Pytania pomocnicze - TWO.09

Obsługa siłowni statkowych, urządzeń pomocniczych i mechanizmów pokładowych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 734.
Strona 11 z 12.

Do czego służy krętlik w osprzęcie dźwigowym?

Krętlik umożliwia obrót połączonych elementów pod obciążeniem. Dzięki temu ogranicza skręcanie lin, łańcuchów i zawiesi.

Jak odróżnić krętlik od szekli na rysunku?

Szekla ma zwykle kształt litery U lub omega ze sworzniem. Krętlik składa się z dwóch części połączonych centralnym elementem obrotowym.

Dlaczego skręcanie liny podczas podnoszenia ładunku jest niebezpieczne?

Skręcona lina pracuje nierównomiernie i szybciej się zużywa. Może też powodować obracanie się ładunku, co zwiększa ryzyko wypadku.

Jakie oznaczenie nośności należy sprawdzić przed użyciem krętlika?

Należy sprawdzić WLL lub SWL, czyli dopuszczalne obciążenie robocze. Nie wolno przekraczać wartości podanej przez producenta.

Jakie uszkodzenia wykluczają krętlik z dalszej eksploatacji?

Krętlik należy wycofać, gdy ma pęknięcia, odkształcenia, nadmierną korozję, uszkodzony sworzeń lub obraca się z wyraźnym oporem.

Gdzie na statku można spotkać krętliki?

Krętliki stosuje się w olinowaniu urządzeń dźwigowych, zawiesiach transportowych, połączeniach haków, lin i łańcuchów oraz w niektórych mechanizmach pokładowych.

Do czego służy telegraf maszynowy na statku?

Telegraf maszynowy służy do przekazywania komend dotyczących pracy silnika głównego między mostkiem a siłownią lub systemem zdalnego sterowania.

Co oznacza komenda AHEAD na telegrafie maszynowym?

AHEAD oznacza ruch naprzód, czyli pracę napędu w kierunku powodującym płynięcie statku do przodu.

Co oznacza komenda ASTERN na telegrafie maszynowym?

ASTERN oznacza ruch wstecz, czyli pracę napędu w kierunku cofania statku.

Jaka jest różnica między SLOW a DEAD SLOW?

SLOW oznacza „wolno”, natomiast DEAD SLOW oznacza „bardzo wolno”, czyli jeszcze mniejszą prędkość obrotową lub nastawę napędu.

Jak należy odczytać komendę DEAD SLOW ASTERN?

DEAD SLOW ASTERN oznacza „bardzo wolno wstecz”. Jest to właściwa pozycja dla komendy startu silnika bardzo wolno wstecz.

Dlaczego poprawne rozumienie komend telegrafu jest ważne podczas manewrów?

Podczas manewrów portowych lub awaryjnych błędne ustawienie kierunku albo prędkości może spowodować niebezpieczny ruch statku i utratę kontroli nad manewrem.

Po czym najłatwiej rozpoznać rampę burtową na statku?

Po tym, że jest umieszczona w burcie, czyli w bocznej ścianie kadłuba. Po otwarciu tworzy przejazd między nabrzeżem a pokładem ładunkowym.

Do czego służy rampa burtowa?

Służy do załadunku i wyładunku pojazdów oraz ładunków kołowych. Umożliwia bezpośredni wjazd z nabrzeża do wnętrza statku.

Czym różni się rampa burtowa od rampy rufowej?

Rampa burtowa znajduje się z boku kadłuba, natomiast rampa rufowa na tylnej części statku. Obie mogą pełnić podobną funkcję, ale różnią się położeniem.

Na jakich statkach najczęściej stosuje się rampy burtowe?

Najczęściej na statkach Ro-Ro, promach i samochodowcach. Są używane tam, gdzie ładunek przemieszcza się na kołach.

Jakie mechanizmy mogą obsługiwać rampę burtową?

