Pytania pomocnicze - TWO.07

Do kursu żyrokompasowego dodaje się poprawkę żyrokompasu: KR = KŻ + Δz. W tym zadaniu KR = 299° + (-2°) = 297°.

Kąt kursowy prawej burty dodaje się do kursu rzeczywistego: NR = KR + K. Jeśli wynik przekracza 360°, odejmuje się 360°.

Kierunki nawigacyjne podaje się w zakresie od 000° do 359°. Dlatego 438° - 360° = 078°.

Oznacza, że obiekt znajduje się 141° od dziobu w stronę prawej burty. Dla prawej burty wartość dodaje się do kursu statku.

Dla lewej burty kąt kursowy odejmuje się od kursu rzeczywistego. Gdy wynik jest ujemny, dodaje się 360°.

Kurs rzeczywisty to kierunek ruchu lub ustawienia osi statku względem północy rzeczywistej. Namiar rzeczywisty to kierunek z obserwatora na obiekt, również odniesiony do północy rzeczywistej.

Najpierw KR = 299° - 2° = 297°. Następnie NR = 297° + 141° = 438°, czyli po redukcji do pełnego okręgu 078°.

Kurs rzeczywisty oblicza się ze wzoru: KR = KŻ + Δż. W tym zadaniu KR = 311° + (-2°) = 309°.

Kurs rzeczywisty statku wynosi 309°, a kierunek nabieżnika 039°. Różnica od kursu statku w prawo wynosi 90°, więc nabieżnik jest na prawym trawersie.

Trawers to kierunek prostopadły do osi symetrii statku, czyli 90° od dziobu. Może być prawy albo lewy.

Namiar rzeczywisty liczony jest od północy rzeczywistej. Kąt kursowy liczony jest od dziobu statku w prawo lub w lewo do obserwowanego obiektu.

Porównuje się kierunek na obiekt z kursem statku. Jeśli najmniejsza różnica liczona od dziobu wypada w prawo, obiekt jest po prawej burcie; jeśli w lewo, po lewej.

Linia nabieżnika jest prostą, więc można ją opisać dwoma kierunkami różniącymi się o 180°, np. 039° i 219°. W zadaniach trzeba użyć tego kierunku, który wynika z treści lub daje właściwe położenie względem statku.

Stosuje się ją przy krótkich odcinkach drogi oraz przy częstych zmianach kursu. Jest przydatna w obliczeniach zliczeniowych trasy statku.

Metoda średniej szerokości jest uproszczona i dobra dla krótkich odcinków. Metoda powiększonej szerokości odnosi się do obliczeń na mapie Merkatora i jest stosowana przy dłuższych odcinkach loksodromicznych.

Jest to szerokość przyjęta jako średnia między szerokością początkową i końcową odcinka. Używa się jej do uproszczenia obliczeń zmiany długości geograficznej.

Na krótkich odcinkach błędy wynikające z uproszczeń są niewielkie. Dzięki temu można szybko sumować kolejne przemieszczenia statku.

Zboczenie nawigacyjne to przesunięcie statku w kierunku wschód-zachód wyrażone w milach morskich. Jest wykorzystywane do obliczania zmiany długości geograficznej.

Nie jest najlepszym wyborem dla długich tras, ponieważ opiera się na uproszczeniach. Dla dłuższych odcinków stosuje się dokładniejsze metody, np. związane z loksodromą i mapą Merkatora.

Ponieważ loksodroma jest w nim linią prostą. Ułatwia to wykreślanie kursów i prowadzenie nawigacji klasycznej.

Oznacza równoleżnik konstrukcyjny mapy. Dla tego równoleżnika skala mapy odpowiada wartości podanej w tytule.

Nie. Skala zmienia się wraz z szerokością geograficzną, dlatego przy skali podaje się równoleżnik konstrukcyjny.

To równoleżnik, dla którego przyjęto nominalną skalę mapy. Na nim skala jest najbliższa wartości zapisanej w tytule mapy.

Ponieważ jest to informacja o konstrukcji skali mapy, a nie o granicach arkusza. Ramki mapy wyznaczają zakres geograficzny, a liczba w nawiasie odnosi się do równoleżnika konstrukcyjnego.

Zniekształca odległości i powierzchnie, szczególnie na dużych szerokościach geograficznych. Im dalej od równika, tym większe zniekształcenia skali.

Południki i równoleżniki są liniami prostymi przecinającymi się pod kątem prostym. Odstępy między równoleżnikami rosną ku biegunom.

Kąt poziomy to kąt między kierunkami na dwa widoczne obiekty, mierzony w płaszczyźnie horyzontu. Wykorzystuje się go do wykreślania łukowej linii pozycyjnej.

Wszystkie punkty, z których odcinek między dwoma obiektami jest widziany pod tym samym kątem, leżą na łuku jednego okręgu. Wynika to z własności kąta wpisanego.

Linia z odległości to okrąg o środku w jednym obiekcie i promieniu równym zmierzonej odległości. Linia z kąta poziomego to okrąg przechodzący przez dwa obiekty, z którego odcinek między nimi widać pod danym kątem.

Jeden pomiar daje tylko linię pozycyjną, czyli zbiór możliwych położeń statku. Do wyznaczenia pozycji potrzebne jest przecięcie z drugą niezależną linią pozycyjną.

