Pytania pomocnicze - TWO.09
Obsługa siłowni statkowych, urządzeń pomocniczych i mechanizmów pokładowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 734.
Strona 7 z 12.
Jaką funkcję pełni sworzeń w szekli transportowej?
Sworzeń zamyka szeklę i łączy oba końce kabłąka. Dzięki niemu można przymocować linę, łańcuch, hak lub zawiesie.
Czym różni się kabłąk szekli od sworznia?
Kabłąk to główna wygięta część szekli przenosząca obciążenie. Sworzeń jest prostym elementem poprzecznym, który zamyka szeklę.
Po co w szekli stosuje się nakrętkę i zawleczkę?
Nakrętka zabezpiecza sworzeń przed wysunięciem, a zawleczka zapobiega jej samoczynnemu odkręceniu. Zwiększa to bezpieczeństwo pracy pod obciążeniem.
Jakie uszkodzenia szekli wykluczają ją z eksploatacji?
Szekli nie wolno używać, gdy ma pęknięcia, odkształcenia, silną korozję, uszkodzony gwint lub wygięty sworzeń. Takie uszkodzenia mogą spowodować zerwanie połączenia.
Dlaczego przed użyciem szekli należy sprawdzić jej dopuszczalne obciążenie robocze?
Dopuszczalne obciążenie robocze określa maksymalną siłę, z jaką szekla może bezpiecznie pracować. Przekroczenie tej wartości grozi uszkodzeniem szekli i upadkiem ładunku.
Gdzie na statku stosuje się szekle transportowe?
Szekle stosuje się przy pracach przeładunkowych, mocowaniu zawiesi, obsłudze żurawi pokładowych, lin, łańcuchów oraz elementów wyposażenia pokładowego.
Jaką funkcję pełni sworzeń tłoka w silniku spalinowym?
Łączy tłok z korbowodem i przenosi siłę nacisku gazów z tłoka na korbowód. Umożliwia też wahliwy ruch korbowodu względem tłoka.
Czym są piasty tłoka?
Piasty tłoka to wzmocnione części tłoka z otworami, w których osadzony jest sworzeń tłoka. Przenoszą obciążenia ze sworznia na korpus tłoka.
Dlaczego odpowiedź „stopa korbowodu” jest błędna?
Stopa korbowodu to dolna część korbowodu współpracująca z czopem korbowym wału korbowego. Sworzeń tłoka znajduje się przy górnej części korbowodu, w rejonie główki korbowodu i piast tłoka.
Czym różni się główka korbowodu od stopy korbowodu?
Główka korbowodu jest górną częścią korbowodu połączoną ze sworzniem tłoka. Stopa korbowodu jest dolną częścią połączoną z wałem korbowym.
Jakie objawy może powodować zużycie sworznia tłoka?
Typowym objawem są metaliczne stuki w górnej części silnika, szczególnie przy zmianach obciążenia. Mogą też wystąpić zwiększone luzy i przyspieszone zużycie piast tłoka lub tulejki korbowodu.
Dlaczego sworzeń tłoka musi być dobrze smarowany?
Sworzeń pracuje pod dużymi obciążeniami i wykonuje ruch względny względem tłoka lub korbowodu. Brak smarowania prowadzi do zatarcia, wzrostu temperatury i uszkodzenia elementów współpracujących.
Na czym polega pionowy załadunek towaru na statek?
Pionowy załadunek polega na opuszczaniu ładunku z góry do ładowni, najczęściej za pomocą dźwigu portowego lub żurawia pokładowego. Wymaga otwarcia pokryw luków ładunkowych.
Dlaczego do pionowego załadunku otwiera się pokrywy luków, a nie furtę dziobową?
Pokrywy luków dają dostęp do ładowni od góry, co umożliwia opuszczanie ładunku pionowo. Furta dziobowa służy głównie do poziomego wjazdu pojazdów lub ładunku na statkach ro-ro.
Czym różni się załadunek pionowy od poziomego?
Załadunek pionowy odbywa się przez luki ładunkowe od góry. Załadunek poziomy odbywa się przez furty lub rampy, np. gdy pojazdy wjeżdżają na statek.
Jaką funkcję pełnią pokrywy luków podczas żeglugi?
