Pytania pomocnicze - OGR.02

Przepuszczalna gleba zapewnia dostęp powietrza do korzeni i ogranicza zastój wody. Dzięki temu korzenie marchwi rosną prawidłowo i są mniej narażone na deformacje oraz choroby.

Nieodpowiednie są gleby ciężkie, zbite, podmokłe, kamieniste oraz silnie kwaśne. Powodują one deformacje korzeni, słabszy wzrost i gorszą jakość plonu.

Marchew najlepiej rośnie na glebach o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego, zwykle około pH 6,0-7,0. Skrajnie kwaśne lub zbyt zasadowe gleby pogarszają pobieranie składników pokarmowych.

Świeży obornik może powodować rozwidlanie i zniekształcenia korzeni. Marchew lepiej uprawiać w drugim lub trzecim roku po zastosowaniu obornika.

Gleba powinna być starannie spulchniona, wyrównana i oczyszczona z kamieni oraz resztek roślinnych. Ważna jest drobna struktura wierzchniej warstwy, ponieważ nasiona marchwi są małe.

Kamienie stanowią mechaniczną przeszkodę dla rosnącego korzenia. W efekcie marchew może być krzywa, rozwidlona lub krótka.

Plastik nie rozkłada się w glebie i blokuje rozwój korzeni. Roślina ma wtedy utrudnione pobieranie wody oraz składników pokarmowych.

Razem z rozsadą można sadzić pojemniki biodegradowalne, np. torfowo-celulozowe, torfowo-ziemne lub ziemne. Ulegają one rozkładowi i pozwalają korzeniom przerastać.

System korzeniowy może zostać ograniczony i zdeformowany. Roślina słabiej rośnie, gorzej się przyjmuje i może dawać niższy plon.

Należy delikatnie wyjąć całą bryłę korzeniową, nie rozsypując podłoża i nie uszkadzając korzeni. W razie potrzeby pojemnik można lekko ścisnąć lub rozciąć.

Ograniczają uszkodzenia korzeni podczas sadzenia, ponieważ rośliny nie trzeba wyjmować z pojemnika. Pojemnik rozkłada się w glebie i umożliwia przerastanie korzeni.

Pikowanie to przesadzanie młodych siewek z gęstego siewu do większej rozstawy lub osobnych pojemników. Zabieg poprawia warunki wzrostu rozsady.

Ogórek i dynia mają delikatny system korzeniowy, który łatwo uszkodzić podczas przesadzania. Uszkodzenie korzeni powoduje zahamowanie wzrostu i gorsze przyjmowanie się roślin.

Nasiona należy wysiewać bezpośrednio do osobnych doniczek lub wielodoniczek. Rośliny wysadza się później z całą bryłą korzeniową.

Pikowanie dobrze znoszą m.in. pomidor, sałata, kapusta, kalafior i seler. Ich siewki łatwiej regenerują system korzeniowy po przesadzeniu.

Może zwiędnąć, zahamować wzrost, gorzej się ukorzenić lub później plonować. Najczęściej wynika to z uszkodzenia korzeni.

Ogórek i dynia należą do warzyw dyniowatych. Ta grupa jest ciepłolubna i wrażliwa na uszkodzenia systemu korzeniowego.

Bryła korzeniowa chroni korzenie przed uszkodzeniem. Dzięki temu roślina szybciej się przyjmuje i nie przechodzi silnego stresu po posadzeniu.

Polega na usunięciu nadmiaru siewek, aby pozostawione rośliny rosły w prawidłowej rozstawie. Dzięki temu mają więcej miejsca, światła, wody i składników pokarmowych.

Rośliny konkurują wtedy ze sobą o wodę, składniki pokarmowe i światło. Skutkiem może być słabszy wzrost, drobniejszy plon i większe ryzyko chorób.

Zabieg wykonuje się po wschodach, gdy siewki są już dobrze widoczne. Najczęściej robi się to w fazie kilku liści, zanim rośliny zaczną silnie ze sobą konkurować.