Najlepiej wybierać obiekty dobrze widoczne, jednoznacznie rozpoznawalne i dokładnie naniesione na mapę. Korzystne jest, gdy kąt między nimi nie jest zbyt mały ani bliski 180°.

Kąt poziomy mierzy się między dwoma kierunkami w płaszczyźnie horyzontu. Kąt pionowy mierzy wysokość obiektu nad horyzontem i może służyć np. do wyznaczania odległości od obiektu o znanej wysokości.

Mag oznacza wielkość gwiazdową, czyli jasność obserwowaną gwiazdy. Im mniejsza wartość Mag, tym jaśniejszy obiekt.

Skala wielkości gwiazdowej jest odwrotna: mniejsza liczba oznacza większą jasność. Dlatego 2,0 wskazuje obiekt jaśniejszy niż 2,4.

Zapis 2·0 należy odczytywać jak 2,0. Kropka środkowa pełni funkcję separatora dziesiętnego.

Należy porównać wartości w kolumnie Mag i wybrać najmniejszą z nich. Ta gwiazda jest najjaśniejsza.

Najczęstszy błąd to wybór największej wartości Mag jako najjaśniejszej gwiazdy. W rzeczywistości największa wartość oznacza gwiazdę słabszą.

Tabela pomaga identyfikować wybrane gwiazdy nawigacyjne i odczytywać ich dane. Może być używana przy obserwacjach astronomicznych i obliczeniach pozycji.

Funkcja MOB zapisuje aktualną pozycję statku jako miejsce wypadnięcia człowieka za burtę. Ułatwia natychmiastowy powrót do tej pozycji.

Najczęściej jest to przycisk oznaczony „MOB” lub „EVENT/MOB”. W pokazanym przykładzie poprawny jest przycisk B.

Statek cały czas się przemieszcza, a osoba w wodzie może dryfować. Szybki zapis pozycji pozwala rozpocząć manewr powrotu i akcję poszukiwawczo-ratowniczą.

MOB jest funkcją alarmową przeznaczoną do sytuacji człowiek za burtą. Zwykle automatycznie tworzy specjalny punkt i prowadzi nawigację powrotną do zapisanej pozycji.

GPS może wskazywać namiar, odległość oraz kurs powrotny do pozycji MOB. Pomaga to sternikowi szybko wrócić w rejon zdarzenia.

Należy ogłosić alarm, rzucić koło ratunkowe, wyznaczyć obserwatora i rozpocząć manewr człowiek za burtą. W razie potrzeby należy także nadać odpowiedni komunikat radiowy.

VDR oznacza Voyage Data Recorder, czyli rejestrator danych z podróży morskiej. Jest odpowiednikiem czarnej skrzynki na statku.

Dane z VDR wykorzystuje się głównie do analizy wypadków morskich, kolizji, wejść na mieliznę i innych zdarzeń niebezpiecznych.

VDR może zapisywać m.in. pozycję, kurs, prędkość, obraz radarowy, dane AIS, rozmowy na mostku, korespondencję VHF i alarmy systemowe.

Ponieważ zapisuje kluczowe dane z pracy statku i mostka, które pozwalają odtworzyć przebieg zdarzeń przed wypadkiem.

AIS służy do automatycznej identyfikacji i wymiany informacji między statkami oraz stacjami brzegowymi. VDR natomiast rejestruje dane z rejsu w celu ich późniejszej analizy.

Ortodroma jest najkrótszą drogą między punktami na kuli i przecina południki pod różnymi kątami. Loksodroma przecina południki pod stałym kątem, ale zwykle nie jest najkrótszą drogą.

Loksodroma w odwzorowaniu Merkatora jest linią prostą. Wynika to z właściwości tego odwzorowania, które zachowuje kąty.

Ortodroma zwykle jest krzywą. Przecina kolejne południki pod różnymi kątami, dlatego nie pokrywa się z prostą loksodromiczną.

Na dużych odległościach ortodroma pozwala skrócić trasę, ponieważ jest najkrótszą drogą po powierzchni Ziemi. Ma to znaczenie dla czasu podróży i zużycia paliwa.

Szczególnymi przypadkami są równik i południki. Są one kołami wielkimi i w odwzorowaniu Merkatora przedstawiane są jako linie proste.

Prowadzenie statku po stałym kursie jest prostsze niż ciągła zmiana kursu. Dlatego ortodromę często przybliża się szeregiem krótkich odcinków loksodromicznych.

Średnia szerokość to średnia arytmetyczna szerokości geograficznej punktu wyjścia i punktu dojścia. Stosuje się ją w metodzie średniej szerokości do uproszczonego obliczania drogi po loksodromie.

Wyraża się ją w stopniach i minutach szerokości geograficznej, a w obliczeniach często operuje się minutami szerokości geograficznej.

Minuta długości geograficznej ma różną długość liniową zależnie od szerokości geograficznej. Natomiast minuta szerokości geograficznej odpowiada w przybliżeniu jednej mili morskiej.

Jedna minuta szerokości geograficznej odpowiada w przybliżeniu jednej mili morskiej. Dlatego w nawigacji morskiej różnice szerokości łatwo przelicza się na mile.

Stosuje się ją przy obliczaniu drogi po loksodromie, zwłaszcza na krótszych odcinkach i przy niewielkich różnicach szerokości geograficznej. Jest to metoda uproszczona.

Szerokość geograficzna określa położenie na północ lub południe od równika. Długość geograficzna określa położenie na wschód lub zachód od południka Greenwich.