- Strona główna
- Słownik
- GIW.03
- Pytania pomocnicze
Pytania pomocnicze - GIW.03
Eksploatacja złóż metodą odkrywkową - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 625. Strona 4 z 10.
Co oznacza rekultywacja zwałowiska zewnętrznego?
Oznacza przywrócenie zwałowisku wartości użytkowej lub przyrodniczej po zakończeniu zwałowania. Może obejmować kształtowanie skarp, zabezpieczenie gruntu, nasadzenia roślin oraz budowę infrastruktury.
Po czym rozpoznać rekultywację w kierunku rekreacyjno-sportowym?
Świadczą o niej obiekty i urządzenia służące wypoczynkowi lub sportowi, np. stok narciarski, wyciąg, trasy rowerowe, ścieżki spacerowe, punkty widokowe lub infrastruktura turystyczna.
Dlaczego zwałowisko może być rekultywowane jednocześnie w kilku kierunkach?
Duże zwałowiska mają zróżnicowaną powierzchnię i mogą pełnić różne funkcje. Część terenu można zalesić, a inną przystosować do sportu, rekreacji lub celów edukacyjnych.
Na czym polega leśny kierunek rekultywacji?
Polega na przygotowaniu podłoża i wprowadzeniu roślinności leśnej, głównie drzew i krzewów. Celem jest stabilizacja terenu, ograniczenie erozji i odtworzenie funkcji przyrodniczych.
Dlaczego w pytaniu nie pasuje kierunek rolny?
Kierunek rolny oznacza przeznaczenie terenu pod uprawy, łąki lub pastwiska. Na ilustracji widoczna jest infrastruktura sportowo-rekreacyjna, a nie pola uprawne.
Jaka jest różnica między kierunkiem rekreacyjno-sportowym a komunalnym?
Kierunek rekreacyjno-sportowy dotyczy wypoczynku i aktywności fizycznej, np. narciarstwa lub turystyki. Kierunek komunalny wiąże się raczej z infrastrukturą miejską, usługową lub techniczną.
Dlaczego zwałowiska po kopalniach odkrywkowych często nadają się do rekultywacji rekreacyjnej?
Mają duże powierzchnie i znaczne różnice wysokości, które można wykorzystać np. pod stoki narciarskie, trasy rowerowe lub punkty widokowe. Po odpowiednim zabezpieczeniu mogą stać się atrakcyjnymi terenami wypoczynku.
Na czym polega zwałowanie w górnictwie odkrywkowym?
Zwałowanie polega na odkładaniu nadkładu, skały płonnej lub innych mas ziemnych na zwałowisku. Może odbywać się wewnątrz wyrobiska albo poza nim.
Dlaczego zwałowarka jest zaliczana do maszyn o ruchu ciągłym?
Ponieważ może stale przyjmować materiał, najczęściej z przenośnika taśmowego, i nieprzerwanie odkładać go na zwałowisku.
Czym różni się zwałowarka od ładowarki?
Zwałowarka służy do ciągłego odkładania materiału na zwałowisku, natomiast ładowarka wykonuje pracę cykliczną: nabiera, przewozi i wysypuje materiał.
Jakie maszyny tworzą typowy ciąg technologiczny w dużej kopalni odkrywkowej?
Typowy układ to koparka wielonaczyniowa, przenośniki taśmowe i zwałowarka. Koparka urabia, przenośniki transportują, a zwałowarka odkłada materiał.
Dlaczego koparka wielonaczyniowa nie jest poprawną odpowiedzią w tym pytaniu?
Koparka wielonaczyniowa także pracuje ruchem ciągłym, ale jej głównym zadaniem jest urabianie kopaliny lub nadkładu, a nie zwałowanie.
Jakie znaczenie ma prawidłowa praca zwałowarki dla bezpieczeństwa?
Prawidłowe rozmieszczanie materiału wpływa na stateczność zwałowiska i ogranicza ryzyko osuwisk, obrywów oraz uszkodzeń maszyn.
Dlaczego mur z koszy gabionowych zalicza się do konstrukcji oporowych?
Ponieważ jego głównym zadaniem jest przeciwstawianie się parciu gruntu i stabilizacja skarpy lub zbocza. Chroni teren przed przemieszczaniem się mas ziemnych.
Czym różni się konstrukcja oporowa od konstrukcji odwadniającej?
