Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Słownik
  3. TKO.05
  4. Pytania pomocnicze

Pytania pomocnicze - TKO.05

Montaż i eksploatacja sieci zasilających oraz trakcji elektrycznej - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 625. Strona 6 z 10.

Dlaczego do wymiany izolatora sekcyjnego używa się pociągu sieciowego?

Pociąg sieciowy jest przystosowany do prac montażowych przy sieci jezdnej. Ma pomosty robocze, wyposażenie do pracy na wysokości i narzędzia potrzebne do regulacji elementów sieci trakcyjnej.

Do czego służy izolator sekcyjny w sieci trakcyjnej?

Izolator sekcyjny rozdziela elektrycznie dwa odcinki sieci jezdnej, ale umożliwia przejazd pantografu. Pozwala niezależnie zasilać lub wyłączać wybrane sekcje sieci.

Czym różni się pociąg sieciowy od wagonu pomiarowego?

Pociąg sieciowy służy do montażu, napraw i utrzymania sieci trakcyjnej. Wagon pomiarowy służy głównie do diagnostyki i pomiarów parametrów sieci.

Dlaczego pociąg gospodarczy nie jest właściwym wyborem do wymiany izolatora sekcyjnego?

Pociąg gospodarczy służy głównie do transportu materiałów, sprzętu lub prac pomocniczych. Nie jest podstawowym pojazdem specjalistycznym do montażu elementów sieci górnej.

Jakie czynności bezpieczeństwa wykonuje się przed pracą przy sieci górnej?

Należy wyłączyć napięcie, zabezpieczyć miejsce pracy, sprawdzić brak napięcia i uziemić sieć. Prace powinny być prowadzone zgodnie z poleceniem i instrukcjami eksploatacyjnymi.

Co należy sprawdzić po wymianie izolatora sekcyjnego?

Sprawdza się poprawność mocowania, położenie względem przewodu jezdnego, stan połączeń oraz możliwość bezpiecznego przejazdu pantografu. Ważna jest także kontrola izolacji między sekcjami.

Dlaczego w tym pytaniu uszynienie kabli zasilających przy sieci trakcyjnej nie jest czynnością konieczną?

Wyłącznik szybki znajduje się na ruchomym wózku, który pozwala wysprzęglić go z toru głównego i wysunąć z pola celki. Konserwacja dotyczy odłączonego aparatu, a nie bezpośredniej pracy przy kablach sieci trakcyjnej.

Jaką funkcję pełni wyłącznik szybki w układzie zasilania trakcji elektrycznej?

Wyłącznik szybki odłącza obwód zasilania sieci trakcyjnej przy zwarciach, przeciążeniach lub podczas manewrów łączeniowych. Chroni kable, sieć jezdną i urządzenia rozdzielcze.

Co oznacza wysprzęglenie wyłącznika z toru głównego?

Oznacza mechaniczne i elektryczne odłączenie wyłącznika od głównego obwodu prądowego. Dzięki temu aparat można bezpieczniej wysunąć z pola i poddać konserwacji.

Dlaczego mimo wysunięcia wyłącznika należy sprawdzać połączenia uszyniające w kabinie?

Połączenia uszyniające są elementem ochrony przeciwporażeniowej całej kabiny. Ich niesprawność mogłaby spowodować pojawienie się niebezpiecznego napięcia na obudowach lub konstrukcjach metalowych.

Czym różni się uszynienie kabiny od uszynienia kabli zasilających przy sieci trakcyjnej?

Uszynienie kabiny dotyczy połączenia jej części przewodzących z torami w celu ochrony przeciwporażeniowej. Uszynienie kabli zasilających przy sieci trakcyjnej jest czynnością zabezpieczającą przy pracach na obwodach zasilających lub przy sieci.

Jakie elementy należy zwykle skontrolować podczas konserwacji wyłącznika szybkiego?

Kontroluje się stan styków, mechanizmu napędowego, izolatorów, połączeń prądowych, blokad oraz obwodów pomocniczych. Sprawdza się też połączenia ochronne i uszyniające.

Jakie znaczenie ma połączenie kabiny sekcyjnej z torami?

Połączenie kabiny z torami zapewnia wyrównanie potencjałów i drogę przepływu prądu uszkodzeniowego. Jest istotnym elementem ochrony przeciwporażeniowej w obiektach trakcyjnych.

Do czego służy wyrównywacz przewodów jezdnych w sieci trakcyjnej?

