Pytania pomocnicze - TWO.09
Obsługa siłowni statkowych, urządzeń pomocniczych i mechanizmów pokładowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 734.
Strona 9 z 12.
Jak odczytać jednostkowe zużycie paliwa z charakterystyki silnika?
Należy znaleźć na wykresie punkt odpowiadający danej prędkości obrotowej i mocy efektywnej. Następnie odczytuje się wartość krzywej jednostkowego zużycia paliwa przechodzącej przez ten punkt lub najbliższej temu punktowi.
Dlaczego w tym zadaniu poprawna odpowiedź wynosi 204 g/kWh?
Dla prędkości 104 obr/min i mocy 1000 kW punkt pracy znajduje się najbliżej zielonej krzywej opisanej wartością 204 g/kWh. Dlatego właściwy odczyt z wykresu to 204 g/kWh.
Co oznacza jednostka g/kWh przy zużyciu paliwa?
Oznacza liczbę gramów paliwa zużywaną przez silnik na wytworzenie 1 kWh energii mechanicznej. Im mniejsza wartość, tym silnik pracuje ekonomiczniej.
Czym różni się moc efektywna od mocy indykowanej silnika?
Moc efektywna to moc użyteczna dostępna na wale silnika. Moc indykowana powstaje w cylindrach i jest większa, ponieważ część energii tracona jest na tarcie i napęd mechanizmów pomocniczych.
Jak prędkość obrotowa wpływa na zużycie paliwa silnika?
Zmiana prędkości obrotowej zmienia warunki spalania, napełniania cylindrów i straty mechaniczne. Dlatego jednostkowe zużycie paliwa nie jest stałe i zależy od punktu pracy silnika.
Po co na charakterystyce silnika podaje się linie średniego ciśnienia efektywnego?
Średnie ciśnienie efektywne informuje o obciążeniu cylindra i pozwala ocenić, jak intensywnie pracuje silnik. Jest przydatne przy kontroli dopuszczalnych warunków eksploatacji.
Dlaczego najniższe jednostkowe zużycie paliwa nie zawsze oznacza najlepszy punkt pracy silnika?
Oprócz ekonomiki trzeba uwzględnić ograniczenia eksploatacyjne, takie jak ciśnienie spalania, temperatury, dymienie, drgania i wymagania napędowe statku. Silnik powinien pracować ekonomicznie, ale także bezpiecznie.
Jaką funkcję pełni układ korbowo-tłokowy w silniku spalinowym?
Zamienia ruch posuwisto-zwrotny tłoka na ruch obrotowy wału korbowego. Dzięki temu energia spalania paliwa może zostać przekazana dalej, np. na wał napędowy.
Dlaczego tłok z pierścieniami należy do układu korbowo-tłokowego?
Tłok odbiera siłę od gazów spalinowych, a pierścienie uszczelniają przestrzeń między tłokiem a cylindrem. Jest to jeden z podstawowych ruchomych elementów tego układu.
Jakie zadanie mają pierścienie tłokowe?
Pierścienie tłokowe uszczelniają komorę spalania, ograniczają przedmuchy gazów do skrzyni korbowej i pomagają zgarniać nadmiar oleju ze ścian cylindra.
Dlaczego blok cylindrowy nie jest częścią układu korbowo-tłokowego?
Blok cylindrowy jest elementem konstrukcyjnym kadłuba silnika, w którym osadzone są cylindry i inne podzespoły. Nie wykonuje pracy typowej dla mechanizmu korbowo-tłokowego.
Czym różni się głowica cylindra od elementów układu korbowo-tłokowego?
Głowica zamyka cylinder od góry i może zawierać zawory, kanały dolotowe, wydechowe lub wtryskiwacz. Nie przekształca ruchu tłoka w ruch obrotowy.
Jakie objawy mogą wskazywać na zużycie elementów układu korbowo-tłokowego?
Typowe objawy to spadek kompresji, zwiększone zużycie oleju, dymienie, stuki mechaniczne oraz pogorszenie osiągów silnika.
Po czym można rozpoznać zawór odcinający na rysunku technicznym lub zdjęciu?
Najczęściej ma pokrętło, trzpień gwintowany oraz element zamykający przepływ, np. grzybek lub klin. Jego budowa wskazuje na ręczne otwieranie i zamykanie przepływu.
Jaka jest podstawowa funkcja zaworu odcinającego w instalacji okrętowej?
Służy do całkowitego zamknięcia lub otwarcia przepływu czynnika. Umożliwia odizolowanie fragmentu instalacji albo urządzenia.
Czym zawór odcinający różni się od zaworu zwrotnego?