Najczęściej stosuje się układy hydrauliczne z siłownikami, zamkami i blokadami. Mechanizmy te odpowiadają za opuszczanie, podnoszenie i bezpieczne ryglowanie rampy.

Dlaczego szczelność rampy burtowej jest ważna?

Rampa po zamknięciu stanowi część poszycia burty, więc musi chronić wnętrze statku przed wodą. Nieszczelność może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa jednostki.

Na jakiej zasadzie działa czujnik pływakowy?

Pływak unosi się lub opada wraz ze zmianą poziomu cieczy. Jego ruch powoduje przełączenie styku elektrycznego albo wysłanie sygnału sterującego.

Dlaczego czujnik pływakowy najczęściej steruje pompą?

Pompa służy do opróżniania lub napełniania zbiorników, więc jej praca zależy od poziomu cieczy. Czujnik pływakowy umożliwia automatyczne załączanie i wyłączanie pompy.

Gdzie na statku można spotkać czujniki pływakowe?

Stosuje się je m.in. w zęzach, zbiornikach ściekowych, zbiornikach wody, układach transferowych i instalacjach alarmu wysokiego poziomu cieczy.

Co może się stać, jeśli czujnik pływakowy ulegnie zablokowaniu?

Pompa może nie uruchomić się mimo wysokiego poziomu cieczy albo nie wyłączyć się po opróżnieniu zbiornika. Może to prowadzić do zalania, przepełnienia lub pracy pompy na sucho.

Czym różni się czujnik pływakowy od manometru?

Czujnik pływakowy reaguje na poziom cieczy, natomiast manometr mierzy ciśnienie. Są to urządzenia kontrolujące różne wielkości fizyczne.

Jaką funkcję pełni czujnik pływakowy w układzie zęzowym?

Może automatycznie uruchomić pompę zęzową po wzroście poziomu wody i zatrzymać ją po odpompowaniu cieczy do bezpiecznego poziomu.

Jaką funkcję pełni komora paleniskowa w kotle parowym?

Jest miejscem spalania paliwa i powstawania gorących spalin. Ciepło ze spalania jest przekazywane do wody kotłowej przez powierzchnie ogrzewalne.

Po czym rozpoznać komorę paleniskową na schemacie kotła?

Zwykle znajduje się przy palniku, w dolnej części kotła. To przestrzeń, do której palnik kieruje płomień.

Dlaczego prawidłowe spalanie w komorze paleniskowej jest ważne?

Zapewnia wysoką sprawność kotła i ogranicza powstawanie sadzy. Nieprawidłowe spalanie może prowadzić do przegrzewania, zadymienia i awarii.

Jaką rolę pełni palnik kotłowy względem komory paleniskowej?

Palnik rozpyla paliwo i miesza je z powietrzem, inicjując spalanie w komorze paleniskowej. Od jego pracy zależy kształt i stabilność płomienia.

Co dzieje się ze spalinami po opuszczeniu komory paleniskowej?

Spaliny przepływają przez dalsze powierzchnie ogrzewalne kotła, np. płomieniówki lub kanały spalinowe. Następnie są kierowane do komina.

Jakie objawy mogą świadczyć o złej pracy komory paleniskowej?

Typowe objawy to kopcący płomień, nadmierna ilość sadzy, niestabilne spalanie, spadek ciśnienia pary lub wzrost temperatury spalin.

Dlaczego w silniku o zapłonie samoczynnym paliwo nie jest wtryskiwane podczas suwu ssania?

Podczas ssania do cylindra trafia głównie powietrze. Paliwo wtryskuje się dopiero pod koniec sprężania, gdy powietrze ma temperaturę wystarczającą do samozapłonu.

Co dzieje się z powietrzem w cylindrze podczas suwu sprężania?

Powietrze jest ściskane przez tłok, przez co rośnie jego ciśnienie i temperatura. To przygotowuje warunki do samozapłonu paliwa.

W którym momencie cyklu czterosuwowego rozpoczyna się spalanie w silniku Diesla?

