Pytania pomocnicze - AUD.02

Sensytometr służy do kontrolowanego naświetlania próbek materiału światłoczułego. Densytometr mierzy gęstość optyczną gotowych próbek lub sensytogramów.

Dzięki temu można sprawdzić, jak materiał fotograficzny reaguje na różne ekspozycje. Pozwala to ocenić jego czułość, kontrastowość i zakres tonalny.

Sensytogram jest próbką z polami o różnym zaczernieniu lub zabarwieniu. Na jego podstawie wykonuje się pomiary i ocenia właściwości materiału światłoczułego.

Jego zadaniem jest tylko dostarczenie próbce znanej ilości światła. Pomiar gęstości optycznej wykonuje się później osobnym urządzeniem, czyli densytometrem.

Najpierw próbkę naświetla się w sensytometrze, potem obrabia chemicznie, a na końcu mierzy densytometrem. Dopiero z tych pomiarów można wyciągać wnioski o materiale.

Można ocenić czułość, kontrastowość, zakres użytecznych naświetleń oraz poprawność procesu wywoływania. Dane te mogą posłużyć do sporządzenia krzywej charakterystycznej.

Sensytometr wykonuje kontrolowane naświetlenie, ale nie przeprowadza procesu chemicznego. Obróbka chemiczna odbywa się osobno, po ekspozycji próbki.

Histogram pokazuje rozkład jasności pikseli w obrazie. Oś pozioma oznacza poziomy od czerni do bieli, a oś pionowa liczbę pikseli o danej jasności.

Obraz A ma dużą białą powierzchnię i mały czarny prostokąt. Dlatego histogram ma wysoki słupek przy bieli oraz niski słupek przy czerni.

Wartość 0 oznacza piksele czarne lub bardzo ciemne. Im wyższy słupek przy 0, tym więcej czarnych obszarów w obrazie.

Wartość 255 oznacza piksele białe lub bardzo jasne. Wysoki słupek przy 255 wskazuje dużą ilość jasnych partii obrazu.

Taki obraz ma słupki głównie na krańcach histogramu: przy czerni i bieli. Brak słupków w środku oznacza brak półtonów.

Wysokość słupka informuje, ile pikseli ma daną jasność. Duży obszar białego tła da wysoki słupek przy bieli.

Miałby wysoki słupek przy czerni i niski słupek przy bieli. Taki histogram odpowiada obrazowi, w którym dominuje czerń.

Aberracja chromatyczna występuje wtedy, gdy promienie światła o różnych barwach ogniskują się w różnych punktach. Na schemacie widać osobne ogniska dla barw, np. fioletowej, zielonej i czerwonej.

Współczynnik załamania szkła zależy od długości fali światła. Krótsze fale, np. niebiesko-fioletowe, zwykle załamują się silniej niż fale czerwone.

Najczęściej widać ją jako kolorowe obwódki na kontrastowych krawędziach, np. fioletowe, zielone lub czerwone poświaty. Szczególnie widoczna jest przy krawędziach kadru i przy zdjęciach pod światło.

Aberracja chromatyczna wynika z różnego załamywania barw światła. Aberracja sferyczna polega na tym, że promienie przechodzące przez różne strefy soczewki nie skupiają się w jednym punkcie, niezależnie od koloru.

Aberracja chromatyczna daje przesunięcia ognisk dla różnych barw. Aberracja komatyczna zniekształca obraz punktu poza osią optyczną, nadając mu kształt podobny do komety.

Stosuje się układy soczewek achromatycznych lub apochromatycznych, wykonanych z różnych rodzajów szkła. W fotografii cyfrowej można ją też częściowo korygować programowo.

Druk sublimacyjny polega na podgrzaniu barwnika znajdującego się na folii, który przechodzi w stan gazowy i wnika w powierzchnię materiału lub papieru. Dzięki temu uzyskuje się płynne przejścia tonalne bez widocznego rastra.

Ponieważ intensywność barwy jest regulowana ilością przenoszonego barwnika, a nie układem punktów rastra. Daje to ciągłotonalny charakter obrazu.