Zabezpieczają ładownię przed wodą, warunkami atmosferycznymi i uszkodzeniami mechanicznymi. Muszą być szczelnie zamknięte i prawidłowo zaryglowane.
Jakie urządzenia mogą być używane przy pionowym przeładunku towaru?
Najczęściej stosuje się dźwigi portowe, żurawie pokładowe, chwytaki, trawersy i zawiesia. Dobór urządzenia zależy od rodzaju ładunku.
Dlaczego stan uszczelek pokryw luków jest ważny?
Uszczelki zapewniają szczelność zamkniętych pokryw. Ich uszkodzenie może spowodować przedostanie się wody do ładowni i zniszczenie ładunku.
Dlaczego elementy ruchome wciągarki cumowniczej wymagają smarowania?
Smarowanie zmniejsza tarcie i zużycie części, ogranicza nagrzewanie oraz chroni elementy przed korozją. Dzięki temu wciągarka pracuje bezpieczniej i dłużej.
Jakie elementy wciągarki cumowniczej najczęściej podlegają smarowaniu?
Smaruje się głównie łożyska, wały, przekładnie, sworznie oraz inne mechanizmy ruchome wskazane w instrukcji obsługi urządzenia.
Czy okładziny cierne hamulca wciągarki wymienia się profilaktycznie co tydzień?
Nie. Okładziny wymienia się po stwierdzeniu zużycia, uszkodzenia lub zgodnie z harmonogramem przeglądów, a nie rutynowo co tydzień.
Dlaczego malowanie wciągarki po każdym użyciu nie jest podstawową czynnością konserwacyjną?
Malowanie służy ochronie antykorozyjnej, ale wykonuje się je okresowo lub po uszkodzeniu powłoki malarskiej. Nie ma potrzeby malowania urządzenia po każdym użyciu.
Co należy sprawdzić podczas okresowego przeglądu wciągarki cumowniczej?
Należy sprawdzić stan hamulca, bębna, liny, przekładni, mocowań, osłon oraz obecność wycieków, korozji i nietypowych luzów.
Jakie mogą być skutki braku smarowania wciągarki cumowniczej?
Brak smarowania może spowodować wzrost tarcia, przegrzewanie, przyspieszone zużycie łożysk i przekładni, zatarcie mechanizmu oraz awarię podczas cumowania.
Po czym najłatwiej rozpoznać pędnik w dyszy Korta na rysunku lub zdjęciu?
Najważniejszą cechą jest klasyczna śruba umieszczona wewnątrz okrągłej, pierścieniowej dyszy. Dysza wygląda jak krótki tunel otaczający śrubę.
Do czego służy dysza Korta wokół śruby napędowej?
Dysza poprawia przepływ wody przez śrubę i zwiększa siłę naporu, szczególnie przy małych prędkościach. Dzięki temu jednostka uzyskuje większy uciąg.
Na jakich jednostkach najczęściej stosuje się pędniki w dyszy Korta?
Stosuje się je głównie na holownikach, trawlerach, statkach roboczych i jednostkach portowych. Są przydatne tam, gdzie ważny jest duży uciąg, a nie wysoka prędkość.
Czym pędnik w dyszy Korta różni się od śrubostera Schottela?
Śruboster Schottela jest pędnikiem azymutalnym, który może obracać kierunek naporu zwykle o 360°. Pędnik w dyszy Korta to śruba w stałej lub sterowanej dyszy, ale sama obecność dyszy nie oznacza śrubostera.
Czym pędnik w dyszy Korta różni się od pędnika cykloidalnego Voith-Schneidera?
Pędnik Voith-Schneidera ma pionowe łopaty wykonujące ruch cykloidalny pod kadłubem. Pędnik w dyszy Korta ma klasyczną śrubę obrotową umieszczoną w pierścieniowej dyszy.
Dlaczego pędnik w dyszy Korta jest korzystny dla holowników?
Holowniki pracują często przy małych prędkościach i dużym obciążeniu. Dysza Korta zwiększa uciąg śruby, co poprawia skuteczność holowania i manewrowania.
Jakie elementy pędnika w dyszy Korta wymagają kontroli eksploatacyjnej?