Zawór odcinający jest zwykle sterowany ręcznie i zamyka przepływ na polecenie obsługi. Zawór zwrotny działa samoczynnie i przepuszcza czynnik tylko w jednym kierunku.
Czym zawór odcinający różni się od zaworu termostatycznego?
Zawór termostatyczny reguluje przepływ w zależności od temperatury. Zawór odcinający służy przede wszystkim do zamykania lub otwierania przepływu.
Dlaczego zawory odcinające są ważne podczas remontów w siłowni statkowej?
Pozwalają bezpiecznie odłączyć pompę, filtr, chłodnicę lub inny element instalacji. Dzięki temu można prowadzić prace bez opróżniania całego układu.
Jakie mogą być skutki pracy zaworu odcinającego w położeniu częściowo otwartym?
Może dojść do dławienia przepływu, hałasu, drgań i erozji gniazda zaworu. Nie każdy zawór odcinający jest przeznaczony do regulacji przepływu.
W jakich instalacjach statkowych stosuje się zawory odcinające?
Stosuje się je m.in. w instalacjach paliwowych, olejowych, chłodzenia, parowych, sprężonego powietrza, zęzowych i balastowych. Są podstawową armaturą rurociągową.
Do czego służy zawór szumowania dolnego w kotle parowym?
Służy do okresowego usuwania z dolnych części kotła zanieczyszczeń, osadów i szlamu gromadzących się w wodzie kotłowej.
Dlaczego zanieczyszczenia gromadzą się w dolnej części kotła?
Cięższe cząstki stałe, osady i szlam opadają pod wpływem grawitacji, dlatego zbierają się w najniżej położonych przestrzeniach wodnych kotła.
Czym różni się szumowanie dolne od szumowania powierzchniowego?
Szumowanie dolne usuwa osady i szlam z dolnych części kotła, natomiast szumowanie powierzchniowe usuwa zanieczyszczenia unoszące się przy powierzchni wody, np. pianę i nadmiar soli.
Dlaczego regularne szumowanie wody kotłowej jest ważne?
Zapobiega odkładaniu się kamienia, szlamu i soli, co ogranicza ryzyko przegrzewania powierzchni grzewczych, spadku sprawności kotła oraz awarii.
Czy zawór szumowania dolnego służy do odpowietrzania kotła?
Nie. Do odpowietrzania służy zawór odpowietrzający, zwykle umieszczony w górnej części kotła, a zawór szumowania dolnego służy do usuwania zanieczyszczeń z wody.
Czy zaworem szumowania dolnego sprawdza się poziom wody w kotle?
Nie. Poziom wody sprawdza się za pomocą wodowskazu kotłowego lub układów pomiaru poziomu, a nie zaworu szumowania.
Jakie skutki może mieć brak usuwania osadów z wody kotłowej?
Może dojść do pogorszenia wymiany ciepła, korozji, przegrzewania elementów kotła, spadku wydajności oraz zwiększonego ryzyka uszkodzeń.
Dlaczego podczas wachty kontroluje się temperaturę spalin na wylocie z cylindrów?
Ponieważ temperatura spalin informuje o jakości spalania i obciążeniu poszczególnych cylindrów. Odchylenia mogą świadczyć o usterce wtryskiwacza, zaworu wylotowego lub układu doładowania.
Co może oznaczać zbyt wysoka temperatura spalin w jednym cylindrze?
Może wskazywać na przeciążenie cylindra, nieprawidłowe wtryskiwanie paliwa, opóźnione spalanie albo problemy z odprowadzeniem spalin. Wymaga porównania z pozostałymi cylindrami i dokumentacją silnika.
Co może oznaczać zbyt niska temperatura spalin w jednym cylindrze?
Może świadczyć o zbyt małej dawce paliwa, niesprawnym wtryskiwaczu lub niepełnym udziale cylindra w pracy silnika. Taki cylinder może generować mniejszą moc.
Dlaczego analiza próbek oleju nie jest typową bieżącą czynnością wachtową?
Analiza oleju wymaga pobrania próbki i zwykle wykonuje się ją okresowo, często laboratoryjnie lub według harmonogramu obsługi. Podczas wachty prowadzi się głównie odczyty parametrów pracy i obserwację stanu urządzeń.
Czym różni się kontrola temperatury spalin od kontroli temperatury łożysk?
Temperatura spalin dotyczy procesu spalania i pracy cylindrów, natomiast temperatura łożysk dotyczy stanu smarowania i tarcia w układzie korbowym. Oba parametry są ważne, ale w pytaniu chodzi o typową kontrolę pracy silnika głównego podczas wachty.
Dlaczego wyłączenie obracarki wału korbowego nie jest czynnością nadzoru podczas normalnej pracy silnika?