Najczęściej stosuje się trzy podstawowe barwy: cyjan, magentę i żółty. W wielu drukarkach fotograficznych występuje też dodatkowa warstwa ochronna.

Drukarka atramentowa nanosi krople atramentu na papier, tworząc obraz z mikropunktów. Drukarka sublimacyjna przenosi barwnik z folii pod wpływem temperatury, co umożliwia uzyskanie bardzo gładkich przejść tonalnych.

Drukarka laserowa wykorzystuje toner i proces elektrostatyczny, a następnie utrwala obraz termicznie. Drukarka sublimacyjna używa folii barwnikowej i przenosi barwnik przez jego odparowanie.

Najczęściej wykorzystuje się ją do wydruków fotograficznych, identyfikatorów, gadżetów reklamowych oraz nadruków na specjalnie przygotowanych materiałach. Jest ceniona za wysoką jakość koloru i trwałość.

Rastrowanie to zamiana obrazu tonalnego na układ drobnych punktów o różnej wielkości lub gęstości. Jest typowe dla wielu technik druku, np. atramentowego, laserowego i offsetowego.

Kadr pionowy ma większą wysokość niż szerokość. Obraz wygląda na ustawiony „w pionie”, tak jak typowy portret.

Kadr pionowy jest wyższy niż szerszy, a kadr poziomy jest szerszy niż wyższy. Orientacja kadru wpływa na sposób prowadzenia wzroku i odbiór przestrzeni.

Kompozycja zbieżna polega na takim układzie linii lub elementów, że prowadzą one wzrok do jednego punktu, zwykle w głębi zdjęcia.

Najczęściej są to drogi, tory, krawędzie chodników, rzędy drzew, budynki lub ogrodzenia. Linie tych elementów pozornie zbiegają się w oddali.

W kompozycji zbieżnej linie zmierzają do wspólnego punktu. W kompozycji rozbieżnej linie lub kierunki rozchodzą się od punktu na zewnątrz kadru.

Równoległe w rzeczywistości krawędzie drogi, tory lub rzędy drzew w perspektywie wydają się zbliżać do siebie. Dzięki temu powstaje punkt zbiegu.

Linie wiodące kierują wzrok odbiorcy w określone miejsce kadru. W kompozycji zbieżnej prowadzą najczęściej w głąb zdjęcia, do punktu zbiegu.

Najważniejszą cechą jest jasny trójkąt światła widoczny na policzku po zacienionej stronie twarzy.

Światło ustawia się zwykle z boku modela, pod kątem około 45° i nieco powyżej twarzy, aby cień nosa połączył się z cieniem policzka.

Powstaje on dzięki odpowiedniemu ustawieniu światła względem nosa i policzka. Część policzka pozostaje w cieniu, ale fragment pod okiem jest nadal oświetlony.

Nie. Ten styl opiera się właśnie na wyraźnym kontraście światła i cienia, dlatego cienie są ważnym elementem obrazu.

Najczęściej stosuje się je w portrecie, szczególnie wtedy, gdy celem jest uzyskanie klasycznego, malarskiego lub dramatycznego efektu.

W oświetleniu równomiernym obie strony twarzy są podobnie jasne. W rembrandtowskim jedna strona jest bardziej zacieniona, a na policzku pojawia się charakterystyczny trójkąt światła.

Pozwala fotografować odległe obiekty z dużym zbliżeniem. Dzięki temu koń i jeździec mogą wypełnić kadr, mimo że fotograf stoi daleko od toru.

Często stosuje się obiektywy 70–200 mm, 100–400 mm, 300 mm lub 400 mm. Dobór zależy od odległości od obiektu i wielkości kadru.

Krótki czas migawki zamraża ruch i ogranicza poruszenie zdjęcia. Przy dynamicznych scenach sportowych często stosuje się czasy rzędu 1/500 s, 1/1000 s lub krótsze.

Softbox służy do zmiękczania światła, głównie w warunkach studyjnych lub kontrolowanych. Na torze wyścigowym nie rozwiązuje problemu dużej odległości od fotografowanego obiektu.

Blenda odbija lub modyfikuje światło, np. do doświetlenia twarzy w portrecie. Podczas wyścigów koni fotografuje się szybko poruszające się obiekty z daleka, więc ważniejszy jest teleobiektyw.

