Pytania pomocnicze - TWO.09
Obsługa siłowni statkowych, urządzeń pomocniczych i mechanizmów pokładowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 734.
Strona 5 z 12.
Do czego służy topenanta na statku?
Topenanta służy do podnoszenia i opuszczania bomu, czyli do zmiany jego położenia w pionie.
Czym różni się topenanta od gai?
Topenanta reguluje położenie bomu w pionie, natomiast gaje służą do ustawiania lub utrzymywania bomu w kierunku bocznym.
Dlaczego znajomość olinowania bomu jest ważna podczas prac przeładunkowych?
Pozwala bezpiecznie ustawić bom, uniknąć przeciążenia lin i ograniczyć ryzyko wypadku podczas pracy z ładunkiem.
Co oznacza przemieszczanie bomu w pionie?
Oznacza zmianę kąta nachylenia bomu względem pokładu, czyli jego podnoszenie lub opuszczanie.
Jakie elementy należy sprawdzić przed użyciem topenanty?
Należy sprawdzić stan liny, bloczków, mocowań, bębnów oraz zabezpieczeń przed samoczynnym luzowaniem.
Czy topenanta służy do podnoszenia ładunku?
Nie bezpośrednio. Topenanta ustawia bom w pionie, a do podnoszenia ładunku służy odpowiednia talia lub lina ładunkowa.
Jaką funkcję pełni przewód paliwowy wysokiego ciśnienia w silniku wysokoprężnym?
Doprowadza paliwo pod wysokim ciśnieniem z pompy wtryskowej do wtryskiwacza danego cylindra. Umożliwia wtrysk paliwa w odpowiednim momencie pracy silnika.
Po czym można rozpoznać przewód paliwowy wysokiego ciśnienia na silniku?
Zwykle jest to sztywna, stalowa rurka prowadząca od pompy wtryskowej do wtryskiwacza. Występuje osobno dla każdego cylindra i ma mocne końcówki z nakrętkami.
Dlaczego przewody wysokiego ciśnienia w układzie paliwowym muszą być szczelne?
Nieszczelność powoduje spadek ciśnienia wtrysku i zakłóca dawkowanie paliwa. Może też prowadzić do wycieku paliwa i zagrożenia pożarowego.
Czym różni się przewód paliwowy wysokiego ciśnienia od przewodu niskiego ciśnienia?
Przewód wysokiego ciśnienia pracuje za pompą wtryskową i doprowadza paliwo do wtryskiwacza. Przewody niskiego ciśnienia zwykle zasilają pompę paliwem ze zbiornika lub filtrów.
Jakie objawy może powodować uszkodzony przewód paliwowy wysokiego ciśnienia?
Może wystąpić nierówna praca silnika, spadek mocy, dymienie, trudności z rozruchem lub wyciek paliwa. W skrajnym przypadku dany cylinder może pracować nieprawidłowo.
Dlaczego nie wolno odkręcać przewodów wysokiego ciśnienia podczas pracy silnika?
Paliwo znajduje się w nich pod bardzo wysokim ciśnieniem i może spowodować poważne obrażenia. Dodatkowo wyciek paliwa przy gorącym silniku grozi pożarem.
Czym jest furta dziobowa na statku?
Furta dziobowa to ruchome zamknięcie otworu w dziobowej części kadłuba. Umożliwia dostęp do pokładu ładunkowego lub samochodowego, najczęściej na promach i statkach Ro-Ro.
Jak odróżnić furtę dziobową od rampy rufowej?
Furta dziobowa znajduje się z przodu statku i zamyka otwór w kadłubie. Rampa rufowa znajduje się z tyłu statku i służy głównie jako pomost do wjazdu lub wyjazdu pojazdów.
Na jakich statkach najczęściej stosuje się furty dziobowe?
Najczęściej występują na promach pasażersko-samochodowych oraz statkach typu Ro-Ro. Ułatwiają szybki załadunek i wyładunek pojazdów.
Dlaczego szczelność furty dziobowej jest ważna?
Furta dziobowa jest częścią zamknięcia kadłuba, więc musi chronić statek przed napływem wody. Jej nieszczelność może zagrozić stateczności i bezpieczeństwu jednostki.
Jakie elementy mogą współpracować z furtą dziobową?
