Pytania pomocnicze - AUD.02

Ekwiwalentna ekspozycja oznacza różne kombinacje czasu naświetlania i przysłony, które dają tę samą ilość światła padającego na matrycę lub film.

Skrócenie czasu z 1/60 s do około 1/125 s zmniejsza ilość światła o 1 stopień ekspozycji, czyli mniej więcej o połowę.

Otwarcie przysłony z f/8 do f/5,6 zwiększa ilość światła o 1 stopień ekspozycji, czyli około dwukrotnie.

Czas 1/125 s wpuszcza o połowę mniej światła niż 1/60 s, ale przysłona f/5,6 wpuszcza dwa razy więcej światła niż f/8. Te zmiany się równoważą.

Trzeba policzyć, o ile stopni zmienia się czas i o ile stopni zmienia się przysłona. Poprawna odpowiedź to ta, w której strata światła w jednym parametrze jest wyrównana zyskiem w drugim.

Typowy ciąg pełnych przysłon to: f/1,4, f/2, f/2,8, f/4, f/5,6, f/8, f/11, f/16, f/22. Każdy kolejny krok zmienia ilość światła dwukrotnie.

Typowy ciąg to między innymi: 1/15 s, 1/30 s, 1/60 s, 1/125 s, 1/250 s, 1/500 s. Każdy krótszy czas wpuszcza około dwa razy mniej światła.

Ponieważ światło pada prawie z osi aparatu i wypełnia większość cieni. Bez cieni trudniej odczytać przestrzenny kształt nosa, policzków i brody.

To efekt bardzo jasnej, gładkiej i mało naturalnej skóry, często z utratą faktury. Może wynikać z mocnego oświetlenia przedniego, prześwietlenia lub zbyt intensywnego retuszu.

Oświetlenie przednie równomiernie rozjaśnia twarz i ogranicza cienie. Oświetlenie boczne mocniej modeluje kształt twarzy, podkreślając fakturę i przestrzenność.

Sprawdza się, gdy chcemy uzyskać miękki, łagodny portret z niewielką ilością cieni. Trzeba jednak kontrolować moc światła, aby nie uzyskać nienaturalnie jasnej skóry.

Należy zmniejszyć moc lampy, skorygować ekspozycję, kontrolować histogram i unikać przepaleń na skórze. Pomocne jest też odsunięcie światła od osi obiektywu.

Światło od dołu tworzy nienaturalne cienie, ponieważ nie odpowiada typowemu kierunkowi światła w codziennym widzeniu. Daje efekt teatralny, groźny lub groteskowy.

Lampy halogenowe emitują ciepłe światło zbliżone do światła żarowego. Ustawienie 3200–3500 K kompensuje żółtopomarańczową dominantę.

Lampy halogenowe mają zwykle około 3200–3500 K, a światło dzienne około 5500 K. Halogeny dają więc wyraźnie cieplejsze światło.

Zdjęcie będzie miało ciepłą, żółtopomarańczową dominantę barwną. Kolory skóry i białe powierzchnie mogą wyglądać nienaturalnie.

Najczęściej jest to tryb żarówka, tungsten lub incandescent. Odpowiada on temperaturze barwowej około 3200 K.

Ręczne ustawienie daje powtarzalny efekt kolorystyczny w całej serii zdjęć. Automatyczny balans bieli może zmieniać korekcję między kolejnymi ujęciami.

Najłatwiej zrobić to podczas obróbki pliku RAW, regulując temperaturę barwową i tintę. W pliku JPEG zakres korekcji jest mniejszy.

Im krótszy czas otwarcia migawki, tym krócej matryca lub film rejestruje ruch obiektu. 1/250 s ogranicza przesunięcie obiektu na zdjęciu znacznie skuteczniej niż 1/30 s.

Zależy od szybkości ruchu zawodnika, odległości od aparatu, kierunku ruchu względem obiektywu oraz użytej ogniskowej. Im szybszy ruch i dłuższa ogniskowa, tym krótszy czas jest potrzebny.

Nie zawsze. Dla bardzo dynamicznych sportów często stosuje się czasy 1/500 s, 1/1000 s lub krótsze, ale spośród podanych odpowiedzi 1/250 s jest najlepszym wyborem.

