Pytania pomocnicze - BUD.19

Polega na wyznaczeniu stałej pionowej płaszczyzny celowania i porównaniu położenia punktów kontrolowanych obiektu względem tej prostej. Odchylenia wskazują wychylenie obiektu od pionu.

Charakterystyczne są: jedno stanowisko instrumentu, stała linia celowania oraz obserwacja punktów na różnych wysokościach obiektu względem tej samej prostej odniesienia.

Metodę stosuje się głównie do wysokich, smukłych obiektów, np. kominów, wież, masztów, słupów lub ścian wysokich budynków.

Metoda stałej prostej opiera się na porównaniu położenia punktów względem jednej linii odniesienia. Metoda trygonometryczna wykorzystuje pomierzone kąty i odległości do obliczenia wychylenia.

Pozwalają określić, czy oś obiektu przebiega pionowo na całej wysokości. Różnice położenia punktów dolnych i górnych ujawniają wychylenie lub odkształcenie obiektu.

Odchyłka od pionu to poziome przesunięcie punktu obiektu względem teoretycznej osi pionowej lub przyjętej linii odniesienia. Może być podawana w milimetrach albo centymetrach.

Służy do przedstawienia rzeczywistego położenia wykonanych obiektów, przewodów lub urządzeń w terenie. Jest częścią dokumentacji potrzebnej przy zakończeniu i odbiorze inwestycji.

Kierownik budowy odpowiada za dokumentację budowy i przygotowanie procesu zakończenia robót. Mapa powykonawcza potwierdza, jak obiekt został faktycznie wykonany.

Mapa do celów projektowych jest sporządzana przed budową i służy projektantowi. Mapa inwentaryzacji powykonawczej powstaje po wykonaniu robót i pokazuje stan rzeczywisty po realizacji inwestycji.

Wykonuje pomiary powykonawcze, opracowuje dokumentację geodezyjną i przekazuje wymagane materiały do odpowiednich odbiorców, w tym kopię mapy kierownikowi budowy.

Nie. Projektant korzysta głównie z mapy do celów projektowych na etapie opracowania projektu. Kopię mapy powykonawczej przekazuje się kierownikowi budowy.

Mogą to być budynki, budowle, przyłącza, sieci uzbrojenia terenu oraz inne elementy zagospodarowania działki, które wymagają pomiaru po wykonaniu.

Polega na przeniesieniu, czyli zrzutowaniu, położenia osi lub krawędzi elementu na przyjętą linię, łatę albo podziałkę. Na podstawie odczytów ocenia się położenie i odchyłki elementu.

Pozwala porównać wzajemne położenie słupów na różnych wysokościach. Jeśli odległości między rzutami są jednakowe, słupy są równoległe.

Kontrola równoległości dotyczy wzajemnego położenia dwóch lub więcej słupów. Kontrola pionowości sprawdza, czy pojedynczy słup nie odchyla się od kierunku pionu.

Charakterystyczne są linie celowe z instrumentu do słupów oraz odczyty lub podziałki przy elementach konstrukcji. Widoczne jest porównywanie rzutów położenia krawędzi lub osi.

Pionowanie służy głównie do sprawdzania pionowości pojedynczego elementu. W pytaniu chodzi o kontrolę równoległości słupów, czyli porównanie ich wzajemnego położenia.

Oznacza, że słupy nie są równoległe albo jeden z nich jest odchylony. Różnica odległości stanowi podstawę do określenia odchyłki.

Budynek szkoły podstawowej oznacza się literą „e”. W pytaniach egzaminacyjnych należy odróżnić ten symbol od innych oznaczeń literowych budynków.

Pozwalają szybko określić funkcję lub rodzaj budynku bez opisywania go pełną nazwą. Ułatwiają też późniejsze opracowanie dokumentacji ewidencyjnej.

Litera „s” nie oznacza budynku szkoły podstawowej w tym zestawie oznaczeń. Dla szkoły podstawowej właściwy jest symbol „e”.

Mogą występować na szkicach inwentaryzacyjnych, mapach ewidencyjnych oraz w dokumentacji przekazywanej do aktualizacji EGiB. Ich celem jest jednoznaczne opisanie obiektu budowlanego.

Najlepiej tworzyć krótkie zestawienia: rodzaj obiektu — symbol literowy. Warto szczególnie zapamiętać oznaczenia często mylone, np. szkoła podstawowa — „e”.

Służy do przedstawienia miar kontrolnych umożliwiających sprawdzenie poprawności wytyczenia obiektu. Jest uzupełnieniem szkicu tyczenia.

Wtedy, gdy wpisanie miar do tyczenia i miar kontrolnych na jednym szkicu byłoby niemożliwe albo spowodowałoby jego nieczytelność.

Szkic tyczenia pokazuje dane potrzebne do wyznaczenia punktów w terenie. Szkic kontroli tyczenia pokazuje głównie dane służące do sprawdzenia poprawności tego wytyczenia.

Mogą to być odległości między punktami, przekątne, domiary do osi, miary do punktów odniesienia oraz inne wielkości pozwalające skontrolować położenie wytyczonych punktów.

Zbyt duża liczba opisów i miar obniża czytelność szkicu, zwiększa ryzyko pomyłki w terenie i utrudnia późniejszą kontrolę dokumentacji.

Nie. Szkic polowy dokumentuje wyniki pomiaru terenowego, natomiast szkic kontroli tyczenia służy do sprawdzenia poprawności wytyczenia elementów projektu.

Graniczny błąd tyczenia oblicza się ze wzoru m_gr = r · m, gdzie m to średni błąd tyczenia, a r to współczynnik dokładnościowy.

