Pytania pomocnicze - GIW.03

Chronią bezpośrednio jednego konkretnego pracownika i są zakładane na ciało. Nie zabezpieczają całego stanowiska pracy ani grupy osób.

Środki indywidualne chronią pojedynczego pracownika, np. szelki bezpieczeństwa. Środki zbiorowe zabezpieczają miejsce pracy lub wiele osób, np. balustrady, barierki i siatki.

Amortyzator pochłania część energii powstającej podczas zatrzymania spadania. Dzięki temu zmniejsza siły działające na ciało pracownika.

Balustrady są elementem zabezpieczenia stanowiska pracy, a nie wyposażeniem zakładanym przez pracownika. Dlatego należą do środków ochrony zbiorowej.

Ryzyko występuje m.in. przy krawędziach wyrobisk, na półkach skalnych, podestach roboczych, konstrukcjach technicznych oraz podczas pracy na maszynach lub przy załadunku bloków.

Potrzebny jest m.in. amortyzator, linka bezpieczeństwa lub urządzenie samohamowne oraz pewny punkt kotwiczenia. Same szelki bez właściwego podpięcia nie zapewniają skutecznej ochrony.

Charakterystyczna jest lina tnąca prowadzona przez caliznę lub wokół odcinanego bloku oraz maszyna ustawiona przy ścianie wyrobiska. Cięcie ma postać wąskiego rzazu, a nie rozkruszenia skały.

Piłę linową stosuje się głównie do urabiania monolitów skalnych, czyli oddzielania dużych bloków od calizny. Jest typowa dla eksploatacji kamienia blocznego.

Pozwala wykonać precyzyjne cięcie i ogranicza spękania skały. Dzięki temu uzyskuje się większe, bardziej wartościowe bloki.

Perforator służy do wiercenia otworów, np. pod materiały wybuchowe lub otwory technologiczne. Piła linowa służy bezpośrednio do przecinania calizny.

Hydromonitor urabia skałę lub grunt strumieniem wody pod wysokim ciśnieniem. Piła linowa przecina zwięzłą skałę za pomocą ruchomej liny tnącej.

Woda chłodzi linę i segmenty tnące, ogranicza pylenie oraz pomaga usuwać drobny urobek z rzazu. Poprawia to bezpieczeństwo i skuteczność cięcia.

Najczęściej są to skały bloczne, takie jak granit, marmur, wapień, dolomit lub piaskowiec. Ważne jest, aby surowiec nadawał się do pozyskiwania w dużych blokach.

Służy do odspajania i rozluźniania skał lub gruntów zwięzłych. Ułatwia późniejsze załadowanie materiału łyżką koparki.

Najczęściej ma masywną obudowę oraz pojedynczy ząb roboczy skierowany w dół. Nie ma szczęk tnących ani obrotowych bębnów frezujących.

Młot hydrauliczny rozbija materiał przez silne uderzenia dłutem. Zrywak wibracyjny działa głównie przez drgania i wyrywanie lub rozluźnianie skały zębem.

Gdy skała jest możliwa do mechanicznego odspojenia, a użycie materiałów wybuchowych jest nieopłacalne, ograniczone lub niewskazane ze względów bezpieczeństwa.

Osprzęt roboczy decyduje o rodzaju pracy wykonywanej przez koparkę, np. urabianiu, ładowaniu, kruszeniu, frezowaniu lub rozbiórce. Przykładami są łyżka, młot hydrauliczny i zrywak wibracyjny.

Właściwy osprzęt zwiększa wydajność pracy i zmniejsza zużycie maszyny. Nieprawidłowo dobrane narzędzie może powodować niską efektywność oraz uszkodzenia sprzętu.

Obsługa codzienna polega na sprawdzeniu podstawowych układów i elementów maszyny przed rozpoczęciem pracy. Ma potwierdzić, że maszyna jest sprawna i bezpieczna.

Obsługę codzienną ładowarki przeprowadza się przed rozpoczęciem każdej zmiany roboczej. Nie wykonuje się jej przed każdym pojedynczym transportem.