Spalanie rozpoczyna się po rozpoczęciu wtrysku paliwa, pod koniec suwu sprężania, w pobliżu górnego martwego położenia tłoka.

Jaka jest podstawowa różnica między silnikiem o zapłonie samoczynnym a iskrowym?

W silniku ZS paliwo zapala się od temperatury sprężonego powietrza. W silniku iskrowym zapłon mieszanki wywołuje iskra ze świecy zapłonowej.

Jakie są cztery suwy pracy silnika czterosuwowego?

Są to kolejno: ssanie, sprężanie, praca i wydech. Pełny cykl pracy trwa dwa obroty wału korbowego.

Dlaczego moment wtrysku paliwa jest ważny dla pracy silnika okrętowego?

Wpływa na sprawność spalania, moc, zużycie paliwa, temperaturę spalin i obciążenia mechaniczne. Nieprawidłowy moment wtrysku może pogorszyć pracę silnika.

Jaką funkcję pełni wtryskiwacz w silniku o zapłonie samoczynnym?

Wtryskiwacz podaje paliwo do cylindra pod wysokim ciśnieniem i rozpyla je na drobne krople. Ułatwia to szybkie wymieszanie paliwa z gorącym powietrzem.

Na czym polega odstrzelenie wirówki paliwowej?

Odstrzelenie to krótkotrwałe otwarcie bębna wirówki w celu wyrzucenia nagromadzonego szlamu i zanieczyszczeń do przestrzeni odpadowej.

Dlaczego przed odstrzeleniem należy usunąć paliwo z bębna wirówki?

Aby nie wyrzucić wartościowego paliwa razem ze szlamem oraz ograniczyć zanieczyszczenie zbiornika osadów paliwem.

Który opis na panelu sterowania wskazuje funkcję potrzebną przed odstrzeleniem?

Należy szukać opisu „Wypieranie paliwa”, ponieważ ta funkcja usuwa paliwo z bębna przed wyrzutem osadów.

Czym różni się płukanie od wypierania paliwa w wirówce?

Wypieranie paliwa ma usunąć paliwo z bębna przed odstrzeleniem, natomiast płukanie służy do przepłukania układu lub bębna wodą po określonym etapie pracy.

Jaką rolę pełni bęben w wirówce paliwowej?

Bęben jest wirującym elementem, w którym pod wpływem siły odśrodkowej następuje oddzielanie paliwa od wody, szlamu i cząstek stałych.

Co może się stać, jeśli wirówka zostanie odstrzelona bez wypierania paliwa?

Może dojść do strat paliwa, nadmiernego zabrudzenia zbiornika szlamu oraz nieprawidłowego przebiegu procesu oczyszczania.

Jak rozpoznać zbiornik awaryjnego zasilania paliwem na schemacie instalacji?

Należy szukać opisu typu „emergency service tank” lub „emerg service tank”. W instalacji paliwowej zespołów prądotwórczych może być oznaczony jako „DO emerg service tank”.

Co oznacza skrót DO w instalacji paliwowej statku?

DO oznacza diesel oil, czyli olej napędowy. Jest to paliwo stosowane m.in. do zasilania silników zespołów prądotwórczych.

Jaka jest funkcja zbiornika rozchodowego paliwa?

Zbiornik rozchodowy dostarcza oczyszczone i przygotowane paliwo bezpośrednio do silnika lub grupy odbiorników. Zapewnia stabilne zasilanie paliwem podczas normalnej pracy.

Czym różni się zbiornik awaryjny od zwykłego zbiornika rozchodowego?

Zwykły zbiornik rozchodowy pracuje w normalnym układzie zasilania. Zbiornik awaryjny służy do podtrzymania pracy ważnych urządzeń, gdy normalne zasilanie paliwem jest niedostępne.

Dlaczego zespoły prądotwórcze wymagają niezawodnego zasilania paliwem?

Zespoły prądotwórcze dostarczają energię elektryczną do urządzeń statkowych. Brak paliwa może spowodować utratę zasilania ważnych systemów bezpieczeństwa i eksploatacji statku.

