otworu w przylepcu worka. Zbyt duży lub zbyt mały otwór może powodować podrażnienie skóry albo ucisk stomii.

Nożyczki służą do wycięcia otworu w przylepcu worka zgodnie z aktualnym rozmiarem stomii. Dotyczy to worków bez gotowego, fabrycznie dopasowanego otworu.

Nie należy rutynowo używać spirytusu, oliwki ani tłustych kosmetyków. Mogą podrażniać skórę i zmniejszać przyczepność sprzętu stomijnego.

Skórę należy delikatnie oczyścić letnią wodą, osuszyć i sprawdzić, czy nie ma zaczerwienienia, ran lub sączenia. Przylepiec przykleja się na czystą i suchą skórę.

Niepokojące są: silne zaczerwienienie, ból, obrzęk, krwawienie, sączenie, zmiana koloru stomii oraz częste odklejanie się worka. W takich sytuacjach należy zgłosić problem personelowi medycznemu.

W systemie jednoczęściowym worek i przylepiec stanowią całość, więc wymienia się je razem. W systemie dwuczęściowym płytka pozostaje na skórze, a wymienia się sam worek.

Szczoteczka pozwala delikatnie usunąć brud spod paznokci i z okolicy wałów paznokciowych. Jest bezpieczniejsza niż ostre narzędzia, które mogłyby skaleczyć skórę.

Potrzebne są: miska z ciepłą wodą, mydło, ręcznik, szczoteczka do paznokci oraz nożyczki lub cążki. Warto przygotować też podkład ochronny i krem do rąk.

Pumeks służy głównie do usuwania zrogowaciałego naskórka na stopach, zwłaszcza piętach. Na delikatnej skórze rąk osoby starszej może spowodować otarcia i podrażnienia.

Paznokcie należy skracać ostrożnie, najlepiej po ich zmiękczeniu w ciepłej wodzie. Nie wolno obcinać ich zbyt krótko ani naruszać skórek.

Opiekun powinien obserwować zaczerwienienie, obrzęk, rany, pęknięcia skóry, ropienie, grzybicze zmiany paznokci i ból. Takie objawy należy zgłosić personelowi medycznemu lub rodzinie zgodnie z procedurą.

Wyjaśnienie zabiegu zmniejsza lęk, zwiększa poczucie bezpieczeństwa i pozwala uzyskać współpracę podopiecznej. Jest też elementem poszanowania godności osoby starszej.

Przy niemiarowym tętnie uderzenia serca występują nierówno, więc krótki pomiar może być niewiarygodny. Pełna minuta pozwala dokładniej policzyć liczbę uderzeń.

W kciuku osoby mierzącej można wyczuć własne tętno. Może to zafałszować wynik pomiaru u pacjenta.

Najczęściej mierzy się tętno na tętnicy promieniowej, znajdującej się po stronie kciuka na nadgarstku.

Do pomiaru używa się trzech środkowych palców: wskazującego, środkowego i serdecznego. Palce przykłada się delikatnie, bez zbyt mocnego ucisku.

Opiekun zwraca uwagę na częstość, miarowość, napięcie i wypełnienie tętna. Szczególnie ważne jest zauważenie tętna niemiarowego.

Powinien zmierzyć tętno przez pełne 60 sekund, zapisać wynik i zgłosić obserwację pielęgniarce, lekarzowi lub osobie odpowiedzialnej za opiekę.

Mnożenie krótkiego pomiaru zakłada równy rytm serca. Przy arytmii uderzenia są nieregularne, więc wynik po przemnożeniu może być błędny.

Polega na ćwiczeniu czynności związanych z przygotowywaniem jedzenia i napojów, np. robienia kanapek, parzenia herbaty czy bezpiecznego korzystania ze sprzętów kuchennych.

Całkowite wyręczanie ogranicza samodzielność. Opiekun powinien wspierać podopiecznego tylko w takim zakresie, w jakim jest to konieczne.

Należy stosować proste polecenia, pokaz, powtarzalny schemat działania i dzielenie zadania na małe kroki. Ważna jest cierpliwość i wzmacnianie pozytywnych efektów.

