Pytania pomocnicze - TWO.09
Obsługa siłowni statkowych, urządzeń pomocniczych i mechanizmów pokładowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 734.
Strona 8 z 12.
Do czego służy prądnica tachometryczna?
Służy do pomiaru prędkości obrotowej wału, silnika lub innego elementu wirującego. Jej sygnałem wyjściowym jest napięcie zależne od obrotów.
Dlaczego napięcie z prądnicy tachometrycznej zależy od prędkości obrotowej?
Podczas obrotu wirnika w polu magnetycznym indukuje się napięcie. Im szybciej obraca się wirnik, tym większa jest wartość napięcia wyjściowego.
W jakich jednostkach podaje się prędkość obrotową maszyn?
Najczęściej w obrotach na minutę, czyli obr/min. W układach technicznych można też spotkać zapis rpm.
Czy prądnica tachometryczna mierzy temperaturę?
Nie. Temperatura jest mierzona np. termometrem, termoparą lub czujnikiem temperatury, a prądnica tachometryczna mierzy prędkość obrotową.
Czym różni się prądnica tachometryczna od zwykłej prądnicy?
Zwykła prądnica służy głównie do wytwarzania energii elektrycznej. Prądnica tachometryczna pracuje jako element pomiarowy, którego napięcie informuje o prędkości obrotowej.
Gdzie w siłowni okrętowej może być potrzebny pomiar prędkości obrotowej?
Pomiar obrotów jest potrzebny przy silnikach, pompach, turbosprężarkach, prądnicach i innych mechanizmach wirujących. Pozwala kontrolować poprawność pracy i wykrywać przeciążenia lub awarie.
Dlaczego podczas pracy silnika kontroluje się temperaturę wody chłodzącej?
Pozwala to ocenić, czy układ chłodzenia skutecznie odbiera ciepło z silnika. Nieprawidłowa temperatura może świadczyć o przegrzaniu, niedogrzaniu lub usterce układu chłodzenia.
Jakie mogą być skutki zbyt wysokiej temperatury wody chłodzącej?
Może dojść do przegrzania silnika, uszkodzenia uszczelek, spadku skuteczności smarowania i w skrajnym przypadku zatarcia silnika.
Dlaczego zbyt niska temperatura pracy silnika także jest niekorzystna?
Silnik pracuje wtedy mniej efektywnie, spalanie jest gorsze, a zużycie elementów może wzrosnąć. Może też dochodzić do wykraplania wilgoci i produktów spalania.
Które parametry oprócz temperatury wody chłodzącej kontroluje się podczas pracy silnika spalinowego?
Kontroluje się m.in. ciśnienie oleju smarowego, temperaturę oleju, temperaturę spalin, prędkość obrotową, obciążenie oraz ciśnienia w instalacjach pomocniczych.
Jaką rolę pełni zawór termostatyczny w układzie chłodzenia silnika?
Reguluje przepływ cieczy chłodzącej tak, aby silnik możliwie szybko osiągnął i utrzymywał właściwą temperaturę pracy.
Dlaczego temperatura powietrza w siłowni nie jest poprawną odpowiedzią w tym pytaniu?
Temperatura powietrza w siłowni ma znaczenie dla warunków pracy i wentylacji, ale nie jest podstawowym parametrem bezpośrednio kontrolowanym w pracy tłokowego silnika spalinowego.
Jaką funkcję pełni turbina parowa w obiegu siłowni turboparowej?
Turbina parowa zamienia energię pary wodnej na energię mechaniczną ruchu obrotowego wału. Może napędzać śrubę, prądnicę lub inne urządzenie.
Dlaczego turbina parowa znajduje się między kotłem a skraplaczem?
Z kotła dopływa do niej para o wysokim ciśnieniu i temperaturze. Po rozprężeniu w turbinie para trafia do skraplacza, gdzie zostaje zamieniona w wodę.
Czym różni się turbina parowa od odbiornika mocy?
Turbina parowa jest źródłem mocy mechanicznej w układzie. Odbiornik mocy to urządzenie napędzane przez turbinę, np. przekładnia, prądnica lub śruba.
Jaką rolę pełni skraplacz w obiegu turboparowym?