Bloki skalne są ciężkie i mogą powodować duże obciążenia maszyny. Niesprawne hamulce, widły lub hydraulika mogłyby doprowadzić do wypadku.

Należy sprawdzić m.in. stan wideł, mocowań, układu hydraulicznego, hamulców, kierownicy, ogumienia oraz urządzeń sygnalizacyjnych.

Obsługa codzienna to rutynowa kontrola i proste czynności eksploatacyjne. Naprawa polega na usuwaniu stwierdzonych usterek lub uszkodzeń.

Najczęściej wykonuje ją operator maszyny przed rozpoczęciem pracy. W razie wykrycia usterki powinien zgłosić ją przełożonemu lub służbom technicznym.

Hydrotransport polega na przemieszczaniu kopaliny zmieszanej z wodą, czyli pulpy, za pomocą pomp i rurociągów. Stosuje się go głównie przy eksploatacji spod lustra wody.

Najczęściej jest to pogłębiarka ssąca lub refuler. Urządzenie zasysa urobek z dna i tłoczy go rurociągiem na brzeg.

Należy szukać konstrukcji pływającej, przewodu ssawnego, pompy oraz rurociągu odprowadzającego mieszaninę wody i kopaliny. Charakterystyczny jest transport urobku rurociągiem, a nie taśmą lub samochodem.

Hydrotransport stosuje się głównie do kopalin luźnych, takich jak piasek, żwir i pospółka. Materiał musi łatwo mieszać się z wodą i tworzyć pulpę możliwą do pompowania.

W hydrotransporcie kopalina jest przenoszona w mieszaninie z wodą przez rurociąg. Transport taśmowy wykorzystuje przenośniki taśmowe i służy do przemieszczania urobku w stanie suchym lub wilgotnym, ale nie jako pulpa.

Pozwala jednocześnie wydobywać i transportować urobek bez konieczności osuszania wyrobiska. Urobek może być od razu przetłaczany na brzeg lub do zakładu przeróbczego.

Umożliwia podnoszenie ciężkich bloków z dużej głębokości bez konieczności budowy dróg zjazdowych. Jest przystosowany do pracy z masywnymi, zwartymi elementami skalnymi.

Bloki skalne są dużymi, pojedynczymi elementami wymagającymi podnoszenia lub mocowania zawiesiami. Kruszywo jest materiałem sypkim, który można przewozić taśmociągami, ładowarkami lub wozidłami.

Przenośnik taśmowy jest przeznaczony głównie do ciągłego transportu materiałów sypkich lub rozdrobnionych. Duże bloki mogłyby uszkodzić taśmę i są trudne do stabilnego ułożenia na przenośniku.

Wozidło technologiczne jest efektywne wtedy, gdy istnieją odpowiednio szerokie i bezpieczne drogi transportowe. Stosuje się je głównie do przewozu urobku luźnego lub załadowanego przez koparkę albo ładowarkę.

Wyrobisko wgłębne to wyrobisko, którego dno znajduje się poniżej otaczającego terenu. Charakteryzuje się ścianami lub skarpami oraz koniecznością transportu urobku z niższych poziomów na powierzchnię.

Najważniejsze są: rodzaj urobku, masa i wymiary ładunku, głębokość wyrobiska, dostępność dróg transportowych, wydajność oraz bezpieczeństwo pracy.

Należy kontrolować udźwig, stan lin i zawiesi, stabilność konstrukcji oraz strefę pracy żurawia. Pracownicy nie mogą przebywać pod podwieszonym ładunkiem.

Podczas załadunku istnieje ryzyko uderzenia urobkiem, bryłą skalną albo elementem roboczym maszyny. Opuszczenie kabiny ogranicza skutki ewentualnego wypadku.

Plan ruchu jest dokumentem ogólnym i formalnym, opisującym prowadzenie ruchu zakładu. Regulamin ruchu zawiera szczegółowe zasady organizacyjne i porządkowe, np. dotyczące transportu i załadunku.