Jakie elementy instalacji paliwowej warto sprawdzić przy zbiorniku awaryjnym?

Należy kontrolować poziom paliwa, stan zaworów, szczelność przewodów, odpowietrzenie oraz drożność dopływu do silnika. Ważna jest także gotowość układu do natychmiastowego użycia.

Który element na przedstawionym schemacie odpowiada zbiornikowi awaryjnego zasilania paliwem?

Jest to zbiornik opisany jako „DO emerg service tank”. Na schemacie został oznaczony czerwoną cyfrą 4.

Na czym polega działanie filtra szczelinowego?

Olej przepływa przez wąskie szczeliny między elementami wkładu filtrującego. Zanieczyszczenia większe od szerokości szczelin zostają zatrzymane na powierzchni filtra.

Dlaczego filtr szczelinowy można czyścić przez obracanie wkładu?

Podczas obracania wkładu zanieczyszczenia są zgarniane przez skrobaki lub elementy czyszczące. Dzięki temu filtr może dalej pracować bez natychmiastowej wymiany wkładu.

Czym filtr szczelinowy różni się od filtra filcowego?

Filtr szczelinowy ma metalowy wkład ze szczelinami i może być czyszczony mechanicznie przez obrót. Filtr filcowy wykorzystuje materiał porowaty, który zwykle wymaga wymiany albo dokładnego płukania.

Jakie zanieczyszczenia zatrzymują filtry olejowe w siłowni okrętowej?

Zatrzymują głównie opiłki metalu, nagar, produkty zużycia elementów silnika oraz inne cząstki stałe znajdujące się w oleju.

Co może świadczyć o zanieczyszczeniu filtra olejowego?

Typowym objawem jest wzrost różnicy ciśnień przed i za filtrem albo spadek ciśnienia oleju za filtrem. Może to oznaczać ograniczony przepływ oleju.

Dlaczego czystość oleju smarowego jest ważna dla silnika okrętowego?

Zanieczyszczony olej przyspiesza zużycie łożysk, tulei cylindrowych, czopów wału i innych współpracujących powierzchni. Skuteczna filtracja zmniejsza ryzyko awarii.

Po czym rozpoznać żuraw pokładowy na rysunku technicznym?

Żuraw pokładowy ma obrotową kolumnę lub podstawę, wysięgnik oraz hak lub osprzęt chwytający zawieszony na linie. Służy do podnoszenia i przemieszczania ładunków na statku.

Czym różni się żuraw od bomu ładunkowego?

Żuraw jest samodzielnym urządzeniem dźwignicowym z mechanizmami obrotu, podnoszenia i często zmiany wysięgu. Bom jest prostszym wysięgnikiem współpracującym z olinowaniem, masztami i wciągarkami.

Dlaczego przedstawione urządzenie nie jest suwnicą?

Suwnica porusza się zwykle po torach lub belkach jezdnych i pracuje nad określonym obszarem. Na rysunku widać obrotowy wysięgnik z hakiem, typowy dla żurawia.

Dlaczego przedstawione urządzenie nie jest taśmociągiem?

Taśmociąg transportuje ładunek ciągłym ruchem na taśmie. Żuraw podnosi ładunek punktowo za pomocą haka, liny i mechanizmu podnoszenia.

Jakie podstawowe mechanizmy występują w żurawiu pokładowym?

Typowy żuraw ma mechanizm podnoszenia ładunku, mechanizm obrotu oraz mechanizm zmiany wysięgu. W zależności od konstrukcji może być napędzany hydraulicznie lub elektrycznie.

Do czego wykorzystuje się żurawie pokładowe na statkach?

Służą do załadunku i rozładunku ładunków, obsługi zapasów, części zamiennych, łodzi roboczych lub innych elementów wyposażenia. Ułatwiają prace przeładunkowe, szczególnie gdy statek nie korzysta z urządzeń portowych.