Konstrukcja oporowa podtrzymuje grunt i zabezpiecza przed osuwaniem. Konstrukcja odwadniająca służy przede wszystkim do odprowadzenia wody z gruntu lub obiektu.
Jaką rolę pełni przepuszczalność muru gabionowego?
Przepuszczalność pozwala wodzie odpływać przez konstrukcję, co zmniejsza ciśnienie wody za murem. Jest to cecha pomocnicza, ale nie zmienia podstawowej funkcji muru jako konstrukcji oporowej.
Gdzie w odkrywkowym zakładzie górniczym mogą być stosowane konstrukcje oporowe?
Mogą zabezpieczać skarpy wyrobiska, drogi technologiczne, nasypy, zwałowiska oraz miejsca zagrożone osuwaniem gruntu lub materiału skalnego.
Jakie materiały najczęściej wypełniają kosze gabionowe?
Najczęściej stosuje się kamień naturalny, kruszywo łamane lub inny trwały materiał skalny odporny na warunki atmosferyczne.
Dlaczego odwodnienie jest ważne przy zabezpieczaniu skarp?
Woda zwiększa ciężar gruntu i może zmniejszać jego stateczność. Ograniczenie zawilgocenia zmniejsza ryzyko osuwisk i uszkodzenia konstrukcji oporowej.
Czym różni się osuwisko od obrywu skał?
Osuwisko polega na zsuwaniu się mas gruntu lub skał po powierzchni poślizgu. Obryw skał jest gwałtownym oderwaniem i spadkiem fragmentów skalnych ze ściany lub skarpy.
Co oznacza ruch wysięgnika zwałowarki w poziomie?
Ruch w poziomie oznacza obracanie lub przemieszczanie wysięgnika na boki. Pozwala to zmieniać kierunek odkładania materiału na zwałowisku.
Co oznacza ruch wysięgnika zwałowarki w pionie?
Ruch w pionie oznacza podnoszenie i opuszczanie wysięgnika. Dzięki temu można regulować wysokość, z której materiał jest zrzucany.
Dlaczego wysięgnik poruszający się w poziomie i pionie nazywa się obrotowo-wychylnym?
Ponieważ łączy ruch obrotowy w płaszczyźnie poziomej z ruchem wychylnym, czyli zmianą położenia w pionie. Nazwa opisuje oba możliwe kierunki pracy wysięgnika.
Czym różni się wysięgnik obrotowy od obrotowo-wychylnego?
Wysięgnik obrotowy wykonuje przede wszystkim ruch w poziomie. Wysięgnik obrotowo-wychylny może dodatkowo podnosić się i opuszczać.
Do czego służy wysięgnik w zwałowarce?
Wysięgnik przenosi materiał, najczęściej za pomocą przenośnika taśmowego, i kieruje go na zwałowisko. Jego ruchliwość wpływa na zasięg i sposób formowania zwału.
Jaką zaletę ma zwałowarka z wysięgnikiem obrotowo-wychylnym?
Umożliwia bardziej elastyczne rozmieszczanie nadkładu lub urobku. Operator może zmieniać zarówno kierunek, jak i wysokość zwałowania bez częstego przestawiania maszyny.
Na czym polega rekultywacja biologiczna terenów pogórniczych?
Polega na przywracaniu aktywności biologicznej gruntu, głównie przez nawożenie, obsiew, sadzenie roślin oraz pielęgnację roślinności.
Dlaczego nawożenie mineralne skarp zalicza się do rekultywacji biologicznej?
Ponieważ nawozy poprawiają warunki wzrostu roślin. Działanie to dotyczy żyzności podłoża i rozwoju pokrywy roślinnej.
Czym różni się rekultywacja biologiczna od technicznej?
Rekultywacja techniczna obejmuje kształtowanie i zabezpieczanie terenu, a biologiczna dotyczy gleby i roślinności, np. obsiewu, nawożenia i nasadzeń.
Jaką funkcję pełni roślinność na skarpach poeksploatacyjnych?
Stabilizuje powierzchnię skarp, ogranicza erozję oraz wspomaga tworzenie się warstwy glebowej.
Jakie zabiegi oprócz nawożenia zalicza się do rekultywacji biologicznej?
Do takich zabiegów należą wysiew traw, sadzenie drzew i krzewów, wapnowanie, użyźnianie gleby oraz pielęgnacja roślin.