Służy do utrzymania właściwego wzajemnego położenia dwóch przewodów jezdnych. Zapewnia płynną współpracę przewodów z pantografem.

Gdzie najczęściej stosuje się wyrównywacze przewodów jezdnych?

Stosuje się je w miejscach, gdzie występują dwa przewody jezdne obok siebie, np. w rejonie rozjazdów lub skrzyżowań sieci. Są potrzebne tam, gdzie ważne jest równe prowadzenie pantografu.

Czym wyrównywacz przewodów jezdnych różni się od śruby rzymskiej?

Śruba rzymska służy do regulacji naciągu elementów sieci. Wyrównywacz nie jest elementem do napinania, lecz do stabilizacji położenia przewodów jezdnych.

Dlaczego równe położenie przewodów jezdnych jest ważne dla pantografu?

Pantograf musi przesuwać się po przewodzie płynnie i z odpowiednim dociskiem. Nierówności mogą powodować iskrzenie, uderzenia i szybsze zużycie elementów.

Jak odróżnić wyrównywacz przewodów jezdnych od zacisku mostkowego?

Zacisk mostkowy służy głównie do wykonania połączenia elektrycznego między przewodami. Wyrównywacz ma przede wszystkim funkcję mechaniczną: ustala wzajemne położenie przewodów jezdnych.

Jakie skutki może mieć uszkodzony wyrównywacz przewodów jezdnych?

Może powodować nierówną współpracę pantografu z siecią, nadmierne zużycie przewodu jezdnego i nakładek pantografu. W skrajnych przypadkach może przyczynić się do awarii sieci lub odbieraka prądu.

Do czego służy przekładnik prądowy w sieciach zasilających i trakcyjnych?

Przekładnik prądowy zmniejsza duży prąd roboczy do wartości bezpiecznej dla aparatury pomiarowej i zabezpieczeniowej, np. 1 A lub 5 A. Zapewnia też separację galwaniczną od obwodu wysokoprądowego.

Czym różni się uzwojenie pomiarowe od zabezpieczeniowego przekładnika prądowego?

Uzwojenie pomiarowe ma zapewniać dużą dokładność przy normalnych prądach pracy. Uzwojenie zabezpieczeniowe ma poprawnie odwzorowywać także duże prądy zwarciowe, aby zabezpieczenia mogły zadziałać.

Jak na schemacie rozpoznać uzwojenia przekładnika prądowego przeznaczone do zabezpieczeń?

Należy sprawdzić, do jakich obwodów są podłączone. Uzwojenia zabezpieczeniowe prowadzą zwykle do przekaźników zabezpieczeniowych, automatyki wyłączającej lub obwodów wyzwalania wyłączników.

Dlaczego jeden przekładnik prądowy może mieć kilka uzwojeń wtórnych?

Oddzielne uzwojenia pozwalają rozdzielić funkcje pomiarowe, rozliczeniowe i zabezpieczeniowe. Dzięki temu awaria lub obciążenie jednego obwodu nie wpływa bezpośrednio na pozostałe.

Dlaczego nie wolno otwierać obwodu wtórnego przekładnika prądowego podczas pracy?

Przy otwartym obwodzie wtórnym może powstać bardzo wysokie napięcie, groźne dla obsługi i izolacji urządzenia. Może też dojść do przegrzania rdzenia przekładnika.

Co oznaczają klasy zabezpieczeniowe przekładników prądowych, takie jak 5P lub 10P?

Oznaczają klasę przekładnika przeznaczonego do zabezpieczeń. Informują, z jaką dokładnością przekładnik odwzorowuje prąd w warunkach przeciążeniowych i zwarciowych.

Do czego służy naprężacz w sieci jezdnej?

Naprężacz utrzymuje wymagany naciąg przewodu jezdnego lub liny nośnej. Dzięki temu przewód zachowuje właściwe położenie mimo zmian temperatury i obciążeń eksploatacyjnych.

Dlaczego przewód jezdny Djp musi być odpowiednio napięty?

Odpowiedni naciąg zapewnia prawidłową współpracę przewodu jezdnego z pantografem pojazdu trakcyjnego. Zbyt mały lub zbyt duży naciąg może powodować nadmierne zużycie, iskrzenie albo uszkodzenia sieci.

Czym jest przewód jezdny Djp?

Djp to typ przewodu jezdnego stosowanego w kolejowej sieci trakcyjnej. Jest to przewód, po którym ślizga się nakładka pantografu, pobierając energię elektryczną.