Trzeba kontrolować używanie ostrych narzędzi, gorącej wody, kuchenki i czajnika. Opiekun powinien nadzorować czynności, które mogą grozić oparzeniem, skaleczeniem lub upadkiem.

Trening kulinarny dotyczy przygotowywania posiłków i napojów. Trening higieniczny obejmuje czynności związane z czystością ciała, np. mycie, czesanie, pielęgnację jamy ustnej.

Można ćwiczyć planowanie czynności, dobór produktów, higienę rąk, smarowanie pieczywa, układanie składników oraz sprzątanie stanowiska po posiłku.

Nie są to wyroby przeznaczone do pochłaniania dużych ilości moczu. Mogą przeciekać, podrażniać skórę i zwiększać ryzyko odparzeń oraz zakażeń.

Majtki chłonne zakłada się jak zwykłą bieliznę i są wygodne dla osób chodzących. Pieluchomajtki mają zapięcia po bokach i częściej stosuje się je u osób leżących lub wymagających większej pomocy.

Stosuje się je przy średnim, ciężkim lub intensywnym nietrzymaniu moczu, gdy potrzebna jest duża chłonność. Zwykle wymagają dodatkowego mocowania, np. majtkami siatkowymi.

Ważne są stopień nietrzymania moczu, poziom chłonności, rozmiar, sprawność ruchowa podopiecznego oraz stan skóry. Źle dobrany wyrób może powodować przeciekanie i podrażnienia.

Należy regularnie zmieniać wyrób, myć i dokładnie osuszać skórę oraz stosować preparaty ochronne. Trzeba też obserwować zaczerwienienia, macerację i uszkodzenia naskórka.

Nietrzymanie moczu jest dla wielu osób krępujące. Opiekun powinien zapewnić intymność, mówić spokojnie i wykonywać czynności higieniczne z taktem.

W tych miejscach tkanki miękkie są silnie uciskane między kością a podłożem. Ucisk pogarsza ukrwienie skóry, co może prowadzić do jej uszkodzenia i martwicy.

Najbardziej zagrożone są małżowiny uszne, bark, łokieć, krętarz kości udowej, boczna część kolana, kostka boczna i boczny brzeg stopy.

W pozycji bocznej ucisk dotyczy bocznych części ciała, np. krętarza kości udowej i kostki bocznej. W pozycji na plecach narażone są głównie potylica, łopatki, kość krzyżowa i pięty.

Powinien regularnie oglądać miejsca narażone na ucisk, zwracając uwagę na zaczerwienienie, otarcia, pęcherze, ból, ocieplenie lub uszkodzenie skóry. Niepokojące zmiany należy zgłosić personelowi medycznemu.

Najważniejsze są regularna zmiana pozycji, odciążanie miejsc ucisku, utrzymywanie skóry w czystości i suchości, stosowanie materaca przeciwodleżynowego oraz dbanie o prawidłowe nawodnienie i odżywienie.

Zmiana pozycji zmniejsza długotrwały ucisk na te same miejsca. Dzięki temu poprawia się ukrwienie tkanek i spada ryzyko uszkodzenia skóry.

Wilgotna skóra jest bardziej podatna na macerację, otarcia i uszkodzenia. Dlatego ważna jest higiena, dokładne osuszanie skóry i szybka zmiana mokrej bielizny lub podkładów.

Polega na zastosowaniu ciepłego, wilgotnego okładu na określoną okolicę ciała w celu poprawy ukrwienia, rozluźnienia tkanek i zmniejszenia dolegliwości.

W tym typie zabiegu okład utrzymuje się przez około 7 godzin, dbając o zachowanie odpowiedniej temperatury i komfortu pacjenta.

Ciepło rozszerza naczynia krwionośne, poprawia miejscowe krążenie, zmniejsza napięcie mięśniowe i może łagodzić ból.

Należy kontrolować temperaturę okładu, obserwować skórę pacjenta i pytać o odczucia, aby nie doprowadzić do oparzenia lub podrażnienia.