Z furtą dziobową często współpracuje rampa dziobowa, układ hydrauliczny, zawiasy, rygle oraz czujniki zamknięcia. Razem umożliwiają bezpieczne otwieranie, zamykanie i kontrolę położenia furty.
Co należy sprawdzić przed wyjściem statku w morze w związku z furtą dziobową?
Należy sprawdzić, czy furta jest całkowicie zamknięta, zaryglowana i szczelna. Ważna jest także kontrola sygnalizacji położenia oraz brak uszkodzeń mechanicznych.
Dlaczego za mały luz zaworowy może doprowadzić do wypalenia zaworu?
Po nagrzaniu silnika zawór może się nie domykać. Gorące gazy przedmuchują przez szczelinę, przegrzewają krawędź zaworu i powodują jej wypalenie.
Jaką funkcję pełni luz zaworowy w silniku spalinowym?
Kompensuje rozszerzalność cieplną elementów rozrządu. Dzięki temu zawór może się całkowicie zamykać po osiągnięciu temperatury roboczej.
Jakie objawy może dawać za mały luz zaworowy podczas pracy silnika?
Może wystąpić spadek mocy, trudniejszy rozruch, nierówna praca, spadek ciśnienia sprężania oraz przegrzewanie zaworów.
Czym różnią się skutki za małego i za dużego luzu zaworowego?
Za mały luz grozi niedomykaniem i wypaleniem zaworu. Za duży luz powoduje hałaśliwą pracę rozrządu, uderzenia elementów i pogorszenie napełniania cylindra.
Dlaczego zawór musi dobrze przylegać do gniazda zaworowego?
Zapewnia to szczelność komory spalania i umożliwia odprowadzanie ciepła z grzybka zaworu do głowicy przez gniazdo.
Który zawór jest szczególnie narażony na wypalenie przy niewłaściwym luzie?
Najbardziej narażony jest zawór wydechowy, ponieważ ma kontakt z gorącymi spalinami i pracuje w wyższej temperaturze niż zawór dolotowy.
Dlaczego na egzaminie wypalona krawędź grzybka zaworu wskazuje na za mały luz zaworowy?
Taki wygląd oznacza zwykle długotrwały przedmuch gorących gazów przez niedomknięty zawór. Jest to typowy skutek zbyt małego luzu zaworowego.
Jaką funkcję pełni zawór regulacyjny na odpływie solanki z odsalarki osmotycznej?
Dławi odpływ solanki, dzięki czemu utrzymuje wymagane wysokie ciśnienie przed membranami. Od jego ustawienia zależy wydajność i bezpieczeństwo pracy odsalarki.
Dlaczego w odsalarkach osmotycznych potrzebne jest wysokie ciśnienie wody morskiej?
Wysokie ciśnienie wymusza przepływ cząsteczek wody przez membranę półprzepuszczalną w kierunku przeciwnym do naturalnej osmozy. Bez odpowiedniego ciśnienia proces odsalania byłby nieskuteczny.
Czym różni się permeat od koncentratu w odsalarkach osmotycznych?
Permeat to odsolona woda, która przeszła przez membranę. Koncentrat, czyli solanka, to odrzucona część wody morskiej zawierająca zwiększoną ilość soli.
Co może się stać przy zbyt dużym przymknięciu zaworu regulacji ciśnienia?
Ciśnienie w układzie może nadmiernie wzrosnąć, co grozi przeciążeniem pompy, uszkodzeniem membran lub przewodów wysokociśnieniowych.
Co oznacza zbyt niskie ciśnienie przed membranami odsalarki osmotycznej?
Zbyt niskie ciśnienie powoduje małą produkcję wody słodkiej i może wskazywać na zbyt otwarty zawór odpływu solanki, zużycie pompy lub niedrożność części instalacji.
Po co w odsalarkach osmotycznych stosuje się filtry wstępne?
Filtry wstępne zatrzymują zanieczyszczenia mechaniczne, które mogłyby uszkodzić pompę wysokiego ciśnienia lub zablokować membrany.
Jaką rolę pełni miernik zasolenia w instalacji odsalarki?
Mierzy jakość produkowanej wody. Jeśli zasolenie jest zbyt wysokie, woda jest kierowana za burtę zamiast do zbiornika wody słodkiej.