Filtr połówkowy stosuje się głównie w krajobrazie, aby przyciemnić jasne niebo względem ziemi. Nie służy do przybliżania odległych obiektów ani do fotografowania dynamicznego sportu.

Teleobiektyw ułatwia rozmycie tła i odseparowanie głównego obiektu od otoczenia. Daje też efekt pozornego spłaszczenia perspektywy.

W kadrze mieści się bardzo duży fragment sceny, np. szeroka panorama miasta lub wnętrze. Często widać jednocześnie pierwszy plan, środek kadru i dalekie tło.

Zdjęcie obejmuje rozległy widok miasta i dużą część nieba oraz zabudowy. Taki szeroki zakres kadru jest typowy dla obiektywu szerokokątnego.

Szerokokątny ma duży kąt widzenia i obejmuje szeroką scenę. Długoogniskowy ma wąski kąt widzenia, przybliża odległe obiekty i daje efekt kompresji perspektywy.

Obiektyw makro służy do fotografowania małych obiektów z bliska, np. owadów, biżuterii lub detali. Na zdjęciu widoczna jest szeroka panorama, a nie zbliżenie.

Obiektyw rybie oko daje bardzo silne zakrzywienie linii i charakterystyczną deformację obrazu. Na zdjęciu nie widać tak wyraźnej, skrajnej dystorsji.

Im krótsza ogniskowa, tym większy kąt widzenia i szerszy kadr. Im dłuższa ogniskowa, tym kąt widzenia jest węższy.

Stosuje się go przy fotografowaniu krajobrazów, architektury, wnętrz, reportażu i panoram miejskich. Jest przydatny wtedy, gdy fotograf chce objąć dużo przestrzeni w jednym kadrze.

To parametr określający barwę światła, wyrażany w kelwinach. Informuje, czy światło jest ciepłe, neutralne czy chłodne.

Przyjmuje się wartość około 5500 K. Jest to standardowa wartość światła dziennego używana w fotografii.

Niższe wartości, np. 2000–3200 K, dają światło żółte, pomarańczowe lub czerwone. Wyższe wartości przesuwają barwę w stronę niebieskiego.

Balans bieli kompensuje barwę źródła światła, aby biel na zdjęciu wyglądała neutralnie. Błędne ustawienie powoduje dominantę barwną.

Światło żarowe ma zwykle około 2800–3200 K i jest cieplejsze. Światło dzienne w południe ma około 5500 K i jest bardziej neutralne.

Nie. 5500 K dotyczy typowego światła słonecznego w południe. Rano, wieczorem, w cieniu lub przy zachmurzeniu temperatura barwowa może być inna.

Są projektowane tak, aby prawidłowo odwzorowywać kolory przy świetle dziennym. Standardem dla takiego światła jest około 5500 K.

Obiektyw 10 mm ma bardzo szeroki kąt widzenia, dlatego silniej odwzorowuje przestrzeń i częściej zniekształca linie przy brzegach kadru. Obiektyw 50 mm jest standardowy i zwykle daje bardziej naturalne odwzorowanie.

To zniekształcenie obrazu, w którym linie proste wyginają się na zewnątrz kadru, jak powierzchnia beczki. Najczęściej występuje przy obiektywach szerokokątnych.

Za standardową ogniskową dla formatu małoobrazkowego przyjmuje się około 50 mm. Daje ona kąt widzenia zbliżony do naturalnego postrzegania sceny.

Są to długie ogniskowe, czyli teleobiektywy. Mają wąski kąt widzenia i nie są typowo kojarzone z widoczną dystorsją beczkowatą.

Ogniskową interpretuje się względem formatu obrazu. W formacie małoobrazkowym 10 mm oznacza bardzo szeroki kąt widzenia, a 50 mm ogniskową standardową.

Nie zawsze, ponieważ zależy to od konstrukcji optycznej obiektywu i korekcji wad. W pytaniach egzaminacyjnych przyjmuje się jednak, że bardzo krótka ogniskowa najbardziej sprzyja widocznej dystorsji.