Obracarka służy do powolnego obracania wału podczas postoju, przeglądów lub przygotowania silnika. Podczas pracy silnika głównego obracarka musi być wyłączona i zabezpieczona już przed uruchomieniem.
Dlaczego do łożysk tocznych stosuje się smar plastyczny, a nie zwykły olej konserwacyjny?
Smar plastyczny dobrze utrzymuje się w miejscu pracy łożyska i zapewnia długotrwałe smarowanie. Olej konserwacyjny służy głównie do ochrony przed korozją, a nie do pracy pod obciążeniem.
Jaką funkcję pełni smar w łożysku tocznym?
Smar zmniejsza tarcie, ogranicza zużycie elementów tocznych i bieżni oraz chroni przed korozją. Pomaga też odprowadzać część ciepła i tłumić hałas.
Dlaczego smar litowy jest często stosowany w urządzeniach pokładowych?
Smar litowy ma dobrą przyczepność, odporność na wodę i stabilność mechaniczną. Dzięki temu nadaje się do mechanizmów pracujących w trudnych warunkach eksploatacyjnych.
Czym różni się smar litowy od oleju przekładniowego?
Smar litowy jest smarem plastycznym i pozostaje w miejscu smarowania, np. w łożysku. Olej przekładniowy jest cieczą przeznaczoną głównie do smarowania przekładni zębatych.
Jakie mogą być skutki braku smarowania łożysk żurawika szalupy?
Może dojść do wzrostu tarcia, przegrzewania, hałasu, zatarcia łożysk i awarii mechanizmu. W przypadku urządzeń ratunkowych jest to szczególnie niebezpieczne.
Na czym polega okresowe przesmarowanie łożysk?
Polega na uzupełnieniu lub wymianie smaru w punktach smarnych zgodnie z instrukcją obsługi. Należy używać smaru o parametrach zalecanych przez producenta.
Dlaczego po alarmie manewrowym najpierw zakłada się kamizelkę ratunkową?
Ponieważ podczas manewrów marynarz pracuje blisko burty i istnieje ryzyko wpadnięcia do wody. Bezpieczeństwo osobiste ma pierwszeństwo przed przygotowaniem sprzętu.
Jakie czynności wykonuje się po założeniu kamizelki podczas alarmu manewrowego?
Marynarz udaje się na wyznaczone stanowisko, zgłasza gotowość i wykonuje polecenia przełożonego. Dopiero wtedy przygotowuje liny, odbijacze, bosak lub urządzenia cumownicze.
Czym różni się przygotowanie lin cumowniczych od pierwszej czynności po alarmie?
Przygotowanie lin jest czynnością roboczą związaną z cumowaniem. Pierwszą czynnością jest jednak zabezpieczenie marynarza, czyli założenie kamizelki ratunkowej.
Jakie zagrożenia występują podczas prac cumowniczych?
Najważniejsze zagrożenia to wpadnięcie za burtę, poślizgnięcie się, uderzenie liną, przebywanie w strefie odrzutu liny oraz przygniecenie przez elementy wyposażenia.
Co należy sprawdzić przed użyciem pneumatycznej kamizelki ratunkowej?
Należy sprawdzić stan kamizelki, nabój CO₂, wskaźnik gotowości, pasy oraz prawidłowe dopasowanie do ciała. Kamizelka uszkodzona lub niekompletna nie powinna być używana.
Dlaczego przygotowanie odbijaczy nie jest pierwszą czynnością po alarmie manewrowym?
Odbijacze chronią kadłub statku, ale nie zabezpieczają życia marynarza. Najpierw zakłada się środki ochrony osobistej, a dopiero potem przygotowuje wyposażenie manewrowe.
Jaką rolę pełni bosak podczas manewrów portowych?
Bosak służy do przyciągania, odpychania lub podawania lekkich elementów wyposażenia, np. lin. Jest narzędziem pomocniczym, ale jego przygotowanie nie ma pierwszeństwa przed założeniem kamizelki.
Po czym rozpoznać rurociąg wody zaburtowej na schemacie siłowni okrętowej?
Zwykle jest połączony z poborem wody z burty lub dna statku, przechodzi przez filtr i pompę, a następnie prowadzi do chłodnic lub wymienników ciepła. Po odebraniu ciepła woda jest odprowadzana za burtę.
Dlaczego woda zaburtowa jest używana do chłodzenia zespołów prądotwórczych?
Jest łatwo dostępna podczas eksploatacji statku i może skutecznie odbierać ciepło z wymienników. Najczęściej chłodzi pośrednio obieg wody słodkiej lub oleju.
Dlaczego woda zaburtowa nie powinna zwykle przepływać bezpośrednio przez silnik?