Skraplacz odbiera ciepło od pary opuszczającej turbinę i zamienia ją w wodę. Dzięki temu możliwy jest powrót czynnika roboczego do kotła.
Dlaczego sprężarka nie jest typowym elementem głównego obiegu parowego siłowni turboparowej?
W obiegu parowym wodę po skropleniu tłoczy pompa zasilająca, a nie sprężarka. Sprężarki stosuje się głównie do gazów, np. powietrza.
Jak rozpoznać turbinę parową na uproszczonym schemacie?
Zwykle jest pokazana jako element połączony z wałem napędowym i odbiornikiem mocy. Do turbiny dopływa para z kotła, a po jej opuszczeniu czynnik kierowany jest do skraplacza.
Po czym najłatwiej rozpoznać wskaźnik objętościowego natężenia przepływu na schemacie instalacji?
Najłatwiej po jednostce, np. m³/s, m³/h lub l/min. Wskaźnik ciśnienia będzie miał jednostkę MPa, bar albo Pa.
Czym różni się objętościowe natężenie przepływu od ciśnienia?
Objętościowe natężenie przepływu mówi, ile czynnika przepływa w jednostce czasu. Ciśnienie określa siłę oddziaływania czynnika na jednostkę powierzchni.
Jakie urządzenie służy do pomiaru przepływu w instalacji?
Do pomiaru przepływu służy przepływomierz lub czujnik przepływu. Wynik może być wyświetlany lokalnie albo na panelu sterowania.
Dlaczego kontrola przepływu jest ważna podczas pracy pompy wirowej?
Przepływ informuje, czy pompa rzeczywiście tłoczy czynnik przez instalację. Zbyt mały przepływ może świadczyć o zamkniętym zaworze, zapchanym filtrze, zapowietrzeniu lub uszkodzeniu pompy.
Jakie jednostki są typowe dla objętościowego natężenia przepływu?
Typowe jednostki to m³/s, m³/h, l/s oraz l/min. W zadaniach egzaminacyjnych jednostka często pozwala szybko odróżnić przepływ od ciśnienia lub temperatury.
Co oznacza wskazanie 0,0248 m³/s na panelu instalacji?
Oznacza, że przez dany odcinek instalacji przepływa 0,0248 metra sześciennego czynnika w ciągu jednej sekundy.
Po czym można rozpoznać rzędową pompę wtryskową na ilustracji?
Ma kilka jednakowych sekcji ustawionych w jednym rzędzie oraz króćce wysokiego ciśnienia, zwykle po jednym dla każdego cylindra. Często widoczny jest też wałek napędowy i obudowa regulatora.
Jaką funkcję pełni pompa wtryskowa w silniku wysokoprężnym?
Podaje paliwo do wtryskiwaczy pod wysokim ciśnieniem. Dodatkowo odmierza dawkę paliwa i zapewnia właściwy moment wtrysku.
Dlaczego pompy wtryskowej nie należy mylić z pompą cyrkulacyjną wody chłodzącej?
Pompa cyrkulacyjna wody chłodzącej ma zwykle konstrukcję wirową i króćce do przepływu dużej ilości cieczy pod niskim ciśnieniem. Pompa wtryskowa ma sekcje tłoczące i wyjścia na przewody wysokiego ciśnienia.
Czym różni się pompa wtryskowa od pompy wstępnego przesmarowania?
Pompa wstępnego przesmarowania tłoczy olej smarowy przed rozruchem silnika, aby wytworzyć ciśnienie w układzie smarowania. Pompa wtryskowa tłoczy paliwo do wtryskiwaczy podczas pracy silnika.
Jakie objawy mogą świadczyć o nieprawidłowej pracy pompy wtryskowej?
Typowe objawy to nierówna praca silnika, trudny rozruch, spadek mocy, nadmierne dymienie, wzrost zużycia paliwa oraz różnice temperatur spalin między cylindrami.
Dlaczego przewody za pompą wtryskową muszą być przewodami wysokiego ciśnienia?
Paliwo musi zostać doprowadzone do wtryskiwaczy pod bardzo wysokim ciśnieniem, aby mogło zostać prawidłowo rozpylone w komorze spalania. Zwykłe przewody nie wytrzymałyby takich warunków pracy.
