Pytania pomocnicze - BUD.13

Trawers służy do bezpiecznego podnoszenia walca, rozkładając obciążenie na odpowiednie punkty zaczepowe. Pomaga utrzymać stabilność maszyny podczas unoszenia.

Przypadkowe elementy mogą nie mieć odpowiedniej wytrzymałości i mogą ulec uszkodzeniu. Może to doprowadzić do upadku maszyny lub wypadku.

Informacje te znajdują się w instrukcji obsługi lub DTR maszyny. Producent podaje tam punkty podnoszenia, masę maszyny i zalecany osprzęt.

Trawers służy do pionowego podnoszenia maszyny, np. dźwigiem. Drążek holowniczy służy do ciągnięcia lub przemieszczania maszyny po podłożu.

Najczęściej jest to belka lub rama umieszczona nad maszyną, połączona z punktami zaczepowymi zawiesi. Wskazuje na przygotowanie maszyny do podnoszenia.

Najważniejsze zagrożenia to zerwanie zawiesia, przechylenie maszyny, uszkodzenie punktów zaczepowych oraz przebywanie ludzi w strefie niebezpiecznej.

Należy osobno sprawdzić ograniczenie długości i masy. Ostateczny wynik to mniejsza z dwóch uzyskanych liczb całkowitych.

Trzy spycharki zmieściłyby się prawdopodobnie pod względem długości, ale ich masa wyniosłaby 74,1 t, czyli przekroczyłaby ładowność platformy 52 t.

Masę w kilogramach dzieli się przez 1000. Masa 24 700 kg to 24,7 t.

Długość w milimetrach dzieli się przez 1000. Długość 5950 mm to 5,95 m.

Do ustawienia maszyn jedna za drugą bierze się całkowitą długość maszyny, czyli w tym przypadku 5950 mm, a nie długość samego podwozia.

Ładowność to maksymalna masa ładunku, jaką można bezpiecznie umieścić na platformie. Nie wolno jej przekraczać.

Nie można załadować części maszyny, dlatego bierze się tylko pełną liczbę sztuk mieszczących się w ograniczeniu masy lub długości.

Służy do wykonywania i odnawiania oznakowania poziomego na nawierzchniach drogowych, np. linii, pasów, strzałek i znaków na parkingach.

Charakterystyczne są zbiornik na farbę, przewody, dysze natryskowe skierowane w dół oraz ślad w postaci namalowanych linii na nawierzchni.

Przecinarka ma tarczę tnącą i służy do nacinania nawierzchni. Malowarka nie tnie nawierzchni, lecz nanosi na nią farbę lub masę znakującą.

Frezarka usuwa warstwę nawierzchni za pomocą bębna frezującego. Malowarka wykonuje oznakowanie poziome i nie ingeruje w strukturę nawierzchni.

Skrapiarka rozprowadza emulsję asfaltową na nawierzchni, zwykle przed wykonaniem kolejnej warstwy. Malowarka nanosi linie i znaki drogowe.

Stosuje się farby drogowe, masy chemoutwardzalne, masy termoplastyczne oraz mikrokulki szklane poprawiające widoczność nocą.

Nawierzchnia powinna być czysta, sucha i odpowiednio przygotowana. Zabrudzenia, wilgoć lub pył pogarszają przyczepność oznakowania.

Polega na ocenie gruntu za pomocą wzroku, dotyku, zapachu i prostych prób terenowych. Pozwala wstępnie rozpoznać rodzaj i cechy gruntu bez badań laboratoryjnych.

Można ocenić m.in. barwę, wilgotność, zapach, obecność części organicznych, przybliżone uziarnienie oraz spoistość gruntu.

Ponieważ barwę określa się bezpośrednio wzrokowo, bez użycia aparatury laboratoryjnej. Jest to typowa cecha opisowa gruntu.

Krzywą granulacji wyznacza się na podstawie analizy sitowej lub areometrycznej. Jest to wynik badania laboratoryjnego, a nie samej obserwacji gruntu.