Jak odróżnić element do napinania przewodów od narzędzi do obróbki kabli?

Elementy do napinania sieci jezdnej są zwykle masywne i współpracują z linami, ciężarami lub mechanizmem naciągowym. Narzędzia do obróbki kabli, np. do zdejmowania izolacji lub formowania żył, mają szczęki tnące, prowadnice albo rolki robocze do pracy bezpośrednio na kablu.

Co oznacza kompensacja naprężenia w sieci jezdnej?

Kompensacja polega na utrzymywaniu prawie stałego naciągu przewodów mimo ich wydłużania się i kurczenia pod wpływem temperatury. Realizuje się ją m.in. przez urządzenia naprężające z ciężarami lub mechanizmami sprężynowymi.

Jakie skutki może mieć niewłaściwy naciąg przewodu jezdnego?

Może powodować zwisy przewodu, pogorszenie odbioru prądu, zwiększone zużycie pantografu i przewodu jezdnego, a w skrajnych przypadkach zerwanie lub uszkodzenie sieci trakcyjnej.

Jakie urządzenie najczęściej kojarzy się z ochroną przeciwporażeniową w instalacjach elektrycznych?

Najczęściej jest to wyłącznik różnicowoprądowy, który odłącza zasilanie po wykryciu prądu upływowego. W egzaminach bywa rozpoznawany po przycisku TEST i oznaczeniu prądu różnicowego, np. 30 mA.

Na czym polega działanie wyłącznika różnicowoprądowego?

Wyłącznik porównuje prąd wpływający i wypływający z obwodu. Jeżeli pojawi się różnica, np. przez upływ prądu do ziemi lub przez ciało człowieka, urządzenie odłącza zasilanie.

Czy wyłącznik różnicowoprądowy zastępuje przewód ochronny PE?

Nie. Wyłącznik różnicowoprądowy jest elementem ochrony, ale nie zastępuje przewodu ochronnego PE ani poprawnie wykonanego uziemienia.

Jak rozpoznać wyłącznik różnicowoprądowy na rysunku lub zdjęciu?

Zwykle ma przycisk TEST oznaczony literą T oraz parametry takie jak IΔn, np. 30 mA. Może mieć też schemat pokazujący tor pomiarowy różnicowy.

Dlaczego sam bezpiecznik nadprądowy nie zawsze zapewnia skuteczną ochronę przed porażeniem?

Bezpiecznik nadprądowy reaguje głównie na przeciążenie lub zwarcie. Mały prąd upływowy nie musi go wyzwolić, a mimo to może być niebezpieczny dla człowieka.

Jak sprawdza się poprawność działania wyłącznika różnicowoprądowego?

Podstawowo używa się przycisku TEST, który powinien spowodować zadziałanie urządzenia. Podczas pomiarów okresowych sprawdza się także prąd i czas zadziałania specjalnym miernikiem.

Co oznacza wartość 30 mA na wyłączniku różnicowoprądowym?

Oznacza znamionowy prąd różnicowy zadziałania. Wyłącznik o wartości 30 mA stosuje się często jako ochronę uzupełniającą przed porażeniem.

Co oznacza litera L w symbolu przewodu LgY?

Litera L oznacza linkę, czyli żyłę zbudowaną z wielu cienkich drutów. Taki przewód jest bardziej elastyczny niż przewód jednodrutowy.

Co oznacza mała litera g w oznaczeniu LgY?

Litera g wskazuje na giętkość przewodu. W symbolu LgY informuje, że przewód ma linkę o zwiększonej giętkości.

Jaką izolację ma przewód oznaczony literą Y?

Litera Y oznacza izolację z polwinitu, czyli PVC. Nie jest to izolacja gumowa.

Czy przewód LgY jest przewodem wielożyłowym?

Nie. LgY jest przewodem jednożyłowym, ale jego żyła jest wielodrutowa, czyli wykonana jako linka.

Co oznacza zapis 2,5 mm² przy symbolu przewodu?

Oznacza pole przekroju poprzecznego żyły przewodu. W tym przypadku przekrój wynosi 2,5 mm².

Jak rozpoznać przewód aluminiowy w oznaczeniach przewodów?

Przewody aluminiowe są zwykle oznaczane dodatkową literą A. Brak takiego oznaczenia przy LgY wskazuje, że nie należy uznawać go za przewód aluminiowy.

Do czego służy przewód ochronny PE?