Do czego służy stoper zapadkowy w urządzeniu kotwicznym?
Stoper zapadkowy blokuje łańcuch kotwiczny i zabezpiecza go przed samoczynnym przesuwaniem. Odciąża też mechanizmy windy po zakotwiczeniu.
Czym różni się stoper zapadkowy od hamulca taśmowego?
Hamulec taśmowy służy do hamowania lub zatrzymywania obracającego się koła łańcuchowego. Stoper zapadkowy mechanicznie blokuje łańcuch, uniemożliwiając jego ruch.
Jaką funkcję pełni winda kotwiczno-cumownicza na statku?
Umożliwia obsługę kotwicy i łańcucha kotwicznego oraz pracę z linami cumowniczymi. Może służyć zarówno do kotwiczenia, jak i cumowania.
Jakie elementy windy kotwiczno-cumowniczej najczęściej rozpoznaje się na egzaminie?
Najczęściej rozpoznaje się koło łańcuchowe, bębny cumownicze, hamulec taśmowy, sprzęgło, stoper zapadkowy i prowadzenie łańcucha.
Dlaczego łańcuch kotwiczny nie powinien być utrzymywany wyłącznie przez mechanizm napędowy windy?
Napęd windy nie jest przeznaczony do stałego przenoszenia dużych obciążeń od kotwicy i łańcucha. Do zabezpieczenia łańcucha stosuje się hamulec oraz stoper.
Jakie czynności kontrolne wykonuje się przed użyciem windy kotwiczno-cumowniczej?
Sprawdza się stan hamulców, sprzęgieł, smarowanie, działanie sterowania, mocowanie elementów oraz czy tor pracy łańcucha i lin jest wolny od przeszkód.
Co oznacza angielski napis „Service tank” na panelu instalacji paliwowej?
„Service tank” oznacza zbiornik rozchodowy, czyli zbiornik paliwa bezpośrednio zasilający odbiorniki, np. silnik lub kocioł.
Czym różni się zbiornik rozchodowy od zbiornika osadowego?
Zbiornik osadowy służy do wstępnego oczyszczania paliwa przez osadzanie wody i zanieczyszczeń. Zbiornik rozchodowy magazynuje paliwo przygotowane do bieżącego zużycia.
Co sygnalizuje alarm „Service tank high level”?
Oznacza zbyt wysoki poziom paliwa w zbiorniku rozchodowym. Może wskazywać na ryzyko przelania lub problem z układem napełniania.
Dlaczego niski poziom paliwa w zbiorniku rozchodowym jest niebezpieczny?
Może doprowadzić do przerwy w zasilaniu silnika lub kotła paliwem. W skrajnym przypadku grozi zatrzymaniem urządzenia.
Jaką funkcję pełni zbiornik przelewowy w instalacji paliwowej?
Zbiornik przelewowy odbiera nadmiar paliwa, przelewy lub przecieki z instalacji. Nie jest głównym zbiornikiem zasilającym silnik.
Jak należy interpretować czerwone lampki alarmowe na panelu kontrolnym systemu paliwowego?
Czerwona lampka zwykle oznacza stan alarmowy wymagający reakcji obsługi. Należy odczytać opis alarmu i sprawdzić odpowiedni element instalacji.
Dlaczego olinowanie urządzeń dźwigowych kontroluje się przed każdym użyciem?
Ponieważ uszkodzenia lin, zawiesi lub szekli mogą powstać nagle, np. podczas poprzedniej operacji przeładunkowej. Kontrola przed użyciem zmniejsza ryzyko zerwania ładunku i wypadku.
Jakie elementy zalicza się do olinowania urządzeń dźwigowych?
Do olinowania zalicza się m.in. liny, zawiesia, szekle, haki, krążki, zblocza oraz elementy mocujące współpracujące z urządzeniem dźwigowym.
Jakie uszkodzenia lin stalowych są szczególnie niebezpieczne?
Niebezpieczne są pęknięte druty, przetarcia, zgniecenia, załamania, korozja oraz deformacje liny. Takie uszkodzenia mogą znacznie obniżyć jej wytrzymałość.
Czy przegląd okresowy zastępuje kontrolę przed użyciem?