Nie w sposób dokładny. Wytrzymałość na ścinanie wyznacza się specjalistycznymi badaniami, np. aparatem bezpośredniego ścinania lub trójosiowego ściskania.

Ocena makroskopowa daje szybkie, orientacyjne rozpoznanie gruntu. Badania laboratoryjne pozwalają uzyskać dokładne parametry liczbowe potrzebne do projektowania i kontroli robót.

Barwa może ostrzegać przed obecnością humusu, substancji organicznych lub zawodnienia. Pomaga podjąć decyzję, czy grunt wymaga dokładniejszych badań.

Pyły mają drobne cząstki i łatwo podciągają wodę kapilarnie. Podczas zamarzania woda zwiększa objętość, powodując wysadziny mrozowe.

Wysadziny mrozowe to wypiętrzenia gruntu spowodowane zamarzaniem wody w jego porach. Mogą prowadzić do uszkodzeń nawierzchni drogowej.

Potrzebny jest grunt podatny na wysadziny, obecność wody oraz temperatura poniżej 0°C. Szczególnie niebezpieczne są grunty drobnoziarniste o dużej kapilarności.

Żwiry i pospółki mają większe ziarna i dobrą przepuszczalność, więc woda łatwiej odpływa. Nie tworzą warunków sprzyjających powstawaniu soczewek lodowych.

Stosuje się wymianę gruntu, stabilizację, odwodnienie lub warstwy mrozoochronne. Celem jest ograniczenie dostępu wody i zmniejszenie podatności podłoża na przemarzanie.

Im większa kapilarność, tym łatwiej grunt podciąga wodę ku strefie przemarzania. To zwiększa ryzyko tworzenia lodu i powstawania wysadzin.

Zapewnia to równomierny nacisk gruntu na przepust. Jednostronne zasypywanie mogłoby spowodować przesunięcie lub odkształcenie konstrukcji.

Dobre zagęszczenie ogranicza późniejsze osiadanie nasypu. Zapobiega także zapadaniu się nawierzchni nad przepustem.

Luźna zasypka może nierównomiernie osiadać pod wpływem obciążeń od ruchu drogowego. Skutkiem mogą być deformacje nasypu i uszkodzenia nawierzchni.

W rejonie przepustu trzeba szczególnie dbać o symetrię zasypywania i ostrożne zagęszczanie. Konstrukcja przepustu nie może być obciążana jednostronnie.

Taki sposób powoduje niesymetryczne parcie gruntu na przepust. Może to naruszyć jego położenie lub uszkodzić elementy konstrukcyjne.

Stosuje się metodę warstwową, czyli układanie gruntu kolejnymi warstwami i zagęszczanie każdej z nich. Warstwy powinny być wykonywane równomiernie po obu stronach przepustu.

Równiarkę stosuje się głównie do profilowania, wyrównywania i nadawania spadków drogom, poboczom, rowom oraz skarpom. Jest szczególnie przydatna na długich, liniowych odcinkach robót.

Koparka służy głównie do odspajania i wybierania gruntu, a równiarka do dokładnego profilowania powierzchni. Na długim odcinku równiarka zapewnia większą wydajność i dokładniejszy kształt skarpy.

Lemiesz jest głównym narzędziem roboczym równiarki. Umożliwia ścinanie, przesuwanie, rozprowadzanie i wyrównywanie gruntu lub kruszywa pod wymaganym kątem.

Spycharka służy przede wszystkim do przemieszczania większych mas gruntu na krótsze odległości. Równiarka wykonuje dokładniejsze prace profilujące i wykończeniowe.

Na długich odcinkach ważna jest wydajność i utrzymanie stałego profilu. Równiarka jest zaprojektowana do płynnej pracy liniowej, dlatego dobrze sprawdza się przy robotach na setkach metrów.

Ładowarka może przemieszczać i załadowywać materiał, ale nie jest maszyną przeznaczoną do precyzyjnego profilowania skarp. Do takiego zadania właściwsza jest równiarka.

