Pytania pomocnicze - SPO.05

Taki okład powinien pozostawać na kończynie przez 6–8 godzin. Jest to najważniejsza informacja w tym pytaniu egzaminacyjnym.

Nie. Okład alkoholowy powinien być wykonany wyłącznie na zlecenie lekarza lub zgodnie z obowiązującymi zaleceniami personelu medycznego.

Okład można stosować tylko na skórę nieuszkodzoną. Nie wolno nakładać go na rany, otarcia, oparzenia ani silnie podrażnione miejsca.

Alkohol może powodować podrażnienie, pieczenie lub zaczerwienienie skóry. W razie niepokojących objawów okład należy usunąć i zgłosić problem personelowi medycznemu.

Alkohol etylowy jest łatwopalny, dlatego okładu nie wolno stosować w pobliżu otwartego ognia, papierosów ani silnych źródeł ciepła.

Ciepły okład może poprawiać miejscowe ukrwienie, działać rozluźniająco i wspomagać proces leczenia w określonych przypadkach. O jego zastosowaniu decyduje lekarz.

PFRON wspiera osoby z niepełnosprawnościami, finansując działania związane z rehabilitacją, aktywizacją społeczną i zawodową oraz zwiększaniem samodzielności.

Ponieważ PFRON może dofinansować udział osoby z niepełnosprawnością w turnusie rehabilitacyjnym. Jest to jedna z typowych form wsparcia z tego funduszu.

Turnus rehabilitacyjny ma charakter usprawniający, aktywizujący i społeczny, a jego dofinansowanie może pochodzić z PFRON. Leczenie sanatoryjne jest formą leczenia uzdrowiskowego, zwykle związaną z systemem ochrony zdrowia.

Nie. Turnus rehabilitacyjny może zawierać element wypoczynku, ale jego głównym celem jest rehabilitacja, poprawa funkcjonowania i aktywizacja osoby z niepełnosprawnością.

Najczęściej potrzebne są dokumenty potwierdzające niepełnosprawność, wniosek o dofinansowanie oraz informacje o sytuacji dochodowej. Szczegółowe wymagania zależą od aktualnych przepisów i instytucji przyjmującej wniosek.

Opiekun może poinformować podopiecznego lub rodzinę o możliwości wsparcia, pomóc w zgromadzeniu dokumentów i skierować do właściwej instytucji, np. PCPR.

Jedzenie i nikotyna mogą przejściowo podwyższyć ciśnienie oraz tętno. Pomiar wykonany od razu może być niewiarygodny.

Podopieczny powinien odpocząć co najmniej 5 minut w spokojnej pozycji siedzącej.

Najlepiej siedzącą, z podpartymi plecami, stopami opartymi o podłogę i ręką ułożoną na wysokości serca.

Rozmowa może pobudzać organizm i wpływać na wynik pomiaru, najczęściej go zawyżając.

Na odsłonięte ramię, około 2–3 cm powyżej zgięcia łokciowego, tak aby mankiet znajdował się na wysokości serca.

Wynik mogą zafałszować: palenie, kawa, wysiłek, stres, rozmowa, pełny pęcherz, źle dobrany mankiet lub pomiar przez ubranie.

Krótsze ćwiczenia mniej obciążają organizm i zmniejszają ryzyko przemęczenia. Częste powtarzanie pomaga stopniowo poprawiać sprawność.

Opiekunka wspiera, motywuje i dba o bezpieczeństwo podczas ćwiczeń. Powinna obserwować stan podopiecznego i reagować na objawy niepokojące.

Ćwiczenia należy przerwać przy bólu, duszności, zawrotach głowy, bladości, kołataniu serca lub silnym zmęczeniu. W razie potrzeby należy poinformować personel medyczny lub rodzinę.

Nadmierny wysiłek może pogorszyć stan zdrowia, wywołać ból lub zniechęcić do dalszej aktywności. Ćwiczenia powinny być dostosowane do aktualnej wydolności chorego.