Nie. Przegląd okresowy jest wymagany, ale nie zwalnia obsługi z bieżącego sprawdzenia stanu olinowania przed każdą pracą urządzenia.
Co należy zrobić po stwierdzeniu uszkodzenia olinowania?
Nie wolno używać urządzenia do podnoszenia ładunku. Uszkodzony element należy wycofać z eksploatacji, zgłosić przełożonemu i wymienić lub naprawić zgodnie z procedurą.
Jaką rolę pełni szekla w pracach dźwigowych na statku?
Szekla łączy elementy olinowania, np. zawiesie z hakiem lub ładunkiem. Musi mieć odpowiednią nośność, sprawny sworzeń i zabezpieczenie przed samoczynnym odkręceniem.
Jak rozpoznać siłownik hydrauliczny na żurawiu pokładowym?
Ma postać cylindra z wysuwanym tłoczyskiem, zwykle zamocowanego przegubowo między podstawą lub kolumną a ruchomym ramieniem żurawia. Odpowiada za zmianę położenia elementu roboczego.
Jaką funkcję pełni siłownik hydrauliczny w żurawiu pokładowym?
Zamienia ciśnienie oleju hydraulicznego na siłę mechaniczną. Dzięki temu może podnosić, opuszczać lub wychylać wysięgnik żurawia.
Czym siłownik hydrauliczny różni się od renera?
Siłownik hydrauliczny jest elementem wykonawczym układu hydraulicznego. Rener jest elementem związanym z osprzętem i prowadzeniem ładunku, więc nie należy mylić go z cylindrem hydraulicznym.
Co może świadczyć o uszkodzeniu siłownika hydraulicznego?
Typowe objawy to wycieki oleju, samoczynne opadanie ramienia, nierówna praca, spadek siły oraz widoczne uszkodzenia tłoczyska lub uszczelnień.
Dlaczego w żurawiach pokładowych często stosuje się napęd hydrauliczny?
Hydraulika pozwala uzyskać duże siły przy zwartej budowie urządzenia. Zapewnia też płynną regulację ruchu i dobrą kontrolę pracy mechanizmu.
Jakie czynności obsługowe wykonuje się przy siłownikach hydraulicznych?
Sprawdza się szczelność, stan tłoczyska, mocowania, przewody hydrauliczne oraz poziom i czystość oleju. Ważna jest też kontrola ciśnienia roboczego układu.
Do czego służy stoper w urządzeniu kotwicznym?
Stoper unieruchamia łańcuch kotwiczny i zabezpiecza go przed samoczynnym przesuwaniem. Przed zrzutem kotwicy musi zostać zluzowany.
Dlaczego przy zrzucie kotwicy najpierw luzuje się stoper, a nie hamulec?
Stoper jest mechaniczną blokadą łańcucha, więc dopóki jest zaciśnięty, łańcuch nie może się swobodnie przesuwać. Hamulec służy dopiero do kontrolowania prędkości opuszczania kotwicy.
Jaka jest różnica między stoperem a hamulcem windy kotwicznej?
Stoper blokuje łańcuch w położeniu zabezpieczonym, a hamulec reguluje lub zatrzymuje ruch bębna albo koła łańcuchowego. Stoper pełni głównie funkcję zabezpieczającą.
Jakie zagrożenia występują podczas zrzutu kotwicy?
Najważniejsze zagrożenia to gwałtowny ruch łańcucha, uderzenie elementami osprzętu, przeciążenie urządzenia kotwicznego oraz możliwość wciągnięcia odzieży lub kończyn w mechanizm.
Co należy zrobić po zakończeniu opuszczania kotwicy?
Po zatrzymaniu łańcucha należy zabezpieczyć go hamulcem i stoperem. Następnie kontroluje się ułożenie łańcucha oraz potwierdza zakończenie operacji zgodnie z poleceniem z mostka.
Jaką funkcję pełni winda kotwiczno-cumownicza podczas pracy z kotwicą?
Winda kotwiczno-cumownicza służy do wybierania lub opuszczania łańcucha kotwicznego oraz często także do obsługi lin cumowniczych. W pracy z kotwicą współpracuje z hamulcem, bębnem lub kołem łańcuchowym i stoperem.