Średni błąd tyczenia określa przeciętną dokładność wyznaczenia punktu lub elementu obiektu w terenie. Jest podstawą do obliczenia błędu granicznego.

Współczynnik r pozwala określić dopuszczalną granicę odchylenia na podstawie średniego błędu. Im większy współczynnik, tym większy dopuszczalny błąd graniczny.

Ponieważ 1 m = 100 cm, to 0,09 m = 9 cm. Jest to dopuszczalny błąd graniczny w tym przykładzie.

Należy sprawdzić poprawność obliczeń, instrumentu, osnowy i wykonania pomiaru. W razie potrzeby tyczenie trzeba powtórzyć.

Polega na wyznaczeniu punktu przez odłożenie od stanowiska instrumentu kąta poziomego oraz odległości. Metoda wymaga znanego stanowiska i kierunku orientacji.

Kąt poziomy określa kierunek do tyczonego punktu. Jego błąd powoduje przesunięcie punktu na boki względem właściwego kierunku.

Położenie sytuacyjne punktu określa się w płaszczyźnie poziomej, za pomocą kąta poziomego i odległości. Kąt pionowy dotyczy relacji wysokościowych, a nie położenia punktu w planie.

Jeżeli stanowisko instrumentu ma błędne współrzędne, cały proces tyczenia zostaje przesunięty. Błąd stanowiska przenosi się bezpośrednio na położenie wyznaczanego punktu.

Punkt osnowy może służyć do określenia stanowiska lub orientacji instrumentu. Jego niedokładne położenie powoduje błędne wyznaczenie kierunku lub pozycji tyczonego punktu.

Najważniejsze są: dokładność stanowiska, orientacji, odłożenia kąta poziomego oraz odległości. Dodatkowo znaczenie mają centrowanie instrumentu i pryzmatu.

Zapora może ulegać przemieszczeniom i odkształceniom. Punkt umieszczony na zaporze nie byłby stabilną bazą odniesienia.

Punkty kontrolowane zakłada się na badanym obiekcie i obserwuje ich przemieszczenia. Punkty odniesienia powinny być stabilne i służą do porównywania wyników pomiarów.

Oznacza umieszczenie punktu w takim miejscu, które nie podlega wpływowi pracy konstrukcji ani przemieszczeniom podłoża związanym z obiektem.

Wyniki pomiarów mogłyby być błędne, ponieważ punkt bazowy także zmieniałby położenie. Trudno byłoby ustalić rzeczywiste przemieszczenie zapory.

Punkty kontrolowane mogą znajdować się na elementach zapory, np. na koronie, ścianie lub innych miejscach przewidzianych do obserwacji przemieszczeń.

Stałość punktów odniesienia zapewnia wiarygodne porównanie wyników z kolejnych pomiarów. Bez stabilnej bazy nie da się poprawnie ocenić zmian położenia obiektu.

Punkty kontrolowane to punkty zastabilizowane lub oznaczone na badanym obiekcie, których położenie mierzy się w kolejnych cyklach pomiarowych. Na podstawie zmian ich położenia wyznacza się przemieszczenia obiektu.

Punkty kontrolowane znajdują się na obiekcie i mogą zmieniać położenie razem z nim. Punkty odniesienia powinny być stabilne i służą jako baza porównawcza do oceny tych zmian.

Umieszcza się je tam, gdzie można wiarygodnie obserwować zachowanie konstrukcji, np. naroża, ściany, podpory lub miejsca narażone na odkształcenia. Ułatwia to ocenę wielkości i kierunku przemieszczeń.

Polega na porównaniu współrzędnych lub wysokości tych samych punktów kontrolowanych z różnych terminów pomiaru. Różnice położenia wskazują przemieszczenie poziome, pionowe lub przestrzenne.

Pomiar zerowy to pierwszy pomiar punktów kontrolowanych, traktowany jako stan początkowy. Do niego porównuje się wyniki kolejnych pomiarów.

Powinny być trwałe, jednoznacznie identyfikowalne i dostępne do pomiaru. Ich położenie musi dobrze reprezentować zachowanie badanego obiektu.

Ponieważ odchylenie punktów od przyjętej linii odniesienia mierzy się w kierunku prostopadłym do tej linii. Jeśli linia pokrywa się z osią podłużną obiektu, otrzymuje się przemieszczenia poprzeczne.

Przemieszczenie poprzeczne zachodzi prostopadle do osi podłużnej obiektu. Przemieszczenie podłużne zachodzi równolegle do tej osi.

Punkty odniesienia tworzą stabilną bazę pomiarową, względem której ocenia się zmiany położenia punktów kontrolowanych. Powinny znajdować się poza strefą deformacji obiektu.

Jest to metoda, w której przemieszczenia punktów kontrolowanych określa się jako odchylenia od ustalonej prostej odniesienia. Najczęściej pozwala ona wyznaczać przemieszczenia prostopadłe do tej prostej.

Schemat nie wskazuje pełnego określania zmiany położenia punktów w układzie współrzędnych. Pokazuje raczej obserwację odchyleń punktów od linii odniesienia, czyli przemieszczenia w określonym kierunku.

Pomiar zerowy wykonuje się przed rozpoczęciem obserwacji okresowych, aby ustalić początkowe położenie punktów kontrolowanych. Kolejne pomiary porównuje się z tym stanem wyjściowym.

Są to m.in. zapory, mosty, wiadukty, ściany oporowe, wysokie budowle oraz obiekty przemysłowe. Kontrola ma na celu ocenę ich stateczności i bezpieczeństwa.