Mogą to być zasady poruszania się maszyn i ludzi, organizacji transportu, załadunku, rozładunku, sygnalizacji oraz postępowania w strefach zagrożenia.

Regulamin powinni znać pracownicy wykonujący czynności na terenie zakładu, szczególnie operatorzy maszyn, kierowcy pojazdów technologicznych i osoby nadzoru.

Celem jest uporządkowanie pracy zakładu i ograniczenie ryzyka wypadków. Regulamin wskazuje, jak bezpiecznie wykonywać typowe czynności ruchowe.

Nie. Dokument bezpieczeństwa opisuje system zarządzania bezpieczeństwem i ocenę ryzyka, a regulamin ruchu podaje praktyczne zasady postępowania podczas pracy.

Najczęściej znajduje się przy końcu przenośnika, w rejonie wysypu materiału, i jest związany z układem napędowym. To bęben, który przekazuje ruch taśmie.

Bęben napędowy wprawia taśmę w ruch dzięki przeniesieniu momentu obrotowego z silnika i przekładni na taśmę.

Bęben napędowy napędza taśmę, natomiast bęben zwrotny jedynie zmienia kierunek jej biegu i prowadzi taśmę po trasie przenośnika.

Układ napinający utrzymuje odpowiednie napięcie taśmy, aby nie dochodziło do jej poślizgu na bębnie napędowym i aby przenośnik pracował prawidłowo.

Poślizg powoduje spadek skuteczności transportu, przyspieszone zużycie taśmy i bębna oraz może prowadzić do przegrzewania i awarii przenośnika.

Z bębnem napędowym współpracują taśma, silnik, przekładnia, sprzęgło, bębny zwrotne, bębny napinające oraz krążniki podtrzymujące taśmę.

Zwałowanie polega na składowaniu mas ziemnych lub skalnych, głównie nadkładu, usuniętych w celu odsłonięcia i eksploatacji złoża.

Zwałowanie zewnętrzne odbywa się poza wyrobiskiem górniczym, a zwałowanie wewnętrzne w wyrobisku, zwykle w części już wyeksploatowanej.

Stosuje się je zwykle na początku eksploatacji, gdy w wyrobisku nie ma jeszcze miejsca na odkładanie nadkładu.

Pozwala ograniczyć zajmowanie nowych terenów, skraca transport nadkładu i może ułatwiać rekultywację wyrobiska.

Położenie zwałowiska decyduje o klasyfikacji na zwałowanie zewnętrzne i wewnętrzne oraz wpływa na organizację transportu, koszty i oddziaływanie na środowisko.

Nie. Zwałowanie zewnętrzne i wewnętrzne odnosi się do położenia względem wyrobiska, natomiast nadpoziomowe i podpoziomowe dotyczą położenia względem poziomu odniesienia lub sposobu budowy zwałowiska.

Jest to złączenie końców taśmy za pomocą elementów mechanicznych, np. spinek, klamer, nitów, śrub lub zawiasów. Takie połączenie jest widoczne na powierzchni taśmy.

Połączenie mechaniczne ma widoczne metalowe elementy mocujące. Połączenie wulkanizowane jest zwykle gładkie i wygląda jak jednolita część taśmy.

Stosuje się je, gdy potrzebny jest szybki montaż lub szybka naprawa taśmy. Można je wykonać bez specjalistycznej prasy wulkanizacyjnej.

Mogą to być zszywki, klamry, płytki, śruby, nity albo złącza zawiasowe. Ich zadaniem jest trwałe połączenie dwóch końców taśmy.

Są zwykle mniej trwałe niż połączenia wulkanizowane i mogą powodować większe zużycie elementów współpracujących z taśmą. Przy złym montażu mogą też ulegać szybkiemu uszkodzeniu.

Jest przydatne podczas awaryjnych napraw, prac w terenie oraz wtedy, gdy trzeba szybko uruchomić przenośnik po uszkodzeniu taśmy.