Przerywanie często wykonuje się u marchwi, pietruszki, buraka ćwikłowego, rzodkiewki i sałaty. Dotyczy to zwłaszcza upraw z siewu bezpośredniego do gruntu.

Można stosować rzadszy siew, siewnik precyzyjny, nasiona otoczkowane lub taśmy nasienne. Pozwala to uzyskać bardziej równomierne rozmieszczenie roślin od początku uprawy.

Przerywanie polega na usuwaniu nadmiaru roślin uprawnych, a pielenie na usuwaniu chwastów. Oba zabiegi poprawiają warunki wzrostu, ale dotyczą innych roślin.

Ponieważ wykorzystuje się bardzo młode, intensywnie dzielące się tkanki, zwłaszcza merystemy, które często nie są jeszcze porażone wirusami. Dzięki temu można otrzymać zdrowy materiał roślinny.

Rozmnażanie in vitro odbywa się w laboratorium na sterylnych pożywkach, natomiast okulizacja polega na wszczepieniu pąka jednej rośliny na podkładkę. Okulizacja nie służy typowo do eliminacji wirusów.

Merystemy to tkanki twórcze, których komórki intensywnie się dzielą. Wierzchołki merystematyczne często są wolne od wirusów, dlatego wykorzystuje się je w kulturach in vitro.

Nie zawsze. Niektóre wirusy mogą przenosić się przez nasiona, a dodatkowo rozmnażanie generatywne nie zachowuje w pełni cech rośliny matecznej u wielu odmian.

Konieczna jest sterylność, odpowiednia pożywka, kontrolowana temperatura, światło i wilgotność. Zanieczyszczenie kultur może zniszczyć cały materiał.

Metodę tę stosuje się m.in. u truskawek, ziemniaków, roślin ozdobnych oraz podkładek sadowniczych. Jest szczególnie przydatna przy produkcji zdrowego i wyrównanego materiału.

Polega na nałożeniu warstwy ziemi okrywowej na podłoże przerośnięte grzybnią. Warstwa ta reguluje wilgotność i sprzyja tworzeniu owocników.

Ziemia okrywowa zatrzymuje wodę i ogranicza przesychanie powierzchni podłoża. Dzięki temu grzybnia ma stabilne warunki do rozwoju owocników.

Okrywanie wykonuje się po przerośnięciu podłoża grzybnią. Jest to etap poprzedzający zawiązywanie i wzrost owocników.

Okrywanie służy głównie regulacji wilgotności i stworzeniu warunków do owocnikowania. Pasteryzacja ma na celu ograniczenie organizmów szkodliwych w podłożu.

Powinna dobrze zatrzymywać wodę, mieć odpowiednią strukturę, przepuszczalność powietrza i właściwy odczyn. Nie może być źródłem chorób ani szkodników.

Dezynfekcja dotyczy niszczenia patogenów, np. na sprzęcie, w pomieszczeniach lub podłożu. Nie jest zabiegiem służącym bezpośrednio utrzymaniu wilgotności podłoża.

Szałwia jest rośliną wieloletnią, ale w czasie mroźnych i bezśnieżnych zim może przemarzać. Szczególnie narażone są rośliny na stanowiskach odsłoniętych i wilgotnych.

Najlepsze jest stanowisko słoneczne, ciepłe i osłonięte od wiatru. Gleba powinna być przepuszczalna, raczej sucha i zasobna w wapń.

Szałwia lepiej znosi umiarkowaną suszę niż nadmiar wody. Zbyt wilgotna gleba sprzyja chorobom korzeni i pogarsza zimowanie roślin.

Rośliny można okryć stroiszem, słomą lub agrowłókniną. Ważne jest też sadzenie ich w miejscach osłoniętych i na przepuszczalnej glebie.

Nie należy przesadzać z nawożeniem azotem, zwłaszcza pod koniec lata. Nadmiar azotu powoduje miękki wzrost i może obniżać odporność roślin na mróz.