Skrócenie czasu zmniejsza ilość światła docierającego do matrycy. Aby utrzymać poprawną ekspozycję, można otworzyć przysłonę, zwiększyć ISO lub doświetlić scenę.

Przydatny jest tryb priorytetu czasu T/Tv/S, w którym fotograf ustawia czas migawki, a aparat dobiera przysłonę. Pozwala to szybko kontrolować stopień zamrożenia lub rozmycia ruchu.

Zamrożenie ruchu polega na użyciu krótkiego czasu, aby obiekt był ostry. Panoramowanie wykorzystuje dłuższy czas i ruch aparatu za obiektem, dzięki czemu tło jest rozmyte, a obiekt może pozostać względnie ostry.

Solaryzacja to zjawisko częściowego odwrócenia tonów obrazu w materiale światłoczułym, wywołane bardzo silnym, krótkotrwałym naświetleniem. Może powodować, że najjaśniejsze partie obrazu zaczynają ciemnieć lub odwracać swoją gęstość.

Solaryzacja występuje w materiałach halogenosrebrowych, czyli takich, których warstwa światłoczuła zawiera związki srebra. Dotyczy to m.in. błon fotograficznych i papierów fotograficznych.

Prześwietlenie oznacza nadmierną ekspozycję i utratę szczegółów w światłach. Solaryzacja jest szczególnym efektem fotochemicznym, w którym przy bardzo intensywnym naświetleniu może dojść do odwrócenia tonalnego części obrazu.

Dagerotypia to historyczna technika fotograficzna wykonywania obrazu na posrebrzanej płytce. Nie jest nazwą zjawiska powstającego wskutek krótkiego, intensywnego naświetlania.

Izohelia to efekt graficzny polegający na ograniczeniu liczby tonów obrazu, zbliżony do posterizacji. Nie oznacza fotochemicznego odwrócenia obrazu w warstwie srebrowej.

Skojarz solaryzację ze słońcem i bardzo silnym światłem. Intensywne, krótkie naświetlanie materiału srebrowego prowadzi właśnie do solaryzacji.

Oświetlenie zastane istnieje już w fotografowanej scenie, np. lampy w sali lub światło z okna. Oświetlenie studyjne jest celowo ustawiane przez fotografa, np. lampy błyskowe, softboxy lub reflektory.

Zdjęcie wygląda naturalnie dla danego miejsca, a światło pochodzi z istniejących źródeł, np. lamp sufitowych, okien lub oświetlenia ulicznego. Nie widać efektu typowego dla ustawionych lamp studyjnych.

Tak. Oświetlenie zastane opisuje pochodzenie światła, a rozproszone jego charakter. Na przykład światło dzienne wpadające przez zachmurzone niebo jest jednocześnie zastane i rozproszone.

Nie. Oświetlenie zastane może być naturalne, np. słońce, albo sztuczne, np. lampy w sali konferencyjnej. Ważne jest to, że fotograf go nie dodaje.

Pozwala ono zachować rzeczywisty klimat miejsca i naturalny wygląd sceny. Wymaga jednak kontroli ekspozycji, balansu bieli i często pracy przy słabszym świetle.

„Boczne” opisuje kierunek padania światła, czyli skąd ono pada względem obiektu. „Zastane” opisuje jego pochodzenie, czyli fakt, że światło było już obecne w miejscu fotografowania.

Często stosuje się wyższe ISO, dłuższy czas naświetlania, większy otwór przysłony lub statyw. Trzeba też dobrać właściwy balans bieli do rodzaju lamp.

Ponieważ tylko takie ustawienie pozwala zachować prawidłowe proporcje i uniknąć zniekształcenia trapezowego. Aparat fotografuje wtedy płaski obiekt dokładnie na wprost.

Obraz zostanie zdeformowany perspektywicznie, np. prostokątny dokument może wyglądać jak trapez. Część powierzchni może też znaleźć się poza płaszczyzną ostrości.

Oświetlenie powinno być równomierne na całej powierzchni. Często stosuje się dwa źródła światła ustawione symetrycznie po bokach oryginału.

Nierównomierne światło powoduje jaśniejsze i ciemniejsze obszary na zdjęciu, przez co reprodukcja nie oddaje wiernie oryginału. Może to utrudnić dalszą obróbkę lub druk.