Dlaczego do kontroli wnętrza tulei cylindrowej używa się endoskopu?
Endoskop umożliwia oględziny wnętrza cylindra bez demontażu głowicy lub tulei. Można go wprowadzić przez niewielki otwór, np. po wtryskiwaczu.
Jakie uszkodzenia tulei cylindrowej można wykryć endoskopem?
Można zauważyć rysy, zatarcia, ślady korozji, nadmierne zużycie powierzchni roboczej oraz osady lub ślady przedmuchów.
Czym różni się endoskop od oscyloskopu?
Endoskop służy do oględzin wizualnych trudno dostępnych miejsc. Oscyloskop służy do obserwacji sygnałów elektrycznych w postaci wykresów napięcia w czasie.
Dlaczego otwór po wtryskiwaczu jest dobrym miejscem do wprowadzenia endoskopu?
Po wyjęciu wtryskiwacza uzyskuje się dostęp do przestrzeni komory spalania i cylindra. Pozwala to obejrzeć tuleję, denko tłoka i okolice zaworów bez dużego demontażu.
Jakie elementy silnika można dodatkowo ocenić podczas endoskopii cylindra?
Oprócz tulei cylindrowej można ocenić denko tłoka, nagar w komorze spalania, stan zaworów oraz ewentualne ślady przegrzania lub nieszczelności.
Do czego w diagnostyce silnika służy miernik ultradźwięków?
Miernik ultradźwięków może służyć np. do pomiaru grubości ścianek lub wykrywania nieciągłości materiału. Nie jest podstawowym narzędziem do wizualnego oglądania wnętrza cylindra.
Dlaczego nie wolno gwałtownie zatrzymywać silnika głównego po pracy z dużą mocą?
Nagłe zatrzymanie może spowodować duże naprężenia cieplne i miejscowe przegrzanie elementów silnika. Stopniowe odciążenie pozwala bezpiecznie obniżyć temperatury robocze.
Co oznacza zmniejszanie obciążenia silnika mocą?
Oznacza stopniowe ograniczanie mocy oddawanej przez silnik, np. przez zmniejszenie nastawy paliwa i prędkości obrotowej. Silnik przechodzi wtedy na lżejszy zakres pracy.
Dlaczego smarowania nie należy zmniejszać przed zatrzymaniem silnika?
Smarowanie musi być utrzymane, ponieważ chroni łożyska, wał korbowy, tłoki i inne elementy ruchome. Zbyt małe smarowanie grozi zatarciem lub przyspieszonym zużyciem.
Jaki związek ma turbosprężarka z odciążaniem silnika przed zatrzymaniem?
Podczas pracy z dużą mocą turbosprężarka osiąga wysoką temperaturę i prędkość obrotową. Stopniowe zmniejszanie obciążenia pozwala jej bezpiecznie wyhamować i ostygnąć.
Dlaczego ciśnienie doładowania nie jest parametrem, który zmniejsza się bezpośrednio przed zatrzymaniem?
Ciśnienie doładowania zależy od pracy turbosprężarki i obciążenia silnika. Spada naturalnie, gdy zmniejsza się moc silnika.
Jakie układy powinny nadal pracować podczas odciążania silnika przed zatrzymaniem?
Powinny pracować przede wszystkim układ smarowania i układ chłodzenia. Ich zadaniem jest odprowadzenie ciepła i ochrona elementów silnika do chwili bezpiecznego zatrzymania.
Dlaczego klemy i bieguny akumulatora zabezpiecza się wazeliną techniczną?
Wazelina techniczna tworzy warstwę ochronną, która ogranicza dostęp wilgoci i tlenu. Dzięki temu zmniejsza korozję oraz powstawanie nalotów utrudniających przepływ prądu.
Kiedy należy nakładać wazelinę techniczną na klemy akumulatora?
Wazelinę nakłada się po oczyszczeniu i prawidłowym dokręceniu klem. Nie powinna znajdować się między biegunem a klemą przed wykonaniem połączenia, bo mogłaby pogorszyć przewodzenie.
Jak przygotować klemy akumulatora do konserwacji?