Kontroluje się stan łopat śruby, powierzchni dyszy, mocowań, luzów oraz ewentualne uszkodzenia od uderzeń lub kawitacji. Ważne jest także sprawdzenie, czy między śrubą a dyszą nie ma ciał obcych.
Jaką funkcję pełni wałek rozrządu w silniku spalinowym?
Wałek rozrządu steruje otwieraniem i zamykaniem zaworów ssących oraz wydechowych. Robi to za pomocą krzywek współpracujących z elementami układu zaworowego.
Po czym można odróżnić wałek rozrządu od dźwigni zaworowej?
Wałek rozrządu jest długim wałem z krzywkami rozmieszczonymi wzdłuż jego osi. Dźwignia zaworowa jest pojedynczym elementem wahliwym, który przenosi ruch na zawór.
Czym są krzywki na wałku rozrządu?
Krzywki to mimośrodowe występy na wałku. Ich kształt decyduje o chwili, czasie trwania i skoku otwarcia zaworu.
Jak wałek rozrządu jest napędzany?
Wałek rozrządu jest napędzany od wału korbowego, najczęściej przez koła zębate, łańcuch lub pasek. Musi być zsynchronizowany z ruchem tłoków.
Dlaczego ustawienie faz rozrządu jest ważne?
Fazy rozrządu określają, kiedy zawory się otwierają i zamykają. Nieprawidłowe ustawienie pogarsza pracę silnika, obniża moc i może doprowadzić do uszkodzeń mechanicznych.
Jakie objawy mogą wskazywać na zużycie wałka rozrządu?
Objawami mogą być spadek mocy, nierówna praca silnika, stuki z okolicy rozrządu oraz pogorszenie napełniania lub opróżniania cylindra.
Jaka jest różnica między popychaczem a wałkiem rozrządu?
Wałek rozrządu jest elementem obrotowym z krzywkami. Popychacz jest elementem pośrednim, który przenosi ruch z krzywki na dalsze części mechanizmu zaworowego.
Do czego służy zawór odpowietrzający kotła parowego?
Służy do usuwania powietrza i gazów nieskraplających się z kotła podczas jego napełniania i rozpalania. Dzięki temu przestrzeń parowa zostaje prawidłowo wypełniona parą.
Dlaczego zawór odpowietrzający pozostawia się otwarty podczas rozpalania kotła?
Pozostawia się go otwarty, aby powstająca para mogła wypchnąć powietrze z wnętrza kotła. Zapobiega to pogorszeniu wymiany ciepła i nieprawidłowej pracy kotła.
Przy jakim ciśnieniu zamyka się zawór odpowietrzający kotła parowego?
Zawór odpowietrzający zamyka się po osiągnięciu ciśnienia około 0,1 MPa. Jest to typowa wartość wymagana w pytaniach egzaminacyjnych.
Co może się stać, jeśli zawór odpowietrzający zostanie zamknięty zbyt wcześnie?
W kotle może pozostać powietrze, które pogorszy wymianę ciepła i może sprzyjać korozji. Może to też zakłócić prawidłowe podnoszenie parametrów pary.
Co oznacza wydobywanie się pary z zaworu odpowietrzającego?
Oznacza, że powietrze zostało w dużej mierze usunięte z przestrzeni parowej. Wtedy zawór można zamknąć, zwykle przy ciśnieniu około 0,1 MPa.
Czy ciśnienie 0,1 MPa jest ciśnieniem roboczym kotła?
Nie. Jest to ciśnienie, przy którym zamyka się zawór odpowietrzający podczas rozruchu kotła. Ciśnienie robocze kotła jest zwykle znacznie wyższe.
Jaką funkcję pełni bęben we wciągarce cumowniczej?
Bęben służy do nawijania, odwijania lub prowadzenia liny cumowniczej. Przenosi siłę z mechanizmu napędowego na linę.
Czym różni się bęben od całej wciągarki cumowniczej?
Bęben jest tylko jednym z elementów roboczych urządzenia. Wciągarka cumownicza obejmuje także napęd, przekładnię, hamulec, sprzęgło i konstrukcję nośną.
Dlaczego prawidłowe nawijanie liny na bęben jest ważne?