Przewód PE służy do ochrony przeciwporażeniowej. Łączy części przewodzące dostępne urządzeń z uziemieniem, aby w razie uszkodzenia umożliwić zadziałanie zabezpieczeń.

Jaką barwę ma izolacja przewodu ochronnego PE?

Izolacja przewodu ochronnego PE ma barwę zielono-żółtą. Jest to podstawowe oznaczenie przewodu ochronnego.

Czym różni się przewód PE od przewodu neutralnego N?

Przewód PE pełni funkcję ochronną i nie przewodzi prądu roboczego w normalnej pracy. Przewód N jest przewodem neutralnym i może przewodzić prąd roboczy.

Jaką barwą oznacza się przewód neutralny N?

Przewód neutralny N oznacza się barwą niebieską. Nie należy mylić go z przewodem ochronnym PE, który jest zielono-żółty.

Dlaczego nie wolno używać barwy zielono-żółtej do przewodów fazowych?

Barwa zielono-żółta jest zarezerwowana dla przewodu ochronnego. Użycie jej do innego przewodu mogłoby spowodować błędne podłączenie i zagrożenie porażeniem.

Czym jest przewód PEN?

Przewód PEN łączy funkcję przewodu ochronnego PE i neutralnego N. Występuje m.in. w układzie sieci TN-C.

Co oznacza określenie „dwubiegunowy” w nazwie łącznika?

Oznacza, że łącznik ma dwa tory prądowe i może jednocześnie załączać lub rozłączać dwa przewody.

Jak odróżnić symbol łącznika dwubiegunowego od jednobiegunowego?

Łącznik jednobiegunowy ma jeden tor łączeniowy, a dwubiegunowy dwa tory połączone wspólnym mechanizmem sterującym.

Dlaczego w niektórych obwodach stosuje się łącznik dwubiegunowy?

Stosuje się go wtedy, gdy trzeba jednocześnie odłączyć dwa przewody, np. fazowy i neutralny, aby zwiększyć pewność odłączenia obwodu.

Co jest najważniejsze przy rozpoznawaniu symboli łączników na schematach?

Najważniejsze jest sprawdzenie liczby torów prądowych oraz sposobu działania styków: czy są zwierne, rozwierne i czy pracują wspólnie.

Czy łącznik dwubiegunowy zawsze oznacza urządzenie do obwodu trójfazowego?

Nie. Łącznik dwubiegunowy ma dwa bieguny, więc może być stosowany także w obwodach jednofazowych, np. do rozłączania L i N.

Czym różni się biegun łącznika od styku?

Biegun oznacza tor prądowy rozłączany przez urządzenie, a styk jest elementem wykonawczym, który fizycznie zamyka lub otwiera ten tor.

Na czym polega selektywne działanie zabezpieczeń w sieci trakcyjnej?

Polega na wyłączeniu tylko tego fragmentu sieci, w którym wystąpiło zwarcie. Dzięki temu pozostałe odcinki mogą nadal pozostawać pod napięciem.

Dlaczego przy zwarciu w sieci trakcyjnej mogą zadziałać dwa wyłączniki?

Odcinek sieci trakcyjnej może być zasilany dwustronnie. Wtedy prąd zwarciowy dopływa z dwóch kierunków, więc wyłączają się zabezpieczenia po obu stronach uszkodzonego odcinka.

Jak ustalić, które wyłączniki zadziałają przy zwarciu na schemacie?

Trzeba znaleźć miejsce zwarcia, określić drogi zasilania tego miejsca i wskazać najbliższe wyłączniki znajdujące się po obu stronach uszkodzonego odcinka.

Jaką rolę pełni kabina sekcyjna w ograniczaniu skutków zwarcia?

Kabina sekcyjna umożliwia podział sieci trakcyjnej na sekcje i odłączanie wybranych odcinków. Dzięki temu zwarcie nie musi powodować wyłączenia dużej części sieci.

Dlaczego w analizowanym układzie nie zadziałają wszystkie załączone wyłączniki?

Nie wszystkie wyłączniki leżą na drodze prądu zwarciowego. Część z nich jest oddzielona sekcjonowaniem lub zasila inne odcinki sieci.

Co oznacza miejsce zwarcia Z na schemacie sieci trakcyjnej?

Oznacza punkt uszkodzenia, w którym dochodzi do przepływu prądu zwarciowego. Od jego położenia zależy, które zabezpieczenia powinny zadziałać.