Należy odłączyć akumulator, oczyścić bieguny i klemy z nalotu oraz korozji, a następnie sprawdzić stan połączeń. Dopiero po zamocowaniu klem nanosi się cienką warstwę wazeliny technicznej.
Dlaczego olej silnikowy lub syntetyczny nie jest właściwy do konserwacji klem akumulatora?
Oleje nie są przeznaczone do zabezpieczania styków akumulatorowych i mogą zanieczyszczać połączenie. Nie zapewniają tak skutecznej, trwałej ochrony przed korozją jak wazelina techniczna.
Jakie skutki może mieć skorodowane połączenie na klemach akumulatora?
Korozja zwiększa opór elektryczny połączenia, co może powodować spadki napięcia, problemy z rozruchem i nagrzewanie się styków. W skrajnych przypadkach może dojść do przerwy w obwodzie.
Jakie zasady bezpieczeństwa obowiązują przy pracy z akumulatorem?
Należy unikać zwarć, używać narzędzi z ostrożnością i nie dopuszczać do kontaktu elektrolitu ze skórą lub oczami. Przy odłączaniu zwykle najpierw zdejmuje się przewód ujemny, a przy podłączaniu zakłada go jako ostatni.
Po czym najłatwiej rozpoznać manometr na rysunku technicznym lub zdjęciu?
Najważniejszą wskazówką jest jednostka ciśnienia na skali, np. bar, MPa, kPa lub psi. Manometr zwykle ma tarczę ze wskazówką i króciec do podłączenia do instalacji.
Do czego służy manometr w siłowni okrętowej?
Służy do kontroli ciśnienia w instalacjach statkowych, np. oleju, paliwa, wody, pary, powietrza rozruchowego lub hydrauliki. Dzięki temu można ocenić poprawność pracy urządzeń.
Czym manometr różni się od areometru?
Manometr mierzy ciśnienie cieczy lub gazu. Areometr mierzy gęstość cieczy, np. gęstość elektrolitu w akumulatorze.
Dlaczego jednostka „bar” wskazuje, że przyrząd mierzy ciśnienie?
Bar jest jednostką ciśnienia stosowaną często w technice okrętowej. Jeśli skala przyrządu jest opisana w barach, oznacza to pomiar ciśnienia.
Jakie mogą być skutki zbyt niskiego ciśnienia oleju smarowego w silniku?
Zbyt niskie ciśnienie oleju może oznaczać niedostateczne smarowanie. Grozi to przegrzaniem, zatarciem łożysk i poważnym uszkodzeniem silnika.
Dlaczego zakres manometru musi być dobrany do instalacji?
Jeśli zakres jest za mały, manometr może ulec uszkodzeniu. Jeśli jest za duży, odczyt będzie mało dokładny, szczególnie przy niskich wartościach ciśnienia.
Na czym polega szumowanie dolne kotła parowego?
Szumowanie dolne polega na krótkotrwałym otwarciu zaworu w dolnej części kotła w celu usunięcia osadów i zanieczyszczeń cięższych od wody.
Jakie zanieczyszczenia usuwa się przez zawór szumowania dolnego?
Usuwa się głównie muł kotłowy, produkty korozji, kamień kotłowy w postaci osadów oraz inne cząstki opadające na dno walczaka.
Czym różni się szumowanie dolne od szumowania powierzchniowego?
Szumowanie dolne usuwa osady z dna kotła, a szumowanie powierzchniowe usuwa zanieczyszczenia unoszące się przy powierzchni wody, np. pianę i nadmiar soli.
Dlaczego osady w kotle parowym są niebezpieczne?
Osady pogarszają wymianę ciepła, mogą powodować miejscowe przegrzewanie ścianek kotła, korozję oraz uszkodzenia elementów ciśnieniowych.
Dlaczego zawór szumowania dolnego nie służy do sprawdzania poziomu wody?
Poziom wody sprawdza się wodowskazem kotłowym. Zawór szumowania dolnego jest elementem odmulającym, przeznaczonym do usuwania osadów.
Jakie zasady bezpieczeństwa są ważne podczas szumowania kotła?
Należy działać zgodnie z instrukcją kotła, otwierać zawór ostrożnie i krótko oraz pamiętać, że wypływająca woda ma wysoką temperaturę i ciśnienie.