Dlaczego rekultywację biologiczną zwykle wykonuje się po rekultywacji technicznej?
Najpierw trzeba ukształtować i zabezpieczyć teren, aby późniejsze zabiegi biologiczne, takie jak obsiew czy nawożenie, były skuteczne.
Do czego służy spycharka podczas rekultywacji terenu pogórniczego?
Spycharka służy do wyrównywania terenu, rozprowadzania mas ziemnych oraz formowania skarp i nasypów. Może też wstępnie zagęszczać grunt przez przejazdy gąsienicami.
Czym jest niwelacja terenu?
Niwelacja terenu polega na wyrównaniu powierzchni przez ścinanie wyniesień i zasypywanie zagłębień. Celem jest uzyskanie zaprojektowanego kształtu terenu.
Dlaczego koparka nie jest najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?
Koparka służy głównie do odspajania, wybierania i załadunku gruntu. Może pomagać w robotach ziemnych, ale nie jest podstawową maszyną do niwelacji i formowania nasypów.
Czym różni się spycharka od ubijarki?
Spycharka przemieszcza i profiluje masy gruntu za pomocą lemiesza. Ubijarka służy głównie do miejscowego zagęszczania gruntu, np. w wykopach lub przy małych powierzchniach.
Jaką rolę pełni lemiesz w spycharce?
Lemiesz to przednia część robocza spycharki. Umożliwia odgarnianie, przesuwanie, rozścielanie i wyrównywanie gruntu.
Czy spycharka może zagęszczać grunt?
Tak, ale zwykle w sposób wstępny, przez nacisk i przejazdy gąsienicami. Do dokładnego zagęszczania stosuje się specjalistyczne maszyny, np. walce lub zagęszczarki.
Na czym polega gwoździowanie skarp?
Polega na wprowadzeniu w skarpę stalowych prętów lub żerdzi, które wzmacniają grunt albo skałę. Elementy te zwiększają stateczność skarpy i ograniczają ryzyko osuwiska.
Jakie elementy są charakterystyczne dla gwoździowania skarp?
Charakterystyczne są otwory wiercone w skarpie, gwoździe gruntowe, zaczyn cementowy oraz często siatka lub beton natryskowy zabezpieczający powierzchnię.
Czym gwoździowanie skarp różni się od montażu gabionów?
Gabiony to kosze wypełnione kamieniem ustawiane przy skarpie jako konstrukcja oporowa lub zabezpieczenie powierzchni. Gwoździowanie wzmacnia skarpę od wewnątrz za pomocą prętów osadzonych w gruncie.
Dlaczego gwoździowanie poprawia stateczność skarpy?
Gwoździe gruntowe przejmują część sił ścinających i wiążą warstwy gruntu lub skały. Dzięki temu zmniejsza się możliwość zsuwu mas ziemnych.
Kiedy stosuje się gwoździowanie skarp w kopalni odkrywkowej?
Stosuje się je przy skarpach zagrożonych osuwaniem, przy drogach technologicznych, wyrobiskach i zwałowiskach. Metoda jest przydatna, gdy trzeba szybko wzmocnić istniejącą skarpę.
Czym różni się zabudowa biologiczna skarp od gwoździowania?
Zabudowa biologiczna polega na obsianiu lub obsadzeniu skarpy roślinnością, która ogranicza erozję powierzchniową. Gwoździowanie jest techniczną metodą konstrukcyjnego wzmocnienia skarpy.
Jak można rozpoznać na zdjęciu, że przedstawiono gwoździowanie skarp?
Widać maszyny wiercące na pochyłej skarpie oraz regularnie rozmieszczone pasy lub linie elementów wzmacniających. Nie widać koszy gabionowych ani żelbetowej ściany.
Dlaczego siatki stalowe montowane na skarpach zalicza się do środków ochrony zbiorowej?
Ponieważ zabezpieczają całą strefę zagrożenia i chronią jednocześnie wielu pracowników oraz sprzęt. Nie są przypisane do jednej osoby, jak środki ochrony indywidualnej.
Czym różni się kask ochronny od siatki stalowej na skarpie?
Kask jest środkiem ochrony indywidualnej i chroni tylko głowę pracownika. Siatka stalowa jest środkiem ochrony zbiorowej, bo ogranicza zagrożenie u źródła, czyli na skarpie.
W jakich kopalniach szczególnie występuje ryzyko obrywania się skał?