Kinezyterapia ma cel leczniczy lub usprawniający i jest dobierana do stanu zdrowia pacjenta. Zwykła aktywność ruchowa może służyć ogólnej kondycji, ale nie zawsze jest elementem terapii.

Powinna usunąć przeszkody z podłogi, zadbać o dobre oświetlenie, stabilne podparcie i wygodne obuwie podopiecznego. Ważne jest ograniczenie ryzyka upadku.

Pozycja leżąca może utrudniać pracę przepony i zwiększać ucisk narządów jamy brzusznej na klatkę piersiową. U osoby z dusznością może to nasilić trudności w oddychaniu.

W pozycji wysokiej tułów jest uniesiony bardziej, zwykle do pozycji siedzącej lub prawie siedzącej. Pozycja półwysoka oznacza mniejsze uniesienie tułowia, najczęściej około 30–45°.

Opiekunka powinna zwracać uwagę na szybki lub świszczący oddech, sinienie ust, niepokój, potliwość, trudność w mówieniu oraz angażowanie dodatkowych mięśni oddechowych.

Pomoc należy wezwać, gdy duszność jest silna, narasta, pojawia się sinica, ból w klatce piersiowej, zaburzenia świadomości lub pacjent nie może mówić pełnymi zdaniami.

W pozycji Trendelenburga głowa znajduje się niżej niż nogi, co może zwiększać ucisk na przeponę i utrudniać oddychanie. Dlatego nie stosuje się jej przy trudnościach oddechowych.

Powinna zapewnić dopływ świeżego powietrza, rozluźnić uciskającą odzież, uspokajać podopiecznego i obserwować jego stan. Nie powinna samodzielnie podawać leków ani tlenu bez odpowiednich zaleceń.

Łatwoślizgi służą do przesuwania, obracania i transferu osoby niesamodzielnej przy zmniejszonym tarciu. Ułatwiają pracę opiekuna i zwiększają bezpieczeństwo podopiecznego.

Może to powodować otarcia skóry, ból, uszkodzenia tkanek i nadmierne obciążenie stawów. Jest to także nieergonomiczne i niebezpieczne dla opiekuna.

Łatwoślizgi służą do przemieszczania osoby, natomiast ortezy i gorsety stabilizują lub unieruchamiają określone części ciała. Nie są sprzętem do transferu chorego.

Należy poinformować podopiecznego, ocenić jego stan, ustawić wózek blisko łóżka, zablokować hamulce i usunąć przeszkody. Trzeba też zadbać o własną prawidłową postawę.

Gdy podopieczny jest w ciężkim stanie, nie współpracuje, ma dużą masę ciała lub istnieje ryzyko upadku. Bezpieczeństwo chorego i opiekuna jest ważniejsze niż samodzielne wykonanie czynności.

Zmniejszają konieczność dźwigania i szarpania podopiecznego. Dzięki temu ograniczają przeciążenia kręgosłupa, barków i kończyn opiekuna.

Może dojść do zsunięcia się podopiecznego, utraty kontroli nad ruchem lub upadku. Dlatego trzeba odpowiednio zabezpieczyć łóżko, wózek i wykonywać czynność spokojnie.

Sposób żywienia wpływa na rytm wypróżnień, konsystencję stolca, ilość gazów i zapach treści jelitowej. Odpowiednia dieta pomaga ustabilizować funkcję stomii.

Najczęściej są to rośliny strączkowe, kapusta, cebula, napoje gazowane oraz niektóre produkty ciężkostrawne. Reakcja jest indywidualna, dlatego warto obserwować organizm.

Nie zawsze. Zwykle zaleca się dietę racjonalną, regularną i dobrze tolerowaną, a nowe produkty wprowadza się stopniowo.

Powinna edukować, przypominać o zasadach higieny i żywienia, wspierać obserwację reakcji organizmu oraz wzmacniać samodzielność pacjenta.

Gdy wystąpią uporczywe biegunki, zaparcia, ból brzucha, krwawienie, zmiany wokół stomii lub nagła zmiana ilości i wyglądu wydalanej treści.