Nieprawidłowo ułożona lina może się zakleszczyć, uszkodzić lub spowodować gwałtowne szarpnięcie. Ma to znaczenie dla bezpieczeństwa załogi i trwałości osprzętu.
Jakie uszkodzenia bębna mogą wystąpić podczas eksploatacji?
Typowe uszkodzenia to korozja, pęknięcia, wytarcia powierzchni roboczej oraz odkształcenia. Mogą one pogarszać pracę liny i zmniejszać bezpieczeństwo obsługi.
Jak odróżnić bęben od przekładni na rysunku urządzenia pokładowego?
Bęben ma zwykle kształt walca i znajduje się w miejscu współpracy z liną. Przekładnia jest najczęściej zabudowana w korpusie i odpowiada za przenoszenie napędu.
W jakich urządzeniach statkowych można spotkać bębny?
Bębny występują m.in. we wciągarkach cumowniczych, windach kotwicznych, wciągarkach holowniczych oraz urządzeniach przeładunkowych obsługujących liny.
Dlaczego prądnica napędzana od silnika głównego nazywa się wałową?
Ponieważ jej napęd pochodzi od wału związanego z silnikiem głównym, np. wału korbowego, pośredniego lub śrubowego. Nazwa odnosi się do sposobu napędu prądnicy.
Kiedy na statku najczęściej wykorzystuje się prądnicę wałową?
Najczęściej podczas żeglugi, gdy silnik główny pracuje ze stabilną prędkością obrotową. Umożliwia to efektywne wytwarzanie energii elektrycznej dla instalacji okrętowych.
Czym prądnica wałowa różni się od prądnicy napędzanej silnikiem pomocniczym?
Prądnica wałowa jest napędzana przez silnik główny statku, a prądnica zespołu prądotwórczego przez oddzielny silnik pomocniczy. Różni je więc źródło napędu.
Jaką korzyść eksploatacyjną może dawać zastosowanie prądnicy wałowej?
Może ograniczać pracę agregatów pomocniczych i zmniejszać zużycie paliwa. Jest szczególnie korzystna podczas długotrwałej pracy silnika głównego.
Dlaczego praca prądnicy wałowej zależy od pracy silnika głównego?
Ponieważ jej napęd jest mechanicznie powiązany z układem napędowym silnika głównego. Zmiany obrotów silnika mogą wpływać na warunki pracy prądnicy.
Z jakimi innymi typami prądnic nie należy mylić prądnicy wałowej?
Nie należy jej mylić z prądnicą napędzaną silnikiem pomocniczym ani z turbogeneratorem wykorzystującym turbinę parową lub spalinową. Decydujące jest to, że prądnica wałowa jest napędzana od wału silnika głównego.
Jaką funkcję pełni skrzynia cieplna w instalacji parowej?
Gromadzi gorące skropliny i stanowi element obiegu wody zasilającej kocioł. Pomaga ograniczyć straty ciepła i zapewnia zapas wody dla pomp zasilających.
Dlaczego skrzynia cieplna nie należy do instalacji zęzowej?
Instalacja zęzowa służy do usuwania wody i zanieczyszczeń z zęz statku. Skrzynia cieplna pracuje ze skroplinami i wodą kotłową, więc należy do instalacji parowej.
Czym są skropliny w instalacji parowej?
Skropliny to woda powstała po skondensowaniu pary wodnej, która oddała ciepło w odbiorniku lub skraplaczu. Mogą być ponownie wykorzystane jako woda zasilająca kocioł.
Jakie urządzenia są typowe dla okrętowej instalacji parowej?
Do typowych elementów należą kocioł parowy, rurociągi parowe, odbiorniki pary, skraplacz, skrzynia cieplna, pompy zasilające oraz armatura kontrolno-zabezpieczająca.
Dlaczego odzysk skroplin jest korzystny w siłowni okrętowej?
Odzysk skroplin zmniejsza zużycie wody uzdatnionej i ogranicza straty ciepła. Dzięki temu kocioł potrzebuje mniej energii do ponownego podgrzania wody.
Jaka jest różnica między instalacją parową a instalacją wylotu spalin?
Instalacja parowa transportuje parę i skropliny związane z pracą kotła. Instalacja wylotu spalin odprowadza spaliny z silnika lub kotła do atmosfery.