Ryzyko to jest typowe dla kopalń skał zwięzłych, takich jak granit, bazalt, dolomit czy wapień. Skały te mogą tworzyć strome, spękane ściany podatne na obrywy.
Jakie czynniki zwiększają ryzyko obrywu skał ze skarpy?
Ryzyko zwiększają spękania górotworu, wietrzenie, drgania od robót strzałowych, opady, mróz oraz zbyt strome nachylenie skarpy. Ważna jest także bieżąca kontrola stanu ścian.
Dlaczego geotuby nie są typowym zabezpieczeniem przed obrywaniem się skał?
Geotuby stosuje się głównie w hydrotechnice, odwodnieniu, ochronie brzegów lub rekultywacji. Nie służą bezpośrednio do stabilizowania spękanych ścian skalnych przed obrywem.
Do czego służą osłony przeciwodpryskowe i dlaczego nie są najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?
Osłony przeciwodpryskowe chronią przed drobnymi odpryskami, np. podczas kucia, cięcia lub wiercenia. Pytanie dotyczy obrywania się skał ze skarp, więc właściwszym zabezpieczeniem są siatki stalowe.
Jakie działania organizacyjne mogą ograniczyć skutki obrywu skał?
Należy wyznaczać strefy niebezpieczne, zakazywać przebywania ludzi pod niestabilnymi skarpami oraz prowadzić regularne kontrole geotechniczne. Ważne jest też usuwanie luźnych fragmentów skał.
Co oznacza skala mapy 1:2000?
Oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 2000 takich samych jednostek w terenie. Na przykład 1 cm na mapie to 2000 cm, czyli 20 m w rzeczywistości.
Jak obliczyć rzeczywistą odległość na podstawie pomiaru z mapy?
Należy pomnożyć długość zmierzoną na mapie przez mianownik skali. Następnie wynik trzeba przeliczyć na odpowiednie jednostki, np. z centymetrów na metry.
Dlaczego w tym zadaniu 5 cm na mapie daje 100 m w terenie?
W skali 1:2000 jeden centymetr na mapie odpowiada 20 metrom w terenie. Dlatego 5 cm × 20 m = 100 m.
Jak przeliczyć centymetry na metry przy zadaniach ze skalą?
Należy pamiętać, że 100 cm to 1 m. Wynik w centymetrach dzieli się przez 100, np. 10 000 cm = 100 m.
Kiedy przy skali mapy mnożymy, a kiedy dzielimy?
Gdy przechodzimy z mapy do rzeczywistości, mnożymy przez mianownik skali. Gdy chcemy przedstawić rzeczywistą odległość na mapie, dzielimy przez mianownik skali.
Do czego w górnictwie odkrywkowym przydaje się znajomość skali mapy?
Pozwala odczytywać rzeczywiste wymiary elementów wyrobiska, takich jak piętra eksploatacyjne, skarpy, drogi technologiczne czy granice robót górniczych.
Jak obliczyć grubość nadkładu, gdy podany jest stosunek nadkładu do złoża?
Należy odczytać proporcję. Przy stosunku 1:10 i grubości złoża 20 m nadkład wynosi 20 m / 10 = 2 m.
Dlaczego rzędna stropu złoża jest niższa od rzędnej powierzchni terenu?
Strop złoża znajduje się pod powierzchnią terenu, pod warstwą nadkładu. Dlatego od rzędnej terenu odejmuje się grubość nadkładu.
Jakie działanie prowadzi do poprawnej odpowiedzi w tym zadaniu?
Najpierw oblicza się nadkład: 20 m / 10 = 2 m. Następnie odejmuje się go od rzędnej terenu: 300 m n.p.m. - 2 m = 298 m n.p.m.
Czym różni się strop złoża od spągu złoża?
Strop złoża to jego górna granica, a spąg złoża to dolna granica. Między nimi znajduje się miąższość, czyli grubość złoża.
Co oznacza zapis rzędnej 300 m n.p.m.?
Oznacza wysokość punktu 300 metrów nad poziomem morza. Jest to odniesienie wysokościowe używane m.in. na mapach i w dokumentacji górniczej.
Dlaczego stosunek nadkładu do złoża jest ważny w kopalni odkrywkowej?
Określa, ile nadkładu trzeba usunąć w stosunku do ilości kopaliny. Ma wpływ na koszty, zakres robót i opłacalność eksploatacji.