Najczęściej zbiera się liście lub ziele przed kwitnieniem albo na początku kwitnienia. Wtedy surowiec ma wysoką wartość użytkową.

Najważniejsze cechy to pnące pędy z wąsami czepnymi oraz motylkowe, często silnie pachnące kwiaty. Roślina ma delikatny pokrój i wymaga podpór.

Jego pędy są wiotkie i pnące, dlatego przyczepiają się do podpór za pomocą wąsów czepnych. Bez podpory roślina pokłada się na ziemi.

Groszek pachnący ma kwiaty motylkowe i wąsy czepne. Nasturcja ma zwykle tarczowate liście i lejkowate kwiaty, bez charakterystycznych wąsów czepnych.

Najlepsze jest stanowisko słoneczne, osłonięte od silnego wiatru. Gleba powinna być żyzna, próchniczna i umiarkowanie wilgotna.

Najczęściej wysiewa się go wczesną wiosną bezpośrednio do gruntu. Możliwa jest też wcześniejsza produkcja rozsady.

Stosuje się go do obsadzania siatek, krat, pergoli, ogrodzeń i balkonów. Dzięki pachnącym kwiatom nadaje się także na kwiat cięty.

Należy regularnie usuwać przekwitłe kwiaty, aby roślina nie zawiązywała nasion. Ważne jest też systematyczne podlewanie w czasie suszy.

Bulwa magazynuje substancje zapasowe i pozwala roślinie przetrwać okres spoczynku. Dzięki niej zimowit może ponownie wytworzyć liście i kwiaty w następnym sezonie.

Bulwa jest zgrubiałym organem spichrzowym, natomiast kłącze to podziemny pęd rosnący zwykle poziomo. Kłącza występują np. u kosaćców.

Ponieważ jego organ podziemny pozostaje w glebie i umożliwia odrastanie rośliny przez kolejne lata. Część nadziemna zamiera sezonowo.

Zimowit jesienny kwitnie jesienią. Jego liście pojawiają się zwykle wiosną, co jest cechą charakterystyczną tej rośliny.

Korzeń spichrzowy jest zgrubiałym korzeniem magazynującym zapasy, np. u marchwi. U zimowita organem podziemnym jest bulwa, a nie korzeń spichrzowy.

Zimowit jesienny jest rośliną trującą, ponieważ zawiera kolchicynę. Przy pracy z bulwami warto używać rękawic i unikać kontaktu z sokiem rośliny.

Cięcie ogranicza nadmierny rozwój pędów bocznych i masy liściowej. Dzięki temu roślina lepiej wykorzystuje składniki pokarmowe i energię na rozwój gron oraz owoców.

Polega na wyłamywaniu lub wycinaniu pędów wyrastających w kątach liści. Zabieg ten zapobiega nadmiernemu zagęszczeniu roślin.

Cięcie obejmuje regulowanie całego pokroju rośliny, np. liczby pędów i gron. Usuwanie dolnych liści jest zabiegiem pomocniczym, wykonywanym głównie dla lepszego przewietrzania i ograniczenia chorób.

Przerywanie stosuje się głównie przy roślinach wysiewanych zbyt gęsto bezpośrednio do gruntu. Pomidory najczęściej uprawia się z rozsady sadzonej w odpowiedniej rozstawie.

Zapylanie umożliwia zawiązanie owoców, dlatego jest ważne dla plonu. Nie jest jednak zabiegiem regulującym wzrost roślin tak jak cięcie.

Oznacza pozostawienie pędu głównego i systematyczne usuwanie pędów bocznych. Taki sposób prowadzenia jest częsty w uprawie pod osłonami.

Ogławianie to usunięcie wierzchołka wzrostu rośliny. Wykonuje się je, aby ograniczyć dalszy wzrost wegetatywny i przyspieszyć dorastanie oraz dojrzewanie owoców.