Można użyć światła rozproszonego, zmienić ustawienie lamp lub zastosować filtr polaryzacyjny. Aparat nadal powinien pozostać ustawiony prostopadle do powierzchni oryginału.

Przydatny jest statyw, kolumna reprodukcyjna lub stabilne stanowisko, które pozwala precyzyjnie ustawić aparat równolegle do płaszczyzny oryginału. Pomaga to uniknąć poruszenia i błędów geometrii.

Obiektyw powinien możliwie wiernie odwzorowywać kształty i nie powodować silnej dystorsji. Zbyt szerokokątny obiektyw może zniekształcić krawędzie obrazu.

Zbliżenie rozpoznaje się po tym, że główny motyw lub jego fragment zajmuje większość kadru. Otoczenie jest ograniczone i nie pełni głównej roli.

Kadr pokazuje niewielki fragment postaci, bez całej sylwetki i bez szerokiego tła. Uwaga widza skupia się na konkretnym detalu.

Plan ogólny pokazuje całą scenę lub dużą część otoczenia. Zbliżenie zawęża kadr do wybranego motywu albo szczegółu.

Plan amerykański pokazuje człowieka mniej więcej od kolan lub połowy ud w górę. Zbliżenie pokazuje tylko mały fragment postaci, np. twarz, dłonie albo buty.

Zbliżenie stosuje się, gdy ważny jest szczegół, emocja, faktura, gest albo konkretny element obiektu. Pomaga skierować uwagę odbiorcy na najważniejszy fragment kadru.

Nie zawsze. Zbliżenie można uzyskać także dłuższą ogniskową lub odpowiednim kadrowaniem, jeśli motyw zajmuje dużą część obrazu.

Długość i kierunek cienia zależą od położenia Słońca. Niskie Słońce rano lub po południu daje dłuższe, boczne cienie, a wysokie Słońce w południe tworzy cienie krótkie.

W pochmurny dzień chmury rozpraszają światło, dlatego cienie są miękkie, słabe albo prawie niewidoczne. Wyraźny cień wskazuje raczej na bezpośrednie światło słoneczne.

Po południu Słońce znajduje się niżej niż w południe, więc cień jest dłuższy i bardziej przesunięty w bok. W południe cień jest zazwyczaj krótki i pada blisko fotografowanego obiektu.

Plaża jest zwykle fotografowana w pełnym słońcu, bez dużych przeszkód rozpraszających światło. Bezpośrednie światło słoneczne tworzy mocne kontrasty i wyraźne cienie.

Kapelusz może rzucać cień na oczy i górną część twarzy. Taki cień pokazuje kierunek padania światła i może utrudniać prawidłowe doświetlenie twarzy.

O świcie światło bywa chłodniejsze, delikatniejsze i mniej intensywne. Popołudniowe słońce jest zwykle silniejsze, a scena ma większą jasność i wyraźniejsze cienie.

Na wygląd cienia wpływają też pora roku, szerokość geograficzna, zachmurzenie i ukształtowanie terenu. Cień pozwala więc raczej oszacować porę dnia, a nie zawsze dokładną godzinę.

Powiększalnik służy do rzutowania obrazu z negatywu na papier fotograficzny w celu wykonania odbitki, często w większym formacie niż klatka filmu.

Kserokopiarka kopiuje głównie oryginały refleksyjne, np. dokumenty papierowe. Negatyw fotograficzny wymaga prześwietlenia i optycznego rzutowania obrazu na papier światłoczuły.

Przy kopiowaniu stykowym negatyw styka się bezpośrednio z papierem, więc odbitka ma zwykle rozmiar negatywu. Przy powiększaniu obraz negatywu jest rzutowany przez obiektyw powiększalnika na papier w większej skali.

Papier fotograficzny jest materiałem światłoczułym, na którym powstaje obraz pozytywowy. Po naświetleniu wymaga obróbki chemicznej: wywołania, utrwalenia i płukania.

Skaner płaski służy do digitalizacji obrazu, czyli zamiany go na plik cyfrowy. Nie naświetla papieru fotograficznego w procesie ciemniowym.

Należy ustawić odpowiednią wysokość głowicy, ostrość obrazu, kadr oraz czas naświetlania. W fotografii czarno-białej często dobiera się też filtrację lub gradację papieru.