Nie stosuje się ich m.in. przy świeżych urazach, krwawieniach, ostrych stanach zapalnych, zaburzeniach czucia oraz na skórę uszkodzoną bez wyraźnego zalecenia personelu medycznego.

Osoby starsze mogą mieć cieńszą skórę, gorsze krążenie i osłabione czucie temperatury, co zwiększa ryzyko oparzeń.

Wysokie uniesienie wezgłowia sprzyja zsuwaniu się pacjenta, co powoduje tarcie i siły ścinające. Zwiększa to ryzyko uszkodzenia skóry, szczególnie w okolicy krzyżowej.

Najbardziej narażone są miejsca, gdzie kość znajduje się blisko skóry: okolica krzyżowa, pięty, guzy kulszowe, łokcie, łopatki, potylica i krętarze kości udowych.

Regularna zmiana pozycji zmniejsza długotrwały ucisk na te same miejsca ciała. Poprawia ukrwienie skóry i ogranicza ryzyko powstania odleżyn.

Pięty można odciążyć przez odpowiednie podłożenie poduszki lub wałka pod łydki, tak aby pięty nie uciskały bezpośrednio materaca. Należy unikać twardych podpórek powodujących punktowy ucisk.

Ucisk polega na długotrwałym nacisku na tkanki, co ogranicza ich ukrwienie. Siły ścinające powstają np. podczas zsuwania się pacjenta w łóżku i prowadzą do przesuwania warstw skóry względem głębszych tkanek.

Poduszki i wałki pomagają utrzymać prawidłową pozycję ciała oraz odciążyć miejsca narażone na ucisk. Stabilizują pacjenta i zwiększają jego komfort.

Sucha warstwa chroni ogrzane miejsce przed szybkim wychłodzeniem i przeciągiem. Pomaga też utrzymać efekt terapeutyczny okładu.

Suchą warstwę należy pozostawić przez 30 minut. Jest to standardowy czas wskazywany w procedurach opiekuńczych.

Należy sprawdzić temperaturę okładu, obserwować skórę i samopoczucie podopiecznego oraz unikać zbyt wysokiej temperatury. U osób starszych łatwo o oparzenie ze względu na cieńszą skórę i zaburzone czucie.

Zabieg należy przerwać przy bólu, pieczeniu, silnym zaczerwienieniu, zawrotach głowy lub pogorszeniu samopoczucia. Takie objawy mogą świadczyć o podrażnieniu skóry lub nietolerancji ciepła.

Ciepłe okłady stosuje się m.in. w celu rozluźnienia mięśni, poprawy ukrwienia i zmniejszenia dolegliwości bólowych. Zawsze należy uwzględnić stan zdrowia podopiecznego i zalecenia personelu medycznego.

Ciepła nie stosuje się m.in. przy świeżych urazach, krwawieniach, ostrych stanach zapalnych, zaburzeniach czucia i zmianach skórnych w miejscu zabiegu. W razie wątpliwości należy skonsultować się z pielęgniarką lub lekarzem.

Ponieważ prawa, dominująca ręka ma wtedy swobodny dostęp do okolicy odbytu. Ułatwia to samodzielne i bezpieczne wykonanie czynności.

Należy zgiąć prawą kończynę dolną w stawie kolanowym i biodrowym. Takie ułożenie ułatwia odsłonięcie okolicy odbytu i stabilizuje pozycję ciała.

Należy umyć lub zdezynfekować ręce oraz użyć środków ochrony indywidualnej, zwłaszcza rękawiczek. Trzeba też przygotować czyste materiały higieniczne i miejsce do bezpiecznego wyrzucenia odpadów.

Powinien zasłonić podopieczną, ograniczyć obecność osób postronnych i odsłaniać tylko niezbędną część ciała. Ważne jest spokojne wyjaśnienie czynności i uzyskanie zgody podopiecznej.

Nie wolno kontynuować czynności na siłę. Należy przerwać, zapewnić podopiecznej bezpieczeństwo i zgłosić problem pielęgniarce lub lekarzowi.

Pozwala zachować poczucie godności, sprawczości i kontroli nad własnym ciałem. Opiekun powinien pomagać tylko w takim zakresie, w jakim jest to konieczne.