Pomaga powiązać konkretne produkty z objawami, takimi jak wzdęcia, biegunka, zaparcie lub nieprzyjemny zapach. Ułatwia to indywidualne dostosowanie diety.

Mogą mieć znaczenie dla komfortu życia, ale nie wpływają bezpośrednio na stabilizację pracy stomii. Najważniejszym czynnikiem w tym przypadku jest odżywianie.

Sucha szczotka wznieca kurz i pył, które mogą podrażnić drogi oddechowe. U osoby z astmą może to wywołać kaszel, świszczący oddech lub duszność.

Objawy mogą nasilać kurz, roztocza, pleśń, sierść zwierząt, dym tytoniowy, pyłki oraz intensywne zapachy środków czystości.

Wilgotna ścierka zatrzymuje kurz na swojej powierzchni. Sucha ściereczka może rozprowadzać pył i powodować jego unoszenie się w powietrzu.

Należy unikać środków silnie pachnących, drażniących, rozpylanych w sprayu oraz zawierających intensywne substancje chemiczne. Mogą one podrażniać oskrzela.

Należy przerwać sprzątanie, zapewnić dostęp świeżego powietrza, pomóc podopiecznej przyjąć wygodną pozycję i umożliwić użycie zaleconego leku wziewnego. W razie nasilonych objawów trzeba wezwać pomoc medyczną.

Wietrzenie zwykle pomaga usuwać drażniące zapachy i kurz, ale w okresie wysokiego pylenia może nasilać objawy alergiczne. Wtedy należy wietrzyć krótko lub w porach mniejszego stężenia pyłków.

Zimny okład stosuje się w celu zahamowania rozwoju stanu zapalnego, zmniejszenia obrzęku i ograniczenia bólu.

Zimno powoduje zwężenie naczyń krwionośnych. Dzięki temu zmniejsza się przekrwienie tkanek i narastanie obrzęku.

Bezpośredni kontakt lodu ze skórą może doprowadzić do odmrożenia lub uszkodzenia tkanek. Kompres należy owinąć tkaniną.

Zabieg należy przerwać, gdy pojawi się silny ból, drętwienie, sinienie, nadmierne zblednięcie skóry lub duży dyskomfort podopiecznego.

Zimny okład zwęża naczynia i zmniejsza obrzęk, a ciepły okład zwykle rozszerza naczynia, poprawia ukrwienie i rozluźnia tkanki.

Może być pomocny po stłuczeniach, skręceniach, urazach tkanek miękkich oraz przy miejscowym obrzęku, jeśli nie ma przeciwwskazań.

Są lekkostrawne, miękkie i nie zawierają dużej ilości tłuszczu ani przypalonej warstwy. Dzięki temu mniej podrażniają błonę śluzową żołądka.

Powinien unikać potraw smażonych, tłustych, peklowanych, wędzonych, ostrych i mocno przyprawionych. Mogą one nasilać ból, zgagę i podrażnienie żołądka.

Zwykle zaleca się mniejsze posiłki spożywane regularnie, np. 4–5 razy dziennie. Pomaga to ograniczyć przeciążenie żołądka.

Smażone potrawy są ciężkostrawne i zawierają dużo tłuszczu. Mogą dłużej zalegać w żołądku i nasilać dolegliwości bólowe.

Należy zwracać uwagę na ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, zgagę, odbijanie oraz brak apetytu. Nasilenie objawów wymaga zgłoszenia odpowiedniej osobie.

Najbezpieczniejsze są łagodne napoje, np. woda niegazowana lub słaba herbata. Należy unikać alkoholu, mocnej kawy i napojów gazowanych, jeśli nasilają objawy.

Opiekunka przypomina zalecenia, pomaga wybierać odpowiednie produkty i techniki przygotowania posiłków. Nie zastępuje lekarza ani dietetyka, ale wspiera codzienne przestrzeganie zaleceń.