Zawiera sól i zanieczyszczenia, które powodują korozję, zarastanie kanałów i osady. Dlatego silnik chłodzi się wodą słodką, a woda zaburtowa odbiera ciepło w wymienniku.
Jaką rolę pełni wymiennik ciepła w układzie chłodzenia agregatu prądotwórczego?
Oddziela obieg wody słodkiej silnika od obiegu wody zaburtowej. Umożliwia przekazanie ciepła bez mieszania obu cieczy.
Jakie objawy mogą świadczyć o zbyt małym przepływie wody zaburtowej?
Typowe objawy to wzrost temperatury wody chłodzącej, wzrost temperatury oleju smarowego, alarmy temperatury oraz spadek sprawności chłodnic.
Jakie elementy instalacji wody zaburtowej są szczególnie narażone na zanieczyszczenia?
Najbardziej narażone są kosze ssawne, filtry, zawory denne oraz kanały chłodnic. Mogą zostać zatkane przez muł, muszle, glony lub inne zanieczyszczenia z wody morskiej.
Czym różni się woda zaburtowa od wody destylowanej w zastosowaniach okrętowych?
Woda zaburtowa pochodzi spoza kadłuba i służy głównie do chłodzenia. Woda destylowana jest oczyszczona z soli i minerałów, dlatego stosuje się ją m.in. w układach wymagających czystej wody.
Jaki jest główny cel obchodów kontrolnych siłowni okrętowej?
Celem jest bieżąca kontrola pracy urządzeń oraz szybkie wykrycie nieprawidłowości, zanim doprowadzą do awarii lub zagrożenia bezpieczeństwa statku.
Jakie parametry pracy urządzeń powinien obserwować mechanik wachtowy?
Mechanik powinien kontrolować m.in. ciśnienia, temperatury, poziomy cieczy, drgania, hałas, szczelność instalacji oraz wskazania alarmów i przyrządów pomiarowych.
Dlaczego mechanik wachtowy powinien sprawdzać wszystkie urządzenia będące w ruchu, a nie tylko silnik główny?
Siłownia pracuje jako zespół powiązanych instalacji. Awaria pompy, sprężarki, kotła, agregatu lub układu chłodzenia może wpłynąć na bezpieczeństwo pracy całego statku.
Co powinien zrobić mechanik wachtowy po zauważeniu nieprawidłowych parametrów pracy urządzenia?
Powinien ocenić zagrożenie, powiadomić starszego mechanika lub oficera mechanika, podjąć działania zgodne z instrukcją oraz odnotować zdarzenie w dokumentacji wachtowej.
Dlaczego stan pokładu, pokryw ładunkowych i mocowania ładunku nie jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?
Są to obszary związane głównie z działem pokładowym. Mechanik wachtowy podczas obchodu siłowni odpowiada przede wszystkim za urządzenia i instalacje maszynowe.
Jakie objawy mogą świadczyć o nieprawidłowej pracy urządzenia w siłowni?
Niepokojące są m.in. nietypowe hałasy, nadmierne drgania, wzrost temperatury, spadek ciśnienia, wycieki, zapach spalenizny oraz alarmy systemów kontrolnych.
Dlaczego wyniki obchodów powinny być porównywane z wartościami normalnymi?
Sama wartość parametru niewiele mówi bez odniesienia do zakresu dopuszczalnego. Porównanie z normą pozwala ocenić, czy urządzenie pracuje prawidłowo.
Do czego służy stołek bosmański na statku?
Służy do bezpiecznego podwieszania pracownika podczas prac na wysokości lub za burtą statku, np. przy konserwacji kadłuba.
Dlaczego trap główny nie jest właściwym wyposażeniem do prac remontowych za burtą?
Trap główny służy do komunikacji między statkiem a nabrzeżem lub inną jednostką, a nie do podwieszania pracownika przy burcie.
Jakie środki bezpieczeństwa należy stosować podczas pracy na stołku bosmańskim?
Należy sprawdzić stan lin i mocowań, stosować asekurację, szelki bezpieczeństwa oraz kamizelkę ratunkową, a także uwzględnić warunki pogodowe.
Jakie prace można wykonywać przy użyciu stołka bosmańskiego?
Można wykonywać czyszczenie, malowanie, konserwację i drobne naprawy elementów znajdujących się poza bezpośrednim dostępem z pokładu.
Czym stołek bosmański różni się od dźwigu ładunkowego?
Stołek bosmański jest przeznaczony do podwieszania osoby wykonującej pracę, natomiast dźwig ładunkowy służy do przemieszczania ładunków.
Kiedy nie należy wykonywać prac za burtą na stołku bosmańskim?
Nie należy ich wykonywać przy silnym wietrze, dużym falowaniu, złej widoczności, uszkodzonym osprzęcie lub braku asekuracji.