Próbę wałeczkowania stosuje się głównie do gruntów spoistych, np. glin, iłów i pyłów. Grunty niespoiste, takie jak piaski, zwykle nie dają się uformować w trwały wałeczek.

Oznacza to, że grunt ma właściwości spoiste i zawiera drobne frakcje, zwłaszcza ilaste. Taki grunt może wykazywać plastyczność przy odpowiedniej wilgotności.

Próba wałeczkowania jest oceną makroskopową zachowania gruntu podczas formowania. Oznaczenie wilgotności polega na określeniu zawartości wody w gruncie, zwykle metodą suszenia i ważenia próbki.

Pozwala szybko rozpoznać grunt spoisty i ocenić jego zachowanie bez specjalistycznego sprzętu. Dzięki temu można wstępnie zdecydować, czy grunt nadaje się do dalszych robót ziemnych.

Grunt niespoisty, np. piasek, zwykle rozsypuje się i nie tworzy trwałego wałeczka. Wynika to z braku spójności między ziarnami.

Zbyt suchy grunt kruszy się, a zbyt mokry może się mazać i tracić kształt. Najlepiej ocenia się grunt przy wilgotności umożliwiającej formowanie próbki.

Grunty sypkie mają pory między ziarnami, przez które zaczyn lub zaprawa cementowa może się rozchodzić. Po związaniu cementu ziarna zostają zespolone, co zwiększa nośność gruntu.

Grunty sypkie, np. piaski i żwiry, nie wykazują spójności i łatwo przepuszczają wodę. Grunty spoiste, np. iły i gliny, mają drobne cząstki, są plastyczne i słabo przepuszczalne.

Grunty ilaste mają bardzo małe pory i niską przepuszczalność. Zaprawa cementowa nie może się w nich równomiernie rozprowadzić.

Celem jest wzmocnienie podłoża, zwiększenie jego nośności oraz ograniczenie odkształceń lub przepuszczalności. Metoda polega na wypełnieniu pustek materiałem wiążącym.

Typowe przykłady to piaski, żwiry i pospółki. Są to grunty niespoiste, w których zaczyn cementowy może wnikać między ziarna.

Grunty organiczne są zwykle bardzo ściśliwe, słabe i nietrwałe jako podłoże budowlane. Zawartość substancji organicznych utrudnia skuteczne i trwałe wzmocnienie cementem.

Sprawdza się rodzaj gruntu, obecność humusu lub części organicznych, wilgotność oraz możliwość zagęszczenia. Grunt powinien być mineralny i możliwy do ułożenia oraz zagęszczenia warstwami.

Humus zawiera dużo części organicznych, które ulegają rozkładowi i powodują osiadanie. Dlatego warstwę humusu usuwa się i nie traktuje jako materiału konstrukcyjnego nasypu.

Oznacza możliwość zastosowania gruntu bez dodatkowego ulepszania, stabilizacji, osuszania lub specjalnych ograniczeń technologicznych. Grunt musi spełniać wymagania dla danej części nasypu.

Najkorzystniejsze są grunty mineralne dobrze zagęszczalne, np. piaski, żwiry i pospółki. Mogą tworzyć stabilny nasyp, jeśli mają odpowiednią wilgotność i są właściwie zagęszczone.

Problematyczne są grunty organiczne, bardzo wilgotne, słabonośne, wysadzinowe oraz niektóre iły i gliny. Mogą wymagać wymiany, osuszenia albo stabilizacji.

Odkrywka może zawierać kilka różnych warstw o odmiennej przydatności. Nawet jeśli jedna warstwa jest dobra, obecność humusu, iłów lub gruntów słabonośnych może ograniczać możliwość wykorzystania całego urobku.

Można go wykorzystać tylko po spełnieniu określonych warunków, np. po osuszeniu, wymieszaniu, stabilizacji spoiwem lub wbudowaniu w odpowiedniej części nasypu.